This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 32021R2036
Commission Regulation (EU) 2021/2036 of 19 November 2021 amending Regulation (EC) No 1126/2008 adopting certain international accounting standards in accordance with Regulation (EC) No 1606/2002 of the European Parliament and of the Council as regards International Financial Reporting Standard 17 (Text with EEA relevance)
Rozporządzenie Komisji (UE) 2021/2036 z dnia 19 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 17 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Rozporządzenie Komisji (UE) 2021/2036 z dnia 19 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 17 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
C/2021/8224
Dz.U. L 416 z 23.11.2021, pp. 3–79
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
No longer in force, Date of end of validity: 15/10/2023; Uchylona w sposób domniemany przez 32023R1803
|
23.11.2021 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
L 416/3 |
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2021/2036
z dnia 19 listopada 2021 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 17
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (1), w szczególności jego art. 3 ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
|
(1) |
Na mocy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2008 (2) przyjęto określone międzynarodowe standardy rachunkowości oraz ich interpretacje istniejące w dniu 15 października 2008 r. |
|
(2) |
W dniu 18 maja 2017 r. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) opublikowała Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) 17 Umowy ubezpieczenia, a w dniu 25 czerwca 2020 r. zmiany MSSF 17 („MSSF 17”). |
|
(3) |
Przyjęcie MSSF 17 pociąga za sobą zmiany w następujących standardach lub interpretacjach standardów: MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy, MSSF 3 Połączenia jednostek, MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSSF 15 Przychody z umów z klientami, Międzynarodowym Standardzie Rachunkowości (MSR) 1 Prezentacja sprawozdań finansowych, MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych, MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe, MSR 19 Świadczenia pracownicze, MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach, MSR 32 Instrumenty finansowe: prezentacja, MSR 36 Utrata wartości aktywów, MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe, MSR 38 Wartości niematerialne, MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne oraz interpretacji Komitetu ds. Interpretacji Standardów SKI-27 Ocena istoty transakcji wykorzystujących formę leasingu. |
|
(4) |
MSSF 17 zawiera kompleksowe podejście do ujmowania umów ubezpieczenia. Celem MSSF 17 jest zapewnienie, aby w swoim sprawozdaniu finansowym przedsiębiorstwo przedstawiało odpowiednie informacje, które wiernie odzwierciedlają umowy ubezpieczenia. Informacje te stanowią dla użytkowników sprawozdań finansowych solidną podstawę do oceny wpływu umów ubezpieczenia na sytuację finansową, wyniki finansowe oraz przepływy pieniężne przedsiębiorstwa. |
|
(5) |
MSSF 17 ma zastosowanie do umów ubezpieczenia, umów reasekuracji oraz umów inwestycyjnych z uznaniowym udziałem w zyskach. W Unii istnieje wiele różnych umów ubezpieczenia na życie i umów ubezpieczenia na życie z elementem oszczędnościowym, w przypadku których łączna przybliżona kwota zobowiązań według najlepszego oszacowania wynosi 5,9 bln EUR (z wyłączeniem umów związanych z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym). W kilku państwach członkowskich niektóre z tych umów przewidują bezpośredni udział w zyskach oraz elementy uznaniowe, które umożliwiają podział ryzyka i przepływów pieniężnych między różnymi pokoleniami ubezpieczających. |
|
(6) |
W niektórych państwach członkowskich umowy ubezpieczenia na życie są również zarządzane na poziomie więcej niż jednej generacji umów – aby ograniczyć ekspozycję na ryzyko stopy procentowej i ryzyko długowieczności – oraz są powiązane ze specjalną pulą aktywów stanowiącą zabezpieczenie zobowiązania ubezpieczeniowego, ale umowy te nie przewidują bezpośredniego udziału w zyskach zgodnie z definicją zawartą w MSSF 17. W przypadku niektórych z tych umów – jeżeli spełniają one wymogi dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE (3) oraz po zatwierdzeniu przez organy nadzoru ubezpieczeniowego – można stosować korektę dopasowującą do celów obliczenia ich wskaźnika Wypłacalności II. |
|
(7) |
Unia może przyjąć MSSF 17 opublikowany przez RMSR jedynie wówczas, gdy spełnia on kryteria przyjęcia określone w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1606/2002. |
|
(8) |
W swojej opinii w sprawie przyjęcia standardu Europejska Grupa Doradcza ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG) stwierdziła, że MSSF 17 spełnia kryteria przyjęcia określone w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1606/2002. EFRAG nie osiągnęła jednak zgody co do tego, czy grupowanie umów wzajemnie powiązanych między generacjami oraz umów dostosowanych do przepływów pieniężnych w roczne kohorty spełnia techniczne kryteria zatwierdzenia lub jest korzystne dla europejskiego dobra publicznego. Jest to zgodne z opiniami wyrażonymi przez zainteresowane strony na temat opinii EFRAG w sprawie przyjęcia standardu oraz z opiniami ekspertów z państw członkowskich wrażonymi na forum Komitetu Regulacyjnego ds. Rachunkowości. |
|
(9) |
Przedsiębiorstwa z Unii powinny mieć możliwość stosowania MSSF 17 opublikowanego przez RMSR dla ułatwienia dopuszczenia ich papierów wartościowych do obrotu w państwach trzecich lub w celu spełnienia oczekiwań inwestorów z całego świata. |
|
(10) |
Jednakże wymóg grupowania w roczne kohorty jako jednostki rozliczeniowe w przypadku grup umów ubezpieczenia i umów inwestycyjnych nie zawsze odzwierciedla model biznesowy lub prawne i umowne cechy umów wzajemnie powiązanych między generacjami oraz umów dostosowanych do przepływów pieniężnych, o których mowa w motywach 5 i 6. Na umowy te przypada ponad 70 % łącznych zobowiązań z tytułu ubezpieczeń na życie w Unii. Wymóg grupowania w roczne kohorty zastosowany do takich umów nie zawsze wykazuje korzystny stosunek korzyści do kosztów. |
|
(11) |
W świetle globalnych rynków kapitałowych, które stanowią kontekst dla MSSF, odstępstwa od MSSF powinny być ograniczone do wyjątkowych okoliczności i mieć wąski zakres. |
|
(12) |
W związku z tym, niezależnie od definicji grupy umów ubezpieczenia zawartej w załączniku A do załącznika do niniejszego rozporządzenia, przedsiębiorstwa z Unii powinny mieć możliwość wyłączenia umów wzajemnie powiązanych między generacjami oraz umów dostosowanych do przepływów pieniężnych z wymogu grupowania w roczne kohorty określonego w MSSF 17. |
|
(13) |
Dla inwestorów powinno być zrozumiałe, czy w odniesieniu do grup umów przedsiębiorstwo stosuje zwolnienie z wymogu grupowania w roczne kohorty. Przedsiębiorstwo powinno zatem ujawnić w informacji dodatkowej do swojego sprawozdania finansowego, zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 1 Prezentacja sprawozdań finansowych, zastosowanie zwolnienia jako istotną zasadę (politykę) rachunkowości oraz przedstawić inne informacje wyjaśniające – np. do których portfeli zastosowało to zwolnienie. Nie powinno to pociągać za sobą ilościowej oceny wpływu zastosowania fakultatywnego zwolnienia z wymogu grupowania w roczne kohorty. |
|
(14) |
Do dnia 31 grudnia 2027 r. Komisja powinna dokonać przeglądu zwolnienia z wymogu grupowania w roczne kohorty w odniesieniu do umów wzajemnie powiązanych między generacjami oraz umów dostosowanych do przepływów pieniężnych, uwzględniając powdrożeniowy przegląd MSSF 17 dokonany przez RMSR. |
|
(15) |
Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1126/2008. |
|
(16) |
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu Regulacyjnego ds. Rachunkowości, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1126/2008 wprowadza się następujące zmiany:
|
a) |
dodaje się Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) 17 Umowy ubezpieczenia zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia; |
|
b) |
zmienia się MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy, MSSF 3 Połączenia jednostek, MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSSF 15 Przychody z umów z klientami, Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR) 1 Prezentacja sprawozdań finansowych, MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych, MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe, MSR 19 Świadczenia pracownicze, MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach, MSR 32 Instrumenty finansowe: prezentacja, MSR 36 Utrata wartości aktywów, MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe, MSR 38 Wartości niematerialne, MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne oraz interpretację Komitetu ds. Interpretacji Standardów SKI-27 Ocena istoty transakcji wykorzystujących formę leasingu zgodnie z MSSF 17, jak określono w załączniku do niniejszego rozporządzenia. |
Artykuł 2
1. Wszystkie przedsiębiorstwa stosują zmiany, o których mowa w art. 1, najpóźniej wraz z rozpoczęciem swojego pierwszego roku obrotowego rozpoczynającego się dnia 1 stycznia 2023 r. lub później.
2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 przedsiębiorstwo może zdecydować o niestosowaniu wymogu określonego w paragrafie 22 załącznika do niniejszego rozporządzenia do:
|
a) |
grup umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach i grup umów inwestycyjnych z uznaniowym udziałem w zyskach, zdefiniowanych w załączniku A do załącznika do niniejszego rozporządzenia, z przepływami pieniężnymi, które wpływają na przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach innych umów lub na które mają wpływ przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach innych umów, jak określono w paragrafach B67 i B68 w załączniku B do tego załącznika; |
|
b) |
grup umów ubezpieczenia, które są zarządzane na poziomie więcej niż jednej generacji umów i które spełniają warunki określone w art. 77b dyrektywy 2009/138/WE oraz zostały zatwierdzone przez organy nadzoru do celów stosowania korekty dopasowującej. |
Jeżeli przedsiębiorstwo nie stosuje wymogu określonego w paragrafie 22 załącznika do niniejszego rozporządzenia zgodnie z ust. 2 lit. a) lub b), ujawnia ono ten fakt, zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 1 Prezentacja sprawozdań finansowych, w informacji dodatkowej jako istotną zasadę (politykę) rachunkowości oraz przedstawia inne informacje wyjaśniające – na przykład do których portfeli zastosowało przedmiotowe zwolnienie.
Artykuł 3
Do dnia 31 grudnia 2027 r. Komisja dokonuje przeglądu fakultatywnego zwolnienia określonego w art. 2 ust. 2 i w stosownych przypadkach proponuje zmianę lub zniesienie tego zwolnienia.
Artykuł 4
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 19 listopada 2021 r.
W imieniu Komisji
Ursula VON DER LEYEN
Przewodnicząca
(1) Dz.U. L 243 z 11.9.2002, s. 1.
(2) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 320 z 29.11.2008, s. 1).
(3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II) (Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1).
ZAŁĄCZNIK
MSSF 17 Umowy ubezpieczenia
Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej 17
Umowy ubezpieczenia
CEL
|
1. |
MSSF 17 Umowy ubezpieczenia określa zasady ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawniania informacji dotyczących umów ubezpieczenia objętych tym standardem. Celem MSSF 17 jest zapewnienie, aby jednostka dostarczała odpowiednie informacje, które wiernie odzwierciedlają te umowy. Informacje te stanowią dla użytkowników sprawozdań finansowych podstawę oceny wpływu umów ubezpieczenia na sytuację finansową, wyniki finansowe oraz przepływy pieniężne jednostki. |
|
2. |
Stosując MSSF 17, jednostka uwzględnia swoje podstawowe prawa i obowiązki, niezależnie od tego, czy wynikają one z umowy czy też z przepisów prawa lub regulacji. Umowa to porozumienie między dwiema lub więcej stronami, powodujące powstanie możliwych do wyegzekwowania praw i obowiązków. Możliwość egzekwowania praw i obowiązków określonych w umowie jest kwestią prawna. Umowy mogą być zawierane pisemnie, ustnie lub w sposób dorozumiany na podstawie zwyczajowych praktyk handlowych jednostki. Warunki umowne obejmują wszystkie warunki zawarte w umowie, w sposób dosłowny lub dorozumiany, lecz jednostka nie bierze pod uwagę warunków, które nie zawierają treści ekonomicznej (tj. nie powodują zauważalnych skutków dla na ekonomicznych aspektów umowy). Dorozumiane warunki umowne obejmują warunki wynikające z przepisów prawa lub regulacji. Praktyki i procesy związane z zawieraniem umów z klientami są różne w poszczególnych porządkach prawnych, branżach i jednostkach. Ponadto mogą się one różnić w ramach jednej jednostki (na przykład mogą zależeć od kategorii klientów lub rodzaju przyrzeczonych towarów lub usług). |
ZAKRES
|
3. |
Jednostka stosuje MSSF 17 w odniesieniu do:
|
|
4. |
Wszystkie występujące w MSSF 17 odniesienia do umów ubezpieczenia mają zastosowanie również do:
|
|
5. |
Wszystkie zawarte w MSSF 17 odniesienia do zawartych umów ubezpieczenia mają również zastosowanie do umów ubezpieczenia innych niż posiadane umowy reasekuracji biernej, przejętych przez jednostkę w wyniku przeniesienia własności portfela umów ubezpieczenia lub w wyniku połączenia jednostek gospodarczych. |
|
6. |
Załącznik A zawiera definicję umowy ubezpieczenia, a załącznik B, w paragrafach B2–B30 – zawiera wytyczne dotyczące definicji umowy ubezpieczenia. |
|
7. |
Jednostka nie stosuje MSSF 17 w odniesieniu do:
|
|
8. |
Niektóre umowy odpowiadają definicji umowy ubezpieczenia, ale ich głównym celem jest świadczenie usług za stałą opłatą. Jednostka może podjąć decyzję o stosowaniu MSSF 15 zamiast MSSF 17 w odniesieniu do takich zawartych przez nią umów wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki. Jednostka może podejmować taką decyzję oddzielnie dla każdej umowy, z tym że wybór dokonany dla każdej umowy jest nieodwołalny. Warunki te są następujące:
|
|
8 A |
Niektóre umowy spełniają definicję umowy ubezpieczenia, ale ograniczają wysokość odszkodowania za zdarzenia ubezpieczeniowe do kwoty wymaganej – z innego tytułu – do uregulowania zobowiązania wobec ubezpieczonego wynikającego z umowy (na przykład pożyczki z klauzulą umorzenia płatności w przypadku śmierci). Jednostka podejmuje decyzję o stosowaniu MSSF 17 albo MSSF 9 w odniesieniu do takich zawieranych przez nią umów, chyba że umowy takie są wyłączone z zakresu MSSF 17 na mocy paragrafu 7. Jednostka dokonuje tego wyboru w odniesieniu do każdego portfela umów ubezpieczenia, a wybór dokonany dla każdego portfela jest nieodwołalny. |
Łączenie umów ubezpieczenia
|
9. |
Pakiet lub seria umów ubezpieczenia z tym samym lub powiązanym kontrahentem może osiągać ogólny cel ekonomiczny lub służyć osiągnięciu tego celu. Aby przedstawić istotę takich umów, konieczne może być potraktowanie pakietu lub serii umów jako całości. Na przykład, jeżeli prawa lub obowiązki wynikające z jednej umowy nie służą niczemu innemu niż całkowitemu zanegowaniu praw lub obowiązków wynikających z innej umowy zawartej w tym samym czasie z tym samym kontrahentem, połączony skutek jest taki, że nie istnieją żadne prawa ani obowiązki. |
Wyodrębnianie komponentów umowy ubezpieczenia (paragrafy B31–B35)
|
10. |
Umowa ubezpieczenia może zawierać jeden lub kilka komponentów, które byłyby objęte zakresem innego standardu, gdyby stanowiły odrębne umowy. Na przykład umowa ubezpieczenia może obejmować komponent inwestycyjny lub komponent dotyczący usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia (lub oba te elementy). Jednostka stosuje paragrafy 11–13 w celu zidentyfikowania i ujęcia komponentów umowy. |
|
11. |
Jednostka:
|
|
12. |
Po zastosowaniu paragrafu 11 w celu wyodrębnienia przepływów pieniężnych związanych z wbudowanymi instrumentami pochodnymi i wyodrębnionymi komponentami inwestycyjnymi jednostka, stosując paragraf 7 MSSF 15, wydziela z głównej umowy ubezpieczenia każde przyrzeczenie przekazania ubezpieczonemu wyodrębnionych towarów lub usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia. Jednostka ujmuje takie przyrzeczenia, stosując MSSF 15. Stosując paragraf 7 MSSF 15 w celu wyodrębnienia przyrzeczenia, jednostka stosuje paragrafy B33–B35 MSSF 17 i w momencie początkowego ujęcia:
|
|
13. |
Po zastosowaniu paragrafów 11–12 jednostka stosuje MSSF 17 w odniesieniu do wszystkich pozostałych komponentów głównej umowy ubezpieczenia. Wszystkie zawarte w dalszej części MSSF 17 odniesienia do wbudowanych instrumentów pochodnych dotyczą instrumentów pochodnych, które nie zostały wyodrębnione od głównej umowy ubezpieczenia, a wszystkie odniesienia do komponentów inwestycyjnych dotyczą komponentów inwestycyjnych, które nie zostały wyodrębnione z głównej umowy ubezpieczenia (z wyjątkiem tych komponentów, o których mowa w paragrafach B31–B32). |
POZIOM AGREGACJI UMÓW UBEZPIECZENIA
|
14. |
Jednostka identyfikuje portfele umów ubezpieczenia. Portfel obejmuje umowy, które podlegają podobnym rodzajom ryzyka i są wspólnie zarządzane. Zakłada się, że umowy w ramach jednej linii produktów będą podlegały podobnym rodzajom ryzyka, a zatem zakłada się, że będą one należały do tego samego portfela, jeżeli są one zarządzane wspólnie. W przypadku umów w ramach różnych linii produktów (na przykład rent stałych opartych na składce jednorazowej w porównaniu z ubezpieczeniem na życie opartym na składce regularnej) nie zakłada się, że będą one podlegały podobnym rodzajom ryzyka, a zatem zakłada się, że będą należały do różnych portfeli. |
|
15. |
Paragrafy 16–24 mają zastosowanie do zawartych umów ubezpieczenia. Wymogi dotyczące poziomu agregacji umów reasekuracji biernej określono w paragrafie 61. |
|
16. |
Jednostka dzieli portfel zawartych umów ubezpieczenia co najmniej na:
|
|
17. |
Jeżeli jednostka posiada racjonalne i udokumentowane informacje pozwalające stwierdzić, że w przypadku zastosowania paragrafu 16 wszystkie umowy z danego pakietu umów będą należały do tej samej grupy, może ona dokonać wyceny pakietu umów w celu ustalenia, czy umowy te rodzą obciążenia (zob. paragraf 47), i ocenić pakiet umów w celu ustalenia, czy nie istnieje znaczące prawdopodobieństwo, że umowy te w późniejszym okresie staną się umowami rodzącymi obciążenia (zob. paragraf 19). Jeżeli jednostka nie posiada racjonalnych i udokumentowanych informacji pozwalających stwierdzić, że wszystkie umowy z danego pakietu umów będą należały do tej samej grupy, ustala ona grupę, do której należą umowy, rozważając każdą umowę z osobna. |
|
18. |
W przypadku zawartych umów, do których jednostka stosuje podejście oparte na alokacji składki (zob. paragrafy 53–59), jednostka zakłada, że żadna umowa znajdująca się w portfelu nie rodzi obciążeń w momencie początkowego ujęcia, chyba że fakty i okoliczności wskazują inaczej., Jednostka ocenia, czy w przypadku umów, które nie rodzą obciążeń w momencie początkowego ujęcia, istnieje znaczące prawdopodobieństwo, że w późniejszym okresie staną się one umowami rodzącymi obciążenia dokonując oceny prawdopodobieństwa zmian w mających zastosowanie faktach i okolicznościach. |
|
19. |
W odniesieniu do zawartych umów, do których jednostka nie stosuje podejścia opartego na alokacji składki (zob. paragrafy 53–54), jednostka ocenia, czy w przypadku umów, które nie rodzą obciążeń w momencie początkowego ujęcia, nie istnieje znaczące prawdopodobieństwo, że staną się one umowami rodzącymi obciążenia. Jednostka dokonuje tej oceny:
|
|
20. |
Jeżeli w przypadku stosowania paragrafów 14–19 umowy wchodzące w skład portfela należałyby do różnych grup tylko dlatego, że przepisy prawa lub regulacje szczególnie ograniczają jednostce praktyczną zdolność ustalenia innej ceny lub innego poziomu świadczeń dla ubezpieczonych o innych cechach, jednostka może włączyć te umowy do tej samej grupy. Jednostka nie stosuje niniejszego paragrafu przez analogię do innych pozycji. |
|
21. |
Jednostka może dokonać dalszego podziału grup opisanych w paragrafie 16. Na przykład jednostka może zdecydować się na podział portfeli na:
|
|
22. |
Jednostka nie ujmuje w tej samej grupie umów zawartych w odstępach większych niż roczne. W tym celu jednostka w stosownych przypadkach dokonuje dalszego podziału grup opisanych w paragrafach 16–21. |
|
23. |
Grupa umów ubezpieczenia składa się z jednej umowy, jeżeli jest to wynik zastosowania paragrafów 14–22. |
|
24. |
Jednostka stosuje wymogi dotyczące ujmowania i wyceny zawarte w MSSF 17 w odniesieniu do grup umów określonych z zastosowaniem paragrafów 14–23. Jednostka tworzy grupy w momencie początkowego ujęcia i dodaje umowy do grup, stosując paragraf 28. Jednostka nie dokonuje ponownej oceny składu grup w późniejszym okresie. W celu dokonania wyceny grupy umów jednostka może oszacować przepływy pieniężne z realizacji umów na wyższym poziomie agregacji niż grupa lub portfel, pod warunkiem że jednostka jest w stanie uwzględnić odpowiednie przepływy pieniężne z realizacji umów przy wycenie grupy, stosując paragraf 32 pkt a), paragraf 40 pkt a) ppkt (i) oraz paragraf 40 pkt b), poprzez przypisanie takich szacunków do grup umów. |
UJMOWANIE
|
25. |
Jednostka ujmuje grupę zawartych umów ubezpieczenia w najwcześniejszym z poniższych terminów:
|
|
26. |
W przypadku braku umownego terminu wymagalności pierwszej składki pierwszą płatność od ubezpieczonego uznaje się za wymagalną w momencie jej otrzymania. Jednostka jest zobowiązana ustalić, czy jakiekolwiek umowy tworzą grupę umów rodzących obciążenia, stosując paragraf 16 przed wcześniejszym z terminów określonych w paragrafie 25 pkt a) i b), jeżeli fakty i okoliczności wskazują na istnienie takiej grupy. |
|
27. |
[skreślony] |
|
28. |
Ujmując grupę umów ubezpieczenia w danym okresie sprawozdawczym, jednostka uwzględnia wyłącznie umowy, które indywidualnie spełniają jedno z kryteriów określonych w paragrafie 25, oraz dokonuje oszacowania stóp dyskontowych na dzień początkowego ujęcia (zob. paragraf B73) i jednostek świadczenia usług zapewnionych w danym okresie sprawozdawczym (zob. paragraf B119). Jednostka może uwzględnić więcej umów w ramach grupy po zakończeniu okresu sprawozdawczego, z zastrzeżeniem paragrafów 14–22. Jednostka dodaje daną umowę do grupy w okresie sprawozdawczym, w którym umowa ta spełnia jedno z kryteriów określonych w paragrafie 25. Może to spowodować zmianę w ustalaniu stóp dyskontowych na dzień początkowego ujęcia z zastosowaniem paragrafu B73. Jednostka stosuje zmienione stopy od początku okresu sprawozdawczego, w którym nowe umowy zostają dodane do grupy. |
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia (paragrafy B35 A–B35D)
|
28 A |
Jednostka przypisuje przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia do grup umów ubezpieczenia z zastosowaniem systematycznej i racjonalnej metody, stosując paragrafy B35 A–B35B, chyba że zdecyduje się ująć je jako koszty, stosując paragraf 59 pkt a). |
|
28B |
Jednostka, która nie stosuje paragrafu 59 pkt a), ujmuje jako składnik aktywów przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia (lub przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, w odniesieniu do których ujęte zostało zobowiązanie z zastosowaniem innego MSSF) wypłacone przed datą ujęcia danej powiązanej grupy umów ubezpieczenia. Jednostka ujmuje taki składnik aktywów w odniesieniu do każdej powiązanej grupy umów ubezpieczenia. |
|
28C |
Jednostka zaprzestaje ujmowania składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia w momencie gdy przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia zostają uwzględnione w wycenie powiązanej grupy umów ubezpieczenia z zastosowaniem paragrafu 38 pkt c) ppkt (i) lub paragrafu 55 pkt a) ppkt (iii). |
|
28D |
Jeżeli zastosowanie ma paragraf 28, jednostka stosuje paragrafy 28B–28C zgodnie z paragrafem B35C. |
|
28E |
Na koniec każdego okresu sprawozdawczego jednostka ocenia odzyskiwalność składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, jeżeli fakty i okoliczności wskazują na to, że mogła nastąpić utrata wartości tego składnika aktywów (zob. paragraf B35D). Jeżeli jednostka stwierdza stratę z tytułu utraty wartości, koryguje wartość bilansową składnika aktywów i ujmuje stratę z tytułu utraty wartości w wyniku finansowym. |
|
28F |
Jednostka ujmuje w wyniku finansowym odwrócenie części lub całości straty z tytułu utraty wartości uprzednio ujętej z zastosowaniem paragrafu 28E oraz zwiększa wartość bilansową danego składnika aktywów w takim stopniu, w jakim warunki utraty wartości przestały istnieć lub uległy poprawie. |
WYCENA (PARAGRAFY B36–B119F)
|
29. |
Jednostka stosuje paragrafy 30–52 w odniesieniu do wszystkich grup umów ubezpieczenia objętych zakresem MSSF 17, z następującymi wyjątkami:
|
|
30. |
Stosując MSR 21 Skutki zmian kursów wymiany walut obcych w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia, które generują przepływy pieniężne w walucie obcej, jednostka traktuje grupę umów, w tym marżę kontraktową, jako pozycję pieniężną. |
|
31. |
W sprawozdaniach finansowych jednostki, która zawiera umowy ubezpieczenia, przepływy pieniężne z realizacji umów nie mogą uwzględniać ryzyka niewykonania świadczenia przez tę jednostkę (ryzyko niewykonania świadczenia jest zdefiniowane w MSSF 13 Ustalanie wartości godziwej). |
Wycena w momencie początkowego ujęcia (paragrafy B36–B95F)
|
32. |
W momencie początkowego ujęcia jednostka wycenia grupę umów ubezpieczenia, jako sumę:
|
Szacunki przyszłych przepływów pieniężnych (paragrafy B36–B71)
|
33. |
Jednostka uwzględnia w wycenie grupy umów ubezpieczenia wszystkie przyszłe przepływy pieniężne w granicach każdej umowy w grupie (zob. paragraf 34). Stosując paragraf 24, jednostka może oszacować przyszłe przepływy pieniężne na wyższym poziomie agregacji, a następnie dokonać alokacji przepływów pieniężnych z realizacji umów, które są wynikiem tego oszacowania, do poszczególnych grup umów. Szacunki przyszłych przepływów pieniężnych:
|
|
34. |
Przepływy pieniężne są w granicach umowy ubezpieczenia, jeżeli wynikają z istotnych praw i obowiązków istniejących w okresie sprawozdawczym, w którym jednostka może zobowiązać ubezpieczonego do zapłacenia składek lub w którym na jednostce ciąży istotny obowiązek świadczenia usług objętych umową ubezpieczenia na rzecz ubezpieczonego (zob. paragrafy B61–B71). Istotny obowiązek świadczenia usług objętych umową ubezpieczenia wygasa, gdy:
|
|
35. |
Jednostka nie ujmuje jako zobowiązania ani składnika aktywów żadnych kwot związanych z oczekiwanymi składkami lub oczekiwanymi odszkodowaniami poza granicami umowy ubezpieczenia. Kwoty takie związane są z przyszłymi umowami ubezpieczenia. |
Stopy dyskontowe (paragrafy B72–B85)
|
36. |
Jednostka koryguje szacunki przyszłych przepływów pieniężnych w celu odzwierciedlenia wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka finansowego związanego z tymi przepływami pieniężnymi w zakresie, w jakim ryzyko finansowe nie jest uwzględnione w szacunkach przepływów pieniężnych. Stopy dyskontowe stosowane do szacunków przyszłych przepływów pieniężnych opisanych w paragrafie 33:
|
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego (paragrafy B86–B92)
|
37. |
Jednostka koryguje szacunkową wartość bieżącą przyszłych przepływów pieniężnych w celu odzwierciedlenia wynagrodzenia, którego jednostka wymaga w związku z ponoszoną niepewnością dotyczącą kwoty i terminu przepływów pieniężnych, która wynika z ryzyka niefinansowego. |
Marża kontraktowa
|
38. |
Marża kontraktowa jest elementem składnika aktywów lub zobowiązania w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia, który odpowiada niezrealizowanemu zyskowi, jaki jednostka ujmie, gdy będzie świadczyła w przyszłości usługi objęte umową ubezpieczenia. Jednostka wycenia marżę kontraktową w momencie początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia w kwocie, która – o ile nie ma zastosowania paragraf 47 (dotyczący umów rodzących obciążenia) lub paragraf B123 A (dotyczący przychodów z ubezpieczeń w powiązaniu z paragrafem 38 pkt c) ppkt (ii)) – nie powoduje powstania przychodów ani kosztów wynikających z:
|
|
39. |
W przypadku umów ubezpieczenia pozyskanych w ramach przeniesienia umów ubezpieczenialub w ramach połączenia jednostek gospodarczych objętego zakresem MSSF 3 jednostka stosuje paragraf 38 zgodnie z paragrafami B93–B95F. |
Wycena w późniejszych okresach
|
40. |
Wartość bilansowa grupy umów ubezpieczenia na koniec każdego okresu sprawozdawczego jest sumą:
|
|
41. |
Jednostka ujmuje przychody i koszty z tytułu następujących zmian wartości bilansowej zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług:
|
|
42. |
Jednostka ujmuje przychody i koszty z tytułu następujących zmian wartości bilansowej zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód:
|
Marża kontraktowa (paragrafy B96–B119B)
|
43. |
Marża kontraktowa na koniec okresu sprawozdawczego odzwierciedla zysk w grupie umów ubezpieczenia, którego nie ujęto jeszcze w wyniku finansowym, ponieważ jest on związany z przyszłą usługą, która będzie świadczona na podstawie umów należących do grupy. |
|
44. |
W przypadku umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach wartość bilansowa marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów na koniec okresu sprawozdawczego jest równa wartości bilansowej na początku okresu sprawozdawczego skorygowanej o:
|
|
45. |
W przypadku umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach (zob. paragrafy B101–B118) wartość bilansowa marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów na koniec okresu sprawozdawczego jest równa wartości bilansowej na początku okresu sprawozdawczego skorygowanej o kwoty określone poniżej w pkt a)–e). Jednostka nie ma obowiązku identyfikowania tych korekt oddzielnie. Zamiast tego można ustalić łączną kwotę niektórych lub wszystkich korekt. Korektami są:
|
|
46. |
Niektóre zmiany marży kontraktowej kompensują zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów w odniesieniu do zobowiązania wynikającego z pozostałego okresu świadczenia usług, nie powodując żadnej zmiany łącznej wartości bilansowej zobowiązania z tytułu z pozostałego okresu świadczenia usług. W zakresie, w jakim zmiany marży kontraktowej nie kompensują zmian przepływów pieniężnych z realizacji umów w odniesieniu do zobowiązania wynikającego z pozostałego okresu świadczenia usług, jednostka ujmuje przychody i koszty z tytułu zmian, stosując paragraf 41. |
Umowy rodzące obciążenia
|
47. |
Umowa ubezpieczenia rodzi obciążenia na dzień początkowego ujęcia, jeżeli przepływy pieniężne z realizacji umów przypisane do umowy, wszelkie wcześniej ujęte przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia oraz wszelkie przepływy pieniężne wynikające z umowy na dzień początkowego ujęcia stanowią łącznie wypływ netto. Stosując paragraf 16 pkt a), jednostka grupuje takie umowy oddzielnie od umów, które nie rodzą obciążeń. W zakresie, w jakim ma zastosowanie paragraf 17, jednostka może zidentyfikować grupę umów rodzących obciążenia, dokonując wyceny pakietu umów, a nie poszczególnych umów. Jednostka ujmuje w wyniku finansowym stratę z tytułu wypływu netto dla grupy umów rodzących obciążenia, wskutek czego wartość bilansowa zobowiązania dla danej grupy jest równa przepływom pieniężnym z realizacji umów dla tej grupy, a marża kontraktowa w odniesieniu do tej grupy wynosi zero. |
|
48. |
Grupa umów ubezpieczenia staje się grupą rodzącą obciążenia (lub większe obciążenia) przy późniejszej wycenie, jeżeli następujące kwoty przekraczają wartość bilansową marży kontraktowej:
Stosując paragraf 44 pkt c) ppkt (i), paragraf 45 pkt b) ppkt (ii) oraz paragraf 45 pkt c) ppkt (ii), jednostka ujmuje stratę w wyniku finansowym w wysokości równej temu przekroczeniu. |
|
49. |
Jednostka tworzy (lub zwiększa) komponent straty w ramach zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w odniesieniu do grupy rodzącej obciążenia, odzwierciedlając straty ujęte z zastosowaniem paragrafów 47–48. Komponent straty określa kwoty, które są prezentowane w wyniku finansowym jako odwrócenie strat na grupach rodzących obciążenia, i w związku z tym są wyłączone z ustalania przychodów z ubezpieczeń. |
|
50. |
Po ujęciu straty na grupie umów ubezpieczenia rodzących obciążenia jednostka przypisuje:
|
|
51. |
Późniejszymi zmianami przepływów pieniężnych z realizacji umów w ramach zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, przypisywanymi z zastosowaniem paragrafu 50 pkt a), są:
|
|
52. |
Systematyczny podział wymagany w paragrafie 50 pkt a) powoduje, że łączne kwoty przypisane do komponentu straty zgodnie z paragrafami 48–50 są równe zeru na koniec okresu świadczenia usług zapewnionych przez grupę umów. |
Podejście oparte na alokacji składki
|
53. |
Jednostka może uprościć wycenę grupy umów ubezpieczenia, stosując podejście oparte na alokacji składki określone w paragrafach 55–59, wtedy i tylko wtedy, gdy na moment utworzenia grupy:
|
|
54. |
Kryterium określone w paragrafie 53 pkt a) nie jest spełnione, jeżeli na moment utworzenia grupy jednostka spodziewa się znacznej zmienności przepływów pieniężnych z realizacji umów, która mogłaby wpływać na wycenę zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, w okresie poprzedzającym zaistnienie szkody ubezpieczeniowej. Zmienność przepływów pieniężnych z realizacji umów zwiększa się na przykład wraz z:
|
|
55. |
Stosując podejście oparte na alokacji składki, jednostka wycenia zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w następujący sposób:
|
|
56. |
Jeżeli umowy ubezpieczenia należące do grupy zawierają istotny komponent finansowania, jednostka koryguje wartość bilansową zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, aby odzwierciedlić wartość pieniądza w czasie oraz wpływ ryzyka finansowego, stosując stopy dyskontowe określone w paragrafie 36, ustalone na moment początkowego ujęcia. Jednostka nie jest zobowiązana do korygowania wartości bilansowej zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, aby odzwierciedlić wartość pieniądza w czasie oraz wpływ ryzyka finansowego, jeżeli na moment początkowego ujęcia jednostka oczekuje, że okres między świadczeniem poszczególnych usług w ramach umowy a terminem wymagalności odpowiadającej im składki będzie wynosił nie więcej niż rok. |
|
57. |
Jeżeli w dowolnym momencie okresu świadczenia usług fakty i okoliczności wskazują, że grupa umów ubezpieczenia rodzi obciążenia, jednostka oblicza różnicę pomiędzy:
|
|
58. |
W zakresie, w jakim przepływy pieniężne z realizacji umów opisane w paragrafie 57 pkt b) przekraczają wartość bilansową opisaną w paragrafie 57 pkt a), jednostka ujmuje stratę w wyniku finansowym oraz zwiększa zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług. |
|
59. |
Stosując podejście oparte na alokacji składki, jednostka:
|
Umowy reasekuracji biernej
|
60. |
Wymogi MSSF 17 są modyfikowane w odniesieniu do umów reasekuracji biernej zgodnie z paragrafami 61–70 A. |
|
61. |
Jednostka dokonuje podziału portfeli umów reasekuracji biernej, stosując paragrafy 14–24, z tym wyjątkiem, że występujące w tych paragrafach odniesienia do umów rodzących obciążenia zastępuje się odniesieniami do umów, w przypadku których występuje zysk netto na moment początkowego ujęcia. W przypadku niektórych umów reasekuracji biernej stosowanie paragrafów 14–24 będzie prowadziło do utworzenia grupy składającej się z pojedynczej umowy. |
Ujmowanie
|
62. |
Zamiast stosować paragraf 25, jednostka ujmuje grupę umów reasekuracji biernej od wcześniejszego z poniższych terminów:
|
|
62 A |
Niezależnie od przepisów paragrafu 62 pkt a) jednostka opóźnia ujęcie grupy umów reasekuracji biernej zapewniających proporcjonalną ochronę do dnia początkowego ujęcia jakiejkolwiek z bazowych umów ubezpieczenia, jeżeli dzień ten przypada później niż początek okresu świadczenia usług w ramach grupy umów reasekuracji biernej. |
Wycena
|
63. |
Stosując wymogi dotyczące wyceny zawarte w paragrafach 32–36 do umów reasekuracji biernej, w zakresie, w jakim umowy bazowe również są wyceniane z zastosowaniem tych paragrafów, jednostka stosuje spójne założenia w celu określenia wielkości szacunków wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z grupy umów reasekuracji biernej oraz szacunków wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z grupy (grup) bazowych umów ubezpieczenia. Ponadto jednostka uwzględnia w szacunkach wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z grupy umów reasekuracji biernej wpływ ryzyka niewykonania zobowiązania przez reasekuratora z uwzględnieniem wpływu zabezpieczenia i kosztów związanych z uregulowaniem sporów. |
|
64. |
Zamiast stosować paragraf 37, jednostka ustala korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego, tak aby odzwierciedlała ona wielkość ryzyka przeniesionego przez cedenta na reasekuratora. |
|
65. |
Wymogi paragrafu 38, które dotyczą ustalania marży kontraktowej w momencie początkowego ujęcia, modyfikuje się w taki sposób, aby odzwierciedlić fakt, że w przypadku grupy umów reasekuracji biernej nie występuje niewypracowany zysk, a zamiast niego występuje koszt netto lub zysk netto związany z nabyciem umowy reasekuracji. Stąd – o ile nie stosuje się paragrafu 65 A – na moment początkowego ujęcia jednostka ujmuje taki koszt netto lub zysk netto związany z nabyciem grupy umów reasekuracji biernej jako marżę kontraktową wycenianą w kwocie równej sumie:
|
|
65 A |
Jeżeli koszt netto kupna ochrony reasekuracyjnej dotyczy zdarzeń, które miały miejsce przed nabyciem grupy umów reasekuracji biernej, niezależnie od wymogów paragrafu B5, jednostka ujmuje taki koszt bezpośrednio w wyniku finansowym jako koszt. |
|
66. |
Zamiast stosować paragraf 44, jednostka wycenia marżę kontraktową na koniec okresu sprawozdawczego dla grupy umów reasekuracji biernej jako wartość bilansową ustaloną na początku okresu sprawozdawczego, skorygowaną o:
|
|
66 A |
Jednostka koryguje marżę kontraktową w odniesieniu do grupy umów reasekuracji biernej i w związku z tym ujmuje przychody, w przypadku gdy jednostka ujmuje stratę na moment początkowego ujęcia rodzącej obciążenia grupy bazowych umów ubezpieczenia lub na moment dodania bazowych umów ubezpieczenia rodzących obciążenia do tej grupy (zob. paragrafy B119C–B119E). |
|
66B |
Jednostka tworzy (lub koryguje) komponent odzyskania strat w ramach składnika aktywów z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w ramach umów reasekuracji biernej, odzwierciedlający odzyskanie strat ujętych z zastosowaniem paragrafu 66 pkt c) ppkt (i)–(ii) i paragrafu 66 A. Komponent odzyskania strat określa kwoty, które są prezentowane w wyniku finansowym jako odwrócenie odzyskania strat wynikających z umów reasekuracji biernej i w związku z tym są wyłączone z wysokości zaalokowanych składek płaconych na rzecz reasekuratora (zob. paragraf B119F). |
|
67. |
Zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów, będące skutkiem zmian ryzyka niewykonania zobowiązania przez reasekuratora, nie odnoszą się do usług świadczonych w przyszłych okresach i nie powodują korekty marży kontraktowej. |
|
68. |
Umowy reasekuracji biernej nie mogą rodzić obciążeń. W związku z tym wymogi paragrafów 47–52 nie mają zastosowania. |
Podejście oparte na alokacji składki w odniesieniu do umów reasekuracji biernej
|
69. |
Jednostka może stosować podejście oparte na alokacji składki określone w paragrafach 55–56 i 59 (dostosowane tak, by odzwierciedlało cechy umów reasekuracji biernej, które różnią się od umów ubezpieczenia, na przykład generowanie kosztów lub obniżanie kosztów zamiast generowania przychodów) w celu uproszczenia wyceny grupy umów reasekuracji biernej, jeżeli na moment utworzenia grupy:
|
|
70. |
Jednostka nie może spełnić warunku określonego w paragrafie 69 pkt a), jeżeli w momencie utworzenia grupy jednostka spodziewa się znacznej zmienności przepływów pieniężnych z realizacji umów, która mogłaby wpływać na wycenę składnika aktywów z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w okresie poprzedzającym zaistnienie szkody ubezpieczeniowej, Zmienność przepływów pieniężnych z realizacji umów rośnie na przykład wraz ze zwiększeniem:
|
|
70 A |
Jeżeli jednostka wycenia grupę umów reasekuracji biernej, stosując podejście oparte na alokacji składki, jednostka stosuje paragraf 66 A, korygując wartość bilansową składnika aktywów z tytułu pozostałej ochrony zamiast korygowania marży kontraktowej. |
Umowy inwestycyjne zawierające uznaniowe udziały w zyskach
|
71. |
Umowa inwestycyjna z uznaniowym udziałem w zyskach nie wiąże się z przeniesieniem znaczącego ryzyka ubezpieczeniowego. W związku z tym wymogi MSSF 17 dotyczące umów ubezpieczenia są modyfikowane w odniesieniu do umów inwestycyjnych zawierających uznaniowe udziały w zyskach w następujący sposób:
|
MODYFIKACJA I ZAPRZESTANIE UJMOWANIA
Modyfikacja umowy ubezpieczenia
|
72. |
Jeżeli warunki umowy ubezpieczenia ulegają modyfikacji, na przykład w drodze porozumienia między stronami umowy lub zmiany przepisów, jednostka zaprzestaje ujmowania pierwotnej umowy i ujmuje zmodyfikowaną umowę jako nową umowę, stosując MSSF 17 lub inne mające zastosowanie standardy, wtedy i tylko wtedy, gdy spełniony jest którykolwiek z warunków określonych w pkt a)–c). Wykonywanie prawa przewidzianego w postanowieniach umowy nie stanowi modyfikacji. Warunki są następujące:
|
|
73. |
Jeżeli modyfikacja umowy nie spełnia żadnego z warunków określonych w paragrafie 72, jednostka traktuje zmiany przepływów pieniężnych spowodowane modyfikacją jako zmiany szacunków przepływów pieniężnych z realizacji umów stosując paragrafy 40–52. |
Zaprzestanie ujmowania
|
74. |
Jednostka zaprzestaje ujmowania umowy ubezpieczenia wtedy i tylko wtedy, gdy:
|
|
75. |
Kiedy umowa ubezpieczenia wygasa, jednostka nie jest już narażona na ryzyko i w związku z tym nie jest już zobowiązana do przekazywania zasobów gospodarczych w celu spełnienia umowy ubezpieczenia. Na przykład gdy jednostka nabywa reasekurację, to zaprzestaje ujmowania bazowej(-ych) umowy(-ów) ubezpieczenia wtedy i tylko wtedy, gdy ta(-e) bazowa(-e) umowa(-y) ubezpieczenia wygasną. |
|
76. |
Jednostka zaprzestaje ujmowania umowy ubezpieczenia w ramach grupy umów, stosując poniższe wymogi MSSF 17:
|
|
77. |
Jeżeli jednostka zaprzestaje ujmowania umowy ubezpieczenia, ponieważ przenosi tę umowę na osobę trzecią, lub zaprzestaje ujmowania umowy ubezpieczenia i ujmuje nową umowę, stosując paragraf 72, to zamiast stosować paragraf 76 pkt b), jednostka:
|
PREZENTACJA W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ
|
78. |
Jednostka prezentuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oddzielnie wartość bilansową portfeli:
|
|
79. |
Jednostka uwzględnia wszelkie aktywa w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, ujęte z zastosowaniem paragrafu 28B, w wartości bilansowej powiązanych portfeli zawartych umów ubezpieczenia, a wszelkie aktywa lub zobowiązania w odniesieniu do przepływów pieniężnych związanych z portfelami umów reasekuracji biernej (zob. paragraf 65 pkt b)) - w wartości bilansowej portfeli umów reasekuracji biernej. |
UJMOWANIE I PREZENTACJA W SPRAWOZDANIU Z WYNIKÓW FINANSOWYCH (PARAGRAFY B120–B136)
|
80. |
Stosując paragrafy 41 i 42, jednostka dokonuje podziału kwot ujętych w sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów (zwanym dalej „sprawozdaniem z wyników finansowych”) na:
|
|
81. |
Jednostka nie jest zobowiązana do podziału wartości zmiany korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego pomiędzy wynik z usług ubezpieczenia a przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń. Jeżeli jednostka nie dokonuje takiego podziału, uwzględnia całą zmianę korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w wyniku z usług ubezpieczenia. |
|
82. |
Jednostka prezentuje przychody lub koszty z umów reasekuracji biernej oddzielnie od kosztów lub przychodów z zawartych umów ubezpieczenia. |
Wynik z usług ubezpieczenia
|
83. |
Jednostka prezentuje w wyniku finansowym przychody z ubezpieczeń wynikające z grup zawartych umów ubezpieczenia. Przychody z ubezpieczeń przedstawiają świadczenie usług wynikających z grupy umów ubezpieczenia w wysokości odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego jednostka spodziewa się być uprawniona w zamian za te usługi. W paragrafach B120–B127 określa się, w jaki sposób jednostka wycenia przychody z ubezpieczeń. |
|
84. |
Jednostka prezentuje w wyniku finansowym koszty usług ubezpieczenia wynikające z grupy zawartych umów ubezpieczenia, obejmujące poniesione odszkodowania (z wyłączeniem spłat komponentów inwestycyjnych), inne poniesione koszty usług ubezpieczenia oraz inne kwoty opisane w paragrafie 103 pkt b). |
|
85. |
Przychody z ubezpieczeń oraz koszty usług ubezpieczenia prezentowane w wyniku finansowym nie obejmują żadnych komponentów inwestycyjnych. Jednostka nie prezentuje informacji o składkach w wyniku finansowym, jeżeli informacje te są niezgodne z paragrafem 83. |
|
86. |
Jednostka może prezentować przychody lub koszty z grupy umów reasekuracji biernej (zob. paragrafy 60–70 A), inne niż przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń, w pojedynczej kwocie; lub jednostka może prezentować oddzielnie kwoty odzyskane od reasekuratora oraz alokowanie zapłaconych składek, które łącznie dają kwotę netto równą tej pojedynczej kwocie. Jeżeli jednostka prezentuje oddzielnie kwoty odzyskane od reasekuratora oraz alokowanie zapłaconych składek, jednostka:
|
Przychody lub koszty finansowe z tytułu ubezpieczenia (zob. paragrafy B128–B136)
|
87. |
Przychody lub koszty finansowe z tytułu ubezpieczenia obejmują zmianę wartości bilansowej grupy umów ubezpieczenia wynikającą z:
|
|
87 A |
Jednostka stosuje:
|
|
88. |
Stosując paragraf 87 A pkt b) – o ile nie ma zastosowania paragraf 89 – jednostka dokonuje wyboru polityki rachunkowości spośród następujących możliwości:
|
|
89. |
Stosując paragraf 87 A pkt b) w przypadku umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach, w odniesieniu do których jednostka posiada pozycje bazowe, jednostka dokonuje wyboru polityki rachunkowości spośród następujących możliwości:
|
|
90. |
Jeżeli jednostka wybiera politykę rachunkowości określoną w paragrafie 88 pkt b) lub w paragrafie 89 pkt b), uwzględnia ona w innych całkowitych dochodach różnicę pomiędzy przychodami lub kosztami finansowymi z ubezpieczeń wycenionymi na podstawie określonej w tych paragrafach a łącznymi przychodami lub kosztami finansowymi z ubezpieczeń za dany okres. |
|
91. |
Jeżeli jednostka przenosi grupę umów ubezpieczenia lub zaprzestaje ujmowania umowy ubezpieczenia, stosując paragraf 77:
|
|
92. |
Paragraf 30 wymaga od jednostki, aby traktowała umowę ubezpieczenia jako pozycję pieniężną zgodnie z MSR 21 na potrzeby przeliczenia pozycji walutowych na walutę funkcjonalną jednostki. Jednostka uwzględnia różnice kursowe z tytułu zmian wartości bilansowej grup umów ubezpieczenia w sprawozdaniu z zysków lub strat, chyba że są one związane ze zmianami wartości bilansowej grup umów ubezpieczenia uwzględnionymi w innych całkowitych dochodach z zastosowaniem paragrafu 90, w którym to przypadku uwzględnia się je w innych całkowitych dochodach. |
UJAWNIANIE INFORMACJI
|
93. |
Celem wymogów dotyczących ujawniania informacji jest ujawnienie przez jednostkę informacji w informacji dodatkowej, które wraz z informacjami zawartymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, sprawozdaniu z wyników finansowych i sprawozdaniu z przepływów pieniężnych dają użytkownikom sprawozdania finansowego podstawę do oceny wpływu, jaki umowy objęte zakresem MSSF 17 wywierają na sytuację finansową, wyniki finansowe i przepływy pieniężne jednostki. W tym celu jednostka ujawnia informacje jakościowe i ilościowe na temat:
|
|
94. |
Jednostka uwzględnia stopień szczegółowości niezbędny do osiągnięcia celu ujawniania informacji oraz jak duże znaczenie przypisać każdemu z poszczególnych wymogów. Jeżeli ujawnienie informacji przy zastosowaniu paragrafów 97–132 nie wystarcza do osiągnięcia celu określonego w paragrafie 93, jednostka ujawnia dodatkowe informacje niezbędne do osiągnięcia tego celu. |
|
95. |
Jednostka prezentuje informacje łącznie lub rozdzielnie, tak aby nie utrudniać zrozumienia użytecznych informacji poprzez podanie wielu nieistotnych szczegółów albo agregację pozycji, które mają różne cechy. |
|
96. |
Paragrafy 29–31 MSR 1 określają wymogi dotyczące istotności i agregowania informacji. Przykładami podstaw agregacji, które mogą być odpowiednie w przypadku ujawnianych informacji na temat umów ubezpieczenia, są:
|
Objaśnienie dotyczące ujmowanych kwot
|
97. |
Spośród informacji, których ujawnienie jest wymagane na mocy paragrafów 98–109 A, jedynie informacje określone w paragrafach 98–100, 102–103, 105–105B i 109 A mają zastosowanie do umów, do których zastosowano podejście oparte na alokacji składki. Jeżeli jednostka stosuje podejście oparte na alokacji składki, ujawnia również:
|
|
98. |
Jednostka ujawnia uzgodnienia, które pokazują, w jaki sposób wartości bilansowe netto umów objętych zakresem MSSF 17 uległy zmianie w danym okresie z powodu przepływów pieniężnych oraz przychodów i kosztów ujętych w sprawozdaniu z wyników finansowych. Ujawnia się oddzielne uzgodnienia w odniesieniu do zawartych umów ubezpieczenia i umów reasekuracji biernej. Jednostka dostosowuje wymogi zawarte w paragrafach 100–109, aby odzwierciedlić cechy umów reasekuracji biernej, które różnią się od zawartych umów ubezpieczenia, na przykład generowanie kosztów lub obniżanie kosztów zamiast przychodów. |
|
99. |
W uzgodnieniach jednostka przedstawia wystarczającą ilość informacji, aby umożliwić użytkownikom sprawozdania finansowego zidentyfikowanie zmian wynikających z przepływów pieniężnych i kwot ujętych w sprawozdaniu z wyników finansowych. Aby spełnić ten wymóg, jednostka:
|
|
100. |
Jednostka ujawnia uzgodnienia salda początkowego do salda końcowego oddzielnie dla każdej z następujących pozycji:
|
|
101. |
W przypadku umów ubezpieczenia innych niż te, do których zastosowano podejście oparte na przypisaniu składki opisane w paragrafach 53–59 lub 69–70 A, jednostka ujawnia również uzgodnienia salda początkowego do salda końcowego oddzielnie dla każdej z następujących pozycji:
|
|
102. |
Celem uzgodnień, o których mowa w paragrafach 100–101, jest przedstawienie różnego rodzaju informacji na temat wyniku z usług ubezpieczenia. |
|
103. |
Jeżeli ma to zastosowanie, jednostka oddzielnie ujawnia w uzgodnieniach wymaganych w paragrafie 100 każdą z poniższych kwot związanych z usługami:
|
|
104. |
Jeżeli ma to zastosowanie, jednostka oddzielnie ujawnia w uzgodnieniach wymaganych w paragrafie 101 każdą z poniższych kwot związanych z usługami:
|
|
105. |
Jeżeli ma to zastosowanie, w celu uzupełnienia uzgodnień wymaganych w paragrafach 100–101 jednostka ujawnia również oddzielnie każdą z poniższych kwot niezwiązanych z usługami świadczonymi w danym okresie:
|
|
105 A |
Jednostka ujawnia uzgodnienie salda początkowego do salda końcowego aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia ujętych z zastosowaniem paragrafu 28B. Jednostka prezentuje informacje łącznie na potrzeby tego uzgodnienia na poziomie, który jest zgodny z poziomem przyjętym na potrzeby uzgodnienia umów ubezpieczenia z zastosowaniem paragrafu 98. |
|
105B |
W uzgodnieniu wymaganym na mocy paragrafu 105 A jednostka ujawnia odrębnie wszelkie straty z tytułu utraty wartości i odwrócenia strat z tytułu utraty wartości ujęte z zastosowaniem paragrafów 28E–28F. |
|
106. |
W przypadku zawartych umów ubezpieczenia innych niż te, do których zastosowano podejście oparte na przypisaniu składki opisane w paragrafach 53–59, jednostka ujawnia analizę przychodów z ubezpieczeń ujętych w danym okresie, obejmującą:
|
|
107. |
W przypadku umów ubezpieczenia innych niż te, do których zastosowano podejście oparte na alokacji składki opisane w paragrafach 53–59 lub 69–70 A, jednostka ujawnia informacje o wpływie na sprawozdanie z sytuacji finansowej oddzielnie w odniesieniu do zawartych umów ubezpieczenia i umów reasekuracji biernej, które są początkowo ujęte w danym okresie, wykazując ich wpływ w momencie początkowego ujęcia na:
|
|
108. |
W ramach informacji, których ujawnienie jest wymagane na mocy paragrafu 107, jednostka ujawnia oddzielnie kwoty wynikające z:
|
|
109. |
W przypadku umów ubezpieczenia innych niż te, do których zastosowano podejście oparte na przypisaniu składki opisane w paragrafach 53–59 lub 69–70 A, jednostka ujawnia, kiedy spodziewa się ująć w wyniku finansowym marżę kontraktową pozostającą na koniec okresu sprawozdawczego, przedstawiając tę marżę ilościowo, ze wskazaniem odpowiednich przedziałów czasowych. Informacje takie przedstawia się oddzielnie dla zawartych umów ubezpieczenia i umów reasekuracji biernej. |
|
109 A |
Jednostka ujawnia, przedstawiając ilościowo, ze wskazaniem odpowiednich przedziałów czasowych, kiedy spodziewa się zaprzestać ujmowania, z zastosowaniem paragrafu 28C, składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia. |
Przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń
|
110. |
Jednostka ujawnia i wyjaśnia łączną kwotę przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń w danym okresie sprawozdawczym. W szczególności jednostka wyjaśnia związek między przychodami lub kosztami finansowymi z ubezpieczeń a zyskiem inwestycyjnym z aktywów, aby umożliwić użytkownikom jej sprawozdania finansowego ocenę źródeł przychodów lub kosztów finansowych ujętych w wyniku finansowym oraz w innych całkowitych dochodach. |
|
111. |
W przypadku umów z bezpośrednim udziałem w zyskach jednostka opisuje skład pozycji bazowych i ujawnia ich wartość godziwą. |
|
112. |
W przypadku umów z bezpośrednim udziałem w zyskach, jeżeli jednostka zdecyduje się nie korygować marży kontraktowej o pewne zmiany przepływów pieniężnych realizujących zobowiązanie, stosując paragraf B115, jednostka ujawnia wpływ tej decyzji na korektę marży kontraktowej w bieżącym okresie. |
|
113. |
W przypadku umów z bezpośrednim udziałem w zyskach, jeżeli jednostka zmienia podstawę podziału przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczenia na wynik finansowy i inne całkowite dochody, stosując paragraf B135, jednostka ujawnia w okresie, w którym nastąpiła zmiana podejścia:
|
Kwoty przejściowe
|
114. |
Jednostka ujawnia informacje, które umożliwiają użytkownikom sprawozdania finansowego zidentyfikowanie wpływu grup umów ubezpieczenia wycenionych na dzień przejścia z zastosowaniem zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego (zob. paragrafy C6–C19 A) lub podejścia opartego na wartości godziwej (zob. paragrafy C20–C24B) wywieranego na marżę kontraktową dla usług i przychody z ubezpieczeń w późniejszych okresach. W związku z tym jednostka ujawnia uzgodnienia marży kontraktowej dla usług z zastosowaniem paragrafu 101 pkt c) oraz kwoty przychodów z ubezpieczeń z zastosowaniem paragrafu 103 pkt a) oddzielnie dla:
|
|
115. |
W odniesieniu do wszystkich okresów, w których informacje są ujawniane z zastosowaniem paragrafu 114 pkt a) lub b), w celu umożliwienia użytkownikom sprawozdania finansowego zrozumienia charakteru i znaczenia metod i osądów stosowanych przy ustalaniu kwot przejściowych jednostka wyjaśnia, w jaki sposób dokonała wyceny umów ubezpieczenia na dzień przejścia. |
|
116. |
Jednostka, która decyduje się dokonać podziału przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczenia na wynik finansowy i inne całkowite dochody, stosuje paragraf C18 pkt b), paragraf C19 pkt b) oraz paragraf C24 pkt b) i c) w celu ustalenia łącznej różnicy przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczenia, które zostałyby ujęte w wyniku finansowym, oraz łącznych przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczenia w dniu przejścia w odniesieniu do grup umów ubezpieczenia, do których ma zastosowanie podział. W odniesieniu do wszystkich okresów, w których istnieją kwoty ustalone z zastosowaniem niniejszych paragrafów, jednostka ujawnia uzgodnienie salda początkowego do salda końcowego łącznych kwot ujętych w innych całkowitych dochodach odnośnie do aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody związane z grupami umów ubezpieczenia. Uzgodnienie obejmuje na przykład zyski lub straty ujęte w innych całkowitych dochodach w danym okresie oraz zyski lub straty uprzednio ujęte w innych całkowitych dochodach w poprzednich okresach przeklasyfikowane w danym okresie na wynik finansowy. |
Istotne osądy dotyczące stosowania MSSF 17
|
117. |
Jednostka ujawnia istotne osądy oraz zmiany tych osądów dokonane przy stosowaniu MSSF 17 W szczególności jednostka ujawnia wykorzystane dane wejściowe, założenia i techniki szacowania, w tym:
|
|
118. |
Jeżeli stosując paragraf 88 pkt b) lub paragraf 89 pkt b), jednostka decyduje się dokonać podziału przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń na kwoty prezentowane w wyniku finansowym i na kwoty prezentowane w innych całkowitych dochodach, jednostka ujawnia wyjaśnienie metod stosowanych do ustalenia przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń ujętych w wyniku finansowym. |
|
119. |
Jednostka ujawnia poziom ufności stosowany do określenia korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego. Jeżeli do określania korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego jednostka stosuje technikę inną niż technika poziomu ufności, ujawnia stosowaną technikę i poziom ufności odpowiadający wynikom tej techniki. |
|
120. |
Jednostka ujawnia krzywą dochodowości (lub przedział krzywych dochodowości) stosowaną do dyskontowania przepływów pieniężnych, które nie zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych, stosując paragraf 36. Jeżeli jednostka ujawnia te informacje łącznie dla szeregu grup umów ubezpieczenia, przedstawia te informacje w formie średnich ważonych lub stosunkowo wąskich przedziałów. |
Charakter i zakres ryzyka wynikającego z umów objętych zakresem MSSF 17
|
121. |
Jednostka ujawnia informacje, które umożliwiają użytkownikom jej sprawozdania finansowego ocenę charakteru, kwoty, terminu i niepewności przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z umów objętych zakresem MSSF 17. Paragrafy 122–132 zawierają wymogi dotyczące ujawnianych informacji, które zwykle są niezbędne do spełnienia tego wymogu. |
|
122. |
Ujawniane informacje dotyczą głównie ryzyka ubezpieczeniowego i finansowego wynikającego z umów ubezpieczenia oraz sposobu zarządzania tym ryzykiem. Ryzyko finansowe zasadniczo, ale nie jedynie, obejmuje ryzyko kredytowe, ryzyko płynności i ryzyko rynkowe. |
|
123. |
Jeżeli ujawnione informacje na temat ekspozycji jednostki na ryzyko na koniec okresu sprawozdawczego nie są reprezentatywne dla ekspozycji jednostki na ryzyko w danym okresie, jednostka ujawnia ten fakt, powód, dla którego ekspozycja na ryzyko na koniec okresu nie jest reprezentatywna, oraz dalsze informacje reprezentatywne dla ekspozycji jednostki na ryzyko w danym okresie. |
|
124. |
W odniesieniu do każdego rodzaju ryzyka wynikającego z umów objętych zakresem MSSF 17 jednostka ujawnia:
|
|
125. |
W odniesieniu do każdego rodzaju ryzyka wynikającego z umów objętych zakresem MSSF 17 jednostka ujawnia:
|
|
126. |
Jednostka ujawnia informacje na temat wpływu ram regulacyjnych, w których prowadzi działalność, na przykład wymogów dotyczących kapitałów minimalnych lub wymaganych gwarancji stóp procentowych. Jeżeli jednostka stosuje paragraf 20 przy ustalaniu grup umów ubezpieczenia, do których stosuje wymogi dotyczące ujmowania i wyceny zawarte w MSSF 17, ujawnia ten fakt. |
Wszystkie rodzaje ryzyka – koncentracja ryzyka
|
127. |
Jednostka ujawnia informacje na temat koncentracji ryzyka wynikającej z umów objętych zakresem MSSF 17, w tym opis, w jaki sposób jednostka określa koncentrację, oraz opis wspólnych cech danej koncentracji (np. rodzaj zdarzenia objętego ubezpieczeniem, branża, obszar geograficzny lub waluta). Koncentracja ryzyka finansowego może wynikać na przykład z gwarancji stóp procentowych, które stają się skuteczne na tym samym poziomie w odniesieniu do dużej liczby umów. Koncentracja ryzyka finansowego może również wynikać z koncentracji ryzyka niefinansowego, na przykład gdy jednostka zapewnia przedsiębiorstwom farmaceutycznym ochronę w zakresie odpowiedzialności za produkt oraz posiada jednocześnie inwestycje w te przedsiębiorstwa. |
Ryzyko ubezpieczeniowe i rynkowe – analiza wrażliwości
|
128. |
Jednostka ujawnia informacje na temat wrażliwości na zmiany zmiennych ryzyka wynikające z umów objętych zakresem MSSF 17. Aby spełnić ten wymóg, jednostka ujawnia:
|
|
129. |
Jeżeli jednostka sporządza analizę wrażliwości pokazującą, jaki wpływ na kwoty inne niż kwoty określone w paragrafie 128 pkt a) mają zmiany zmiennych ryzyka, oraz wykorzystuje tę analizę wrażliwości w celu zarządzania ryzykiem wynikającym z umów objętych zakresem MSSF 17, może korzystać z tej analizy wrażliwości zamiast z analizy określonej w paragrafie 128 pkt a). Jednostka ujawnia również:
|
Ryzyko ubezpieczeniowe – rozwój szkodowości
|
130. |
Jednostka ujawnia rzeczywiste kwoty odszkodowań i świadczeń roszczenia w porównaniu z wcześniejszymi szacunkami niezdyskontowanej kwoty odszkodowań i świadczeń (tj. rozwój szkodowości). Ujawniane informacje dotyczące rozwoju szkodowości sięgają okresu, w którym wystąpiły pierwsze istotne zdarzenia szkodowe, w odniesieniu do których na koniec okresu sprawozdawczego nadal istnieje niepewność co do kwoty i terminu wypłat odszkodowań i świadczeń, lecz nie muszą obejmować okresu wcześniejszego niż 10 lat przed końcem okresu sprawozdawczego. Jednostka nie ma obowiązku ujawniania informacji na temat rozwoju szkodowości w odniesieniu do odszkodowań i świadczeń, w przypadku których niepewność co do kwoty i terminu wypłat odszkodowań i świadczeń zwykle ustępuje w ciągu jednego roku. Jednostka uzgadnia ujawniane informacje na temat rozwoju szkodowości z łączną wartością bilansową grup umów ubezpieczenia, którą jednostka ujawnia, stosując paragraf 100 pkt c). |
Ryzyko kredytowe – inne informacje
|
131. |
W odniesieniu do ryzyka kredytowego wynikającego z umów objętych zakresem MSSF 17 jednostka ujawnia:
|
Ryzyko płynności – inne informacje
|
132. |
W odniesieniu do ryzyka płynności wynikającego z umów objętych zakresem MSSF 17 jednostka ujawnia:
|
Załącznik A
Definicje terminów
Niniejszy załącznik stanowi integralną część MSSF 17 Umowy ubezpieczenia.
|
Marża kontraktowa |
Komponent wartości bilansowej składnika aktywów lub zobowiązania w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia, odpowiadający niezrealizowanemu zyskowi, który jednostka ujmie, gdy będzie świadczyła usługi objęte umową ubezpieczenia na podstawie umów ubezpieczenia należących do grupy. |
||||||||||||
|
Okres świadczenia usług |
Okres, w którym jednostka świadczy usługi objęte umową ubezpieczenia. Okres ten obejmuje usługi objęte umową ubezpieczenia odpowiadające wszystkim składkom w granicach umowy ubezpieczenia. |
||||||||||||
|
Korekta spowodowana doświadczeniem |
Różnica:
|
||||||||||||
|
Ryzyko finansowe |
Ryzyko możliwej przyszłej zmiany jednej lub większej liczby zmiennych, np. określonej stopy procentowej, ceny instrumentu finansowego, ceny towarów, kursu walutowego, indeksu cen lub stóp, ratingu kredytowego lub indeksu kredytowego bądź innej zmiennej, pod warunkiem że w przypadku zmiennej niefinansowej nie jest ona charakterystyczna dla strony umowy. |
||||||||||||
|
Przepływy pieniężne z realizacji umów |
Jednoznaczne, obiektywne i ważone prawdopodobieństwem oszacowanie (tj. wartość oczekiwana) wartości bieżącej przyszłych wypływów środków pieniężnych pomniejszonej o wartość bieżącą przyszłych wpływów pieniężnych, które wystąpią w trakcie realizacji przez jednostkę umów ubezpieczenia, łącznie z korektą ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego. |
||||||||||||
|
Grupa umów ubezpieczenia |
Pakiet umów ubezpieczenia wyodrębniony w wyniku podziału portfela umów ubezpieczenia co najmniej na umowy zawarte w okresie nie dłuższym niż jeden rok, które to umowy w momencie początkowego ujęcia:
|
||||||||||||
|
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia |
Przepływy pieniężne wynikające z kosztów sprzedaży, przyjęcia do ubezpieczenia (underwritingu) i stworzenia grupy umów ubezpieczenia (zawartych lub które mają zostać zawarte), bezpośrednio przypisane do portfela umów ubezpieczenia, do którego należy dana grupa. Do takich przepływów pieniężnych zaliczają się przepływy pieniężne, których nie można bezpośrednio przypisać do poszczególnych umów lub grup umów ubezpieczenia w ramach portfela. |
||||||||||||
|
Umowa ubezpieczenia |
Umowa, w myśl której jedna ze stron (ubezpieczyciel) przyjmuje znaczące ryzyko ubezpieczeniowe od drugiej strony (ubezpieczonego), wyrażając zgodę na zrekompensowanie ubezpieczonemu negatywnego wpływu określonego niepewnego przyszłego zdarzenia (zdarzenia ubezpieczeniowego). |
||||||||||||
|
Usługi objęte umową ubezpieczenia |
Następujące usługi, które jednostka świadczy ubezpieczonemu w ramach umowy ubezpieczenia:
|
||||||||||||
|
Umowa ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach |
Umowa ubezpieczenia, w odniesieniu do której w momencie jej rozpoczęcia:
|
||||||||||||
|
Umowa ubezpieczenia niezawierająca bezpośredniego udziału w zyskach |
Umowa ubezpieczenia, która nie jest umową ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach. |
||||||||||||
|
Ryzyko ubezpieczeniowe |
Ryzyko, inne niż ryzyko finansowe, przeniesione z ubezpieczonego na ubezpieczyciela. |
||||||||||||
|
Zdarzenie ubezpieczeniowe |
Niepewne przyszłe zdarzenie, które objęte jest umową ubezpieczenia i stwarza ryzyko ubezpieczeniowe. |
||||||||||||
|
Komponent inwestycyjny |
Kwoty, które jednostka, zgodnie z umową ubezpieczenia, zobowiązana jest zwrócić ubezpieczonemu w każdych okolicznościach, niezależnie od tego, czy zdarzenie ubezpieczeniowe wystąpi. |
||||||||||||
|
Umowa inwestycyjna z uznaniowym udziałem w zyskach |
Instrument finansowy dający danemu inwestorowi wynikające z umowy prawo do otrzymania, oprócz kwoty niepodlegającej uznaniu wystawcy, dodatkowych kwot:
|
||||||||||||
|
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód |
Spoczywający na jednostce obowiązek:
|
||||||||||||
|
Zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług |
Spoczywający na jednostce obowiązek:
|
||||||||||||
|
Ubezpieczony |
Strona, która na mocy umowy ubezpieczenia ma prawo do odszkodowania po zaistnieniu zdarzenia ubezpieczeniowego. |
||||||||||||
|
Portfel umów ubezpieczenia |
Umowy ubezpieczenia, które podlegają podobnym rodzajom ryzyka i są zarządzane wspólnie. |
||||||||||||
|
Umowa reasekuracji |
Umowa ubezpieczenia zawierana przez jedną jednostkę (reasekuratora) w celu zrekompensowania innej jednostce (cedentowi) odszkodowań z tytułu jednej lub wielu umów ubezpieczenia zawartych przez tę inną jednostkę (umów bazowych. |
||||||||||||
|
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego |
Rekompensata, której jednostka wymaga w związku z ponoszoną niepewnością dotyczącą kwoty i terminu przepływów pieniężnych, wynikająca z ryzyka niefinansowego w trakcie realizacji przez jednostkę umów ubezpieczenia. |
||||||||||||
|
Pozycje bazowe |
Pozycje określające niektóre kwoty należne ubezpieczonemu. Pozycje bazowe mogą obejmować dowolne pozycje, np. referencyjny portfel aktywów, aktywa netto jednostki lub określony podzbiór aktywów netto jednostki. |
Załącznik B
Objaśnienie stosowania
Niniejszy załącznik stanowi integralną część MSSF 17 Umowy ubezpieczenia.
B1
Niniejszy załącznik zawiera wytyczne dotyczące następujących zagadnień:|
a) |
definicji umowy ubezpieczenia (zob. paragrafy B2–B30); |
|
b) |
wyodrębniania składników z umowy ubezpieczenia (zob. paragrafy B31–B35); |
|
ba) |
aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia (zob. paragrafy B35 A–B35D); |
|
c) |
wyceny (zob. paragrafy B36–B119F); |
|
d) |
przychodów z ubezpieczeń (zob. paragrafy B120–B127); |
|
e) |
przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń (zob. paragrafy B128–B136); oraz |
|
f) |
śródrocznych sprawozdań finansowych (zob. paragraf B137). |
DEFINICJA UMOWY UBEZPIECZENIA (ZAŁĄCZNIK A)
|
B2 |
Niniejsza sekcja zawiera wytyczne dotyczące definicji umowy ubezpieczenia określonej w załączniku A. Odnosi się do następujących zagadnień:
|
Niepewne przyszłe zdarzenie
|
B3 |
Niepewność (lub ryzyko) jest istotą umowy ubezpieczenia. Tak więc przy rozpoczęciu umowy ubezpieczenia niepewna jest co najmniej jedna z następujących kwestii:
|
|
B4 |
W niektórych umowach ubezpieczenia zdarzenie ubezpieczeniowe oznacza odkrycie szkody w czasie trwania umowy, nawet wówczas, gdy szkoda ta jest wynikiem zdarzenia, które zaistniało przed rozpoczęciem umowy. W innych umowach ubezpieczenia zdarzenie objęte ubezpieczeniem oznacza zdarzenie, które wystąpi podczas trwania umowy, nawet wówczas, gdy powstała w jego wyniku szkoda zostanie ujawniona po zakończeniu trwania umowy. |
|
B5 |
Niektóre umowy ubezpieczenia obejmują zdarzenia, które już wystąpiły, lecz których skutki finansowe są nadal niepewne. Przykładem jest umowa ubezpieczenia, która zapewnia ochronę ubezpieczeniową przed niekorzystnym rozwojem zdarzenia, które już wystąpiło. W takich umowach zdarzeniem ubezpieczeniowym jest ustalenie ostatecznego kosztu odszkodowań. |
Płatność w naturze
|
B6 |
Niektóre umowy ubezpieczenia wymagają dokonania płatności w naturze bądź dopuszczają taką płatność. W takich przypadkach jednostka dostarcza ubezpieczonemu towary lub świadczy usługi, aby wywiązać się ze spoczywającego na niej obowiązku zrekompensowania ubezpieczonemu skutków zdarzenia ubezpieczeniowego. Przykładem jest sytuacja, kiedy jednostka zastępuje skradzioną rzecz zamiast zwracać koszt jej straty ubezpieczonemu. Innym przykładem jest sytuacja, kiedy jednostka wykorzystuje swoje własne szpitale i personel medyczny do świadczenia usług medycznych objętych umowami ubezpieczenia. Takie umowy są umowami ubezpieczenia, mimo że roszczenia są rozliczane w naturze. Umowy o świadczenie usług oparte na stałej opłacie, które spełniają warunki określone w paragrafie 8, również są umowami ubezpieczenia, ale stosując paragraf 8, jednostka może zdecydować się na rozliczanie ich zgodnie z MSSF 17 albo MSSF 15 Przychody z umów z klientami. |
Rozróżnienie pomiędzy ryzykiem ubezpieczeniowym a innymi rodzajami ryzyka
|
B7 |
Definicja umowy ubezpieczenia wymaga, aby jedna strona przyjęła znaczące ryzyko ubezpieczeniowe od drugiej strony. W MSSF 17 definiuje się ryzyko ubezpieczeniowe jako „ryzyko, inne niż ryzyko finansowe, przeniesione z ubezpieczonego na ubezpieczyciela”. Umowa, która naraża ubezpieczyciela na ryzyko finansowe bez znaczącego ryzyka ubezpieczeniowego, nie stanowi umowy ubezpieczenia. |
|
B8 |
Definicja ryzyka finansowego w załączniku A odnosi się do zmiennych o charakterze finansowym i niefinansowym. Przykładami zmiennych niefinansowych, które nie są specyficzne dla strony umowy, są wskaźnik szkód spowodowanych trzęsieniem ziemi w danym regionie lub wskaźniki temperatur panujących w danym mieście. Ryzyko finansowe nie obejmuje ryzyka wynikającego ze zmiennych niefinansowych specyficznych dla strony umowy, jak np. występowania bądź niewystępowania pożaru, który uszkadza bądź niszczy majątek tej strony. Ponadto ryzyko zmiany wartości godziwej składnika aktywów niefinansowych nie jest uważane za ryzyko finansowe, jeżeli wartość godziwa odzwierciedla zmiany cen rynkowych tego rodzaju aktywów (tj. zmienną finansową) oraz stan określonego składnika aktywów niefinansowych będącego w posiadaniu strony umowy (tj. zmienną niefinansową). Na przykład jeżeli gwarancja wartości rezydualnej danego pojazdu, w której ubezpieczony ma interes ubezpieczeniowy, wiąże się dla gwaranta z ryzykiem zmiany stanu fizycznego pojazdu, to ryzyko to jest ryzykiem ubezpieczeniowym, a nie ryzykiem finansowym. |
|
B9 |
Niektóre umowy narażają ubezpieczyciela dodatkowo na ryzyko finansowe oprócz znaczącego ryzyka ubezpieczeniowego. Na przykład wiele umów ubezpieczenia na życie gwarantuje minimalną stopę zwrotu dla ubezpieczonych, tworząc ryzyko finansowe, a jednocześnie zawiera przyrzeczenie świadczeń w przypadku śmierci, które mogą przekraczać znacznie saldo rachunku ubezpieczonego, tworząc ryzyko ubezpieczeniowe w formie ryzyka śmiertelności. Takie umowy są umowami ubezpieczenia. |
|
B10 |
W myśl niektórych umów zdarzenie ubezpieczeniowe powoduje wypłatę kwoty powiązanej z indeksem cen. Umowy takie są umowami ubezpieczenia, pod warunkiem że wypłata, która zależy od zdarzenia ubezpieczeniowego, może być znacząca. Na przykład renta dożywotnia powiązana ze wskaźnikiem kosztów utrzymania przenosi ryzyko ubezpieczeniowe, ponieważ wypłata zostaje dokonana w wyniku niepewnego przyszłego zdarzenia – pozostania przy życiu osoby otrzymującej tę rentę. Powiązanie z indeksem cen stanowi instrument pochodny, lecz także przenosi ryzyko ubezpieczeniowe, ponieważ liczba płatności, do których indeks ten ma zastosowanie, zależy od pozostania rencisty przy życiu. Jeżeli wynikające z tego przeniesienie ryzyka ubezpieczeniowego jest znaczące, wówczas instrument pochodny odpowiada definicji umowy ubezpieczenia, w którym to przypadku nie wyodrębnia się go od umowy głównej (zob. paragraf 11 pkt a)). |
|
B11 |
Ryzyko ubezpieczeniowe oznacza ryzyko, które jednostka przyjmuje od ubezpieczonego. Oznacza to, że jednostka musi przyjąć na siebie od ubezpieczonego ryzyko, na które ubezpieczony był do tej pory narażony. Wszelkie nowe ryzyko stworzone przez umowę w odniesieniu do jednostki lub ubezpieczonego nie stanowi ryzyka ubezpieczeniowego. |
|
B12 |
Definicja umowy ubezpieczenia odnosi się do negatywnego wpływu na ubezpieczonego. Definicja ta nie ogranicza wypłaty dokonanej przez jednostkę do wysokości kwoty równej stracie finansowej poniesionej w wyniku niekorzystnego zdarzenia. Na przykład definicja obejmuje ochronę ubezpieczeniową w rodzaju „nowe za stare”, która polega na wypłaceniu ubezpieczonemu kwoty pozwalającej na zastąpienie używanego i uszkodzonego składnika aktywów nowym. Podobnie definicja nie ogranicza wypłaty w ramach umowy ubezpieczenia na życie do wysokości strat finansowych poniesionych przez osoby pozostające na utrzymaniu osoby zmarłej ani też nie wyklucza umów, które przewidują wypłatę wcześniej ustalonych kwot w celu ustalenia wielkości szkody powstałej w wyniku śmierci lub wypadku. |
|
B13 |
Niektóre umowy wymagają dokonania wypłaty w przypadku, gdy wystąpi określone niepewne przyszłe zdarzenie, lecz nie wymagają zaistnienia negatywnego wpływu na ubezpieczonego jako warunku wypłaty. Tego rodzaju umowa nie jest umową ubezpieczenia nawet wówczas, gdy posiadacz wykorzystuje ją do zmniejszenia ekspozycji na ryzyko bazowe. Na przykład jeżeli posiadacz stosuje instrument pochodny, aby zabezpieczyć bazową zmienną finansową lub niefinansową, która skorelowana jest z przepływami pieniężnymi związanymi ze składnikiem aktywów jednostki, ten instrument pochodny nie stanowi umowy ubezpieczenia, ponieważ wypłata nie jest uwarunkowana tym, czy zmniejszenie przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów wpłynie negatywnie na posiadacza umowy. Definicja umowy ubezpieczenia odnosi się do niepewnego przyszłego zdarzenia, które wpływa negatywnie na ubezpieczonego i jest umownym warunkiem wstępnym wypłaty. Umowny warunek wstępny nie wymaga od jednostki zbadania, czy zdarzenie rzeczywiście miało negatywny wpływ, lecz pozwala jednostce na odmowę wypłaty, jeżeli nie jest ona przekonana, że zdarzenie to faktycznie miało negatywny wpływ. |
|
B14 |
Ryzyko związane z rezygnacjami lub ryzyko nadmiernie długiego trwania umowy (ryzyko, że ubezpieczony rozwiąże umowę wcześniej lub później niż spodziewał się tego wystawca w momencie wyceny umowy) nie jest ryzykiem ubezpieczeniowym, ponieważ wynikająca z niego zmienność wypłaty na rzecz ubezpieczonego nie jest zależna od niepewnego przyszłego zdarzenia, które ma negatywny wpływ na ubezpieczonego. Podobnie ryzyko wydatków (tj. ryzyko niespodziewanego wzrostu kosztów administracyjnych związanych z obsługą umowy w odróżnieniu od kosztów związanych ze zdarzeniami objętymi ubezpieczeniem) nie jest ryzykiem ubezpieczeniowym, ponieważ niespodziewany wzrost takich wydatków nie ma negatywnego wpływu na ubezpieczonego. |
|
B15 |
W rezultacie umowa, która naraża jednostkę na ryzyko związane z rezygnacjami, ryzyko nadmiernie długiego trwania umowy lub ryzyko wydatków, nie jest umową ubezpieczenia, o ile nie wiąże się również z narażeniem jednostki na znaczące ryzyko ubezpieczeniowe. Jeżeli jednak jednostka ogranicza ryzyko, na które jest narażona, poprzez zastosowanie drugiej umowy umożliwiającej przeniesienie części ryzyka inne niż ubezpieczeniowe na inną stronę, to druga umowa naraża tę inną stronę na ryzyko ubezpieczeniowe. |
|
B16 |
Jednostka może przyjąć znaczące ryzyko ubezpieczeniowe od ubezpieczonego tylko wówczas, gdy jednostka jest niezależna od ubezpieczonego. W przypadku jednostki wzajemnej, jednostka ta przejmuje ryzyko od każdego ubezpieczonego i łączy to ryzyko w puli ryzyka. Chociaż ubezpieczeni ponoszą to łączne ryzyko wspólnie, ponieważ posiadają udział rezydualny w jednostce, to jednostka wzajemna jest odrębną jednostką, która zaakceptowała ryzyko. |
Znaczące ryzyko ubezpieczeniowe
|
B17 |
Umowa jest umową ubezpieczenia tylko wówczas, gdy przenosi znaczące ryzyko ubezpieczeniowe. Paragrafy B7–B16 dotyczą ryzyka ubezpieczeniowego. Paragrafy B18–B23 dotyczą oceny tego, czy ryzyko ubezpieczeniowe jest znaczące. |
|
B18 |
Ryzyko ubezpieczeniowe jest znaczące wtedy i tylko wtedy, gdy zdarzenie objęte ubezpieczeniem może spowodować konieczność wypłacenia przez ubezpieczyciela znaczących dodatkowych kwot w jakimkolwiek pojedynczym scenariuszu, wyłączając scenariusze, które nie mają treści ekonomicznej (tj. nie wywierają dostrzegalnego wpływu na ekonomikę transakcji). Jeżeli zdarzenie objęte ubezpieczeniem może oznaczać konieczność wypłacenia znaczących dodatkowych kwot w jakimkolwiek scenariuszu posiadającym treść ekonomiczną, warunek podany w poprzednim zdaniu może być spełniony nawet wówczas, gdy zdarzenie objęte ubezpieczeniem jest niezwykle mało prawdopodobne lub nawet gdy oczekiwana (tj. ważona prawdopodobieństwem) wartość bieżąca warunkowych przepływów pieniężnych stanowi niewielką część oczekiwanej wartości bieżącej pozostałych przepływów pieniężnych wynikających z umowy ubezpieczenia. |
|
B19 |
Ponadto umowa przenosi znaczące ryzyko ubezpieczeniowe tylko wtedy, gdy istnieje scenariusz posiadający treść ekonomiczną, w którym ubezpieczyciel ma możliwość poniesienia straty w oparciu o wartość bieżącą. Niemniej, nawet jeżeli umowa reasekuracji nie naraża wystawcy na ryzyko znaczącej straty, uznaje się, że umowa ta przenosi znaczące ryzyko ubezpieczeniowe, jeżeli przenosi na reasekuratora zasadniczo całe ryzyko ubezpieczeniowe związane z reasekurowanymi częściami podstawowych umów ubezpieczenia. |
|
B20 |
Dodatkowe kwoty opisane w paragrafie B18 ustala się na podstawie wartości bieżącej. Jeżeli umowa ubezpieczenia wymaga płatności w przypadku wystąpienia zdarzenia, którego termin jest niepewny, i jeżeli płatność nie jest korygowana o wartość pieniądza w czasie, mogą istnieć scenariusze, w których wartość bieżąca płatności wzrasta, nawet jeżeli jej wartość nominalna jest stała. Przykładem jest ubezpieczenie, które zapewnia stałe świadczenie w przypadku śmierci, gdy ubezpieczony umrze, bez daty wygaśnięcia ochrony (często nazywane bezterminowym ubezpieczeniem na życie o stałej kwocie). Pewne jest, że ubezpieczony umrze, lecz data jego śmierci jest nieznana. Płatności mogą być dokonywane, gdy dany ubezpieczony umiera wcześniej niż oczekiwano. Ze względu na to, że płatności te nie są korygowane o wartość pieniądza w czasie, znaczące ryzyko ubezpieczeniowe może istnieć nawet wtedy, gdy w odniesieniu do portfela umów ogółem strata nie ma miejsca. Podobnie warunki umowne, które opóźniają terminowy zwrot środków na rzecz ubezpieczonego, mogą eliminować znaczące ryzyko ubezpieczeniowe. W celu ustalenia wartości bieżącej dodatkowych kwot jednostka stosuje stopy dyskontowe wymagane w paragrafie 36. |
|
B21 |
Dodatkowe kwoty opisane w paragrafie B18 odnoszą się do wartości bieżącej kwot przekraczających kwoty, które przypadałyby do zapłaty, gdyby zdarzenie objęte ubezpieczeniem nie zaistniało (z wyłączeniem scenariuszy bez treści ekonomicznej). Te dodatkowe kwoty obejmują koszty obsługi i wyceny roszczeń, lecz nie obejmują:
|
|
B22 |
Jednostka ocenia istotność ryzyka ubezpieczeniowego oddzielnie dla każdej umowy. W związku z tym ryzyko ubezpieczeniowe może być znaczące, nawet jeśli istnieje minimalne prawdopodobieństwo znacznych strat w odniesieniu do portfela lub grupy umów. |
|
B23 |
Z paragrafów B18–B22 wynika, że jeżeli na podstawie umowy wypłacone zostaje świadczenie w przypadku śmierci, które przekracza wysokość kwoty przypadającej do zapłaty w przypadku przeżycia, to umowa ta jest umową ubezpieczenia, chyba że dodatkowe świadczenie w przypadku śmierci jest nieznaczne (oceniane w odniesieniu do samej umowy, a nie do całego portfela umów). Jak zapisano w paragrafie B21 pkt b), rezygnacja w przypadku śmierci z opłat za rozwiązanie umowy lub odstąpienie od niej nie jest ujęta w tej ocenie, jeżeli rezygnacja ta nie rekompensuje ubezpieczonemu wcześniej istniejącego ryzyka. Podobnie umowa renty dożywotniej, z której wypłacane są regularne sumy przez resztę życia ubezpieczonego, jest umową ubezpieczenia, jeżeli suma płatności uwarunkowanych pozostawaniem ubezpieczonego przy życiu nie jest nieznaczna. |
Zmiany poziomu ryzyka ubezpieczeniowego
|
B24 |
W przypadku niektórych umów przeniesienie ryzyka ubezpieczeniowego na wystawcę następuje po pewnym czasie. Przykładem może tu być umowa, która zapewnia określony zwrot z inwestycji i obejmuje opcję umożliwiającą ubezpieczonemu przeznaczenie dochodów z inwestycji w terminie wymagalności na wykupienie renty dożywotniej według takich samych stawek, jakie jednostka nalicza innym nowym rencistom, w momencie gdy ubezpieczony chce wykorzystać tę opcję. Taka umowa przenosi na wystawcę ryzyko ubezpieczeniowe dopiero wtedy, gdy ubezpieczony skorzysta z tej opcji, ponieważ jednostka zachowuje prawo do wyceny renty uwzględniając ryzyko ubezpieczeniowe będzie przeniesione na jednostkę w tym czasie (wykonania opcji). W konsekwencji przepływy pieniężne, które nastąpiłyby po wykonaniu wspomnianej opcji, wykraczają poza granicę umowy, a przed wykonaniem tej opcji nie dochodzi do przepływów pieniężnych z tytułu ubezpieczenia w granicy umowy. Jeżeli jednak umowa określa stawki wzrostu renty (lub inną niż stawki rynkowe podstawę ustalania stawek renty), umowa przenosi ryzyko ubezpieczeniowe na wystawcę, ponieważ wystawca jest narażony na ryzyko, że w momencie wykonania opcji przez ubezpieczonego stawki renty będą niekorzystne dla wystawcy. W takim przypadku przepływy pieniężne, które nastąpiłyby w momencie wykonania opcji, mieszczą się w granicy umowy. |
|
B25 |
Umowa spełniająca definicję umowy ubezpieczenia pozostaje umową ubezpieczenia do momentu wygaśnięcia wszystkich praw i obowiązków (tj. ich wypełnienia, unieważnienia lub wygaśnięcia), chyba że zaprzestaje się ujmowania umowy z zastosowaniem paragrafów 74–77 ze względu na modyfikację umowy. |
Przykłady umów ubezpieczenia
|
B26 |
Poniżej podano przykłady umów, które są umowami ubezpieczenia, jeżeli przeniesienie ryzyka ubezpieczeniowego jest znaczące:
|
|
B27 |
Poniżej podano przykłady umów niebędących umowami ubezpieczenia:
|
|
B28 |
W odniesieniu do umów opisanych w paragrafie B27 jednostka stosuje inne mające zastosowanie standardy, takie jak MSSF 9 i MSSF 15. |
|
B29 |
Gwarancje powiązane z kredytem i umowy ubezpieczenia kredytu omówione w paragrafie B27 pkt f) mogą mieć różne formy prawne, takie jak: gwarancja, niektóre rodzaje akredytywy, umowa poręczenia spłaty wierzytelności lub umowa ubezpieczenia. Umowy te są umowami ubezpieczenia, jeżeli zobowiązują wystawcę do dokonania określonych płatności rekompensujących posiadaczowi stratę, jaką posiadacz poniesie z powodu niedokonania przez określonego dłużnika płatności na rzecz ubezpieczonego w przypadającym terminie, zgodnie z pierwotnymi lub zmienionymi warunkami instrumentu dłużnego. Tego rodzaju umowy ubezpieczenia są jednak wyłączone z zakresu MSSF 17, chyba że wystawca uprzednio wyraźnie podkreślił, że uważa takie umowy za umowy ubezpieczenia, i zastosował zasady rachunkowości mające zastosowanie do umów ubezpieczenia (zob. paragraf 7 pkt e)). |
|
B30 |
Gwarancje powiązane z kredytem i umowy ubezpieczenia kredytu, które wymagają płatności nawet wówczas, gdy ubezpieczony nie poniósł straty przez to, że dłużnik nie dokonał zapłaty w terminie płatności, nie są objęte zakresem MSSF 17, ponieważ nie przenoszą znaczącego ryzyka ubezpieczeniowego. Do umów takich należą umowy, które wymagają zapłaty:
|
WYODRĘBNIANIE KOMPONENTÓW Z UMOWY UBEZPIECZENIA (PARAGRAFY 10–13)
Komponenty inwestycyjne (paragraf 11 pkt b))
|
B31 |
Paragraf 11 pkt b) zawiera wymóg, aby jednostka wydzieliła wyodrębniony komponent inwestycyjny z zasadniczej umowy ubezpieczenia. Komponent inwestycyjny jest wyodrębniony wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są oba poniższe warunki:
|
|
B32 |
Komponent inwestycyjny i komponent ubezpieczeniowy są ze sobą w dużym stopniu powiązane wtedy i tylko wtedy, gdy:
|
Przyrzeczenie przeniesienia wyodrębnionych towarów lub usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia (paragraf 12)
|
B33 |
Paragraf 12 zawiera wymóg, aby jednostka wyodrębniła z umowy ubezpieczenia przyrzeczenie przeniesienia wyodrębnionych towarów lub usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia na ubezpieczonego. Na potrzeby tego wyodrębnienia jednostka nie bierze pod uwagę czynności, które jednostka musi podjąć w celu wykonania umowy, chyba że jednostka przenosi towar lub usługę inną niż usługi objęte umową ubezpieczenia na ubezpieczonego podczas wykonywania tych czynności. Na przykład konieczne może być wykonywanie przez jednostkę różnych zadań administracyjnych w celu przygotowania umowy. Wykonywanie tych zadań nie prowadzi do przeniesienia usługi na ubezpieczonego. |
|
B34 |
Towar lub usługa inna niż usługa objęta umową ubezpieczenia przyrzeczone ubezpieczonemu są odrębne, jeżeli ubezpieczony może odnosić korzyści z towaru lub usługi albo bezpośrednio, albo poprzez powiązanie z innymi zasobami, które są dla niego łatwo dostępne. Łatwo dostępne zasoby to towary lub usługi, które są sprzedawane oddzielnie (przez jednostkę lub inny podmiot), bądź zasoby już otrzymane przez ubezpieczonego (od jednostki lub w ramach innych transakcji lub zdarzeń). |
|
B35 |
Towar lub usługa inna niż usługa objęta umową ubezpieczenia przyrzeczone ubezpieczonemu nie są odrębne, jeżeli:
|
PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z TYTUŁU AKWIZYCJI UMÓW UBEZPIECZENIA (PARAGRAFY 28 A–28F)
|
B35 A |
Aby zastosować paragraf 28 A, jednostka stosuje systematyczną i racjonalną metodę w celu dokonania alokacji:
|
|
B35B |
Na koniec każdego okresu sprawozdawczego jednostka dokonuje korekty kwot zaalokowanych zgodnie z paragrafem B35 A w celu odzwierciedlenia zmian w założeniach określających dane wejściowe do zastosowanej metody alokacji. Jednostka nie może zmieniać kwot zaalokowanych do danej grupy umów ubezpieczenia po dodaniu do grupy wszystkich umów (zob. paragraf B35C). |
|
B35C |
Jednostka może dodawać umowy ubezpieczenia do danej grupy umów ubezpieczenia w więcej niż jednym okresie sprawozdawczym (zob. paragraf 28). W takich okolicznościach jednostka zaprzestaje ujmowania tej części składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia, która to część jest związana z umowami ubezpieczenia dodanymi do grupy w tym okresie, i nadal ujmuje składnik aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia w zakresie, w jakim składnik ten jest związany z umowami ubezpieczenia, które mają zgodnie z oczekiwaniami zostać dodane do grupy w przyszłym okresie sprawozdawczym. |
|
B35D |
Aby zastosować paragraf 28E:
|
WYCENA (PARAGRAFY 29–71)
Szacunki przyszłych przepływów pieniężnych (paragrafy 33–35)
|
B36 |
Niniejsza sekcja dotyczy:
|
Obiektywne wykorzystywanie wszelkich racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych bez nadmiernych kosztów lub wysiłków (paragraf 33 pkt a))
|
B37 |
Celem szacowania przyszłych przepływów pieniężnych jest określenie wartości oczekiwanej lub średniej ważonej prawdopodobieństwem pełnego zakresu możliwych wyników, z uwzględnieniem wszelkich racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych na dzień sprawozdawczy bez nadmiernych kosztów lub wysiłków. Racjonalne i udokumentowane informacje dostępne na dzień sprawozdawczy bez nadmiernych kosztów lub wysiłków obejmują informacje o przeszłych zdarzeniach i warunkach bieżących oraz prognozy warunków przyszłych (zob. paragraf B41). Informacje dostępne w ramach własnych systemów informacyjnych jednostki uznaje się za dostępne bez nadmiernych kosztów lub wysiłków. |
|
B38 |
Punktem wyjścia do oszacowania przepływów pieniężnych jest szereg scenariuszy odzwierciedlających pełny zakres możliwych wyników. W każdym scenariuszu określa się kwotę i termin przepływów pieniężnych w odniesieniu do konkretnego wyniku oraz oszacowane prawdopodobieństwo wystąpienia tego wyniku. Przepływy pieniężne w ramach każdego scenariusza są dyskontowane i ważone oszacowanym prawdopodobieństwem tego wyniku, aby uzyskać oczekiwaną wartość bieżącą. W związku z tym celem nie jest osiągnięcie najbardziej prawdopodobnego wyniku lub wyniku bardziej prawdopodobnego od innych, w odniesieniu do przyszłych przepływów pieniężnych. |
|
B39 |
Przy rozważaniu pełnego zakresu możliwych wyników celem jest uwzględnienie wszystkich racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych bez nadmiernych kosztów lub wysiłków w sposób obiektywny, a nie zidentyfikowanie każdego możliwego scenariusza. W praktyce opracowanie dokładnych scenariuszy nie jest konieczne, jeżeli uzyskane oszacowanie jest zgodne z celem wyceny polegającym na uwzględnieniu przy określaniu średniej wartości wszystkich racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych bez nadmiernych kosztów lub wysiłków. Na przykład jeśli jednostka szacuje, że rozkład prawdopodobieństwa wyników jest zasadniczo zgodny z rozkładem prawdopodobieństwa, który można w pełni opisać za pomocą niewielkiej liczby parametrów, wystarczy oszacować mniejszą liczbę parametrów. Podobnie w niektórych przypadkach stosunkowo proste modelowanie może dać odpowiedź mieszczącą się w dopuszczalnym zakresie precyzji bez potrzeby przeprowadzania wielu szczegółowych symulacji. W niektórych przypadkach jednak na przepływy pieniężne mogą wpływać złożone czynniki bazowe i przepływy te mogą nieliniowo reagować na zmiany warunków gospodarczych. Może to mieć miejsce, jeżeli na przykład przepływy pieniężne odzwierciedlają szereg wzajemnie powiązanych opcji, które są dorozumiane lub jednoznaczne. W takich przypadkach osiągnięcie celu, jakim jest wycena, prawdopodobnie będzie wymagało bardziej zaawansowanego modelowania stochastycznego. |
|
B40 |
Opracowane scenariusze zawierają obiektywne szacunki prawdopodobieństwa wystąpienia strat z tytułu zdarzeń o charakterze katastroficznym w ramach istniejących umów. Scenariusze te wykluczają ewentualne roszczenia wynikające z ewentualnych przyszłych umów. |
|
B41 |
Jednostka szacuje prawdopodobieństwo i kwoty przyszłych płatności z tytułu istniejących umów na podstawie uzyskanych informacji, w tym:
|
Zmienne rynkowe i zmienne nierynkowe
|
B42 |
MSSF 17 określa dwa rodzaje zmiennych:
|
|
B43 |
Zmienne rynkowe będą zasadniczo powodowały powstanie ryzyka finansowego (np. możliwe do zaobserwowania stopy procentowe), a zmienne nierynkowe będą zasadniczo powodowały ryzyko niefinansowe (np. współczynniki śmiertelności). Nie zawsze jednak musi to mieć miejsce. Na przykład mogą istnieć założenia odnoszące się do ryzyka finansowego, dla którego zmiennych nie można zaobserwować na rynkach lub uzyskać bezpośrednio z rynków (np. stopy procentowe, których nie można obserwować na rynkach lub uzyskać bezpośrednio z rynków). |
Zmienne rynkowe (paragraf 33 pkt b))
|
B44 |
Szacunki zmiennych rynkowych muszą być spójne z bieżącymi cenami rynkowymi na dzień wyceny. Jednostka maksymalizuje wykorzystanie możliwych do zaobserwowania danych wejściowych i nie może zastępować możliwych do zaobserwowania danych rynkowych oszacowaniami własnymi, z wyjątkiem sytuacji opisanych w paragrafie 79 MSSF 13 Ustalanie wartości godziwej. Zgodnie z MSSF 13, jeżeli zachodzi konieczność wyznaczenia zmiennych (np. ponieważ nie istnieją żadne możliwe do zaobserwowania zmienne rynkowe), muszą one być możliwie spójne z możliwymi do zaobserwowania zmiennymi rynkowymi. |
|
B45 |
Ceny rynkowe łączą różne punkty widzenia na temat możliwych przyszłych wyników, a także odzwierciedlają preferencje uczestników rynku w odniesieniu do ryzyka. W związku z tym nie są one jednopunktową prognozą przyszłych wyników. Jeżeli rzeczywisty wynik różni się od poprzedniej ceny rynkowej, nie oznacza to, że cena rynkowa była „błędna”. |
|
B46 |
Ważnym zastosowaniem zmiennych rynkowych jest pojęcie replikującego składnika aktywów lub replikującego portfela aktywów. Replikujący składnik aktywów to taki składnik aktywów, w którym przepływy pieniężne dokładnie odpowiadają we wszystkich scenariuszach przepływom pieniężnym wynikającym z umowy w ramach grupy umów ubezpieczenia pod względem kwoty, terminu i niepewności. W niektórych przypadkach replikujący składnik aktywów może istnieć w odniesieniu do pewnych przepływów pieniężnych, które wynikają z grupy umów ubezpieczenia. Wartość godziwa tego składnika aktywów odzwierciedla zarówno oczekiwaną wartość bieżącą przepływów pieniężnych wynikających z tego składnika aktywów, jak i ryzyko związane z tymi przepływami pieniężnymi. Jeżeli replikujący portfel aktywów istnieje w odniesieniu do niektórych przepływów pieniężnych, które wynikają z grupy umów ubezpieczenia, jednostka może wykorzystać wartość godziwą tych aktywów do wyceny odpowiednich przepływów pieniężnych z realizacji umów, zamiast bezpośrednio szacować przepływy pieniężne i stopę dyskontową. |
|
B47 |
MSSF 17 nie zobowiązuje jednostki do stosowania techniki portfela replikującego. Jeżeli jednak w odniesieniu do niektórych przepływów pieniężnych wynikających z umów ubezpieczenia istnieje replikujący składnik aktywów lub portfel replikujący, a jednostka decyduje się stosować inną technikę, wówczas jednostka upewnia się, że jest mało prawdopodobne by technika portfela replikującego doprowadziła do istotnie odmiennej wyceny tych przepływów pieniężnych. |
|
B48 |
Techniki inne niż technika portfela replikującego, takie jak techniki modelowania stochastycznego, mogą być bardziej miarodajne lub łatwiejsze do stosowania, jeżeli istnieją istotne współzależności pomiędzy przepływami pieniężnymi które zmieniają się w zależności od zwrotów z aktywów i innych przepływów pieniężnych. Aby ustalić technikę, która najlepiej odpowiada celowi zapewnienia spójności z możliwymi do zaobserwowania zmiennymi rynkowymi w określonych okolicznościach, niezbędny jest osąd. Stosowana technika musi w szczególności prowadzić do tego, by wycena wszelkich opcji i gwarancji zawartych w umowach ubezpieczenia była spójna z bieżącymi cenami rynkowymi (jeśli istnieją) takich opcji i gwarancji. |
Zmienne nierynkowe
|
B49 |
Szacunki zmiennych nierynkowych odzwierciedlają wszystkie racjonalne i udokumentowane przesłanki dostępne bez nadmiernych kosztów lub wysiłków, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne. |
|
B50 |
W zależności od okoliczności nierynkowe dane zewnętrzne (np. krajowe statystyki dotyczące śmiertelności) mogą być bardziej lub mniej istotne niż dane wewnętrzne (np. opracowane wewnętrznie statystyki dotyczące śmiertelności). Na przykład jednostka, która wystawia umowy ubezpieczenia na życie, nie może opierać się wyłącznie na krajowych statystykach dotyczących śmiertelności, lecz musi uwzględniać wszelkie inne racjonalne i udokumentowane wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji dostępne bez nadmiernych kosztów lub wysiłków przy opracowywaniu obiektywnych szacunków prawdopodobieństwa w ramach scenariuszy śmiertelności na potrzeby swoich umów ubezpieczenia. Opracowując te prawdopodobieństwa, jednostka musi przywiązywać większą wagę do bardziej przekonujących informacji. Na przykład:
|
|
B51 |
Szacowane prawdopodobieństwo dla zmiennych nierynkowych nie może być sprzeczne z możliwymi do zaobserwowania zmiennymi rynkowymi. Na przykład szacowane prawdopodobieństwo w odniesieniu do scenariuszy dotyczących przyszłej stopy inflacji musi być możliwie spójne z prawdopodobieństwem wynikającym z rynkowych stóp procentowych. |
|
B52 |
W niektórych przypadkach jednostka może stwierdzić, że zmienne rynkowe zmieniają się niezależnie od zmiennych nierynkowych. W takiej sytuacji jednostka rozważa scenariusze, które odzwierciedlają zakres wyników dla zmiennych nierynkowych, przy czym w każdym scenariuszu wykorzystuje się tę samą zaobserwowaną wartość zmiennej rynkowej. |
|
B53 |
W pozostałych przypadkach zmienne rynkowe i zmienne nierynkowe mogą być skorelowane. Na przykład mogą istnieć przesłanki na to, że wskaźniki rezygnacji z umów (zmienna nierynkowa) są skorelowane ze stopami procentowymi (zmienna rynkowa). Podobnie mogą istnieć przesłanki, że poziomy roszczeń z tytułu ubezpieczeń domu lub samochodu są skorelowane z cyklami koniunkturalnymi, a tym samym ze stopami procentowymi i kwotami wydatków. Jednostka zapewnia, aby prawdopodobieństwo scenariuszy i korekt z tytułu ryzyka w odniesieniu do ryzyka niefinansowego, które jest związane ze zmiennymi rynkowymi, było spójne z zaobserwowanymi cenami rynkowymi zależnymi od tych zmiennych rynkowych. |
Wykorzystywanie bieżących szacunków (paragraf 33 pkt c))
|
B54 |
Przy szacowaniu każdego scenariusza przepływów pieniężnych i jego prawdopodobieństwa jednostka wykorzystuje wszelkie racjonalne i udokumentowane informacje dostępne bez nadmiernych kosztów lub wysiłków. Jednostka dokonuje przeglądu szacunków, których dokonała na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego, i aktualizuje je, biorąc przy tym pod uwagę, czy:
|
|
B55 |
Prawdopodobieństwo przypisane do każdego scenariusza odzwierciedla warunki na koniec okresu sprawozdawczego. W związku z tym, zgodnie z MSR 10 Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego, zdarzenie, do którego doszło po zakończeniu okresu sprawozdawczego i które eliminuje niepewność występującą na koniec okresu sprawozdawczego, nie stanowi przesłanki co do warunków istniejących na ten dzień. Na przykład na koniec okresu sprawozdawczego może istnieć 20-procentowe prawdopodobieństwo, że w ciągu pozostałych sześciu miesięcy trwania umowy ubezpieczenia będzie miała miejsce poważna burza. Po zakończeniu okresu sprawozdawczego, ale przed dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego do publikacji, ma miejsce poważna burza. Przepływy pieniężne z realizacji umów wynikające z tej umowy nie mogą odzwierciedlać burzy, o której wiadomo z perspektywy czasu, że miała miejsce. Przepływy pieniężne ujęte w wycenie uwzględniają 20-procentowe prawdopodobieństwo widoczne na koniec okresu sprawozdawczego (przy ujawnieniu zgodnie z MSR 10, że zdarzenie niewymagające dokonania korekt miało miejsce po zakończeniu okresu sprawozdawczego). |
|
B56 |
Bieżące szacunki oczekiwanych przepływów pieniężnych niekoniecznie muszą być identyczne z najnowszymi faktycznymi doświadczeniami. Dla przykładu można założyć, że śmiertelność w okresie sprawozdawczym była o 20 % większa niż we wcześniejszym okresie oraz przewyższała oczekiwania w tym zakresie. Szereg czynników może spowodować nagłą zmianę doświadczeń, w tym:
|
|
B57 |
Jednostka analizuje powody zmiany doświadczeń i opracowuje nowe szacunki przepływów pieniężnych oraz prawdopodobieństw w świetle najnowszych doświadczeń, wcześniejszych doświadczeń i innych informacji. Rezultatem dla przykładu przedstawionego w paragrafie B56 będzie zazwyczaj zmiana oczekiwanej wartości bieżącej świadczeń w przypadku śmierci, ale nie aż o 20 procent. W przykładzie przedstawionym w paragrafie B56, jeżeli współczynniki śmiertelności będą nadal znacznie wyższe niż wcześniejsze szacunki – z przyczyn, co do których oczekuje się, że będą się utrzymywały – oszacowane prawdopodobieństwo przypisane scenariuszom z wysoką śmiertelnością wzrośnie. |
|
B58 |
Szacunki zmiennych nierynkowych muszą uwzględniać informacje o bieżącym poziomie zdarzeń objętych ubezpieczeniem oraz informacje o trendach. Na przykład współczynniki śmiertelności przez długi czas stale malały w wielu państwach. Ustalenie przepływów pieniężnych realizujących zobowiązanie odzwierciedla stopień prawdopodobieństwa przypisany do każdego możliwego scenariusza przebiegu trendów, z uwzględnieniem wszystkich racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych bez nadmiernych kosztów lub wysiłków. |
|
B59 |
Podobnie, jeżeli przepływy pieniężne przypisane do grupy umów ubezpieczenia są wrażliwe na inflację, ustalenie przepływów pieniężnych realizujących zobowiązanie odzwierciedla bieżące szacunki dotyczące możliwych przyszłych stóp inflacji. Ponieważ jest prawdopodobne, że stopy inflacji skorelowane są ze stopami procentowymi, wycena przepływów pieniężnych realizujących zobowiązanie odzwierciedla prawdopodobieństwo w odniesieniu do każdego scenariusza inflacji w sposób spójny z prawdopodobieństwem wynikającym z rynkowych stóp procentowych wykorzystanych do oszacowania stopy dyskontowej (zob. paragraf B51). |
|
B60 |
Oszacowując przepływy pieniężne, jednostka bierze pod uwagę bieżące oczekiwania dotyczące przyszłych zdarzeń, które mogą mieć wpływ na te przepływy pieniężne. Jednostka opracowuje scenariusze przepływów pieniężnych, które odzwierciedlają te przyszłe zdarzenia, jak również obiektywne szacunki prawdopodobieństwa każdego ze scenariuszy. Jednostka nie bierze jednak pod uwagę bieżących oczekiwań co do przyszłych zmian w prawodawstwie, których skutkiem byłaby zmiana lub wykonanie obecnego obowiązku lub utworzenie nowych obowiązków wynikających z istniejącej umowy ubezpieczenia, dopóki zmienione prawodawstwo nie stanie się prawodawstwem faktycznie obowiązującym. |
Przepływy pieniężne w granicach umowy (paragraf 34)
|
B61 |
Szacunki przepływów pieniężnych w scenariuszu muszą uwzględniać wszystkie przepływy pieniężne w granicach istniejącej umowy i nie mogą uwzględniać żadnych innych przepływów pieniężnych. Przy ustalaniu granic istniejącej umowy jednostka stosuje paragraf 2. |
|
B62 |
Wiele umów ubezpieczenia posiada cechy, które umożliwiają ubezpieczonym podejmowanie działań zmieniających kwotę, termin, charakter lub niepewność kwot, które otrzymają. Należą do nich m.in. opcje odnowienia, wykupu, konwersji oraz opcje zaprzestania płacenia składek, a jednocześnie dalszego otrzymywania świadczeń wynikających z umów. Wycena grupy umów ubezpieczenia odzwierciedla, na podstawie wartości oczekiwanej, bieżące szacunki jednostki dotyczące sposobu korzystania z dostępnych opcji przez ubezpieczonych w danej grupie, a korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego odzwierciedla bieżące szacunki jednostki dotyczące tego, w jaki sposób faktyczne zachowanie ubezpieczonych może różnić się od oczekiwanego zachowania. Ten wymóg ustalenia wartości oczekiwanej ma zastosowanie niezależnie od liczby umów w grupie, na przykład ma on zastosowanie nawet wtedy, gdy grupa składa się z jednej umowy. Stąd w wycenie grupy umów ubezpieczenia nie można zakładać stuprocentowego prawdopodobieństwa, że ubezpieczeni:
|
|
B63 |
Jeżeli ubezpieczyciel jest zobowiązany na mocy umowy do odnowienia umowy lub przedłużenia jej w inny sposób, stosuje paragraf 34, aby ocenić, czy składki i związane z nimi przepływy pieniężne, które wynikają z odnowionej umowy, mieszczą się w granicy pierwotnej umowy. |
|
B64 |
Paragraf 34 odnosi się do praktycznej zdolności jednostki do ustalenia w przyszłości (w dniu odnowienia) ceny, która w pełni odzwierciedla ryzyko wynikające z umowy, począwszy od tej daty. Jednostka posiada taką praktyczną zdolność, jeżeli nie istnieją ograniczenia, które uniemożliwiałyby jednostce ustalenie takiej samej ceny, jaką ustaliłaby w przypadku nowej umowy o takich samych cechach jak w przypadku obecnej umowy zawartej w danym dniu, lub jeśli jednostka może zmienić świadczenia w taki sposób, by były one spójne z ceną, którą będzie pobierać. Podobnie jednostka posiada praktyczną zdolność do ustalenia ceny, gdy może ponownie wycenić obecną umowę, tak aby cena odzwierciedlała ogólne zmiany ryzyka w portfelu umów ubezpieczenia, nawet jeśli cena ustalona dla każdego indywidualnego ubezpieczonego nie odzwierciedla zmiany ryzyka dla tego konkretnego ubezpieczonego. Przy dokonywaniu oceny, czy jednostka posiada praktyczną zdolność do ustalenia ceny w pełni odzwierciedlającej ryzyko związane z umową lub portfelem, jednostka bierze pod uwagę wszystkie rodzaje ryzyka, które uwzględniłaby przy zawieraniu równoważnych umów w dniu odnowienia w odniesieniu do pozostałej usługi. Przy określaniu szacunków przyszłych przepływów pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego jednostka ponownie ocenia granice umowy ubezpieczenia w celu uwzględnienia wpływu zmian okoliczności na istotne prawa i obowiązki jednostki. |
|
B65 |
Przepływami pieniężnymi w granicach umowy ubezpieczenia są przepływy pieniężne, które są bezpośrednio związane z wykonaniem umowy, w tym przepływy pieniężne, w odniesieniu do których jednostka ma swobodę uznania co do kwoty lub terminu. Przepływy pieniężne w granicach umowy obejmują:
|
|
B66 |
Przy szacowaniu przepływów pieniężnych, które wystąpią w związku z wykonywaniem przez jednostkę istniejącej umowy ubezpieczenia, nie uwzględnia się następujących przepływów pieniężnych:
|
|
B66 A |
Przed ujęciem grupy umów ubezpieczenia jednostka może być zobowiązana do ujęcia składnika aktywów lub zobowiązania z tytułu przepływów pieniężnych związanych z grupą umów ubezpieczenia innych niż przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia – z powodu wystąpienia przepływów pieniężnych lub ze względu na wymogi innego standardu MSSF. Przepływy pieniężne są związane z grupą umów ubezpieczenia, jeżeli te przepływy pieniężne zostałyby włączone do przepływów pieniężnych z realizacji umów w dniu początkowego ujęcia grupy, gdyby zostały wypłacone lub otrzymane po tym dniu. Aby zastosowanie miał paragraf 38 pkt c) ppkt (ii), jednostka zaprzestaje ujmowania takiego składnik aktywów lub zobowiązanie w zakresie, w jakim składnik aktywów lub zobowiązanie nie byłyby ujęte odrębnie od grupy umów ubezpieczenia, jeżeli przepływ pieniężny lub zastosowanie innego standardu MSSF nastąpiły w dniu początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia. |
Umowy z przepływami pieniężnymi, które wpływają na przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach innych umów lub na które mają wpływ przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach innych umów
|
B67 |
Niektóre umowy ubezpieczenia mają wpływ na przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach innych umów, gdyż wymagają:
|
|
B68 |
Czasami takie umowy będą miały wpływ na przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach umów należących do innych grup. Przepływy pieniężne z realizacji umów w odniesieniu do każdej grupy odzwierciedlają zakres, w jakim umowy należące do danej grupy powodują, że na jednostkę mają wpływ oczekiwane przepływy pieniężne, zarówno na rzecz ubezpieczonych w ramach tej grupy, jak i na rzecz ubezpieczonych w ramach innej grupy. W związku z tym przepływy pieniężne z realizacji umów w odniesieniu do grupy:
|
|
B69 |
Na przykład w zakresie, w jakim płatności na rzecz ubezpieczonych w ramach jednej grupy z tytułu udziału w zwrotach z pozycji bazowych są zmniejszane z 350 j.w. do 250 j.w. ze względu na płatności kwoty gwarantowanej na rzecz ubezpieczonych w ramach innej grupy, przepływy pieniężne z realizacji umów w ramach pierwszej grupy obejmowałyby płatności w wysokości 100 j.w. (tj. wynosiłyby 350 j.w.), a przepływy pieniężne z realizacji umów w ramach drugiej grupy nie obejmowałyby kwoty gwarantowanej wynoszącej 100 j.w. |
|
B70 |
Aby ustalić przepływy pieniężne z realizacji umów w ramach grup umów, które to przepływy wpływają na przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach umów należących do innych grup lub na które to przepływy mają wpływ przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych w ramach umów należących do innych grup, można wykorzystać różne podejścia praktyczne. W niektórych przypadkach jednostka może być w stanie zidentyfikować zmianę pozycji bazowych i wynikającą z niej zmianę przepływów pieniężnych jedynie na wyższym poziomie agregacji niż poziom grupy. W takich przypadkach jednostka alokuje wpływ zmiany pozycji bazowych do każdej grupy w sposób systematyczny i racjonalny. |
|
B71 |
Po zrealizowaniu wszystkich usług objętych umową ubezpieczenia w odniesieniu do umów należących do grupy przepływy pieniężne z realizacji umów mogą nadal obejmować płatności, co do których oczekuje się, że zostaną dokonane na rzecz obecnych ubezpieczonych w ramach innych grup lub na rzecz przyszłych ubezpieczonych. Jednostka nie ma obowiązku dalszego przypisywania takich przepływów pieniężnych z realizacji umów do określonych grup, lecz może zamiast tego ująć i wycenić zobowiązanie z tytułu takich przepływów pieniężnych z realizacji umów wynikających ze wszystkich grup. |
Stopy dyskontowe (paragraf 36)
|
B72 |
Stosując MSSF 17, jednostka stosuje następujące stopy dyskontowe:
|
|
B73 |
Aby ustalić stopy dyskontowe na dzień początkowego ujęcia grupy umów opisane w paragrafie B72 pkt b)–e), jednostka może stosować średnie ważone stopy dyskontowe w okresie wystawiania umów należących do grupy, który zgodnie z paragrafem 22 nie może przekraczać jednego roku. |
|
B74 |
Aby uniknąć podwójnego naliczenia lub pominięć, szacunki stóp dyskontowych muszą być zgodne z innymi szacunkami stosowanymi do wyceny umów ubezpieczenia, na przykład:
|
|
B75 |
Paragraf B74 pkt b) zawiera wymóg, aby przepływy pieniężne, które zmieniają się w zależności do zwrotów z pozycji bazowych, były dyskontowane przy zastosowaniu stóp odzwierciedlających tę zmienność lub by były korygowane o wpływ tej zmienności i dyskontowane według stopy odzwierciedlającej dokonaną korektę. Zmienność jest istotnym czynnikiem niezależnie od tego, czy wynika ona z warunków umownych, czy z faktu, że jednostka korzysta ze swobody uznania, a także niezależnie od tego, czy jednostka posiada pozycje bazowe. |
|
B76 |
Przepływy pieniężne, które zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych o zmiennym zwrocie, ale które są objęte gwarancją zwrotu minimalnego, nie zmieniają się wyłącznie w zależności od zwrotów z pozycji bazowych, nawet jeśli kwota gwarantowana jest niższa od oczekiwanego zwrotu z pozycji bazowych. W związku z tym jednostka koryguje stopę, która odzwierciedla zmienność zwrotów z pozycji bazowych, aby uwzględnić wpływ gwarancji, nawet jeśli kwota gwarantowana jest niższa od oczekiwanego zwrotu z pozycji bazowych. |
|
B77 |
MSSF 17 nie zobowiązuje jednostki, aby dzieliła szacowane przepływy pieniężne na takie, które zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych, i takie, które się nie zmieniają w ten sposób. Jeżeli jednostka nie dzieli w ten sposób szacowanych przepływów pieniężnych, stosuje stopy dyskontowe właściwe dla szacowanych przepływów pieniężnych jako całości, na przykład stosując techniki modelowania stochastycznego lub techniki wyceny neutralne pod względem ryzyka. |
|
B78 |
Stopy dyskontowe uwzględniają jedynie czynniki istotne, tj. czynniki wynikające z wartości pieniądza w czasie, charakterystykę przepływów pieniężnych oraz charakterystykę płynności umów ubezpieczenia. Takie stopy dyskontowe mogą nie być możliwe do bezpośredniego zaobserwowania na rynku. Jeżeli zatem możliwe do zaobserwowania stopy rynkowe w odniesieniu do instrumentu o takich samych cechach nie są dostępne lub możliwe do zaobserwowania stopy rynkowe w odniesieniu do podobnych instrumentów są dostępne, ale nie identyfikują odrębnie czynników odróżniających dany instrument od umów ubezpieczenia, jednostka dokonuje oszacowania odpowiednich stóp. MSSF 17 nie wymaga konkretnej techniki szacowania przy ustalaniu stóp dyskontowych. Stosując technikę szacowania, jednostka:
|
|
B79 |
W przypadku przepływów pieniężnych w ramach umów ubezpieczenia, które to przepływy nie zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych, stopa dyskontowa odzwierciedla krzywą dochodowości w odpowiedniej walucie w odniesieniu do instrumentów, które nie narażają posiadacza na żadne ryzyko kredytowe lub narażają go na nieznaczne ryzyko kredytowe, skorygowaną w celu odzwierciedlenia charakterystyki płynności grupy umów ubezpieczenia. Korekta ta odzwierciedla różnicę między charakterystyką płynności grupy umów ubezpieczenia a charakterystyką płynności aktywów wykorzystanych do ustalenia krzywej dochodowości. Krzywe dochodowości odzwierciedlają aktywa będące przedmiotem obrotu na aktywnych rynkach, które posiadacz zazwyczaj może łatwo sprzedać w dowolnym momencie bez ponoszenia znacznych kosztów. W przypadku niektórych umów ubezpieczenia jednostka natomiast nie może być zmuszona do dokonania płatności przed wystąpieniem zdarzeń objętych ubezpieczeniem lub przed terminami określonymi w umowach. |
|
B80 |
W związku z tym w przypadku przepływów pieniężnych w ramach umów ubezpieczenia, które to przepływy nie zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych, jednostka może ustalić stopy dyskontowe poprzez skorygowanie płynnej krzywej dochodowości wolnej od ryzyka w celu odzwierciedlenia różnic między charakterystyką płynności instrumentów finansowych, na których opierają się stopy obserwowane na rynku, a charakterystyką płynności umów ubezpieczenia (podejście oddolne). |
|
B81 |
Alternatywnie jednostka może określić odpowiednie stopy dyskontowe dla umów ubezpieczenia na podstawie krzywej dochodowości, która odzwierciedla bieżące rynkowe stopy zwrotu- wynikające z wyceny wartości godziwej referencyjnego portfela aktywów (podejście odgórne). Jednostka koryguje krzywą dochodowości w celu wyeliminowania wszelkich czynników, które nie są istotne dla umów ubezpieczenia, ale nie jest zobowiązana do korygowania krzywej dochodowości o różnice w charakterystyce płynności umów ubezpieczenia i portfela referencyjnego. |
|
B82 |
Przy szacowaniu krzywej dochodowości opisanej w paragrafie B81:
|
|
B83 |
Korygując krzywą dochodowości, jednostka koryguje stopy rynkowe zaobserwowane w ostatnich transakcjach w odniesieniu do instrumentów o podobnych cechach, aby uwzględnić zmiany czynników rynkowych od daty transakcji, oraz koryguje zaobserwowane stopy rynkowe, aby odzwierciedlić stopień braku podobieństwa między wycenianym instrumentem a instrumentem, dla którego ceny transakcyjne są możliwe do zaobserwowania. W przypadku przepływów pieniężnych w ramach umów ubezpieczenia, które to przepływy nie zmieniają się w zależności od zwrotów z aktywów w portfelu referencyjnym, korekty takie obejmują:
|
|
B84 |
Co do zasady w przypadku przepływów pieniężnych w ramach umów ubezpieczenia, które to przepływy nie zmieniają się w zależności do zwrotów z aktywów w portfelu referencyjnym, powinna istnieć tylko jedna krzywa rentowności oparta na płynnych aktywach wolnych od ryzyka, która eliminuje wszelką niepewność co do kwoty i terminu przepływów pieniężnych. W praktyce jednak podejście odgórne i podejście oddolne mogą prowadzić do uzyskania różnych krzywych dochodowości, nawet w przypadku tej samej waluty. Wynika to z nieodłącznych ograniczeń w szacowaniu korekt dokonywanych w ramach każdego podejścia oraz możliwego braku korekty uwzględniającej różną charakterystykę płynności w podejściu odgórnym. Jednostka nie ma obowiązku uzgadniania stopy dyskontowej ustalonej zgodnie z wybranym przez siebie podejściem ze stopą dyskontową, która zostałaby ustalona na podstawie innego podejścia. |
|
B85 |
MSSF 17 nie określa ograniczeń dotyczących referencyjnego portfela aktywów wykorzystywanego przy stosowaniu paragrafu B81. W celu wyeliminowania czynników, które nie są istotne dla umów ubezpieczenia, konieczne byłoby jednak przeprowadzenie mniejszej liczby korekt, w przypadku gdy referencyjny portfel aktywów ma podobne cechy. Na przykład jeśli przepływy pieniężne w ramach umów ubezpieczenia nie zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych, jednostka musi dokonać mniejszej liczby korekt, jeśli jako punkt wyjścia użyła instrumentów dłużnych, a nie instrumentów kapitałowych. W przypadku instrumentów dłużnych celem byłoby wyeliminowanie z całkowitego dochodu z obligacji wpływu ryzyka kredytowego i innych czynników, które nie są istotne dla umów ubezpieczenia. Jeden ze sposobów oszacowania wpływu ryzyka kredytowego polega na wykorzystaniu jako punktu odniesienia ceny rynkowej kredytowych instrumentów pochodnych. |
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego (paragraf 37)
|
B86 |
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego dotyczy ryzyka wynikającego z umów ubezpieczenia innego niż ryzyko finansowe. Ryzyko finansowe jest uwzględniane w szacunkach przyszłych przepływów pieniężnych lub stopy dyskontowej stosowanej do korygowania przepływów pieniężnych. Rodzajami ryzyka objętego korektą ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego są ryzyko ubezpieczeniowe i inne rodzaje ryzyka niefinansowego, takie jak ryzyko wygaśnięcia i ryzyko kosztów (zob. paragraf B14). |
|
B87 |
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w przypadku umów ubezpieczenia polega na wycenie rekompensaty, której jednostka wymagałaby, aby bez różnicy pozostawało to, czy jednostka:
Na przykład korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego stanowiłaby wycenę rekompensaty, której jednostka wymagałaby, aby pozostawało bez różnicy, czy wypełni zobowiązanie, które – ze względu na ryzyko niefinansowe – ma wynoszące 50 % prawdopodobieństwo wartości 90 j.w. i 50 % prawdopodobieństwo wartości 110 j.w., czy zobowiązanie, które ma stałą wartość 100 j.w. W rezultacie korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego dostarcza użytkownikom sprawozdania finansowego informacji o kwocie pobieranej przez jednostkę z tytułu niepewności wynikającej z ryzyka niefinansowego co do kwoty i terminu przepływów pieniężnych. |
|
B88 |
Ponieważ korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego odzwierciedla rekompensatę, której jednostka wymagałaby w związku z ponoszeniem ryzyka niefinansowego wynikającego z niepewnej kwoty. |
|
B89 |
Celem korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego jest dokonanie wyceny wpływu niepewności co do przepływów pieniężnych w ramach umów ubezpieczenia innej niż niepewność wynikająca z ryzyka finansowego. W związku z tym korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego odzwierciedla wszystkie rodzaje ryzyka niefinansowego związane z umowami ubezpieczeniowymi. Nie odzwierciedla ona ryzyka, które nie wynika z umów ubezpieczenia, takiego jak ogólne ryzyko operacyjne. |
|
B90 |
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego musi być wyszczególniona w wycenie. Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego jest koncepcyjnie odrębna od szacunków przyszłych przepływów pieniężnych i stóp dyskontowych, które korygują te przepływy pieniężne. Jednostka nie może uwzględniać dwukrotnie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego, na przykład poprzez pośrednie uwzględnienie również korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego przy ustalaniu szacunków przyszłych przepływów pieniężnych lub stóp dyskontowych. Stopy dyskontowe ujawniane zgodnie z paragrafem 120 nie mogą uwzględniać żadnych pośrednich korekt z tytułu ryzyka niefinansowego. |
|
B91 |
MSSF 17 nie określa technik szacowania stosowanych do określenia korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego. Aby jednak odzwierciedlić rekompensatę, której jednostka wymagałaby w związku z ponoszeniem ryzyka niefinansowego, korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego ma następujące cechy:
|
|
B92 |
Przy ustalaniu odpowiedniej techniki szacowania korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego jednostka kieruje się osądem. Stosując ten osąd, jednostka bierze również pod uwagę, czy dana technika zapewnia zwięzłe i kompleksowe ujawnienie informacji, tak aby użytkownicy sprawozdania finansowego mogli porównać wyniki działalności danej jednostki z wynikami innych jednostek. Paragraf 119 zawiera wymóg, aby jednostka, która do określenia korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego stosuje technikę inną niż technika poziomu ufności, ujawniła stosowaną technikę i poziom ufności odpowiadający wynikom tej techniki. |
Początkowe ujęcie przeniesienia umów ubezpieczenia i połączenia jednostek gospodarczych (paragraf 39)
|
B93 |
Jeżeli jednostka nabywa zawarte umowy ubezpieczenia lub umowy reasekuracji biernej w ramach przeniesienia umów ubezpieczenia, które nie stanowią jednostki gospodarczej ani połączenia jednostek gospodarczych objętych zakresem MSSF 3, jednostka stosuje paragrafy 14–24 w celu zidentyfikowania grup nabytych umów, jak gdyby zawarła te umowy w dniu transakcji. |
|
B94 |
Jednostka wykorzystuje otrzymane lub zapłacone wynagrodzenie z tytułu umów jako wskaźnik zastępczy otrzymanych składek. Wynagrodzenie otrzymane lub zapłacone z tytułu umów nie obejmuje wynagrodzenia otrzymanego lub zapłaconego za jakiekolwiek inne aktywa i zobowiązania nabyte w ramach tej samej transakcji. W przypadku połączenia jednostek gospodarczych objętego zakresem MSSF 3 wynagrodzenie otrzymane lub zapłacone jest wartością godziwą umów na dany dzień. Określając tę wartość godziwą, jednostka nie stosuje paragrafu 47 MSSF 13 (dotyczącego płatności na żądanie). |
|
B95 |
O ile nie ma zastosowania podejście oparte na przypisaniu składki w odniesieniu do zobowiązania wynikającego z pozostałego okresu ubezpieczeniowego, określone w paragrafach 55–59 i 69–70 A, w momencie początkowego ujęcia umowna marża dla usług obliczana jest z zastosowaniem paragrafu 38 w odniesieniu do nabytych zawartych umów ubezpieczenia oraz z zastosowaniem paragrafu 65 w odniesieniu do nabytych umów reasekuracji biernej, przy użyciu wynagrodzenia otrzymanego lub zapłaconego za umowy jako wskaźnika zastępczego składek otrzymanych lub zapłaconych w dniu początkowego ujęcia. |
|
B95 A |
Jeżeli nabyte zawarte umowy ubezpieczenia rodzą obciążenia, stosując paragraf 47, jednostka ujmuje nadwyżkę przepływów pieniężnych realizujących zobowiązanie nad wynagrodzenie zapłacone lub otrzymane jako część wartości firmy lub zysku z tytułu zakupu po okazyjnej cenie w odniesieniu do umów przejętych w ramach połączenia jednostek gospodarczych objętego zakresem MSSF 3 lub jako stratę w wyniku finansowym w odniesieniu do umów nabytych w drodze przeniesienia. Jednostka określa komponent straty w ramach zobowiązania wynikającego z pozostałego okresu ubezpieczeniowego w odniesieniu do tej nadwyżki i stosuje paragrafy 49–52, aby przypisać późniejsze zmiany w przepływach pieniężnych z realizacji umów do tego komponentu straty. |
|
B95B |
W odniesieniu do grupy umów reasekuracji biernej, do której zastosowanie mają paragrafy 66 A–66B, jednostka określa komponent odzyskania strat w ramach składnika aktywów wynikającego z pozostałego okresu ubezpieczeniowego na dzień transakcji, mnożąc:
|
|
B95C |
Jednostka ujmuje kwotę komponentu odzyskania strat ustaloną z zastosowaniem paragrafu B95B jako część wartości firmy lub zysku z tytułu zakupu po okazyjnej cenie w odniesieniu do umów reasekuracji biernej przejętych w ramach połączenia jednostek gospodarczych objętego zakresem MSSF 3 lub jako przychód w wyniku finansowym w odniesieniu do umów nabytych w drodze przeniesienia. |
|
B95D |
Stosując paragrafy 14–22, jednostka może w dniu transakcji włączyć do rodzącej obciążenia grupy umów ubezpieczenia zarówno rodzące obciążenia umowy ubezpieczenia objęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej, jak i umowy rodzące obciążenia nieobjęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. Aby zastosować paragraf B95B w takich przypadkach, jednostka stosuje systematyczny i racjonalny sposób alokacji w celu określenia tej części komponentu strat w grupie umów ubezpieczenia, która jest związana z umowami ubezpieczenia objętymi ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. |
Składnik aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia
|
B95E |
Jeżeli jednostka nabywa zawarte umowy ubezpieczenia w ramach przeniesienia umów ubezpieczenia, które nie stanowią jednostki gospodarczej ani połączenia jednostek gospodarczych objętych zakresem MSSF 3, jednostka ujmuje składnik aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia według wartości godziwej, na dzień transakcji, w związku z nabyciem praw do uzyskania:
|
|
B95F |
Na dzień transakcji w wycenie nabytej grupy umów ubezpieczenia z zastosowaniem paragrafów B93–B95 A nie uwzględnia się kwoty żadnego składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia. |
Zmiany wartości bilansowej marży kontraktowej w odniesieniu do umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach (paragraf 44)
|
B96 |
W przypadku umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach paragraf 44 pkt c) zawiera wymóg dokonania korekty marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia w celu uwzględnienia zmian przepływów pieniężnych realizujących zobowiązanie, które dotyczą przyszłych usług. Zmiany te obejmują:
|
|
B97 |
Jednostka nie koryguje marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach w związku z następującymi zmianami przepływów pieniężnych z realizacji umów, ponieważ nie dotyczą one przyszłej usługi:
|
|
B98 |
Warunki niektórych umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach dają jednostce swobodę uznania w odniesieniu do przepływów pieniężnych wypłacanych na rzecz ubezpieczonych. Zmianę uznaniowych przepływów pieniężnych uznaje się za związaną z przyszłymi usługami, a zatem prowadzi ona do korekty marży kontraktowej. Aby ustalić sposób zidentyfikowania zmiany uznaniowych przepływów pieniężnych, jednostka określa na moment rozpoczęcia umowy, na jakiej podstawie spodziewa się ustalać swoje zobowiązanie wynikające z umowy, np. na podstawie stałej stopy oprocentowania lub rentowności, która zmienia się w zależności od zwrotu z określonych aktywów. |
|
B99 |
Jednostka stosuje tę specyfikację w celu rozróżnienia wpływu zmian założeń odnoszących się do ryzyka finansowego związanego z tym zobowiązaniem (które nie skutkują korektą marży kontraktowej) oraz wpływu uznaniowych zmian tego zobowiązania (które prowadzą do korekty marży kontraktowej). |
|
B100 |
Jeżeli na moment rozpoczęcia umowy jednostka nie może określić, co uważa za swoje zobowiązanie wynikające z umowy, a co uważa za uznaniowe, uznaje wówczas za swoje zobowiązanie zwrot wynikający pośrednio z szacunków przepływów pieniężnych z realizacji umowy na moment rozpoczęcia umowy, uaktualniony w celu odzwierciedlenia bieżących założeń dotyczących ryzyka finansowego. |
Zmiany wartości bilansowej marży kontraktowej w odniesieniu do umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach (paragraf 45)
|
B101 |
Umowy ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach są umowami ubezpieczenia, które są umowami o świadczenie usług w znacznym stopniu związanymi z inwestycjami, w ramach których jednostka przyrzeka zwrot z inwestycji na podstawie pozycji bazowych. W związku z tym definiuje się je jako umowy ubezpieczenia, w odniesieniu do których:
|
|
B102 |
Jednostka ocenia, czy warunki określone w paragrafie B101 są spełnione, posługując się swoimi oczekiwaniami w momencie rozpoczęcia umowy, i nie dokonuje później ponownej oceny warunków, chyba że umowa zostanie zmodyfikowana, z zastosowaniem paragrafu 72. |
|
B103 |
W zakresie, w jakim umowy ubezpieczenia należące do grupy wpływają na przepływy pieniężne na rzecz ubezpieczonych posiadających umowy należące do innych grup (zob. paragrafy B67–B71), jednostka ocenia, czy warunki określone w paragrafie B101 są spełnione, biorąc pod uwagę przepływy pieniężne, które jednostka spodziewa się wypłacić ubezpieczonym, z zastosowaniem paragrafów B68–B70. |
|
B104 |
Warunki określone w paragrafie B101 zapewniają, aby umowy ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach były umowami, na podstawie których zobowiązanie jednostki wobec ubezpieczonego jest wartością netto:
|
|
B105 |
Udział, o którym mowa w paragrafie B101 pkt a), nie wyklucza swobody uznania jednostki w zakresie różnicowania kwot wypłacanych ubezpieczonemu. Powiązanie z pozycjami bazowymi musi być jednak możliwe do wyegzekwowania (zob. paragraf 2). |
|
B106 |
Pula pozycji bazowych, o której mowa w paragrafie B101 pkt a), może obejmować dowolne pozycje, np. referencyjny portfel aktywów, aktywa netto jednostki lub określony podzbiór aktywów netto jednostki, o ile są one wyraźnie określone w umowie. Jednostka nie musi posiadać zidentyfikowanej puli pozycji bazowych. Wyraźnie określona pula pozycji bazowych nie istnieje jednak, jeżeli:
|
|
B107 |
Paragraf B101 pkt b) zawiera wymóg, aby jednostka oczekiwała, że znaczna część zwrotów z pozycji bazowych według wartości godziwej zostanie wypłacona ubezpieczonemu, a paragraf B101 pkt c) zawiera wymóg, aby jednostka oczekiwała, że znaczna część jakiejkolwiek zmiany kwot wypłacanych ubezpieczonemu będzie zmieniała się w zależności od zmiany wartości godziwej pozycji bazowych. Jednostka:
|
|
B108 |
Na przykład jeżeli jednostka spodziewa się wypłacić znaczną część zwrotów z pozycji bazowych według wartości godziwej, z zastrzeżeniem gwarancji zwrotu minimalnego, będą istniały scenariusze, w których:
Dokonana przez jednostkę ocena zmienności, o której mowa w paragrafie B101 pkt c), w przypadku tego przykładu będzie odzwierciedlała wartość bieżącą średniej ważonej prawdopodobieństwem we wszystkich tych scenariuszach. |
|
B109 |
Do celów MSSF 17 umowy reasekuracji czynnej i umowy reasekuracji biernej nie mogą być umowami ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach. |
|
B110 |
W przypadku umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach marża kontraktowa jest korygowana w celu odzwierciedlenia zmiennego charakteru opłaty. W związku z tym zmiany kwot określonych w paragrafie B104 traktuje się w sposób określonych w paragrafach B111–B114. |
|
B111 |
Zmiany obowiązku wypłaty ubezpieczonemu kwoty równej wartości godziwej pozycji bazowych (paragraf B104 pkt a)) nie odnoszą się do przyszłej usługi i nie skutkują korektą marży kontraktowej. |
|
B112 |
Zmiany kwoty udziału jednostki w wartości godziwej pozycji bazowych (paragraf B104 pkt b) ppkt (i)) odnoszą się do przyszłej usługi i skutkują korektą marży kontraktowej, z zastosowaniem paragrafu 45 pkt b). |
|
B113 |
Zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów, które nie zmieniają się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych (paragraf B104 pkt b) ppkt (ii)), obejmują:
|
|
B114 |
Jednostka nie ma obowiązku identyfikowania oddzielnie korekt marży kontraktowej wymaganych w paragrafach B112 i B113. Zamiast tego można ustalić łączną kwotę niektórych lub wszystkich korekt. |
Ograniczenie ryzyka
|
B115 |
W zakresie, w jakim jednostka spełnia warunki określone w paragrafie B116, może zdecydować się nie ujmować zmiany marży kontraktowej, aby odzwierciedlić niektóre lub wszystkie zmiany wpływu wartości pieniądza w czasie i ryzyka finansowego na:
|
|
B116 |
Aby zastosować paragraf B115, jednostka musi posiadać udokumentowany wcześniej cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ograniczania ryzyka finansowego, jak opisano w paragrafie B115. W ramach stosowania tego celu i tej strategii:
|
|
B117 |
Jednostka w sposób spójny określa przepływy pieniężne z realizacji umów w grupie, do której stosuje się paragraf B115, w każdym okresie sprawozdawczym. |
|
B117 A |
Jeżeli jednostka ogranicza wpływ ryzyka finansowego, wykorzystując instrumenty pochodne lub instrumenty finansowe inne niż instrumenty pochodne, wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, uwzględnia ona przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń za okres wynikający z zastosowania paragrafu B115 w wyniku finansowym. Jeżeli jednostka ogranicza wpływ ryzyka finansowego, wykorzystując umowy reasekuracji biernej, stosuje ona do prezentacji przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń wynikających z zastosowania paragrafu B115 te same zasady rachunkowości, które stosuje w odniesieniu do umów reasekuracji biernej z zastosowaniem paragrafów 88 i 90. |
|
B118 |
Wtedy i tylko wtedy, gdy którykolwiek z warunków określonych w paragrafie B116 przestaje być spełniany, jednostka od danego dnia przestaje stosować paragraf B115. Jednostka nie dokonuje żadnej korekty w celu uwzględnienia zmian uprzednio ujętych w wyniku finansowym. |
Ujmowanie marży kontraktowej w wyniku finansowym
|
B119 |
Kwotę marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia ujmuje się w wyniku finansowym w każdym okresie, aby odzwierciedlić usługi objęte umową ubezpieczenia świadczone w ramach grupy umów ubezpieczenia w tym okresie (zob. paragraf 44 pkt e), paragraf 45 pkt e) i paragraf 66 pkt e)). Kwotę tę ustala się przez:
|
|
B119 A |
Do celów stosowania paragrafu B119 okres usługi zwrotu z inwestycji lub usługi związanej z inwestycjami upływa w dniu lub przed dniem, w którym wszystkie kwoty należne obecnym ubezpieczonym związane z tymi usługami zostały zapłacone, bez uwzględnienia płatności na rzecz przyszłych ubezpieczonych, należących w wyniku zastosowania paragrafu B68 do przepływów pieniężnych z realizacji umów. |
|
B119B |
Usługa zwrotu z inwestycji może być świadczona w ramach umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach wtedy i tylko wtedy, gdy:
|
Umowy reasekuracji biernej – ujmowanie odzyskania strat z tytułu podstawowych umów ubezpieczenia (paragrafy 66 A–66B)
|
B119C |
Paragraf 66 A ma zastosowanie wtedy i tylko wtedy, gdy umowa reasekuracji biernej została zawarta przed ujęciem bazowych umów ubezpieczenia rodzących obciążenia lub w tym samym czasie co ich ujęcie. |
|
B119D |
Aby zastosować paragraf 66 A, jednostka ustala korektę marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów reasekuracji biernej i powstały przychód, mnożąc:
|
|
B119E |
Stosując paragrafy 14–22, jednostka może włączyć do rodzącej obciążenia grupy umów ubezpieczenia zarówno rodzące obciążenia umowy ubezpieczenia objęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej, jak i umowy ubezpieczenia rodzące obciążenia nieobjęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. Aby zastosować paragraf 66 pkt c) ppkt (i)–(ii) i paragraf 66 A w takich przypadkach, jednostka stosuje systematyczną i racjonalną metodę przypisania w celu określenia tej części strat ujętych dla grupy umów ubezpieczenia, która jest związana z umowami ubezpieczenia objętymi ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. |
|
B119F |
Po określeniu przez jednostkę komponentu odzyskania strat z zastosowaniem paragrafu 66B, jednostka dokonuje korekty komponentu odzyskania strat w celu odzwierciedlenia zmian komponentu straty w odniesieniu do rodzącej obciążenia grupy bazowych umów ubezpieczenia (zob. paragrafy 50–52). Wartość bilansowa komponentu odzyskania strat nie może przekraczać tej części wartości bilansowej komponentu straty w odniesieniu do rodzącej obciążenia grupy bazowych umów ubezpieczenia, którą jednostka spodziewa się odzyskać z grupy umów reasekuracji biernej. |
PRZYCHODY Z UBEZPIECZEŃ (PARAGRAFY 83 I 85)
|
B120 |
Całkowite przychody z ubezpieczeń w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia stanowią wynagrodzenie za umowy, tj. kwotę składek zapłaconych jednostce:
|
|
B121 |
Paragraf 83 zawiera wymóg, aby kwota przychodów z ubezpieczeń ujęta w danym okresie odzwierciedlała przeniesienie przyrzeczonych usług w wysokości odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego jednostka spodziewa się być uprawniona w zamian za te usługi. Całkowite wynagrodzenie w odniesieniu do grupy umów obejmuje następujące kwoty:
|
|
B122 |
Przychody z ubezpieczeń za okres odnoszący się do kwot opisanych w paragrafie B121 pkt a) ustala się zgodnie z paragrafami B123–B124. Przychody z ubezpieczeń za okres odnoszący się do kwot opisanych w paragrafie B121 pkt b) ustala się zgodnie z paragrafem B125. |
|
B123 |
Stosując MSSF 15, jednostka świadcząca usługi zaprzestaje ujmowania zobowiązania do wykonania świadczenia wynikającego z tych usług i ujmuje przychody. Stosując MSSF 17, w konsekwencji jednostka w przypadku świadczenia usług w danym okresie zmniejsza zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w odniesieniu do świadczonych usług oraz ujmuje przychody z ubezpieczeń. Ze zmniejszenia zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, które powoduje powstanie przychodów z ubezpieczeń, wyłącza się zmiany zobowiązania, które nie dotyczą usług, co do których oczekuje się, że będą objęte wynagrodzeniem otrzymanym przez jednostkę. Zmianami tymi są:
|
|
B123 A |
W zakresie, w jakim jednostka zaprzestaje ujmowania składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych innych niż przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia na dzień początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia (zob. paragraf 38 pkt c) ppkt (ii) i paragraf B66 A), ujmuje ona przychody i koszty z tytułu ubezpieczenia w kwocie, której ujmowania zaprzestano na ten dzień. |
|
B124 |
W związku z tym przychody z ubezpieczeń za dany okres można również analizować jako sumę zmian zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w okresie, który dotyczy usług, za które jednostka spodziewa się otrzymać wynagrodzenie. Zmianami tymi są:
|
|
B125 |
Jednostka ustala przychody z ubezpieczeń związane z przepływami pieniężnymi z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia poprzez przypisanie części składek, które odnoszą się do realizacji tych przepływów pieniężnych w każdym okresie sprawozdawczym, w sposób systematyczny na podstawie upływu czasu. Jednostka ujmuje tę samą kwotę jako koszt usług ubezpieczenia. |
|
B126 |
Jeżeli jednostka stosuje podejście oparte na przypisaniu składki określone w paragrafach 55–58, przychodami z ubezpieczeń za dany okres jest kwota oczekiwanych wpływów z tytułu składek (z wyłączeniem wszelkiego komponentu inwestycyjnego i skorygowana w celu odzwierciedlenia wartości pieniądza w czasie oraz wpływu ryzyka finansowego, w stosownych przypadkach, z zastosowaniem paragrafu 56), przypisana do danego okresu. Jednostka przypisuje oczekiwane wpływy z tytułu składek do każdego okresu usług objętych umową ubezpieczenia:
|
|
B127 |
W przypadku zmiany faktów i okoliczności jednostka w stosownych przypadkach zmienia podstawę przypisania, wybierając drugą z opcji opisanych w paragrafie B126 pkt a) i w paragrafie B126 pkt b). |
PRZYCHODY LUB KOSZTY FINANSOWE Z UBEZPIECZEŃ (PARAGRAFY 87–92)
|
B128 |
Paragraf 87 zawiera wymóg, aby jednostka ujmowała w przychodach lub kosztach finansowych z ubezpieczeń wpływ wartości pieniądza w czasie i ryzyka finansowego oraz zmian w tym zakresie. Do celów MSSF 17:
|
|
B129 |
Paragrafy 88–89 nakładają na jednostkę wymóg dokonania wyboru polityki rachunkowości w odniesieniu do podziału przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczeń za dany okres pomiędzy wynik finansowy i inne całkowite dochody. Jednostka stosuje wybraną przez siebie politykę rachunkowości w odniesieniu do portfeli umów ubezpieczenia. Przy ocenie odpowiedniej polityki rachunkowości dla portfela umów ubezpieczenia, stosując paragraf 13 MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów, jednostka bierze pod uwagę w przypadku każdego portfela aktywa posiadane przez jednostkę i sposób rozliczania tych aktywów. |
|
B130 |
Jeżeli paragraf 88 pkt b) ma zastosowanie, jednostka uwzględnia w wyniku finansowym kwotę ustaloną w drodze systematycznego przypisania oczekiwanych łącznych przychodów lub kosztów finansowych w okresie trwania grupy umów ubezpieczenia. W tym kontekście systematyczne przypisanie jest przypisaniem łącznych oczekiwanych przychodów lub kosztów finansowych grupy umów ubezpieczenia w okresie trwania tej grupy, które:
|
|
B131 |
W przypadku grup umów ubezpieczenia, w odniesieniu do których zmiany założeń dotyczących ryzyka finansowego nie mają znacznego wpływu na kwoty wypłacane ubezpieczonemu, systematyczne przypisanie ustala się przy użyciu stóp dyskontowych określonych w paragrafie B72 pkt e) ppkt (i). |
|
B132 |
W przypadku grup umów ubezpieczenia, w odniesieniu do których zmiany założeń dotyczących ryzyka finansowego mają znaczny wpływ na kwoty wypłacane ubezpieczonym:
|
|
B133 |
Stosując do umów ubezpieczenia podejście oparte na alokacji składki opisane w paragrafach 53–59, jednostka może być zobowiązana do zdyskontowania zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód lub może zdecydować się na zdyskontowanie tego zobowiązania. W takich przypadkach jednostka może zdecydować się na dokonanie podziału przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczeń, stosując paragraf 88 pkt b). Jeżeli jednostka zdecyduje się na to, określa przychody lub koszty finansowe z tytułu ubezpieczeń w wyniku finansowym, stosując stopę dyskontową określoną w paragrafie B72 pkt e) ppkt (iii). |
|
B134 |
Paragraf 89 ma zastosowanie w przypadku, gdy jednostka z wyboru albo ze względu na ciążące na niej zobowiązanie jest w posiadaniu pozycji bazowych dla umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach. Jeżeli jednostka zdecyduje o dokonaniu podziału przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń z zastosowaniem paragrafu 89 pkt b), uwzględnia w wyniku finansowym koszty lub przychody, które dokładnie odpowiadają przychodom lub kosztom uwzględnionym w wyniku finansowym dla pozycji bazowych, dając wartość netto odrębnie przedstawionych pozycji równą zeru. |
|
B135 |
Wybór polityki rachunkowości w myśl paragrafu 89 może przysługiwać jednostce jedynie w niektórych okresach z zależności od posiadania lub nieposiadania pozycji bazowych. Jeżeli dojdzie do takiej zmiany, jednostce nie przysługuje już wybór polityki rachunkowości określony w paragrafie 88, a przysługuje jej ten określony w paragrafie 89, lub na odwrót. W związku z powyższym jednostka może zmieniać stosowaną politykę rachunkowości, stosując naprzemiennie politykę określoną w paragrafie 88 pkt b) i politykę określoną w paragrafie 89 pkt b). Dokonując takiej zmiany, jednostka:
|
|
B136 |
Stosując paragraf B135 pkt a), jednostka nie dokonuje przeliczenia skumulowanej kwoty uprzednio uwzględnionej w innych całkowitych dochodach, tak jakby od zawsze stosowała nowy podział, a założenia stosowane do przeklasyfikowania w przyszłych okresach nie są aktualizowane po dniu dokonania zmiany. |
WPŁYW SZACUNKÓW KSIĘGOWYCH DOKONYWANYCH W ŚRÓDROCZNYCH SPRAWOZDANIACH FINANSOWYCH
|
B137 |
Jeżeli jednostka sporządza śródroczne sprawozdania finansowe, stosując MSR 34 Śródroczna sprawozdawczość finansowa, jednostka dokonuje wyboru zasad rachunkowości odnośnie do tego, czy zmienić sposób traktowania szacunków księgowych dokonanych w poprzednich śródrocznych sprawozdaniach finansowych przy stosowaniu MSSF 17 w kolejnych śródrocznych sprawozdaniach finansowych i w rocznym okresie sprawozdawczym. Jednostka stosuje swój wybór zasad rachunkowości do wszystkich grup umów ubezpieczenia, które zawiera oraz grup umów reasekuracji biernej. |
(1) J.w. oznacza jednostkę waluty.
Załącznik C
Data wejścia w życie i okres przejściowy
Niniejszy załącznik stanowi integralną część MSSF 17 Umowy ubezpieczenia.
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
|
C1 |
Jednostka stosuje MSSF 17 w odniesieniu do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Jeżeli jednostka stosuje MSSF 17 w odniesieniu do wcześniejszego okresu, ujawnia ten fakt. Wcześniejsze stosowanie standardu jest dozwolone w przypadku jednostek, które stosują MSSF 9 Instrumenty finansowe w dniu pierwszego zastosowania MSSF 17 lub które stosowały wyżej wymieniony standard przed tą datą. |
|
C2 |
Na potrzeby wymogów przejściowych określonych w paragrafach C1 i C3–C33:
|
OKRES PRZEJŚCIOWY
|
C3 |
O ile nie jest to niewykonalne w praktyce, lub o ile nie stosuje się paragrafu C5 A, jednostka stosuje MSSF 17 retrospektywnie, z wyjątkiem następujących przypadków:
|
|
C4 |
Aby stosować MSSF 17 retrospektywnie, jednostka w dniu przejścia:
|
|
C5 |
Wtedy i tylko wtedy, gdy stosowanie przez jednostkę paragrafu C3 w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia jest niewykonalne w praktyce, jednostka stosuje poniższe podejścia zamiast paragrafu C4 pkt a):
|
|
C5 A |
Niezależnie od przepisów paragrafu C5 jednostka może zdecydować się na stosowanie podejścia opartego na wartości godziwej, o którym mowa w paragrafach C20–C24B, dla grupy umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach, w odniesieniu do których mogłaby zastosować MSSF 17 retrospektywnie, wtedy i tylko wtedy, gdy:
|
|
C5B |
Wtedy i tylko wtedy, gdy niewykonalne w praktyce jest, aby jednostka stosowała paragraf C4 pkt aa) wobec składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, jednostka stosuje następujące sposoby podejścia do wyceny składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia:
|
Zmodyfikowane podejście retrospektywne
|
C6 |
Celem zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego jest osiągnięcie wyniku możliwie najbliższego do wyniku zastosowania retrospektywnego podejścia, korzystając z racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych bez nadmiernych kosztów lub wysiłku. W związku z tym, stosując to podejście, jednostka:
|
|
C7 |
W paragrafach C9–C19 A określono obszary w jakich są dozwolone modyfikacje podejścia retrospektywnego:
|
|
C8 |
Aby osiągnąć cel zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego, jednostce zezwala się korzystać z każdej modyfikacji określonej w paragrafach C9–C19 A jedynie w zakresie, w jakim jednostka nie posiada racjonalnych i udokumentowanych informacji, które pozwoliłyby jej zastosować podejście retrospektywne. |
Oceny na moment zawarcia lub początkowego ujęcia umowy
|
C9 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka podejmuje decyzje dotyczące następujących kwestii, korzystając z informacji dostępnych w dniu przejścia na nowy standard:
|
|
C9 A |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka klasyfikuje jako zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód zobowiązanie do zaspokojenia roszczeń powstałych przed akwizycją danej umowy ubezpieczenia w ramach przeniesienia umów ubezpieczenia, które nie stanowią jednostki gospodarczej ani połączenia jednostek gospodarczych objętych zakresem MSSF 3. |
|
C10 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka nie stosuje przepisów paragrafu 22 w celu dokonania podziału grup na te, które nie uwzględniają umów zawartych w odstępach większych niż roczne. |
Określanie marży kontraktowej lub komponentu straty w przypadku grup umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach
|
C11 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, w przypadku umów niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach jednostka określa marżę kontraktową lub komponent straty w ramach zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (zob. paragrafy 49–52) w dniu przejścia, stosując paragrafy C12–C16C. |
|
C12 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka szacuje przyszłe przepływy pieniężne na dzień początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia jako kwotę przyszłych przepływów pieniężnych na dzień przejścia (lub na wcześniejszy dzień, jeżeli przyszłe przepływy pieniężne na wcześniejszy dzień można określić retrospektywnie, stosując paragraf C4 pkt a), skorygowaną o przepływy pieniężne, o których wiadomo, że miały miejsce między dniem początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia a dniem przejścia (lub wcześniejszym dniem). Przepływy pieniężne, o których wiadomo, że miały miejsce, obejmują przepływy pieniężne wynikające z umów, które przestały istnieć przed dniem przejścia. |
|
C13 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka określa stopy dyskontowe, które miały zastosowanie na dzień początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia (lub później):
|
|
C14 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka określa korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w dniu początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia (lub później), korygując korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego na dzień przejścia o przewidywane uwolnienie ryzyka przed dniem przejścia. Przewidywane uwolnienie ryzyka określa się, odnosząc się do ryzyka, jakie uwolniono w przypadku podobnych umów ubezpieczenia zawartych przez jednostkę na dzień przejścia. |
|
C14 A |
Stosując paragraf B137, jednostka może postanowić o niezmienianiu sposobu traktowania oszacowań księgowych dokonanych w poprzednich śródrocznych sprawozdaniach finansowych. W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka taka określa marżę kontraktową lub komponent straty na dzień przejścia, tak jakby jednostka nie sporządzała śródrocznych sprawozdań finansowych przed dniem przejścia. |
|
C14B |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka stosuje tę samą systematyczną i racjonalną metodę, którą jednostka spodziewa się stosować po dacie przejścia przy stosowaniu paragrafu 28 A, w celu przypisania wszelkich przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, które zostały wypłacone (lub w odniesieniu do których zobowiązanie zostało ujęte z zastosowaniem innego MSSF) przed dniem przejścia (z wyłączeniem wszelkich kwot związanych z umowami ubezpieczenia, które przestały istnieć przed dniem przejścia), do:
|
|
C14C |
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia wypłacone przed dniem przejścia, które są przypisane do grupy umów ubezpieczenia ujętych na dzień przejścia, korygują marżę kontraktową w odniesieniu do tej grupy, w zakresie, w jakim umowy ubezpieczenia, które mają być w tej grupie, zostały na ten dzień ujęte (zob. paragrafy 28C i B35C). Pozostałe przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia wypłacone przed dniem przejścia, w tym przepływy przypisane do grupy umów ubezpieczenia, które mają zostać ujęte po dniu przejścia, ujmuje się jako składnik aktywów, stosując paragraf 28B. |
|
C14D |
Jeżeli jednostka nie posiada racjonalnych i udokumentowanych informacji, które pozwoliłyby jej zastosować paragraf C14B, jednostka ustala, że na dzień przejścia następujące kwoty wynoszą zero:
|
|
C15 |
Jeżeli stosowanie paragrafów C12–C14D doprowadzi do określenia marży kontraktowej na dzień początkowego ujęcia, aby określić marżę kontraktową na dzień przejścia, jednostka:
|
|
C16 |
Jeżeli w wyniku stosowania paragrafów C12–C14D uzyskuje się komponent straty w ramach zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług na dzień początkowego ujęcia, jednostka określa wszelkie kwoty przypisane do komponentu straty przed dniem przejścia, stosując paragrafy C12–C14D i systematyczny sposób przypisania. |
|
C16 A |
W odniesieniu do grupy umów reasekuracji biernej, które zapewniają ochronę ubezpieczeniową rodzącej obciążenia grupy umów ubezpieczenia i które zostały zawarte przed wystawieniem umów ubezpieczenia lub w chwili ich wystawienia, jednostka określa komponent pokrycia strat w ramach składnika aktywów z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług na dzień przejścia (zob. paragrafy 66 A–66B). W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka określa komponent odzyskania strat, mnożąc:
|
|
C16B |
Stosując paragrafy 14–22, jednostka może na dzień przejścia włączyć do rodzącej obciążenia grupy umów ubezpieczenia zarówno rodzące obciążenia umowy ubezpieczenia objęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej, jak i umowy ubezpieczenia rodzące obciążenia nieobjęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. Aby zastosować paragraf C16 A w takich przypadkach, jednostka stosuje systematyczną i racjonalną podstawę przypisania w celu określenia tej części komponentu strat w grupie umów ubezpieczenia, która jest związana z umowami ubezpieczenia objętymi ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. |
|
C16C |
Jeżeli jednostka nie posiada racjonalnych i udokumentowanych informacji, które pozwoliłyby jej zastosować paragraf C16 A, jednostka nie identyfikuje komponentu odzyskania strat w odniesieniu do grupy umów reasekuracji biernej. |
Określanie marży kontraktowej lub komponentu straty w przypadku grup umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach
|
C17 |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, w przypadku umów z bezpośrednim udziałem w zyskach jednostka określa marżę kontraktową lub straty w ramach zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług na dzień przejścia jako:
|
|
C17 A |
W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka stosuje paragrafy C14B–C14D w celu ujęcia składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia oraz wszelkich korekt marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia (zob. paragraf C17 pkt c) pkt (iv)). |
Przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń
|
C18 |
W przypadku grup umów ubezpieczenia, w których, stosując paragraf C10, uwzględniono umowy zawarte w odstępach większych niż roczne:
|
|
C19 |
W przypadku grup umów ubezpieczenia, w których nie uwzględniono umów zawartych w odstępach większych niż roczne:
|
|
C19 A |
Stosując paragraf B137, jednostka może postanowić o niezmienianiu sposobu traktowania szacunków księgowych dokonanych w poprzednich śródrocznych sprawozdaniach finansowych. W zakresie, w jakim jest to dopuszczone w paragrafie C8, jednostka taka określa kwoty związane z przychodami lub kosztami finansowymi z ubezpieczeń na dzień przejścia, tak jakby jednostka nie sporządzała śródrocznych sprawozdań finansowych przed dniem przejścia. |
Podejście oparte na wartości godziwej
|
C20 |
Aby zastosować podejście oparte na wartości godziwej, jednostka określa marżę kontraktową lub komponent straty dla zobowiązania wynikającego z pozostałego okresu świadczenia usług na dzień przejścia jako różnicę między wartością godziwą grupy umów ubezpieczenia na ten dzień a przepływami pieniężnymi z realizacji umów wycenionymi na ten dzień. Określając tę wartość godziwą, jednostka nie stosuje paragrafu 47 MSSF 13 Ustalanie wartości godziwej (odnoszącego się do płatności na żądanie). |
|
C20 A |
W odniesieniu do grupy umów reasekuracji biernej, do której zastosowanie mają paragrafy 66 A–66B (bez potrzeby spełnienia warunku określonego w paragrafie B119C), jednostka określa komponent odzyskania straty w ramach składnika aktywów wynikającego z pozostałego okresu świadczenia usług na dzień przejścia, mnożąc:
|
|
C20B |
Stosując paragrafy 14–22, jednostka może na dzień przejścia włączyć do grupy umów ubezpieczenia rodzących obciążenia zarówno rodzące obciążenia umowy ubezpieczenia objęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej, jak i umowy ubezpieczenia rodzące obciążenia nieobjęte ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. Aby zastosować paragraf C20 A w takich przypadkach, jednostka stosuje systematyczną i racjonalną podstawę przypisania w celu określenia tej części komponentu strat w grupie umów ubezpieczenia, która jest związana z umowami ubezpieczenia objętymi ochroną przez grupę umów reasekuracji biernej. |
|
C21 |
Stosując podejście oparte na wartości godziwej, jednostka może zastosować paragraf C22 do określenia:
|
|
C22 |
Jednostka może zdecydować o określeniu kwestii, o których mowa w paragrafie C21, korzystając z:
|
|
C22 A |
Stosując podejście oparte na wartości godziwej, jednostka może postanowić o klasyfikowaniu jako zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód zobowiązania do zaspokojenia roszczeń powstałych przed nabyciem danej umowy ubezpieczenia w ramach przeniesienia umów ubezpieczenia, które nie stanowią jednostki gospodarczej ani połączenia jednostek gospodarczych objętych zakresem MSSF 3. |
|
C23 |
Stosując podejście oparte na wartości godziwej, jednostka nie musi stosować paragrafu 22 i może uwzględnić w grupie umowy zawarte w odstępach większych niż roczne. Jednostka dokonuje jedynie podziału na grupy, które zawierają wyłącznie umowy zawarte w ciągu roku (lub w krótszym okresie), jeżeli dysponuje racjonalnymi i udokumentowanymi informacjami służącymi do dokonania tego podziału. Bez względu na to, czy jednostka stosuje paragraf 22, może ona określić stopy dyskontowe w dniu początkowego ujęcia grupy określone w paragrafach B72 pkt b)–B72 pkt e) ppkt (ii), a stopy dyskontowe na dzień zaistnienia szkody, o którym to dniu mowa w paragrafie B72 pkt e) ppkt (iii) – na dzień przejścia zamiast na dzień początkowego ujęcia lub na dzień zaistnienia szkody. |
|
C24 |
Przy stosowaniu podejścia opartego na wartości godziwej, jeżeli jednostka decyduje się dokonać podziału przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczenia na wynik finansowy i inne całkowite dochody, może ona określić skumulowaną kwotę przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczenia ujętą w innych całkowitych dochodach w dniu przejścia:
|
Składnik aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia
|
C24 A |
Stosując podejście oparte na wartości godziwej wobec składnika aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia (zob. paragraf C5B pkt b)), w dniu przejścia jednostka określa składnik aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia w kwocie równej przepływom pieniężnym z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, które jednostka poniosłaby na dzień przejścia z tytułu praw do uzyskania:
|
|
C24B |
Na dzień przejścia jednostka wyłącza z wyceny każdej grupy umów ubezpieczenia kwotę wszelkich aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia. |
Informacje porównawcze
|
C25 |
Niezależnie od tego, że w paragrafie C2 pkt b) mowa jest o rocznym okresie sprawozdawczym bezpośrednio poprzedzającym dzień pierwszego zastosowania, jednostka może, stosując MSSF 17, przedstawić również skorygowane informacje porównawcze za wcześniejsze prezentowane okresy, choć nie ma ona takiego obowiązku. Jeżeli jednostka przedstawi skorygowane informacje porównawcze za którykolwiek wcześniejszy okres, „początek rocznego okresu sprawozdawczego bezpośrednio poprzedzającego dzień pierwszego zastosowania”, o którym mowa w paragrafie C2 pkt b), należy rozumieć jako „początek najwcześniejszego skorygowanego okresu porównawczego, który przedstawiono”. |
|
C26 |
Jednostka nie ma obowiązku ujawniania informacji, o których mowa w paragrafach 93–132, za jakikolwiek okres przedstawiony przed początkiem rocznego okresu sprawozdawczego bezpośrednio poprzedzającego dzień pierwszego zastosowania. |
|
C27 |
Jeżeli jednostka przedstawia nieskorygowane informacje porównawcze i ujawnia informacje za wcześniejsze okresy, wyraźnie wskazuje dane, które nie zostały skorygowane, ujawnia, że zostały one sporządzone według innej zasady, oraz objaśnia tę zasadę. |
|
C28 |
Jednostka nie musi ujawniać wcześniej niepublikowanych informacji na temat rozwoju szkodowościdotyczącej szkód do których doszło wcześniej niż pięć lat przed końcem rocznego okresu sprawozdawczego, w którym po raz pierwszy zastosowała MSSF 17. Jednakże jeżeli jednostka nie ujawni tej informacji, ujawnia tę okoliczność. |
Ponowna klasyfikacja aktywów finansowych
|
C29 |
W dniu pierwszego zastosowania MSSF 17 jednostka, która stosowała MSSF 9 do rocznych okresów sprawozdawczych przed pierwszym zastosowaniem MSSF 17:
|
|
C30 |
Jednostka stosuje paragraf C29 na podstawie faktów i okoliczności, które istnieją na dzień pierwszego zastosowania MSSF 17. Jednostka stosuje te wyznaczenia i klasyfikacje retrospektywnie. Jednostka stosuje przy tym odpowiednie wymogi przejściowe określone w MSSF 9. W tym celu za dzień pierwszego zastosowania uznaje się dzień pierwszego zastosowania MSSF 17. |
|
C31 |
Od jednostki, która stosuje przepisy paragrafu C29, nie wymaga się, aby przekształcała dane dotyczące wcześniejszych okresów w celu odzwierciedlenia tych zmian związanych z wyznaczeniami lub klasyfikacjami. Jednostka może przekształcić dane dotyczące wcześniejszych okresów tylko wtedy, gdy jest to możliwe bez wykorzystania wiedzy zdobytej po fakcie. Jeżeli jednostka przekształca dane dotyczące wcześniejszych okresów, w przekształconych sprawozdaniach finansowych musi uwzględnić wszystkie wymogi zawarte w MSSF 9 w odniesieniu do tych dotkniętych przekształceniami aktywów finansowych. Jeżeli jednostka nie przekształca danych dotyczących wcześniejszych okresów, to ujmuje ona w saldzie początkowym zysków zatrzymanych (lub w stosownych przypadkach w innym składniku kapitału własnego) w dniu pierwszego zastosowania wszelkie różnice między:
|
|
C32 |
Jeżeli jednostka stosuje paragraf C29, ujawnia w danym rocznym okresie sprawozdawczym w odniesieniu do tych aktywów finansowych w podziale na klasy:
|
|
C33 |
Jeżeli jednostka stosuje paragraf C29, ujawnia ona w danym rocznym okresie sprawozdawczym informacje jakościowe, które umożliwiłyby użytkownikom sprawozdania finansowego zrozumienie:
|
WYCOFANIE INNYCH MSSF
|
C34 |
MSSF 17 zastępuje MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe ze zmianami wprowadzonymi w 2020 r. |
Załącznik D
Zmiany innych MSSF
W niniejszym załączniku przedstawiono zmiany innych standardów, które wynikają z wydania przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości MSSF 17 Umowy ubezpieczenia. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17.
Jednostka nie może stosować MSSF 17 przed stosowaniem MSSF 9 Instrumenty finansowe i MSSF 15 Przychody z umów z klientami (zob. paragraf C1). W związku z tym, jeżeli nie stwierdzono inaczej, zmiany w niniejszym załączniku przedstawiono w oparciu o treść standardów, które obowiązywały w dniu 1 stycznia 2017 r. ze zmianami wprowadzonymi przez MSSF 9 i MSSF 15.
MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy
Dodano paragraf 39AE.
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
39AE |
Na podstawie MSSF 17 Umowy ubezpieczenia wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragrafy B1 i D1, skreślono nagłówek przed paragrafem D4 oraz paragraf D4, a po paragrafie B12 dodano nagłówek i paragraf B13. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17.
W załączniku B zmieniono paragraf B1. Po paragrafie B12 dodano nagłówek oraz paragraf B13. |
Załącznik B
Wyjątki dotyczące retrospektywnego zastosowania pozostałych MSSF
...
|
B1 |
Jednostka stosuje następujące wyjątki:
... |
Umowy ubezpieczenia
|
B13 |
Jednostka stosuje przepisy przejściowe określone w paragrafach C1–C24 i C28 w załączniku C do MSFF 17 w odniesieniu do umów objętych zakresem MSSF 17. Odniesienia do dnia przejścia zawarte w tych paragrafach MSSF 17 należy rozumieć jako dzień przejścia na MSSF.
W załączniku D zmieniono paragraf D1 oraz skreślono paragraf D4 i powiązany z nim nagłówek. |
Załącznik D
Zwolnienia ze stosowania innych MSSF
...
|
D1 |
Jednostka może zdecydować się na zastosowanie jednego lub większej liczby z poniżej wymienionych zwolnień:
|
|
D4 |
[skreślony] |
MSSF 3 Połączenia jednostek
Zmieniono paragrafy 17, 20, 21 i 35. Po paragrafie 31 dodano nagłówek oraz paragraf 31 A. Dodano paragraf 64N.
Klasyfikacja lub wyznaczenie możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów oraz przejętych zobowiązań w ramach połączenia jednostek gospodarczych
...
|
17. |
W niniejszym MSSF ustalono wyjątek od reguły zawartej w paragrafie 15, który dotyczy:
Jednostka przejmująca klasyfikuje te umowy na podstawie warunków wynikających z umowy oraz innych czynników występujących w momencie rozpoczęcia umowy (lub, jeśli warunki umowy zostały zmodyfikowane w sposób, który zmienia jej klasyfikację, na dzień tej modyfikacji, którym może być dzień przejęcia). ... |
Zasada wyceny
...
|
20. |
W paragrafach 24–31 A określono rodzaje możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań obejmujących pozycje, dla których niniejszy MSSF ustala ograniczone wyjątki w zakresie zasady wyceny. |
Wyjątki od stosowania zasad ujmowania lub wyceny
|
21. |
Niniejszy MSSF zawiera ograniczone wyjątki od swoich zasad ujmowania i wyceny. W paragrafach 22–31 A określono zarówno specyficzne pozycje, dla których określono wyjątki, jak i charakter tych wyjątków. Jednostka przejmująca rozlicza te pozycje, stosując wymogi określone w paragrafach 22–31 A, co prowadzi do tego, że niektóre pozycje:
... |
Umowy ubezpieczenia
|
31 A |
Jednostka przejmująca dokonuje wyceny grupy umów objętych zakresem MSSF 17 Umowy ubezpieczenia, które nabyto w ramach połączenia jednostek gospodarczych, oraz wszelkich aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu nabycia ubezpieczenia zgodnie z definicją w MSSF 17 jako zobowiązania lub składnika aktywów zgodnie z paragrafami 39 i B93–B95F MSSF 17 w dniu przejęcia.
… |
Zakup po okazyjnej cenie
...
|
35. |
Zakup po okazyjnej cenie może mieć miejsce na przykład przy połączeniu jednostek, które jest wymuszoną sprzedażą, a sprzedający działa pod przymusem. Jednakże wyjątki od zasady ujmowania lub wyceny określonych pozycji omówione w paragrafach 22–31 A mogą także prowadzić do ujęcia zysku (lub zmiany kwoty ujętego zysku) z tytułu okazyjnego nabycia.
... |
Data wejścia w życie
...
|
64N |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragrafy 17, 20, 21, 35 i B63, a po paragrafie 31 dodano nagłówek i paragraf 31 A. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. zmieniono paragraf 31 A. Jednostka stosuje zmiany paragrafu 17 w przypadku połączeń jednostek gospodarczych z dniem przejęcia przypadającym po dniu pierwszego zastosowania MSSF 17. Jednostka stosuje pozostałe zmiany, stosując MSSF 17.
W załączniku B zmieniono paragraf B63. |
POZOSTAŁE MSSF ZAWIERAJĄCE WYTYCZNE W SPRAWIE PÓŹNIEJSZEJ WYCENY I ROZLICZANIA KSIĘGOWEGO (ZASTOSOWANIE PARAGRAFU 54)
|
B63 |
Przykłady innych MSSF zawierających wytyczne dotyczące późniejszej wyceny i ujęcia nabytych aktywów i przyjętych lub zaciągniętych zobowiązań w ramach połączenia jednostek gospodarczych obejmują:
|
MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana
Zmieniono paragraf 5. Dodano paragraf 44M.
ZAKRES
...
|
5. |
Postanowienia niniejszego MSSF [przypis pominięto] dotyczące wyceny nie odnoszą się do wymienionych poniżej aktywów, objętych postanowieniami wymienionych MSSF, będących bądź pojedynczym składnikiem aktywów, bądź elementem grupy do zbycia:
... |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
44M |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 5. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji
Zmieniono paragrafy 3, 8 i 29. Usunięto paragraf 30. Dodano paragraf 44DD.
ZAKRES
|
3. |
Do stosowania niniejszego MSSF zobowiązane są wszystkie jednostki w odniesieniu do wszystkich rodzajów instrumentów finansowych, z wyłączeniem:
|
Kategorie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych
|
8. |
Wartość bilansową każdej z określonych poniżej kategorii określonych w MSSF 9 ujawnia się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej albo w informacjach dodatkowych:
|
Wartość godziwa
...
|
29. |
Ujawnianie informacji o wartości godziwej nie jest wymagane:
|
|
30. |
[skreślony]
... |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE I PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
...
|
44DD |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragrafy 3, 8 i 29 oraz skreślono paragraf 30. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. ponownie zmieniono paragraf 3. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17. |
MSSF 9 Instrumenty finansowe
Zmieniono paragraf 2.1. Dodano paragrafy 3.3.5 i 7.1.6.
Rozdział 2 Zakres
|
2.1. |
Niniejszy standard stosują wszystkie jednostki w odniesieniu do wszystkich rodzajów instrumentów finansowych, z wyjątkiem:
... |
|
e) |
praw i obowiązków wynikających z umowy ubezpieczenia zdefiniowanej w MSSF 17 Umowy ubezpieczenia lub umowy inwestycyjnej zawierającej uznaniowe udziały w zyskach, objętej zakresem MSSF 17. Niniejszy standard ma jednak zastosowanie do:
|
|
f) |
... |
...
3.3 ZAPRZESTANIE UJMOWANIA ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH
...
|
3.3.5. |
Niektóre jednostki obsługują – wewnętrznie albo zewnętrznie – fundusz inwestycyjny, który zapewnia inwestorom zyski osiągnięte przez jednostki funduszu, i ujmują zobowiązania finansowe z tytułu kwot, które należy wypłacić tym inwestorom. Podobnie niektóre jednostki wystawiają grupy umów ubezpieczenia zawierających bezpośrednie udziały w zyskach i jednostki te posiadają pozycje bazowe. Niektóre takie fundusze lub pozycje bazowe zawierają zobowiązania finansowe jednostki (na przykład wyemitowane obligacje korporacyjne). Pomimo pozostałych wymogów zawartych w niniejszym standardzie dotyczących zaprzestania ujmowania zobowiązań finansowych jednostka może zdecydować o tym, by nie zaprzestawać ujmowania swoich zobowiązań finansowych, które są uwzględnione w takim funduszu lub stanowią pozycję bazową, wtedy i tylko wtedy, gdy jednostka odkupiła swoje zobowiązanie finansowe w takich celach. Zamiast tego jednostka może zdecydować się na kontynuowanie rozliczania tego instrumentu jako zobowiązania finansowego i rozliczania odkupionego instrumentu w taki sposób, jak gdyby był on składnikiem aktywów finansowych, i może wycenić go według wartości godziwej przez wynik finansowy zgodnie z niniejszym standardem. Wybór ten jest nieodwołalny i dokonuje się go dla poszczególnych instrumentów. Do celów dokonania tego wyboru umowy ubezpieczenia obejmują umowy inwestycyjne zawierające uznaniowe udziały w zyskach (zob. MSSF 17, aby zapoznać się z terminami użytymi w niniejszym paragrafie, które zdefiniowano w tym standardzie).
... |
Rozdział 7 Data wejścia w życie i okres przejściowy
7.1 DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
7.1.6. |
Na podstawie MSSF 17, wydanego w maju 2017 r., zmieniono paragrafy 2.1, B2.1, B2.4, B2.5 i B4.1.30, a także dodano paragraf 3.3.5. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. ponownie zmieniono paragraf 2.1 i dodano paragrafy 7.2.36–7.2.42. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17.
W załączniku B zmieniono paragrafy B2.1, B2.4, B2.5 i B4.1.30. |
7.2 OKRES PRZEJŚCIOWY
...
Przejście na MSSF 17 ze zmianami wprowadzonymi w czerwcu 2020 r.
|
7.2.36. |
Jednostka stosuje retrospektywnie zmiany MSSF 9 wprowadzone przez MSSF 17 ze zmianami wprowadzonymi w czerwcu 2020 r. zgodnie z MSR 8, z wyjątkiem przypadków określonych w paragrafach 7.2.37–7.2.42. |
|
7.2.37. |
Jednostka, która po raz pierwszy stosuje MSSF 17 ze zmianami wprowadzonymi w czerwcu 2020 r. w tym samym czasie, kiedy po raz pierwszy stosuje niniejszy standard, stosuje paragrafy 7.2.1–7.2.28 zamiast paragrafów 7.2.38–7.2.42. |
|
7.2.38. |
Jednostka, która po raz pierwszy stosuje MSSF 17 ze zmianami wprowadzonymi w czerwcu 2020 r. po pierwszym zastosowaniu niniejszego standardu, stosuje paragrafy 7.2.39–7.2.42. Jednostka stosuje również inne wymogi przejściowe określone w niniejszym standardzie konieczne do stosowania tych zmian. W tym celu odniesienia do daty pierwszego zastosowania są rozumiane jako odnoszące się do początku okresu sprawozdawczego, w którym jednostka po raz pierwszy zastosowała te zmiany (data pierwszego zastosowania tych zmian). |
|
7.2.39. |
W odniesieniu do wyznaczenia zobowiązania finansowego wycenianego według wartości godziwej przez wynik finansowy jednostka:
Takiego wyznaczenia i unieważnienia dokonuje się na podstawie faktów i okoliczności, które istnieją w dniu pierwszego zastosowania tych zmian. Klasyfikację tę stosuje się retrospektywnie. |
|
7.2.40. |
Jednostka nie ma obowiązku przekształcania danych dotyczących wcześniejszych okresów w celu odzwierciedlenia stosowania tych zmian. Jednostka może przekształcić dane dotyczące wcześniejszych okresów tylko wtedy, gdy takie przekształcenie jest możliwe bez wykorzystania wiedzy zdobytej po fakcie. Jeżeli jednostka przekształca dane dotyczące wcześniejszych okresów, w przekształconych sprawozdaniach finansowych musi uwzględnić wszystkie wymogi zawarte w niniejszym standardzie w odniesieniu do dotkniętych przekształceniami instrumentów finansowych. Jeżeli jednostka nie przekształca danych dotyczących wcześniejszych okresów, to wszelkie różnice między wcześniejszą wartością bilansową a wartością bilansową na początku rocznego okresu sprawozdawczego, w którym przypada dzień pierwszego zastosowania tych zmian, jednostka ujmuje w saldzie początkowym zysków zatrzymanych (lub odpowiednio w innym składniku kapitału własnego) w rocznym okresie sprawozdawczym, w którym przypada dzień pierwszego zastosowania tych zmian. |
|
7.2.41. |
W okresie sprawozdawczym, w którym przypada dzień pierwszego zastosowania tych zmian, jednostka nie ma obowiązku przedstawiania informacji ilościowych wymaganych na mocy paragrafu 28 pkt f) MSR 8. |
|
7.2.42. |
W okresie sprawozdawczym, w którym przypada dzień pierwszego zastosowania tych zmian, jednostka ujawnia następujące informacje według stanu na dzień pierwszego zastosowania, dla każdej klasy aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, na które wpływ miały te zmiany:
|
ZAKRES (ROZDZIAŁ 2)
|
B2.1 |
Niektóre umowy wymagają dokonywania płatności w zależności od czynników klimatycznych, geologicznych lub innych czynników naturalnych (umowy uzależnione od czynników klimatycznych zwane są czasami „pogodowymi instrumentami pochodnymi”). Jeżeli umowy te nie są objęte zakresem MSSF 17 Umowy ubezpieczenia, są one objęte niniejszym standardem.
… |
|
B2.4 |
Niniejszy standard ma zastosowanie do aktywów finansowych i zobowiązań finansowych ubezpieczycieli, innych niż prawa i obowiązki, które zostały wyłączone na mocy paragrafu 2.1 pkt e), ponieważ wynikają one z umów objętych zakresem MSSF 17. |
|
B2.5 |
Umowy gwarancji finansowej mogą przybierać różne formy prawne, takie jak gwarancja, niektóre rodzaje akredytywy, umowa o poręczenie spłaty wierzytelności lub umowa ubezpieczenia. Forma prawna umów gwarancji finansowej nie wpływa na zastosowane wobec nich podejście księgowe. Poniżej podano przykłady właściwego podejścia księgowego (zob. paragraf 2.1 pkt e)):
|
Wyznaczenie usuwa lub znacząco zmniejsza niedopasowanie księgowe
...
|
B4.1.30 |
Na poniższych przykładach pokazano przypadki, w których ten warunek mógłby zostać spełniony. We wszystkich przypadkach jednostka może wykorzystać ten warunek do wyznaczenia aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych jako wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wyłącznie jeśli spełnia zasadę określoną w paragrafie 4.1.5 lub paragrafie 4.2.2 pkt a):
|
MSSF 15 Przychody z umów z klientami
Zmieniono paragraf 5.
ZAKRES
|
5. |
Jednostka stosuje niniejszy standard do wszystkich umów z klientami, z wyjątkiem:
W załączniku C dodano paragraf C1C. |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
C1C |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 5. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych
Zmieniono paragrafy 7, 54 i 82. Dodano paragraf 139R.
DEFINICJE
|
7. |
...
Inne całkowite dochody obejmują pozycje przychodów i kosztów (w tym korekty wynikające z przeklasyfikowania), które nie zostały ujęte w wyniku finansowym zgodnie z tym, czego wymagają lub na co zezwalają inne MSSF. Składniki innych całkowitych dochodów obejmują:
... |
Informacje, które przedstawia się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
|
54. |
W sprawozdaniu z sytuacji finansowej wykazuje się następujące pozycje:
|
Informacje przedstawiane w sekcji dotyczącej zysków lub strat lub w sprawozdaniu z zysków lub strat
|
82. |
Oprócz pozycji wymaganych przez inne MSSF sekcja dotycząca zysków lub strat lub sprawozdanie z zysków lub strat zawiera pozycje, które przedstawiają następujące kwoty dla danego okresu:
|
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE ORAZ DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
139R |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragrafy 7, 54 i 82. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. ponownie zmieniono paragraf 54. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17.
... |
MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Zmieniono paragraf 14. Dodano paragraf 61.
Działalność operacyjna
...
|
14. |
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej pochodzą przede wszystkim z podstawowej działalności przynoszącej przychody jednostce. Są one zatem zazwyczaj skutkiem transakcji i innych zdarzeń, które uwzględnia się przy ustalaniu zysku lub straty. Przykładami przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej są:
|
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
61. |
Na podstawie MSSF 17 Umowy ubezpieczenia wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 14. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe
Dodano paragrafy 29 A, 29B i 81M.
WYCENA PO POCZĄTKOWYM UJĘCIU
...
|
29 A |
Niektóre jednostki obsługują – wewnętrznie albo zewnętrznie – fundusz inwestycyjny, który zapewnia inwestorom zyski osiągnięte przez jednostki funduszu. Podobnie niektóre jednostki zawierają grupy umów ubezpieczenia zawierających bezpośrednie udziały w zyskach i posiadają pozycje bazowe. Niektóre takie fundusze lub pozycje bazowe obejmują nieruchomość zajmowaną przez właściciela. Jednostka stosuje MSR 16 do nieruchomości zajmowanych przez właściciela, które są znajdują się w takim funduszu lub są jednymi z pozycji bazowych. Niezależnie od przepisów paragrafu 29 jednostka może zdecydować się na wycenę takich nieruchomości z wykorzystaniem modelu wyceny według wartości godziwej zgodnie z MSR 40. Do celów dokonania tego wyboru umowy ubezpieczenia obejmują umowy inwestycyjne zawierające uznaniowe udziały w zyskach (zob. MSSF 17 Umowy ubezpieczenia, aby zapoznać się z terminami użytymi w niniejszym paragrafie, które zdefiniowano w tym standardzie). |
|
29B |
Jednostka traktuje nieruchomość zajmowaną przez właściciela wycenioną z wykorzystaniem modelu wyceny nieruchomości inwestycyjnej według wartości godziwej z zastosowaniem paragrafu 29 A jako osobną grupę rzeczowych aktywów trwałych.
... |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
81M |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. dodano paragrafy 29 A i 29B. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17. |
MSR 19 Świadczenia pracownicze
Zmieniono przypis do paragrafu 8. Dodano paragraf 178.
Kwalifikująca się polisa ubezpieczeniowa nie musi stanowić umowy ubezpieczenia w rozumieniu definicji zawartej w MSSF 17 Umowy ubezpieczenia.
...
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE ORAZ DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
178. |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono przypis do paragrafu 8. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach
Zmieniono paragraf 18. Dodano paragraf 45F.
Wyjątki od stosowania metody praw własności
...
|
18. |
Jeżeli inwestycja w jednostce stowarzyszonej lub wspólnym przedsięwzięciu jest w posiadaniu bezpośrednim lub pośrednim jednostki, która jest organizacją zarządzającą kapitałem wysokiego ryzyka, funduszem wzajemnym, funduszem powierniczym lub inną podobną jednostką, w tym ubezpieczeniowym funduszem inwestycyjnym, to taka jednostka może zdecydować się na wycenę danej inwestycji według wartości godziwej wyniku finansowego zgodnie z MSSF 9. Przykładowym ubezpieczeniowym funduszem inwestycyjnym jest fundusz posiadany przez jednostkę jako pozycje bazowe dla grupy umów ubezpieczenia zawierających bezpośrednie udziały w zyskach. Do celów dokonania tego wyboru umowy ubezpieczenia obejmują umowy inwestycyjne zawierające uznaniowe udziały w zyskach. Jednostka dokonuje tego wyboru odrębnie dla każdej jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia w momencie początkowego ujęcia jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia (zob. MSSF 17 Umowy ubezpieczenia, aby zapoznać się z terminami użytymi w niniejszym paragrafie, które zdefiniowano w tym standardzie).
... |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE I PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
...
|
45F |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 18. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
MSR 32 Instrumenty finansowe: prezentacja
Zmieniono paragraf 4. Dodano paragrafy 33 A i 97T.
ZAKRES
|
4. |
Niniejszy standard stosują wszystkie jednostki w odniesieniu do wszystkich rodzajów instrumentów finansowych, z wyjątkiem:
|
Nabyte udziały/akcje własne (zob. także paragraf OS36)
…
|
33 A |
Niektóre jednostki obsługują – wewnętrznie albo zewnętrznie – fundusz inwestycyjny, który zapewnia inwestorom zyski osiągnięte przez jednostki funduszu. i ujmują zobowiązania finansowe z tytułu kwot, które należy wypłacić tym inwestorom. Podobnie niektóre jednostki zawierają grupy umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach i posiadają pozycje bazowe. Niektóre takie fundusze lub pozycje bazowe zawierają akcje własne jednostki. Niezależnie od przepisów paragrafu 33 jednostka może zdecydować się nie odliczać od kapitału własnego akcji własnej, która jest uwzględniona w takim funduszu lub stanowi pozycję bazową, wtedy i tylko wtedy, gdy jednostka wykupuje własny instrument kapitałowy w takich celach. Zamiast tego jednostka może zdecydować się na kontynuowanie rozliczania tej akcji własnej jako kapitału własnego i rozliczania wykupionego instrumentu w taki sposób, jakby instrument był składnikiem aktywów finansowych, i może wycenić go według wartości godziwej w wyniku finansowym zgodnie z MSSF 9. Wybór ten jest nieodwołalny i dokonuje się go dla poszczególnych instrumentów. Do celów dokonania tego wyboru umowy ubezpieczenia obejmują umowy inwestycyjne z uznaniowym udziałem w zyskach (zob. MSSF 17, aby zapoznać się z terminami użytymi w niniejszym paragrafie, które zdefiniowano w tym standardzie).
... |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE I OKRES PRZEJŚCIOWY
...
|
97T |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragrafy 4, AG8 i AG36 oraz dodano paragraf 33 A. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. ponownie zmieniono paragraf 4. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17.
W załączniku „Objaśnienie stosowania” zmieniono paragraf OS8. |
Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe
...
|
AG8 |
Wykonanie umownego prawa lub spełnienie wymogów wynikających z umownego obowiązku może mieć charakter bezwzględny lub być uwarunkowane zdarzeniem, które może wystąpić w przyszłości. Na przykład gwarancja finansowa jest umownym prawem wierzyciela do otrzymania środków pieniężnych od gwaranta i odpowiadającym umownym obowiązkiem dokonania zapłaty przez gwaranta na rzecz wierzyciela, jeżeli dłużnik nie spłaci długu. Istnienie umownego prawa i umownego obowiązku wynika z zawartej transakcji lub zdarzenia (wystawienie gwarancji), mających miejsce w przeszłości, jeśli nawet zdolność wierzyciela do wykonania prawa i wymóg spełnienia obowiązku przez gwaranta są uwarunkowane przyszłym niespłaceniem długu przez dłużnika. Warunkowe prawo i obowiązek spełniają definicję aktywów finansowych i zobowiązania finansowego, chociaż takie aktywa i zobowiązania nie zawsze są ujmowane w sprawozdaniu finansowym. Niektóre z tych warunkowych praw i obowiązków mogą być umowami objętymi zakresem MSSF 17. |
MSR 36 Utrata wartości aktywów
Zmieniono paragraf 2. Dodano paragraf 140N.
ZAKRES
|
2. |
Niniejszy standard stosuje się w odniesieniu do ujmowania utraty wartości wszystkich aktywów, z wyjątkiem:
|
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
140N |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 2. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. ponownie zmieniono paragraf 2. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17. |
MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe
Zmieniono paragraf 5. Dodano paragraf 103.
ZAKRES
...
|
5. |
W przypadku gdy inny standard omawia konkretny typ rezerw, zobowiązań warunkowych lub aktywów warunkowych, jednostka stosuje inny właściwy standard w miejsce niniejszego standardu. Dla przykładu, niektóre rodzaje rezerw są przedmiotem standardów dotyczących:
|
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
103. |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 5. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
MSR 38 Wartości niematerialne
Zmieniono paragraf 3. Zmieniono paragraf 130M.
ZAKRES
...
|
3. |
Jeśli inny standard określa sposób księgowego ujęcia określonego składnika aktywów niematerialnych, jednostka stosuje ten standard w miejsce niniejszego standardu. Na przykład niniejszego standardu nie stosuje się do:
|
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
130M |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 3. Na podstawie Zmian MSSF 17 wydanych w czerwcu 2020 r. ponownie zmieniono paragraf 3. Jednostka stosuje te zmiany, stosując MSSF 17. |
MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne
Zmieniono paragraf 32B. Dodano paragraf 85H.
Zasady rachunkowości
...
|
32 B |
Niektóre jednostki obsługują – wewnętrznie albo zewnętrznie – fundusz inwestycyjny, który zapewnia inwestorom zyski osiągnięte przez jednostki funduszu. Podobnie niektóre jednostki zawierają grupy umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zyskach, w przypadku których to umów pozycje bazowe zawierają nieruchomości inwestycyjne. Wyłącznie do celów paragrafów 32 A–32B umowy ubezpieczenia obejmują umowy inwestycyjne z uznaniowym udziałem w zyskach. Paragraf 32 A nie zezwala jednostce na wycenę nieruchomości posiadanych przez fundusz (lub nieruchomości stanowiącej pozycję bazową) częściowo według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, a częściowo według wartości godziwej (zob. MSSF 17 Umowy ubezpieczenia, aby zapoznać się z terminami użytymi w niniejszym paragrafie, które zdefiniowano w tym standardzie).
... |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
|
85H |
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 32B. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17. |
SKI-27 Ocena istoty transakcji wykorzystujących formę leasingu
Zmieniono paragraf „Odwołania”.
ODWOŁANIA
...
MSSF 17 Umowy ubezpieczenia
...
Zmieniono paragraf 7.
UZGODNIONE STANOWISKO
...
|
7. |
Pozostałe obowiązki wynikające z umowy, w tym udzielone gwarancje oraz obowiązki wynikające z wcześniejszego odstąpienia od umowy, rozlicza się zgodnie z MSR 37, MSSF 9 lub MSSF 17, odpowiednio do warunków umowy.
Zmieniono paragraf „Data wejścia w życie”. |
DATA WEJŚCIA W ŻYCIE
...
Na podstawie MSSF 17 wydanego w maju 2017 r. zmieniono paragraf 7. Jednostka stosuje tę zmianę, gdy stosuje MSSF 17.