Use quotation marks to search for an "exact phrase". Append an asterisk (*) to a search term to find variations of it (transp*, 32019R*). Use a question mark (?) instead of a single character in your search term to find variations of it (ca?e finds case, cane, care).
Commission Implementing Regulation (EU) 2016/561 of 11 April 2016 amending Annex IV to Implementing Regulation (EU) No 577/2013 as regards the model of animal health certificate for dogs, cats and ferrets moved into a Member State from a territory or a third country for non-commercial purposes (Text with EEA relevance)
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/561 z dnia 11 kwietnia 2016 r. zmieniające załącznik IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 w odniesieniu do wzoru świadectwa zdrowia zwierząt dla psów, kotów i fretek przemieszczanych do państwa członkowskiego z terytorium lub państwa trzeciego w celach niehandlowych (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/561 z dnia 11 kwietnia 2016 r. zmieniające załącznik IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 w odniesieniu do wzoru świadectwa zdrowia zwierząt dla psów, kotów i fretek przemieszczanych do państwa członkowskiego z terytorium lub państwa trzeciego w celach niehandlowych (Tekst mający znaczenie dla EOG)
C/2016/2008
Dz.U. L 96 z 12.4.2016, pp. 26–34
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
zmieniające załącznik IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 w odniesieniu do wzoru świadectwa zdrowia zwierząt dla psów, kotów i fretek przemieszczanych do państwa członkowskiego z terytorium lub państwa trzeciego w celach niehandlowych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 576/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie przemieszczania o charakterze niehandlowym zwierząt domowych oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 998/2003 (1), w szczególności jego art. 25 ust. 2,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (UE) nr 576/2013 przewiduje, że psom, kotom i fretkom przemieszczanym do państwa członkowskiego z terytorium lub państwa trzeciego w celach niehandlowych musi towarzyszyć dokument identyfikacyjny mający format świadectwa zdrowia zwierząt. W części 1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 577/2013 (2) określono wzór świadectwa zdrowia zwierząt.
(2)
Wzór świadectwa zdrowia zwierząt zawiera odniesienie do wymaganego, pomyślnie zakończonego badania reakcji odpornościowej na szczepienie przeciwko wściekliźnie, które należy przeprowadzić zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia (UE) nr 576/2013 na próbkach krwi pobranych od psów, kotów i fretek, które przybywają z terytorium lub państwa trzeciego innego niż wymienione w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 lub planowany jest ich przewóz tranzytem przez takie terytorium lub państwo trzecie.
(3)
W związku z powtarzającymi się przypadkami fałszowania sprawozdań laboratoryjnych na temat wyników badania poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie metodą miareczkowania, należy przypomnieć urzędnikom certyfikującym na terytoriach lub w państwach trzecich, że zadowalające wyniki tego badania nie powinny być poświadczane bez sprawdzenia autentyczności sprawozdania laboratoryjnego. W świadectwie zdrowia zwierząt należy zamieścić szczegółową uwagę zawierającą wytyczne na ten temat.
(4)
Ponadto pozycja dotycząca daty oznaczania psów, kotów lub fretek w części I świadectwa zdrowia zwierząt była błędnie interpretowana przez urzędników certyfikujących w państwach trzecich, co powodowało trudności podczas kontroli zgodności na granicach zewnętrznych Unii. W celu uniknięcia nieporozumień pozycja ta powinna zostać usunięta z części I świadectwa zdrowia zwierząt, która dotyczy opisu zwierząt, i umieszczona w części II świadectwa, która dotyczy certyfikacji zwierząt. W części II należy również zamieścić szczegółową uwagę zawierającą wytyczne dotyczące weryfikacji oznakowania.
(5)
Należy zatem odpowiednio zmienić załącznik IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013.
(6)
Aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń w przemieszczaniu, należy zezwolić na stosowanie w okresie przejściowym świadectw zdrowia zwierząt wydanych zgodnie z częścią 1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia.
(7)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W załączniku IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
W okresie przejściowym do dnia 31 grudnia 2016 r. państwa członkowskie mogą zezwolić na wjazd psów, kotów i fretek przemieszczanych do państwa członkowskiego z terytorium lub państwa trzeciego w celach niehandlowych, którym to psom, kotom i fretkom towarzyszy świadectwo zdrowia zwierząt wystawione nie później niż dnia 31 sierpnia 2016 r. zgodnie ze wzorem określonym w części 1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 w wersji przed zmianami wprowadzonymi niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 3
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 września 2016 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 577/2013 z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie wzorów dokumentów identyfikacyjnych dla przemieszczania o charakterze niehandlowym psów, kotów i fretek, ustanowienia wykazów terytoriów i państw trzecich oraz formatu, szaty graficznej i wymogów językowych dotyczących oświadczeń potwierdzających spełnienie określonych warunków przewidzianych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 576/2013 (Dz.U. L 178 z 28.6.2013, s. 109).
ZAŁĄCZNIK
Część 1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 otrzymuje brzmienie:
Wzór świadectwa zdrowia zwierząt dla przemieszczania o charakterze niehandlowym psów, kotów lub fretek z terytorium lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 576/2013
Przemieszczanie o charakterze niehandlowym psów, kotów lub fretek z terytorium lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 576/2013
II. Informacje dot. zdrowia
II.a. Numer referencyjny świadectwa
II.b.
Ja, niżej podpisany urzędowy lekarz weterynarii (1)/lekarz weterynarii upoważniony przez właściwy organ (1) (wstawić nazwę terytorium lub państwa trzeciego), zaświadczam, że:
Przedmiot/charakter podróży potwierdzone przez właściciela
II.1. w załączonym oświadczeniu (2) właściciela lub osoby fizycznej, posiadającej wydane na piśmie przez właściciela upoważnienie do przeprowadzenia w imieniu właściciela przemieszczenia o charakterze niehandlowym zwierząt, popartym dowodami (3), poświadcza się, że zwierzęta opisane w rubryce I.28 będą towarzyszyły właścicielowi, lub osobie fizycznej posiadającej wydane na piśmie przez właściciela upoważnienie do przeprowadzenia w imieniu właściciela przemieszczenia o charakterze niehandlowym zwierząt, przez okres najwyżej pięciu dni podczas jego/jej przemieszczania się i nie podlegają przemieszczeniu, które ma na celu ich sprzedaż ani przeniesienie prawa własności, a w trakcie przemieszczenia o charakterze niehandlowym będą pozostawać pod opieką
(1) [właściciela;]
(1) albo [osoby fizycznej posiadającej wydane na piśmie przez właściciela upoważnienie do przeprowadzenia w imieniu właściciela przemieszczenia o charakterze niehandlowym zwierząt;]
(1) albo [osoby fizycznej wyznaczonej przez przewoźnika, z którym właściciel zawarł umowę w celu przeprowadzenia w imieniu właściciela przemieszczenia o charakterze niehandlowym zwierząt;]
(1) [II.2. zwierzęta opisane w rubryce I.28 są przemieszczane w liczbie pięciu lub mniej;]
(1) albo [II.2. zwierzęta opisane w rubryce I.28 są przemieszczane w liczbie więcej niż pięciu, są starsze niż sześć miesięcy i mają brać udział w konkursach, wystawach lub imprezach sportowych, lub w szkoleniach do takich wydarzeń, a właściciel lub osoba fizyczna, o której mowa w pkt II.1, przedstawił dowody (3) świadczące, że zwierzęta są zarejestrowane
(1) [do brania udziału w takim wydarzeniu;]
(1) albo [w stowarzyszeniu organizującym takie wydarzenia;]
Świadectwo szczepienia przeciwko wściekliźnie oraz badania poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie metodą miareczkowania
(1) [II.3. zwierzęta opisane w rubryce I.28 mają mniej niż 12 tygodni i nie zostały poddane szczepieniu przeciwko wściekliźnie lub mają od 12 do 16 tygodni i zostały poddane szczepieniu przeciwko wściekliźnie, ale nie upłynął okres przynajmniej 21 dni od zakończenia pierwotnego szczepienia przeciwko wściekliźnie przeprowadzanego zgodnie z wymaganiami dotyczącymi ważności określonymi w załączniku III do rozporządzenia (UE) nr 576/2013 (4), oraz
II.3.1 terytorium lub państwo trzecie pochodzenia zwierząt wskazane w rubryce I.1 jest wymienione w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013, a państwo członkowskie przeznaczenia wskazane w rubryce I.5 poinformowało opinię publiczną, że zezwala na przemieszczanie takich zwierząt na swoje terytorium, a towarzyszy im
(1) [II.3.2 załączone oświadczenie (5) właściciela lub osoby fizycznej, o którym mowa w pkt II.1, zaświadczające, że od momentu narodzin do chwili przemieszczenia o charakterze niehandlowym zwierzęta nie miały kontaktu z dzikimi zwierzętami gatunków podatnych na wściekliznę;]
(1) albo [II.3.2 ich matka, od której są w dalszym ciągu uzależnione, oraz można stwierdzić, że matka została przed ich narodzinami poddana szczepieniu przeciwko wściekliźnie, które było zgodne z wymaganiami dotyczącymi ważności określonymi w załączniku III do rozporządzenia (UE) nr 576/2013;]]
Przemieszczanie o charakterze niehandlowym psów, kotów lub fretek z terytorium lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 576/2013
II. Informacje dot. zdrowia
II.a. Numer referencyjny świadectwa
II.b.
(1) lub [II.3. zwierzęta opisane w rubryce I.28 miały co najmniej 12 tygodni w chwili szczepienia przeciwko wściekliźnie, a od zakończenia pierwotnego szczepienia przeciwko wściekliźnie (4), przeprowadzonego zgodnie z wymaganiami dotyczącymi ważności określonymi w załączniku III do rozporządzenia (UE) nr 576/2013, upłynęło co najmniej 21 dni, a każde późniejsze ponowne szczepienie zostało przeprowadzone w okresie ważności poprzedniego szczepienia (6); oraz
(1) [II.3.1 zwierzęta opisane w rubryce I.28 przybywają z terytorium lub państwa trzeciego wymienionego w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013, bezpośrednio, poprzez terytorium lub państwo trzecie wymienione w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013, albo poprzez terytorium lub państwo trzecie inne niż te, które wymieniono w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013, zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 576/2013(7), a szczegóły dotyczące obecnego szczepienia przeciwko wściekliźnie przedstawiono w tabeli poniżej;]
(1) albo [II.3.1 zwierzęta opisane w rubryce I.28 przybywają z terytorium lub państwa trzeciego innego niż wymienione w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013 lub planowany jest ich przewóz tranzytem przez takie terytorium lub państwo trzecie, a badanie poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie metodą miareczkowania (8), przeprowadzone na próbkach krwi pobranych przez lekarza weterynarii upoważnionego przez właściwy organ w dniu wskazanym w tabeli poniżej nie wcześniej niż 30 dni od poprzedniego szczepienia i co najmniej trzy miesiące przed datą wydania niniejszego świadectwa, wykazało miano przeciwciał równe lub większe niż 0,5 IU/ml (9), a każde późniejsze ponowne szczepienie zostało przeprowadzone w okresie ważności poprzedniego szczepienia (6), a szczegóły dotyczące obecnego szczepienia przeciwko wściekliźnie oraz datę pobrania próbek do badania reakcji odpornościowej przedstawiono w tabeli poniżej:
Kod alfanumeryczny transpondera lub tatuażu zwierzęcia
Przemieszczanie o charakterze niehandlowym psów, kotów lub fretek z terytorium lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 576/2013
II. Informacje dot. zdrowia
II.a. Numer referencyjny świadectwa
II.b.
Zaświadczenie o leczeniu przeciwpasożytniczym
(1) [II.4. psy opisane w rubryce I.28 są przeznaczone do państwa członkowskiego wymienionego w załączniku I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1152/2011 i były leczone przeciwko Echinococcus multilocularis, a szczegółowe informacje dotyczące leczenia przeprowadzonego przez lekarza weterynarii przeprowadzającego leczenie zgodnie z art. 7 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 1152/2011 (11) (12) (13) przedstawiono w tabeli poniżej.]
(1) albo [II.4. psy opisane w rubryce I.28 nie były leczone przeciwko Echinococcus multilo- cularis (11).]
Numer transpondera lub tatuażu psa
Leczenie przeciwko Echinococcus
Prowadzący lekarz weterynarii
Nazwa i producent produktu
Data [dd/mm/rrrr] i godzina leczenia [00.00]
Imię i nazwisko wielkimi literami, pieczęć i podpis
]]
Uwagi
a) Niniejsze świadectwo przeznaczone jest dla psów (Canis lupus familiaris), kotów (Felis silvestris catus) i fretek (Mustela putorius furo).
b) Niniejsze świadectwo jest ważne przez 10 dni od daty wydania przez urzędowego lekarza weterynarii do dnia kontroli dokumentów i kontroli tożsamości w wyznaczonym punkcie wjazdu podróżnych do Unii (dostępne pod adresem http://ec.europa.eu/food/animal/liveanimals/pets/pointsentry_en.htm).
W przypadku transportu morskiego ten okres 10 dni zostaje przedłużony o dodatkowy okres odpowiadający czasowi trwania podróży drogą morską.
W celu dalszego przemieszczania do innych państw członkowskich niniejsze świadectwo jest ważne od daty kontroli dokumentów i kontroli tożsamości przez łączny okres czterech miesięcy lub do daty utraty ważności szczepienia przeciwko wściekliźnie, lub do chwili gdy warunki odnoszące się do zwierząt mających mniej niż 16 tygodni, o których mowa w pkt II.3, przestaną obowiązywać, zależnie od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. Zwraca się uwagę, że niektóre państwa członkowskie poinformowały, że nie zezwalają na przemieszczanie na ich terytorium zwierząt mających mniej niż 16 tygodni, o których mowa w pkt II.3. Informacje na ten temat można uzyskać pod adresem: http://ec.europa.eu/food/animal/liveanimals/pets/index_en.htm.
Część I:
Rubryka I.5: Odbiorca: wskazać państwo członkowskie pierwszego przeznaczenia.
Rubryka I.28: System identyfikacji: należy wybrać transponder lub tatuaż.
Numer identyfikacyjny: należy wybrać kod alfanumeryczny transpondera lub tatuażu.
Przemieszczanie o charakterze niehandlowym psów, kotów lub fretek z terytorium lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 576/2013
II. Informacje dot. zdrowia
II.a. Numer referencyjny świadectwa
II.b.
Część II:
(1) Niepotrzebne skreślić.
(2) Oświadczenie, o którym mowa w pkt II.1, musi zostać załączone do świadectwa i być zgodne ze wzorem i dodatkowymi wymogami określonymi w załączniku IV część 3 do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013.
(3) Dowody, o których mowa w pkt II.1 (np. karta pokładowa, bilet lotniczy) i w pkt II.2 (np. potwierdzenie zgłoszenia udziału w wydarzeniu, dowód członkostwa), przekazuje się na żądanie właściwych organów odpowiedzialnych za kontrole, o których mowa w lit. b) uwag.
(4) Każde ponowne szczepienie należy uznać za szczepienie pierwotne, jeżeli nie zostało przeprowadzone w okresie ważności poprzedniego szczepienia.
(5) Oświadczenie, o którym mowa w pkt II.3.2 i które ma zostać załączone do świadectwa, musi być zgodne z formatem, szatą graficzną i wymogami językowymi określonymi w załączniku I część 1 i 3 do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013.
(6) Uwierzytelniony odpis szczegółowych informacji dotyczących oznakowania i szczepienia odnośnych zwierząt dołącza się do świadectwa.
(7) Trzeci wariant jest możliwy pod warunkiem że właściciel lub osoba fizyczna, o której mowa w pkt II.1, przedstawi, na żądanie właściwych organów odpowiedzialnych za kontrole, o których mowa w lit. b), oświadczenie stwierdzające, że zwierzęta nie miały kontaktu ze zwierzętami należącymi do gatunków podatnych na wściekliznę i pozostały zamknięte w środku transportu lub na terenie międzynarodowego portu lotniczego podczas tranzytu przez terytorium lub państwo trzecie inne niż te, które zostały wymienione w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013. Oświadczenie takie musi być zgodne z formatem, szatą graficzną i wymogami językowymi określonymi w załączniku I część 2 i 3 do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 577/2013.
(8) Badanie poziomu przeciwciał przeciw wściekliźnie metodą miareczkowania, o którym mowa w pkt II.3.1:
— musi zostać przeprowadzone na próbce pobranej przez lekarza weterynarii upoważnionego przez właściwy organ co najmniej 30 dni po dacie szczepienia oraz trzy miesiące przed datą przywozu,
— musi wykazać poziom przeciwciał neutralizujących wirusa wścieklizny w surowicy krwi równy lub wyższy niż 0,5 IU/ml,
— musi zostać przeprowadzone przez laboratorium zatwierdzone zgodnie z art. 3 decyzji Rady 2000/258/WE (wykaz zatwierdzonych laboratoriów jest dostępny pod adresem: http://ec.europa.eu/food/animal/liveanimals/pets/approval_en.htm),
— nie musi być ponawiane na zwierzęciu, które po przejściu tego badania z zadowalającymi wynikami zostało ponownie zaszczepione przeciwko wściekliźnie w okresie ważności poprzedniego szczepienia.
Uwierzytelniony odpis urzędowego sprawozdania z zatwierdzonego laboratorium w sprawie wyników badania na obecność przeciwciał przeciw wściekliźnie, o którym mowa w pkt II.3.1, dołącza się do świadectwa.
(9) Poprzez poświadczenie tego wyniku urzędowy lekarz weterynarii potwierdza, że sprawdził, w miarę swoich możliwości i w stosownych przypadkach poprzez kontakt z laboratorium wskazanym w sprawozdaniu, autentyczność sprawozdania laboratoryjnego na temat wyników badania poziomu przeciwciał metodą miareczkowania, o którym mowa w pkt II.3.1.
(10) W związku z przypisem 6 oznakowanie odnośnych zwierząt poprzez wszczepienie transpondera lub za pomocą wyraźnie czytelnego tatuażu wykonanego przed dniem 3 lipca 2011 r. musi zostać zweryfikowane przed dokonaniem jakiegokolwiek wpisu w niniejszym świadectwie i zawsze musi poprzedzać wszelkie szczepienia lub, w stosownych przypadkach, badania przeprowadzane na tych zwierzętach.
Przemieszczanie o charakterze niehandlowym psów, kotów lub fretek z terytorium lub państwa trzeciego do państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 576/2013
II. Informacje dot. zdrowia
II.a. Numer referencyjny świadectwa
II.b.
(11) Leczenie przeciwko Echinococcus multilocularis, o którym mowa w pkt II.4, musi:
— być prowadzone przez lekarza weterynarii w okresie nie dłuższym niż 120 godzin i nie krótszym niż 24 godziny przed terminem planowanego wjazdu psów do jednego z państw członkowskich lub ich części, wymienionych w załączniku I do rozporządzenia delegowanego (UE) nr 1152/2011,
— polegać na podaniu zatwierdzonego produktu leczniczego, zawierającego odpowiednią dawkę prazykwantelu lub substancji farmakologicznie czynnych, w odniesieniu do których potwierdzono, że stosowane osobno lub w połączeniu zmniejszają nasilenie kolonizacji dojrzałymi i niedojrzałymi postaciami jelitowymi Echinococcus multilocularis u stosownych gatunków żywicieli.
(12) Tabela, o której mowa w pkt II.4, musi zostać użyta do udokumentowania szczegółowych informacji na temat dalszego leczenia, jeśli przeprowadzono je po dacie podpisania świadectwa i przed planowanym wjazdem do jednego z państw członkowskich lub ich części, wymienionych w załączniku I do rozporządzenia delegowanego (UE) nr 1152/2011.
(13) Tabela, o której mowa w pkt II.4, musi zostać użyta do udokumentowania szczegółowych informacji na temat leczenia, jeśli przeprowadzono je po dacie podpisania świadectwa w celu dalszego przemieszczania do innych państw członkowskich, opisanego w lit. b) uwag i w związku z przypisem 11.
Urzędowy lekarz weterynarii/upoważniony lekarz weterynarii
Imię i nazwisko (wielkimi literami): Kwalifikacje i tytuł:
Adres:
Telefon:
Data: Podpis:
Pieczęć:
Zatwierdzenie przez właściwy organ (nie jest konieczne, jeśli świadectwo jest podpisane przez urzędowego lekarza weterynarii)
Imię i nazwisko (wielkimi literami): Kwalifikacje i tytuł:
Adres:
Telefon:
Data: Podpis:
Pieczęć:
Urzędnik w punkcie wjazdu podróżnych (dla celów dalszego przemieszczania do innych państw członkowskich)
Imię i nazwisko (wielkimi literami): Tytuł:
Adres:
Telefon:
Adres e-mail:
Data zakończenia kontroli dokumentów i kontroli tożsamości: Podpis: Pieczęć:
In force
