MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
1.KUNTEST TAL-ATT DELEGAT
L-Unjoni u l-Istati Membri tagħha huma Partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Basel dwar il-kontroll tal-moviment barra l-konfini ta’ skart perikoluż u r-rimi tiegħu (“il-Konvenzjoni ta’ Basel”), li ġiet adottata fit-22 ta’ Marzu 1989 u li daħlet fis-seħħ fl-1992 1 . Il-Konvenzjoni ta’ Basel għandha 191 Parti.
Il-Konferenza tal-Partijiet tal-Konvenzjoni ta’ Basel iddeċidiet fil-ħmistax-il laqgħa tagħha fis-17 ta’ Ġunju 2022 li tinkludi l-iskart elettriku u elettroniku kollu taħt il-mekkaniżmi ta’ kontroll tal-Konvenzjoni (Deċiżjoni BC-15/18). Dawn it-tipi ta’ skart se jkunu inklużi fl-Annessi II u VIII tal-Konvenzjoni ta’ Basel. L-entrati attwali għal tali skart fl-Annessi VIII u IX se jiġu sostitwiti bl-entrati l-ġodda. Dawn il-bidliet se jtejbu l-kontrolli tal-vjeġġi transkonfinali tal-iskart elettriku u elettroniku, u b’hekk iħeġġu l-immaniġġjar ambjentalment korrett tagħhom u jikkontribwixxu biex jitrażżan il-moviment illegali tal-iskart li jaqsam il-fruntieri.
Dawn il-bidliet se jsiru effettivi fl-1 ta’ Jannar 2025.
2.KONSULTAZZJONIJIET QABEL L-ADOZZJONI TAL-ATT
Dan ir-Regolament Delegat issawwar biex jimplimenta fid-dritt tal-Unjoni l-bidliet ta’ hawn fuq fir-rigward tal-Annessi tal-Konvenzjoni ta’ Basel u jkompli jibni fuq il-formulazzjoni tad-deċiżjoni dwar din il-materja adottata mill-Konferenza tal-Partijiet (COP) fil-Konvenzjoni ta’ Basel fil-ħmistax-il laqgħa tagħha. Kien hemm konsultazzjoni sostanzjali mal-Istati Membri u mal-partijiet ikkonċernati dwar din il-kwistjoni, fl-okkażjoni tad-definizzjoni tal-pożizzjoni tal-UE fis-COP tal-Konvenzjoni ta’ Basel u wara.
Imbagħad, l-implimentazzjoni tal-bidliet rispettivi fil-Konvenzjoni ta’ Basel permezz ta’ dan ir-Regolament Delegat kompliet tiġi diskussa mal-Istati Membri fil-laqgħat tal-Grupp ta’ Ħidma tal-Kunsill dwar Kwistjonijiet Ambjentali Internazzjonali, li jittrattaw il-Konvenzjoni ta’ Basel u matul Laqgħa tal-Esperti dwar l-Iskart li saret fit-13 ta’ Mejju 2024 2 . Il-partijiet ikkonċernati ġew infurmati wkoll matul dan il-proċess u setgħu jieħdu sehem fil-laqgħa tal-grupp ta’ esperti. Il-partijiet ikkonċernati ġew ikkonsultati b’mod informali dwar il-kwistjoni mill-Kummissjoni matul Frar 2024. Il-Kummissjoni ddiskutiet l-abbozz ukoll matul diversi laqgħat bilaterali mal-partijiet ikkonċernati.
L-abbozz tal-att ġie ppubblikat għall-feedback pubbliku 3 , u matul il-perjodu bejn il-5 ta’ Ġunju 2024 u t-3 ta’ Lulju 2024 il-Kummissjoni rċeviet kummenti u kontribut minn 27 parti kkonċernata. Minħabba li l-qofol ta’ dan ir-Regolament Delegat hija simili għall-abbozz tar-Regolament Delegat li jemenda r-Regolament (UE) 2024/1157 li ġie ppubblikat għall-feedback pubbliku fl-istess perjodu ta’ żmien 4 u minħabba l-fatt li xi pożizzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati previsti għal dak l-att huma rilevanti wkoll għal dan ir-Regolament Delegat, dawn id-dikjarazzjonijiet kollha tqiesu b’mod konġunt.
Il-konsultazzjoni ta’ feedback pubbliku wriet appoġġ estensiv għall-inkorporazzjoni tal-entrati l-ġodda tal-Konvenzjoni ta’ Basel dwar l-iskart elettriku u elettroniku fil-dritt tal-Unjoni, fir-rigward tar-regoli dwar l-esportazzjoni ta’ skart elettriku u elettroniku mill-UE lejn pajjiżi terzi, kif ukoll dwar l-importazzjoni minn dawn il-pajjiżi lejn l-UE. L-inkorporazzjoni tal-entrata l-ġdida dwar l-iskart elettriku u elettroniku perikoluż tal-Konvenzjoni ta’ Basel, fir-rigward tal-vjeġġi ta’ tali skart bejn l-Istati Membri, ġiet appoġġata wkoll b’mod ġenerali.
Min-naħa l-oħra, għadd ta’ assoċjazzjonijiet tar-riċiklaturi u tar-riċiklaturi, kif ukoll rappreżentanti minn diversi setturi industrijali, indikaw li jkun sproporzjonat li tiġi applikata l- “proċedura ta’ notifika u kunsens bil-miktub minn qabel” għall-vjeġġi ta’ skart elettriku u elettroniku mhux perikoluż bejn l-Istati Membri, li bħalissa huma soġġetti għar-“rekwiżiti ġenerali ta’ informazzjoni” skont l-Artikolu 18 tar-Regolament 1013/2006 (l-hekk imsejħa “proċedura tal-lista l-ħadra”). Huma jargumentaw li r-regoli għat-trattament ta’ tali skart huma armonizzati madwar l-UE u jiżguraw livell simili ta’ protezzjoni ambjentali fl-Istati Membri. Kwantitajiet kbar ta’ skart bħal dan jiġu ttrasportati għar-riċiklaġġ bejn l-Istati Membri. L-applikazzjoni tal-“proċedura ta’ notifika u kunsens bil-miktub minn qabel” tkun tinvolvi dewmien u kostijiet ġodda għal tali vjeġġi. Dan idgħajjef l-objettivi tal-UE li żżid ir-riċiklaġġ tal-iskart elettriku u elettroniku, b’mod partikolari għall-materja prima kritika.
Ħafna mill-partijiet ikkonċernati li esprimew dan it-tħassib issuġġerew li jinżammu r-regoli attwali dwar il-vjeġġi ta’ skart elettroniku fl-UE, inkluża l-klassifikazzjoni ta’ skart elettroniku mhux perikoluż taħt l-entrati GC010 u GC020, sal-1 ta’ Jannar 2027. F’dak iż-żmien is-sistema għall-implimentazzjoni tal-iskambju elettroniku obbligatorju ta’ informazzjoni u dokumenti relatati mal-vjeġġi ta’ skart stabbilita skont ir-Regolament (UE) 2024/1157 hija mistennija li tkun kompletament operazzjonali u tippermetti implimentazzjoni sħiħa effiċjenti tal-kontrolli ta’ Basel wara l-1 ta’ Jannar 2027. Dan ikun ifisser li għall-iskart elettroniku mhux perikoluż ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni ġenerali tal-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) Nru 1013/2006 jibqgħu applikabbli sakemm l-Artikolu 18 ta’ dak ir-Regolament ma jibqax applikabbli.
Il-Kummissjoni qieset l-argumenti kollha li tqajmu, inkluża d-data ġdida pprovduta mill-partijiet ikkonċernati dwar l-ammonti ta’ skart elettriku u elettroniku mhux perikoluż ittrasportat bejn l-Istati Membri f’konformità mar-rekwiżiti ta’ informazzjoni ġenerali tal-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) Nru 1013/2006. B’riżultat ta’ dan, saru bidliet fl-att delegat, li dwaru l-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati ġew ikkonsultati f’Settembru 2024. Il-bidla hija relatata mar-reġim li japplika għall-vjeġġi ta’ skart elettroniku mhux perikoluż fl-UE, li jkomplu jkunu soġġetti għall-istess regoli bħal dawk li huma fis-seħħ bħalissa.
L-entrati l-ġodda fil-Konvenzjoni ta’ Basel dwar l-iskart elettriku u elettroniku se jsiru effettivi mill-1 ta’ Jannar 2025 fuq livell globali. L-implimentazzjoni tad-dħul il-ġdid fil-liġi tal-UE jenħtieġ li ssir sa dik id-data. Id-distinzjoni tal-bidu tal-applikazzjoni tar-regoli dwar l-esportazzjoni ta’ skart bħal dan barra mill-UE u dwar vjeġġi ta’ tali skart bejn l-Istati Membri tirriskja li jkollha impatt negattiv fuq iċ-ċarezza legali u tikkawża li l-azzjonijiet ta’ infurzar isiru aktar ikkumplikati. Min-naħa l-oħra, il-possibbiltà ta’ perjodu tranżitorju li fih ir-regoli attwali dwar it-trasport ta’ skart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku elenkat fil-lista ħadra bejn l-Istati Membri jkomplu japplikaw sakemm l-applikazzjoni ta’ proċeduri diġitalizzati tnaqqas il-piżijiet amministrattivi meta l-iskart jiġi soġġett għall-proċedura ta’ notifika, se tiffaċilita l-vjeġġ ta’ tali skart lejn il-faċilitajiet xierqa ta’ riċiklaġġ f’konformità mal-objettivi tal-ekonomija ċirkolari filwaqt li tiżgura kontroll suffiċjenti. Il-vjeġġi ta’ skart elenkat fil-lista ħadra huma mmonitorjati skont ir-“rekwiżiti ta’ informazzjoni ġenerali” skont l-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) 1013/2006. Dan ifisser li kull vjeġġ irid ikun akkumpanjat mill-informazzjoni li tinsab fl-Anness VII ta’ dak ir-Regolament. Din il-proċedura hija miżura speċifika skont il-leġiżlazzjoni tal-UE, li tapplika għall-iskart kollu elenkat fil-lista ħadra, bħala garanzija dwar it-traċċabbiltà u s-sostenibbiltà għall-vjeġġi ta’ dan l-iskart u l-ġestjoni tiegħu.
3.ELEMENTI LEGALI TAL-ATT DELEGAT
Il-Kummissjoni għandha s-setgħa tadotta atti delegati permezz tal-Artikolu 58 tar-Regolament (KE) Nru 1013/2006 dwar Vjeġġi ta’ Skart biex temenda l-Annessi tar-Regolament sabiex jitqiesu l-bidliet u jiġu riflessi d-deċiżjonijiet maqbula skont il-Konvenzjoni ta’ Basel.
Dan l-att delegat jipprevedi bidliet fl-Annessi III, IV u V tar-Regolament (KE) Nru 1013/2006, filwaqt li titqies id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2020/1829 tal-24 ta’ Novembru 2020 5 .
Dawn il-bidliet tfasslu biex:
·jinkorporaw l-entrata l-ġdida dwar l-iskart elettriku u elettroniku perikoluż (A1181) maqbula skont il-Konvenzjoni ta’ Basel fir-Regolament (KE) Nru 1013/2006 (l-Anness V),