EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52019IE0936
Opinion of the European Economic and Social Committee on ‘Listening to the citizens of Europe for a sustainable future (Sibiu and beyond)’
Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over „Luisteren naar de Europese burgers voor een duurzame toekomst” (Sibiu en verder)
Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over „Luisteren naar de Europese burgers voor een duurzame toekomst” (Sibiu en verder)
PB C 228 van 5.7.2019, p. 37–49
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
5.7.2019 |
NL |
Publicatieblad van de Europese Unie |
C 228/37 |
Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over „Luisteren naar de Europese burgers voor een duurzame toekomst” (Sibiu en verder)
(2019/C 228/06)
Rapporteurs: Vladimíra DRBALOVÁ
Peter SCHMIDT
Yves SOMVILLE
Besluit van het bureau |
16.10.2018 |
Rechtsgrondslag |
Artikel 29, lid 2, van het reglement van orde |
Goedkeuring door de voltallige vergadering |
20.3.2019 |
Zitting nr. |
542 |
Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) |
217/6/8 |
Luisteren naar de burgers van Europa voor een duurzame toekomst
1. Inleiding
1.1. |
Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) vormt door de diversiteit van zijn leden een brug tussen de EU-instellingen en de burger en zou als zodanig zijn ambitieuze visie voor de toekomst willen voorstellen, waarbij Europa de wereldleider wordt op het gebied van duurzame ontwikkeling. |
1.2. |
De oprichting van de Europese Unie is een van de meest succesvolle vredes-, sociale en economische projecten in de Europese geschiedenis. Ons Europa is gegrondvest op de waarden respect voor menselijke waardigheid, vrijheid, non-discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid tussen vrouwen en mannen, democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van mensenrechten, inclusief de rechten van personen die tot minderheden behoren (1). Deze waarden moeten de kern blijven vormen van de toekomstige ontwikkeling en beleidsmaatregelen van de EU. |
1.3. |
Zeven decennia vrede en stabiliteit in Europa vormen een historische en uitzonderlijke prestatie. Het Europese project en de opbouw van de Europese Unie, die een unie tussen de volkeren van Europa hebben gecreëerd en Europese staten stap voor stap verbonden hebben met een gemeenschappelijk doel, hebben dit mogelijk gemaakt. Dit verklaart waarom de EU nog steeds een aantrekkelijk project is voor kandidaat-lidstaten en voor landen die deelnemen aan het EU-nabuurschapsbeleid. Europa moet echter wel voorbereid zijn op nieuwe geopolitieke ontwikkelingen. Het EESC moet een rol spelen bij de bewustmaking van het feit dat vrede niet voor altijd als vanzelfsprekend kan worden beschouwd. |
1.4. |
De eengemaakte markt vormt, in al zijn economische, sociale en milieudimensies, de kern van de Europese integratie. Daarom moet deze in staat zijn om duurzame groei en innovatie te genereren, investeringen aan te trekken en het duurzame concurrentievermogen van de bedrijven op geglobaliseerde markten te bevorderen. Het is echter ook belangrijk te erkennen dat de positieve effecten van de eengemaakte markt zich niet gelijkmatig hebben verdeeld en dat niet alle burgers in staat zijn om van de bijbehorende welvaart te profiteren. |
1.5. |
Duurzame groei betekent dat groei niet alleen op kwantiteit, maar nog sterker op kwaliteit moet zijn gebaseerd, wat betekent i) geen roofbouw op het milieu of uitbuiting, ii) eerlijke levensomstandigheden, iii) economische groei niet alleen gemeten aan de jaarlijkse investeringen, maar ook aan de hand van bezittingen en hun spreiding, iv) het voldoen aan de behoeften van iedereen voor zover de planeet dat toestaat, v) het ontwikkelen van economieën die ons in staat stellen te gedijen, ongeacht of ze groeien, en vi) een gesloten inkomensstroom die op sociale en ecologische wijze vloeit tussen huishoudens, bedrijven, banken, overheid en handel. Energie, materialen, de natuurlijke wereld, de menselijke samenleving, macht en de rijkdom die we gemeenschappelijk hebben: al deze zaken ontbreken in het huidige model. Het onbetaalde werk van verzorgers — voornamelijk vrouwen — wordt genegeerd, hoewel geen economie zonder hen zou kunnen functioneren (2). |
1.6. |
Duurzaam concurrentievermogen is een model dat economische welvaart, milieuproblemen en sociale inclusiviteit met elkaar in evenwicht brengt. In deze context moeten in de op duurzaamheid afgestemde wereldwijde concurrentie-index twee nieuwe, milieu- en sociale dimensies worden opgenomen (3). |
1.7. |
De vier vrijheden, namelijk het vrije verkeer van producten, burgers, diensten en kapitaal, die samen zorgen voor handel en economische ontwikkeling, werkgelegenheid, creativiteit en innovatie, uitwisseling van vaardigheden en ontwikkeling van infrastructuur in afgelegen gebieden, zijn de essentie van Europa. Goed werkende economische vrijheden en mededingingsregels gaan hand in hand met sociale grondrechten, maar mogen ze niet ondermijnen. |
1.8. |
Desalniettemin staat de EU nog steeds voor buitengewone interne en externe economische, sociale, milieu- en politieke uitdagingen (4) die haar in haar bestaan bedreigen: protectionisme in de eengemaakte markt, sociale ongelijkheid, populisme, nationalisme en extremisme (5), evenals grote verschuivingen op het geopolitieke toneel en grote technologische veranderingen. |
1.9. |
Het sneller veranderende klimaat, de ineenstorting van de biodiversiteit, andere milieurisico’s en het collectief falen om succesvol beleid te voeren, vormen ook een vitale bedreiging voor de Europese bevolking, economie en ecosystemen. Daarom hebben we een krachtige EU-strategie nodig voor de uitvoering van de VN-Agenda 2030. Samenlevingen met meer gelijkheid leveren betere milieuprestaties en hebben een groter vermogen om steeds duurzamer te worden. |
1.10. |
Er is een duidelijke behoefte om te voorzien in de vraag naar kwalitatief hoogwaardige banen van burgers overal in Europa, vooral in regio’s met een hoge werkloosheid, met name jeugdwerkloosheid, of in regio’s die te maken hebben met structurele veranderingen. Dit legt een verplichting op aan allen — instellingen, overheden, sociale partners en andere maatschappelijke organisaties — om een duurzaam Europa te herdefiniëren en zo de schepping van kwalitatief hoogwaardige banen te bevorderen. |
1.11. |
Het is dringend nodig om de toegang tot de arbeidsmarkten te verbeteren door zowel kwalitatief hoogwaardige banen als, met het oog op adequate vaardigheden, een verbeterd onderwijssysteem te creëren, bijvoorbeeld door middel van het duale systeem. |
1.12. |
De sociale en milieudimensies zijn met elkaar verstrengeld en de economie moet de motor zijn voor sociale, economische en culturele vernieuwing, niet in de laatste plaats door de bevordering en ontwikkeling van sleutelvaardigheden en meer diversificatie. De VN-Agenda 2030 moet de particuliere sector aanmoedigen om bij te dragen tot de verwezenlijking van duurzame economische, sociale en milieudoelstellingen, en daarbij een billijke en duurzame groei van het welzijn voor iedereen en de bescherming van sociale, mensen- en arbeidsrechten bevorderen (6). |
1.13. |
De culturele dimensie van het Europese project moet, in al haar diversiteit, ook ten volle worden erkend in al het EU-beleid. Dit omvat het begrijpen en bevorderen van cultureel erfgoed, het integreren van een culturele en creatieve dimensie in het onderwijs, en het ondersteunen van hedendaagse creaties als stuwende kracht achter cohesie en ontwikkeling. |
1.14. |
Duurzaamheid is een toekomstgericht proces dat moet worden voortgestuwd door sterke politieke wilskracht en de vastbeslotenheid om een duurzame Europese Unie vorm te geven door onze economieën te verschuiven naar een veerkrachtige en coöperatieve, hulpbronnenefficiënte, koolstofarme en sociaal inclusieve toekomst (7), waarbij gedragingen, acties en beslissingen van overheden, bedrijven, werknemers, burgers en consumenten worden gedreven door het op een verantwoorde manier realiseren van hun economische, milieu- en sociale effecten.
|
2. Europa van de burgers
2.1. |
In de ogen van Europese burgers wordt Europa steeds minder gezien als een oplossing en steeds meer als een probleem. Nationalisme en protectionisme zijn actuele bedreigingen. Geconfronteerd met het verlies van identiteit en waarden, en door de culturele dimensie van het Europese project te verwaarlozen, slaagt Europa er niet in om antwoorden te vinden die recht doen aan de ernst van lokale en mondiale kwesties. |
2.2. |
Erkenning van de legitieme zorgen van burgers, met name die van jongeren, en het vergroten van hun democratische participatie is erg belangrijk. Het verbeteren en hervormen van de bestaande participatiemechanismen en overlegprocedures van de EU is van het grootste belang. Jongerenkwesties zijn onder meer geïntegreerd in de Europese pijler van sociale rechten, de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN, en haar doelstellingen voor duurzame ontwikkeling.
|
3. Sociaal Europa
3.1. |
Het Europees sociaal model moet een solide en eerlijke bescherming voor alle burgers bieden en tegelijkertijd armoede verlichten en iedereen kansen bieden om te gedijen. Fatsoenlijke inkomens moeten de kloof tussen de rijken en minder bevoorrechten verkleinen en zorgen voor een goede levenskwaliteit. Iedereen zou moeten kunnen profiteren van normen voor fatsoenlijk werk, gelijkheid, meer welzijn en minder ongelijkheden op gezondheidsgebied binnen en tussen landen en over generaties heen. Sociale inclusie en bescherming, hoogwaardige banen, gendergelijkheid, goede kwaliteit, betaalbare en toegankelijke gezondheidszorg, toegang tot betaalbare en kwalitatieve huisvesting, ecologische rechtvaardigheid, hoogwaardig openbaar onderwijs en gelijke toegang tot cultuur: dit moeten de belangrijkste uitgangspunten zijn voor nationale en Europese politieke agenda’s.
|
4. Duurzame omgeving
4.1. |
Milieurisico’s blijven de resultaten van de jaarlijkse Global Risks Perception Survey (GRPS) domineren. Dit jaar vertegenwoordigen ze naar waarschijnlijkheid drie en naar impact vier van de vijf grootste risico’s. Extreem weer was het risico dat de meeste zorgen baarde, maar de respondenten maken zich in ook toenemende mate zorgen over het falen van het milieubeleid: na afgezakt te zijn op de ranglijst na Parijs, is „het uitblijven van afzwakking van en aanpassing aan klimaatverandering” dit jaar weer op de tweede plek van de lijst te vinden qua impact (17). |
4.2. |
Op een dode planeet kan men niet leven, niet werken, niet ondernemen. De ineenstorting van biodiversiteit en klimaatverandering betekenen daarom dat het een absolute voorwaarde is voor de EU om kwaliteitsbanen te creëren (18) en een oplossing te bieden die werkgevers, werknemers en andere vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld ten goede komt. Wachten met aanpassingen of simpelweg niets doen zou betekenen dat de totale kosten van de klimaatverandering (19) en de dodelijke impact ervan op de biodiversiteit, inclusief de mensheid, fors kunnen toenemen. |
4.3. |
Er wordt al jaren overleg gevoerd over het ontwerp van het Europees Pact voor financiën en klimaat. Dit pact zou de EU in staat stellen haar leiderschap op het gebied van duurzame ontwikkeling en in de strijd tegen klimaatverandering te behouden (20).
|
5. Het Europese bedrijfsleven als sterkere duurzame wereldleider
5.1. |
Het bedrijfsleven is een motor voor maatschappelijke en milieuontwikkeling, en duurzaam concurrentievermogen is een noodzakelijke voorwaarde voor bedrijven om hun rol in de samenleving te spelen. Bedrijven werken steeds meer op een duurzame manier, op basis van hun eigen specifieke omstandigheden en middelen en in samenwerking met hun belanghebbenden, om de sociale en milieueffecten en de effecten inzake consumentenbescherming en mensenrechten van hun bedrijfsactiviteiten te volgen, te beoordelen en te rapporteren. Europa moet daarom in zijn beleid een benadering volgen die in lijn is met zijn ambitie om de wereldleider in duurzame ontwikkeling te worden. Er zijn al pioniers onder bedrijven in Europa, maar zij moeten ambitieuzer zijn en deze duurzame denkrichting in de waardeketens ingang doen vinden, met speciale aanmoediging van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s). |
5.2. |
Een veelvoud aan nieuwe modellen transformeert de relatie tussen producenten, distributeurs en consumenten. Sommige van deze nieuwe modellen (zoals de functionele economie, de deeleconomie en verantwoord financieel beheer) hebben betrekking op andere belangrijke uitdagingen voor mens en milieu die cruciaal zijn voor duurzame ontwikkeling, zoals sociale rechtvaardigheid, participatief bestuur en het behoud van hulpbronnen en natuurlijk kapitaal.
|
6. Vrije en eerlijke handel
6.1. |
Het handelsbeleid van de EU is een sleutelfactor die van toepassing is op de EU als geheel en die alle lidstaten verenigt. Het handelsbeleid heeft de EU geholpen haar welvaart te vergroten door commerciële uitwisselingen met een breed scala aan partners. Tegenwoordig is de EU een leidende kracht in de wereldhandel, met meer dan 30 miljoen aan internationale handel gelinkte banen (25), een belangrijke rol in de handel in diensten en aanzienlijke handelsoverschotten in goederen, bijvoorbeeld met de VS (meer dan EUR 107,9 miljard voor de eerste elf maanden van 2018). Tegelijkertijd belichaamt en bevordert de EU, door middel van handel, de waarden van sociale inclusie en milieubescherming die essentieel zijn voor het vormgeven van duurzame globalisering — met andere woorden, een vorm van globalisering die niet alleen grote bedrijven en investeerders ten goede komt, maar ook gewone mensen, werknemers, landbouwers, consumenten en kmo’s. |
6.2. |
De EU streeft ernaar — multilateraal, bilateraal en unilateraal — een visie op handelsbeleid te bevorderen die de traditionele mercantilistische benadering van markttoegang (tarieven en niet-tarieven) combineert met doelstellingen voor duurzame ontwikkeling in overeenstemming met de strijd tegen klimaatverandering. |
6.3. |
Het handelsbeleid van de EU heeft de rol van het maatschappelijk middenveld tijdens de onderhandelingsfase en de uitvoeringsfase versterkt dankzij de bijdragen van de interne adviesgroepen. Het EESC steunt de professionalisering van alle organisaties die burgers in staat stellen meer zeggenschap te hebben over de inhoud van handelsovereenkomsten en meer controle over de naleving door handelspartners van hoogwaardige verbintenissen en normen (26).
|
7. Openbare goederen en diensten
7.1. |
Volgens beginsel 20 van de Europese pijler van sociale rechten heeft „iedereen recht op toegang tot essentiële diensten van goede kwaliteit, waaronder water, sanitaire voorzieningen, energie, vervoer, financiële diensten en digitale communicatie” (28). Deze diensten kunnen niet alleen werken volgens gemeenschappelijke mededingings- en marktregels: specifieke regels zijn van essentieel belang om ervoor te zorgen dat elke burger betaalbare toegang heeft tot deze diensten, die als essentieel worden beschouwd en worden erkend als gemeenschappelijke waarden van de Unie (29).
|
8. Eerlijke belastingheffing
8.1. |
Het belastingbeleid in de EU bestaat uit twee componenten: directe belastingen, die de uitsluitende verantwoordelijkheid van de lidstaten blijven, en indirecte belastingen, die het vrije verkeer van goederen en het vrij verrichten van diensten op de eengemaakte markt beïnvloeden. Wat de directe belastingen betreft heeft de EU niettemin een aantal geharmoniseerde normen vastgesteld voor de vennootschaps- en personenbelasting, terwijl de lidstaten gemeenschappelijke maatregelen hebben genomen om belastingontwijking en dubbele belastingheffing te voorkomen. Niettemin moet de EU doorgaan met het bevorderen van een eerlijk belastingstelsel dat van personen en rechtspersonen vereist dat zij proportioneel belasting betalen over hun inkomsten en winsten. Wat de indirecte belastingen betreft coördineert en harmoniseert de EU de wetgeving inzake belasting over de toegevoegde waarde (btw) en accijnzen. Het zorgt ervoor dat de concurrentie op de interne markt niet wordt verstoord door variaties in indirecte belastingtarieven en door stelsels die bedrijven in het ene land een oneerlijk voordeel geven ten opzichte van andere. |
8.2. |
Gebrek aan transparantie, discriminatie, verstoring van de mededinging en schadelijke belastingpraktijken vergroten de economische ongelijkheid en verminderen investeringen en banen, wat leidt tot maatschappelijke onvrede, wantrouwen en een democratisch tekort. Dit is de reden waarom een eerlijk EU-belastingbeleid moet worden uitgevoerd om de overkoepelende strategie van duurzaamheid te handhaven, en daar niet strijdig mee moet zijn, met het oog op de bevordering van economische en sociale convergentie, sociale cohesie en investeringen in duurzame ontwikkeling.
|
9. Bestuur
9.1. |
Bij het ontwikkelen en uitvoeren van EU-beleid vereist het stimuleren van de transformatie naar duurzame ontwikkeling een nieuwe governanceaanpak en nieuwe regels en instrumenten. Duurzame ontwikkeling vergt een alomvattende sectoroverschrijdende governanceaanpak om ervoor te zorgen dat economische, sociale en milieuvraagstukken tezamen in aanmerking worden genomen.
|
10. Een alomvattende aanpak van het migratiebeleid
10.1. |
Het debat over de toekomst van een duurzaam Europa kan niet voorbijgaan aan de Europese aanpak van migratie. Demografische ontwikkelingen tonen aan dat Europa migranten en hun talent, vaardigheden en ondernemerspotentieel nodig heeft. Het discours en het beleid inzake migratie moeten dringend worden aangepast op basis van een nauwere samenwerking met derde landen, om een rationeel debat op basis van feiten te garanderen. Vluchtelingen en migranten moeten niet worden gezien als een bedreiging, maar als een kans voor het economische en sociale model van Europa (37). Hiervoor hebben we een alomvattende aanpak en strategie voor migratie nodig.
|
11. De EU-begroting
11.1. |
Het EESC erkent de grote Europese toegevoegde waarde van de programma’s waarvoor de uitgaven in de voorstellen van de Commissie voor het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 het sterkst stijgen (O & O&I, Erasmus+). Het EESC plaatst echter vraagtekens bij het feit dat deze stijgingen gepaard gaan met aanzienlijke bezuinigingen op het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), het cohesiebeleid en het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), als gevolg van inspanningen om de EU-begroting te verlagen, die daalt van 1,16 % van het bruto nationaal inkomen (bni) van de EU-27 volgens de huidige begroting naar slechts 1,11 % in het MFK voor de periode na 2020. |
11.2. |
Het EESC plaatst vraagtekens bij de voorgestelde bezuinigingen op de geplande vastleggingen voor het GLB. Met deze bezuinigingen zal het onmogelijk zijn om een model van duurzame plattelandsontwikkeling — een algemene doelstelling van de nieuwe GLB-hervorming — en andere doelstellingen uit de recente mededeling van de Commissie over de toekomst van voeding en landbouw ten uitvoer te leggen. |
11.3. |
Helaas lijkt het voorstel van de Commissie te zeer gericht te zijn op behoud van de status quo, en het EESC betreurt het dat de omvang en de ernst van de nieuwe uitdagingen voor de EU, haar ambities en de daarvoor beschikbare middelen niet op elkaar lijken aan te sluiten. |
11.4. |
Het wantrouwen van de bevolking jegens de nationale en Europese democratische instellingen leidt tot de opkomst van politieke bewegingen die democratische waarden en beginselen en de EU zelf in twijfel trekken. Sommige van deze politieke bewegingen maken nu deel uit van de regeringen van sommige EU-lidstaten.
|
12. Communicatie
12.1. |
Zelfs de meest ambitieuze politieke concepten en programma’s op EU-niveau zullen niet bijdragen aan het overbruggen van de kloof tussen de Unie en haar burgers als ze niet goed worden gecommuniceerd. |
12.2. |
Deze discrepantie tussen initiatieven, activiteiten en besluiten op EU-niveau en hun perceptie door de burgers leidt tot een vicieuze cirkel van ongeïnformeerde of slecht geïnformeerde burgers, met als gevolg dat het populisme in de meeste lidstaten toeneemt. Tegelijkertijd zien we de opkomst van een anti-Europees sentiment onder sommige delen van de bevolking, dat de voortdurende inspanningen voor de opbouw van het Europese project ondermijnt. |
12.3. |
Daarom is dringend een alomvattende gemeenschappelijke communicatiestrategie nodig voor alle EU-instellingen, op alle niveaus, inclusief alle maatschappelijke actoren, om dit gebrek aan informatie te bestrijden, evenals opzettelijk misleidende informatie. |
12.4. |
Een effectief communicatiebeleid moet de vorm aannemen van een echte dialoog tussen degenen die de informatie verstrekken en degenen die deze informatie ontvangen, om een top-downbenadering te vermijden. |
12.5. |
Substantiële, geloofwaardige en actuele informatie over Europese onderwerpen helpt bij het creëren van bewustzijn en het wekken van belangstelling voor Europese aangelegenheden. |
12.6. |
Het EESC zou, als brug tussen de EU en haar burgers en via haar 350 leden, moeten dienen als bemiddelaar voor dergelijke gecoördineerde maatregelen. De diversiteit van de leden van het EESC is een groot voordeel als het erom gaat in contact te komen met zo veel mogelijk burgers in heel Europa. Er moet vooral meer aandacht worden besteed aan jongeren.
|
Brussel, 20 maart 2019.
De voorzitter
van het Europees Economisch en Sociaal Comité
Luca JAHIER
(1) Verdrag betreffende de Europese Unie, artikel 2.
(2) Deze definitie van duurzame groei komt van Kate Raworth van het Environmental Change Institute van de Universiteit van Oxford, en haar concept van „donuteconomie”, een baanbrekend alternatief voor groei-economie, en het nieuwe duurzame economische model voor de 21e eeuw dat zou kunnen helpen ongelijkheid te voorkomen: https://www.kateraworth.com/doughnut/
(3) Deze definitie is gebaseerd op het werk van Sten Thore en Ruzanna Tarverdyan over duurzaam concurrentievermogen: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0040162516000664?via%3Dihub
(4) EESC-advies van 18 oktober 2017 over de transitie naar een duurzamere Europese toekomst (PB C 81 van 2.3.2018, blz. 44).
(5) Resolutie van het Europees Parlement van 25 oktober 2018 over de opkomst van neofascistisch geweld in Europa.
(6) EESC-advies van 7 december 2017 over de sleutelrol van handel en investeringen bij het nastreven en verwezenlijken van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (PB C 129 van 11.4.2018, blz. 27).
(7) EESC-advies van 21 september 2016 over duurzame ontwikkeling: inventarisatie van het interne en het externe beleid van de EU, (PB C 487 van 28.12.2016, blz. 41).
(8) EESC-advies van 14 november 2012 over „Beginselen, procedures en acties voor de toepassing van de leden 1 en 2 van artikel 11 van het Verdrag van Lissabon” (PB C 11 van 15.1.2013, blz. 8).
(9) EESC-advies van 13 juli 2016 over het Europees burgerinitiatief (herziening) (PB C 389 van 21.10.2016, blz. 35).
(10) Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over een werkplan voor jeugdzaken van de Europese Unie voor 2016-2018.
„Eurochild Child Participation Strategy” van 5 april 2017.
Het VN-programma voor jongeren, „Youth Participation in Development — Summary Guidelines for Development Partners”.
(11) EESC-advies van 18 oktober 2018 over de mededeling van de Commissie „Jongeren betrekken, verbinden en versterken: een nieuwe EU-strategie voor jongeren” (PB C 62 van 15.2.2019, blz. 142).
(12) EESC-advies van 17 september 2015 verbetering van het Verdrag van Lissabon (PB C 13 van 15.1.2016, blz. 183).
(13) EESC-resolutie van 5 juli 2017 over het witboek van de Commissie over de toekomst van Europa en andere zaken (PB C 345 van 13.10.2017, blz. 11).
(14) IAO-wereldcommissie over de toekomst van het werk, „Work for a brighter future”, 22 januari 2019.
(15) EESC-advies van 20 februari 2019 over de mededeling van de Commissie „Jaarlijkse groeianalyse 2019: Voor een sterker Europa bij mondiale onzekerheid” (PB C 190 van 5.6.2019, blz. 24).
(16) Discussienota van de Europese Commissie „Naar een duurzaam Europa in 2030” van 30 januari 2019.
(17) The Global Risk Report 2019 voor het Economisch Wereldforum, samenvatting.
(18) EESC-advies van 25 januari 2017 over de Europese pijler van sociale rechten (PB C 125 van 21.4.2017, blz. 10).
(19) OESO, verslag „The Economic Consequences of Climate Change”, 2 september 2016.
(20) EESC-advies van 17 oktober 2018 over het Europees Pact voor financiën en klimaat ( PB C 62 van 15.2.2019, blz. 8 ).
(21) EESC-advies van 2 juli 2015 over het Protocol van Parijs — Een blauwdruk om de wereldwijde klimaatverandering na 2020 tegen te gaan (PB C 383 van 17.11.2015, blz. 74).
(22) EESC-advies van 6 december 2017 over de bijdrage van het maatschappelijk middenveld aan de ontwikkeling van een alomvattend voedselbeleid in de EU (PB C 129 van 11.4.2018, blz. 18).
(23) EESC-advies van 27 april 2016 over het Pakket circulaire economie (PB C 264 van 20.7.2016, blz. 98).
(24) Manifesto for a Sustainable Europe for its Citizens, 28 september 2018.
(25) Mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015„Handel voor iedereen”.
(26) EESC-advies van 23 januari 2019 over de rol van interne adviesgroepen bij het toezicht op de tenuitvoerlegging van vrijhandelsovereenkomsten (PB C 159 van 10.5.2019, blz. 28).
(27) EESC-advies van 23 januari 2019 over de hervorming van de WTO met het oog op aanpassing aan de veranderende wereldhandel (PB C 159 van 10.5.2019, blz. 15).
(28) Deze diensten, die de Commissie omschrijft als „essentiële diensten”, en waarvan beginsel 20 geen uitputtende lijst verstrekt, vallen onder „diensten van algemeen belang” die onderworpen zijn aan openbaredienstverplichtingen. Het begrip „essentiële diensten” bestaat niet in de EU-wetgeving, die alleen betrekking heeft op openbare diensten (vervoer) en diensten van algemeen belang (economisch en niet-economisch).
(29) Het EESC werkt momenteel aan een initiatiefadvies over een betere tenuitvoerlegging van de sociale pijler en het bevorderen van essentiële diensten, in het kader van de bijdragen van het EESC aan de top van Sibiu en verder.
(30) EESC-advies van 17 oktober 2018 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF +) (PB C 62 van 15.2.2019, blz. 165).
(31) EESC-advies van 20 september 2017 over een belastingstelsel voor eerlijke concurrentie en groei (PB C 434 van 15.12.2017, blz. 18).
(32) Zie voetnoot 31.
(33) EESC-advies over de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) (PB C 434 van 15.12.2017, blz. 58).
(34) EESC-advies over belastingheffing over de winsten van multinationale in de digitale economie (PB C 367 van 10.10.2018, blz. 73).
(35) Zie voetnoot 22.
(36) EESC-advies van 7 december 2017 over de voordelen van vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling (CLLD) voor geïntegreerde lokale en plattelandsontwikkeling (PB C 129 van 11.4.2018, blz. 36).
(37) EESC-advies van 12 december 2018 over de kosten van non-immigratie en non-integratie (PB C 110 van 22.3.2019, blz. 1).
(38) „Final report and recommendations of the High Level Group on Own Resources on the future financing of the EU”, december 2016.
(39) EESC-advies van 19 september 2018 over de bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (PB C 440 van 6.12.2018, blz. 106).
BIJLAGE
De volgende wijzigingsvoorstellen, die meer dan een kwart van het aantal uitgebrachte stemmen kregen, werden tijdens de beraadslagingen verworpen (artikel 59, lid 4, rvo):
a) Punt 1.5
Als volgt wijzigen:
Duurzame groei betekent dat groei niet alleen op kwantiteit, maar nog sterker op kwaliteit moet zijn gebaseerd, wat betekent (i) geen roofbouw op het milieu of uitbuiting, (ii) eerlijke levensomstandigheden, (iii) economische groei niet alleen gemeten aan de jaarlijkse investeringen, maar ook aan de hand van bezittingen en hun spreiding, (iv) het voldoen aan de behoeften van iedereen voor zover de planeet dat toestaat, (v) het ontwikkelen van economieën die ons in staat stellen te gedijen, ongeacht of ze groeien, en (vi) een gesloten inkomensstroom die op sociale en ecologische wijze vloeit tussen huishoudens, bedrijven, banken, overheid en handel. Energie, materialen, de natuurlijke wereld, menselijke samenleving, macht en de rijkdom die we gemeenschappelijk hebben: al deze zaken ontbreken in het huidige model. Het onbetaalde werk van verzorgers — voornamelijk vrouwen — wordt genegeerd, hoewel geen economie zonder hen zou kunnen functioneren. Het begrip duurzame groei verwijst naar groei waarbij niet alleen economische, maar ook sociale en milieuoverwegingen in aanmerking worden genomen. De afgelopen jaren zijn er verschillende soorten economische modellen gepresenteerd, bijvoorbeeld de ‘donuteconomie’, die erop gericht is in de basisbehoeften van iedereen te voorzien (aan de hand van 12 'sociale fundamenten') zonder de hulpbronnen van de aarde uit te putten (binnen 9 ‘planetaire grenzen’ blijven)2. Dienovereenkomstig zijn er voorstellen gedaan om de groei te meten aan de hand van indicatoren die "verder gaan dan het bbp".
Motivering
Verduidelijking dat de geschrapte passage geen algemeen aanvaarde definitie van duurzame groei is, maar verwijst naar het in de voetnoot genoemde economische model van Kate Raworth. De passage beschrijft ook niet de kerngedachte van dit "donut"-model, maar vormt een opsomming van voorwaarden, kenmerken, implicaties en meetaspecten die er verband mee houden.
Stemuitslag:
Voor |
: |
75 |
Tegen |
: |
132 |
Onthoudingen |
: |
11 |
b) Par. 1.6
Als volgt wijzigen:
Duurzaam concurrentievermogen is een model dat economische welvaart, milieuproblemen en sociale inclusiviteit met elkaar in evenwicht brengt. In deze context moeten in Een voorbeeld hiervan is de op duurzaamheid afgestemde wereldwijde concurrentie-index van het WEF twee nieuwe, milieu- en sociale dimensies worden opgenomen.
Motivering
In de op duurzaamheid afgestemde concurrentie-index krijgen de milieudimensie en de sociale dimensie specifieke aandacht.
Stemuitslag:
Voor |
: |
64 |
Tegen |
: |
147 |
Onthoudingen |
: |
13 |
c) Kader 1 (na paragraaf 1.14), 2e bolletje
Wijzigen:
Concurrentievermogen en duurzaamheid sluiten elkaar niet uit zolang sociale en milieuaspecten een vast onderdeel vormen van de waardering van producten en diensten op de markt definitie van concurrentievermogen. Concurrentievermogen mag niet alleen worden bepaald door kwantiteit en prijsstelling, maar bij voorkeur door ook rekening te houden met Europese waarden, kwaliteit en duurzaamheid.
Motivering
Het concurrentievermogen op de markten wordt niet bepaald door definities.
Stemuitslag:
Voor |
: |
66 |
Tegen |
: |
148 |
Onthoudingen |
: |
9 |
d) Kader 1 (na paragraaf 1.14), 2e bolletje
Wijzigen:
Europese bedrijven, werknemers, consumenten en alle maatschappelijke organisaties moeten hun verantwoordelijkheid nemen en in internationaal verband ten aanzien van duurzaamheid het goede voorbeeld geven als wij het concurrentievermogen en de economische duurzaamheid van ons Europese systeem gaan afstemmen op de grenzen van onze planeet, de enige die we hebben.
Motivering
Alle actoren van het maatschappelijk middenveld moeten hun taken en verantwoordelijkheden nakomen. Dit geldt ongeacht de definities.
Stemuitslag:
Voor |
: |
56 |
Tegen |
: |
138 |
Onthoudingen |
: |
9 |