Għajnuna mill-Istat — setturi agrikoli u forestrija

PUNTI EWLENIN

Regolament (UE) 2022/2472 japplika għall-kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat li ġejjin għal:

• intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), kif definiti f’Anness I, involuti fi:
  • attivitajiet agrikoli (produzzjoni, proċessar u kummerċjalizzazzjoni);
  • attivitajiet mhux agrikoli f’żoni rurali;
• protezzjoni ambjentali fl-agrikoltura;
• il-konservazzjoni ta’ patrimonju kulturali u naturali f’ażiendi agrikoli u fil-foresti;
• it-tiswija ta’ ħsara minn diżastri naturali fis-settur agrikolu;
• riċerka, żvilupp u innovazzjoni fl-agrikoltura u l-forstrija;
• miżuri oħra tal-forestrija.

Ir-regolament jistabbilixxi:

• il-livelli limiti varji li taħthom l-għajnuna ma tridx tkun innotifikata;
• regoli dwar intensità massima tal-għajnuna u l-ispejjeż eliġibbli;
• kundizzjonijiet speċifiċi għal kull kategorija ta’ għajnuna.

L-għajnuna għandha:

• tkun trasparenti biex tippermetti l-kalkolu preċiż tal-għotja grossa ekwivalenti (għotjiet, self, garanziji u sussidji tar-rata tal-interessi);
• tipprovdi inċentiv biex tbiddel l-imġiba ta’ benefiċjarju potenzjali (talba bil-miktub għal għajnuna trid normalment tkun sottomessa qabel il-bidu tal-proġett jew attività);
• tassikura l-proporzjonalità u tikkonforma ma’ ċerti kundizzjonijiet jekk tkun akkumulata ma’ għajnuna oħra jew finanzjament pubbliku ieħor;
• tkun ippubblikata fuq siti tal-internet nazzjonali u tal-Kummissjoni (Annessi II u III jistipulaw ir-rekwiżiti).

Ir-regolament jirrekjedi li l-Istati Membri:

• jibagħtu lill-Kummissjoni sommarju ta’ kull tip ta’ għajnuna li jagħtu u jipprovdu rapport annwali;
• jżommu rekords dettaljati, b’dokumentazzjoni t’appoġġ għal tal-inqas 10 snin;
• li l-iskemi tal-għajnuna jkunu evalwati minn esperti indipendenti wara l-implimentazzjoni tagħhom jekk in-nefqa tkun iktar minn €150 miljun f’sena waħda jew €750 miljun matul il-ħajja tal-iskema.

Ir-regolament jagħti s-saħħa lill-Kummissjoni biex twissi lill-Istati Membri biex jinnotifikaw għajnuna futura, jekk issib l-għajnuna li tkun ingħatat diġà ma tkunx issodisfat l-kundizzjonijiet fil-leġiżlazzjoni.

Ir-regolament japplika għall-kategoriji ta’ għajnuna li ġejjin:

• SMEs attivi fil-produzzjoni agrikola primarja, l-ipproċessar ta’ prodotti agrikoli u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli:
  • investiment f’azjendi agrikoli biex itejbu l-prestazzjoni u sostenibbiltà agrikola, prestazzjoni ambjentali u infrastruttura;
  • konsolidazzjoni ta’ art;
  • rilokazzjoni ta’ bini agrikolu;
  • investimenti relatati mal-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli;
  • negozji ġodda għal bdiewa żgħażagħ, gruppi u organizzazzjonijiet tal-biedja u ta’ produtturi;
  • parteċipazzjoni fi skemi ta’ kwalità;
  • skambju ta’ għarfien espert u informazzjoni u servizzi ta’ konsulenza;
  • servizzi ta’ sostituzzjoni ta’ razzett;
  • promozzjoni ta’ prodott agrikolu;
  • tiswija ta’ ħsara minn temp ħażin, bħal maltempati jew nixfa severa;
  • prevenzjoni, kontroll u qerda ta’ mard tal-annimali u pesti tal-pjanti u tiswija ta’ kwalunkwe ħsara;
  • bhejjem u bhejjem mejta;
  • ħlas ta’ premiums tal-assigurazzjoni u kontribuzzjonijiet ta’ fondi mutwi;
  • tiswijiet lil ħsara kkawżata minn annimali protetti;
  • konservazzjoni tar-riżorsi agrikoli ġenetiċi;
  • il-benessri tal-annimali;
  • kooperazzjoni fl-agrikoltura.
• Ħarsien ambjentali:
  • żoni żvantaġġjati mill-programm tan-Natura 2000 tal-UE (network ta’ siti ta’ tnissil u ta’ mistrieħ ċentrali għal speċijiet rari u li huma mhedda);
  • miżuri agri-ambjentali tal-klima;
  • biedja organika.
• Protezzjoni tal-wirt kulturali u naturali f’azjendi agrikoli u fil-foresti.
• Tiswijiet minħabba ħsara minn diżastri naturali.
• Riċerka, żvilupp u innovazzjoni:
  • riċerka u żvilupp fl-agrikoltura u l-forestrija;
  • spejjeż minħabba l-parteċipazzjoni fi sħubijiet Ewropej għall-innovazzjoni.
• Forestrija:
  • afforestazzjoni u ħolqien ta’ foresti;
  • agroforestrija;
  • prevenzjoni u restawrazzjoni ta’ ħsara;
  • titjib lil ekosistemi tal-forestrija;
  • kumpens għal ċerti rekwiżiti obbligatorji;
  • servizzi u protezzjoni ambjentali/klimatiċi;
  • skambju ta’ għarfien espert u informazzjoni u servizzi ta’ konsulenza;
  • investiment f’infrastruttura biex tiżviluppa, timmodernizza jew tadatta s-settur;
  • teknoloġiji fl-ipproċessar, mobilizzazzjoni u kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti tal-forestrija;
  • konservazzjoni tar-riżorsi agrikoli ġenetiċi;
  • negozji għal gruppi ta’ produtturi u organizzazzjonijiet;
  • konsolidazzjoni ta’ art;
  • kooperazzjoni fil-forestrija.
• SMEs f’żoni rurali:
  • servizzi bażiċi u infrastruttura;
  • bidu ta' negozji għal attivitajiet mhux agrikoli;
  • parteċipazzjoni tal-bidwi fi skemi ta’ kwalità tal-qoton u tal-ikel, inklużi attivitajiet ta’ informazzjoni u ta’ promozzjoni;
  • kooperazzjoni bejn SMEs;
  • proġetti ta’ żvilupp immexxija minn komunitajiet lokali.

Ir-Regolament (UE) 2022/2472 jissostitwixxi r-Regolament (UE) Nru 702/2014.

Ir-Regolament (UE) Nru 1408/2013:

• japplika għal għajnuna lil kumpaniji li jipproduċu prodotti agrikoli primarji (pereżempju bhejjem ħajjin, frott jew ħxejjex);
• ma japplikax għal għajnuna għal prodotti bbażati fuq prezz jew kwantità offruti għal bejgħ, għal esportazzjoni lil pajjiżi mhux tal-UE jew dawk dipendenti fuq l-użu ta’ prodotti domestiċi;
• jirrekjedi li l-Istati Membri:
  • jassikuraw li l-għajnuna tkun trasparenti billi jesprimuha bħala għotja grossa fi flus, fil-każ ta’ għotjiet jew sussidji għar-rata tal-interessi, jew l-ekwivalenti tagħha għal self issussidjat u garanziji,
  • jagħtu għajnuna de minimis ġdida biss konformi mat-termini tar-regolament,
  • jżommu rekords għal 10 snin,
  • jagħtu lill-Kummissjoni kull informazzjoni li din titlob bil-miktub.

Ir-Regolament Emendatorju (UE) 2024/3118 jdaħħal il-bidliet li ġejjin għar-Regolament (UE) Nru 1408/2013:

• L-Istati Membri jistgħu jżidu l-ammont ta’ għajnuna matul perjodu ta’ tliet snin għal kumpanija waħda għal €50,000;
• Il-limiti massimi nazzjonali telgħu minn 1.5 % għal 2 % tal-valur tal-prestazzjoni nazzjonali agrikola ta’ kull Stat Membru u l-perjodu ta’ referenza ġie estiż minn 2012-2017 għal 2012-2023 biex jirrifletti l-valur miżjud tal-produzzjoni agrikola fis-snin riċenti;
• Il-limitu massimu settorjali li kien jagħmilha impossibbli għall-Istati Membri li jagħtu għajnuna de minimis li teċċedi 50 % tal-limitu massimu nazzjonali għas-settur tal-istess prodott, tneħħa;
• Reġistru obbligatorju ċentrali ta’ għajnuna de minimis fil-livell nazzjonali jew tal-UE ser jidħol mill-1 ta’ Jannar 2027 biex inaqqas il-piż amminstrattiv u jżid it-trasparenza.