(1)

Unia i jej państwa członkowskie są stronami porozumienia paryskiego przyjętego w grudniu 2015 r. na podstawie Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) („porozumienie paryskie”) (28), które weszło w życie w listopadzie 2016 r. Zgodnie ze wspomnianym porozumieniem są one zobowiązane do ograniczenia wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2 oC ponad poziom sprzed epoki przemysłowej, i będą kontynuować wysiłki zmierzające do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5  oC powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej.

(1)

Unia i jej państwa członkowskie są stronami porozumienia paryskiego przyjętego w grudniu 2015 r. na podstawie Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) („porozumienie paryskie”) (28), które weszło w życie w listopadzie 2016 r. Zgodnie ze wspomnianym porozumieniem są one zobowiązane do ograniczenia wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2 oC ponad poziom sprzed epoki przemysłowej, i będą kontynuować wysiłki zmierzające do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5  oC powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej. Przyjmując pakt klimatyczny z Glasgow, strony porozumienia paryskiego uznały, że ograniczenie wzrostu średniej temperatury na świecie do 1,5  oC powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej znacznie zmniejszyłoby zagrożenia i skutki związane ze zmianą klimatu; zobowiązały się także do wzmocnienia swoich celów na rok 2030 do końca 2022 r., aby wyrównać rozbieżności między ambicjami, zgodnie z ustaleniami Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Należy to uczynić w sposób sprawiedliwy i zgodny z zasadą wspólnej, choć zróżnicowanej, odpowiedzialności oraz odpowiednich możliwości, w świetle różnych uwarunkowań krajowych.

(2)

W komunikacie Komisji w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (29) określono nową strategię na rzecz wzrostu, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto i w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych . Komisja proponuje również ochronę, zachowanie i poprawę kapitału naturalnego Unii oraz ochronę zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Ponadto Komisja uważa, że transformacja musi być sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie.

(2)

W komunikacie Komisji w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (29) określono nową strategię na rzecz wzrostu, której celem jest przekształcenie Unii w  zrównoważone, sprawiedliwe , bardziej uczciwe i  lepiej prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto najpóźniej w 2050 r . Komisja proponuje również odbudowę, ochronę, zachowanie i poprawę kapitału naturalnego Unii oraz ochronę zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Ponadto Komisja uważa, że transformacja musi być sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie.

(3)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (30) utrwalono w prawodawstwie cel końcowy, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej w całej gospodarce do 2050 r. W rozporządzeniu tym określono wiążące zobowiązanie Unii do redukcji emisji. Po odliczeniu pochłaniania emisji gazów cieplarnianych Unia powinna zredukować emisję gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. w stosunku do poziomu z 1990 r. Osiągnięcie tej wartości docelowej wymaga udziału wszystkich sektorów gospodarki.

(3)

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (30) utrwalono w prawodawstwie cel końcowy, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej w całej gospodarce najpóźniej do 2050 r. W rozporządzeniu tym określono wiążące zobowiązanie Unii do redukcji emisji. Po odliczeniu pochłaniania emisji gazów cieplarnianych Unia powinna zredukować emisję gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. w stosunku do poziomu z 1990 r. Osiągnięcie tej wartości docelowej wymaga udziału wszystkich sektorów gospodarki.

(6)

W deklaracji z Porto z  dnia 8 maja 2021 r. potwierdzono zobowiązanie Rady Europejskiej do działania na rzecz Europy socjalnej oraz jej determinację, by dalej pogłębiać wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych na szczeblu unijnym i krajowym, z należytym uwzględnieniem stosownych kompetencji i zasad pomocniczości i proporcjonalności.

(6)

W  planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych  (1a) podkreślono, że należy wzmocnić prawa socjalne i europejski wymiar socjalny we wszystkich obszarach polityki Unii zapisanych w Traktatach, w szczególności w art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz w art. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). W deklaracji z Porto z 8 maja 2021 r. potwierdzono zobowiązanie Rady Europejskiej do działania na rzecz Europy socjalnej zapewniającej sprawiedliwą transformację oraz determinację Rady Europejskiej , by dalej pogłębiać konkretne wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych na szczeblu unijnym i krajowym, z należytym uwzględnieniem stosownych kompetencji i zasad pomocniczości i proporcjonalności.

(6a)

Fundusz powinien wspierać wyłącznie działania i odbiorców, którzy przestrzegają obowiązujących przepisów unijnych i krajowych dotyczących praw socjalnych i pracowniczych dotyczących m.in. wynagrodzeń i warunków pracy, w tym układów zbiorowych, oraz promują trwałe miejsca pracy wysokiej jakości.

(7)

W celu realizacji zobowiązań na rzecz neutralności klimatycznej dokonano przeglądu i zmiany unijnych przepisów dotyczących klimatu i energii, aby przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych.

(7)

W celu realizacji zobowiązań na rzecz neutralności klimatycznej dokonano przeglądu i zmiany unijnych przepisów dotyczących klimatu i energii, aby przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. Sprawiedliwa transformacja zgodna z agendą ONZ 2030 i Europejskim filarem praw socjalnych oznacza likwidację ubóstwa energetycznego i ubóstwa związanego z mobilnością w całej Unii. W tym celu nowy Społeczny Fundusz Klimatyczny powinien przyczynić się do ochrony i umocnienia pozycji gospodarstw domowych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. Trzeba w szczególności zapewnić, aby gospodarstwa te rzeczywiście skorzystały na wdrożeniu różnych instrumentów finansowania, a mianowicie tych instrumentów do dyspozycji państw członkowskich, które obejmują Fundusz Spójności, Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz dochody generowane obecnie w ramach EU ETS. Fundusze udostępniane państwom członkowskim powinny służyć do inwestowania w renowację budynków, tworzenie wysokiej jakości bezpiecznych i zielonych miejsc pracy, a także rozwój koniecznych umiejętności odpowiadających potrzebom transformacji ekologicznej i cyfrowej, obniżanie emisyjności sektora transportu oraz lepszy dostęp do publicznej „miękkiej” mobilności współdzielonej.

(8)

Zmiany te mają zróżnicowany wpływ gospodarczy i społeczny na poszczególne sektory gospodarki, obywateli i państwa członkowskie. W szczególności włączenie emisji gazów cieplarnianych z budynków i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31) powinno stanowić dodatkową zachętę ekonomiczną do inwestowania w ograniczenie zużycia paliw kopalnych, a tym samym przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. W połączeniu z innymi środkami powinno to, w perspektywie średnio- i długoterminowej, zmniejszyć koszty budynków i  transportu drogowego , a także stworzyć nowe możliwości tworzenia miejsc pracy oraz inwestowania.

(8)

Zmiany te mają zróżnicowany wpływ gospodarczy i społeczny na poszczególne sektory gospodarki, obywateli i państwa członkowskie. W szczególności rozszerzenie zakresu dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (31) powinno stanowić dodatkową zachętę ekonomiczną do inwestowania w ograniczenie zużycia paliw kopalnych, a tym samym przyspieszyć redukcję emisji gazów cieplarnianych. W połączeniu z innymi środkami powinno to, w perspektywie średnio- i długoterminowej, przyczynić się do likwidacji ubóstwa energetycznego i  ubóstwa związanego z mobilnością , a także stworzyć nowe możliwości tworzenia dobrych miejsc pracy oraz zrównoważonego inwestowania , z pełnym dostosowaniem do celów Europejskiego Zielonego Ładu. Komisja powinna gromadzić dane na temat społecznych skutków środków towarzyszących oraz wpływu tych środków na poszczególne państwa członkowskie, regiony i grupy szczególnie wrażliwe, aby zapewnić podejście zapobiegawcze w celu zmniejszenia nierówności w dostępie do zrównoważonej i przystępnej cenowo energii i mobilności. Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji oraz na gospodarstwa domowe dotknięte ubóstwem energetycznym lub ubóstwem w zakresie mobilności, tak aby mogły one skorzystać na wdrożeniu tych instrumentów finansowania i aby nikt nie został pominięty.

(9)

Potrzebne są jednak zasoby, aby sfinansować te inwestycje. Co więcej, zanim zostaną one wprowadzone, koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe i użytkowników transportu na ogrzewanie, chłodzenie i gotowanie, a także na transport drogowy prawdopodobnie wzrosną, ponieważ dostawcy paliw podlegający zobowiązaniom w  ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budownictwa i transportu drogowego przenoszą koszty emisji dwutlenku węgla na konsumentów .

(9)

Potrzebne są jednak zasoby, aby sfinansować wystarczające, stabilne i sprawiedliwe inwestycje. Co więcej, zanim zostaną one wprowadzone, koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe i użytkowników transportu na ogrzewanie, chłodzenie i gotowanie, a także na transport drogowy prawdopodobnie wzrosną, również z uwzględnieniem – w  kontekście rosyjskiej wojny napastniczej na Ukrainę – zależności państw członkowskich od paliw kopalnych z przywozu .

(9a)

Wysokie ceny gazu ziemnego, które spowodowały ekstremalne wzrosty cen w niektórych państwach członkowskich w sezonie grzewczym 2021–2022 – a sytuację dodatkowo pogorszyło uzależnienie od importu i napięcia geopolityczne – ponownie uwidoczniły zależność przemysłu i gospodarstw domowych w Unii od importu gazu ziemnego, szczególnie odczuwaną przez najbiedniejsze gospodarstwa domowe. Inwestycje w środki w zakresie efektywności energetycznej, a także w systemy grzewcze oparte na energii ze źródeł odnawialnych, w tym w elektryczne pompy ciepła, ogrzewanie i chłodzenie na szczeblu lokalnym oraz udział w społecznościach energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, stanowią zatem najbardziej opłacalną metodę zmniejszania zależności od importu i ograniczania emisji przy jednoczesnym zwiększeniu odporności Unii. Systemy finansowania przez osoby trzecie, w szczególności dla najuboższych gospodarstw domowych, są niezbędne, aby zapewnić zgodność z tymi zasadami.

(9b)

Ponieważ transformacja w kierunku bardziej ekologicznej Europy będzie miała trudne do oszacowania ex ante skutki gospodarcze i społeczne, mogą być potrzebne dodatkowe inwestycje, a tym samym środki finansowe, by zrealizować zobowiązania dotyczące neutralności klimatycznej, a zarazem zachować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną.

(9c)

Koszty przenoszone przez dostawców paliw na konsumentów końcowych mogą różnić się w zależności od przedsiębiorstwa, regionu czy państwa członkowskiego. Komisja powinna zatem gromadzić dane na temat części kosztów absorbowanej przez dostawców paliw i części kosztów przeniesionej na konsumentów końcowych oraz składać co roku Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie ze swoich ustaleń.

(9d)

W sektorze budownictwa kompleksowa renowacja całej konstrukcji budynku doprowadziłaby do zmniejszenia zapotrzebowania energetycznego, w związku z czym w bardziej skuteczny sposób uwzględniono by grupy populacji zagrożone wykluczeniem, które w największym stopniu są dotknięte ubóstwem energetycznym w Unii. Ograniczyłoby to również tendencję do przenoszenia się rodzin pomiędzy obszarami wiejskimi, podmiejskimi i miejskimi oraz obszarami słabo zaludnionymi, a tym samym zapobiegło ewentualnemu wzrostowi cen mieszkań i wynikającemu z niego wzrostowi emisji gazów cieplarnianych z powodu zwiększonego korzystania z transportu prywatnego.

(10)

Wzrost cen paliw może w nieproporcjonalny sposób wpłynąć na znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i  użytkowników transportu, którzy wydają większą część swoich dochodów na energię i transport, którzy w niektórych regionach nie mają dostępu do alternatywnych , przystępnych cenowo rozwiązań w zakresie mobilności i  transportu i którzy mogą nie mieć zdolności finansowej, aby inwestować w zmniejszenie zużycia paliw kopalnych.

(10)

Transformacja w kierunku neutralności klimatycznej, w tym poprzez ustalenie opłat za emisję gazów cieplarnianych, wpłynie prawdopodobnie w nieproporcjonalny sposób na znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa oraz na znajdujących się w trudnej sytuacji użytkowników transportu, którzy wydają większą część swoich dochodów na energię i transport, którzy w niektórych regionach , w tym na obszarach wiejskich , wyspiarskich, górskich, w regionach oddalonych i  mniej dostępnych, czy w regionach lub na obszarach słabiej rozwiniętych, również na słabiej rozwiniętych obszarach podmiejskich, mogą nie mieć zdolności finansowej, aby inwestować w zmniejszenie zużycia paliw kopalnych.

(11)

W związku z tym część dochodów uzyskanych w wyniku włączenia budownictwa i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE należy wykorzystać do przeciwdziałania skutkom społecznym wynikającym z tego włączenia, aby transformacja była sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie.

(11)

W związku z tym część dochodów uzyskanych w wyniku włączenia budownictwa i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE należy wykorzystać jako zasoby własne do finansowania budżetu Unii jako dochody ogólne, zgodnie z prawnie wiążącym porozumieniem międzyinstytucjonalnym z 16 grudnia 2020 r.  (1a) („porozumienie międzyinstytucjonalne”), w którym ustanowiono plan działania w celu wprowadzenia nowych zasobów własnych, dających budżetowi Unii środki zapewniające wkład w przeciwdziałanie skutkom społecznym wynikającym z tego włączenia, aby transformacja była sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu, tak by nikt nie był pozostawiony samemu sobie. W porozumieniu międzyinstytucjonalnym przewiduje się wprowadzenie koszyka nowych zasobów własnych do 1 stycznia 2023 r. Ekologiczne zasoby własne są sposobem dostosowania budżetu Unii do priorytetów politycznych Unii i mają zapewnić unijną wartość dodaną, przyczynić się do osiągnięcia celów związanych z uwzględnianiem kwestii klimatu, spłatą zadłużenia w ramach NextGenerationEU oraz odpornością budżetu Unii w odniesieniu do jego funkcjonowania jako narzędzia inwestycji i gwarancji.

(11a)

Konieczne mogą być dalsze środki podatkowe lub zachęty, aby wspierać znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa lub użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji.

(12)

Jest to tym bardziej istotne w kontekście istniejących poziomów ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne to sytuacja, w której gospodarstwa domowe nie mają dostępu do podstawowych usług energetycznych, takich jak chłodzenie w przypadku wzrostu temperatury oraz ogrzewanie . W 2018 r. około 34 mln Europejczyków poinformowało, że nie są w stanie należycie ogrzać swoich domów, a w przeprowadzonym w 2019 r. w całej UE badaniu 6,9  % populacji Unii stwierdziło, że nie stać jej na wystarczające ogrzanie swoich domów (32). Ogólnie rzecz biorąc, Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego szacuje, że ponad 50 mln gospodarstw domowych w Unii Europejskiej doświadcza ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne stanowi zatem kluczowe wyzwanie dla Unii. Chociaż taryfy socjalne lub bezpośrednie wsparcie dochodu mogą zapewnić natychmiastową pomoc gospodarstwom domowym stojącym w obliczu ubóstwa energetycznego, trwałe rozwiązania gwarantują jedynie ukierunkowane środki strukturalne, w szczególności renowacje energetyczne.

(12)

Jest to tym bardziej istotne w kontekście istniejących poziomów ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne to sytuacja, w której gospodarstwa domowe nie mają dostępu do podstawowych usług energetycznych, które warunkują godny poziom życia i zdrowia, w tym do odpowiedniego ciepła, chłodzenia, oświetlenia i energii do zasilania urządzeń, i przy obowiązującej polityce społecznej i innych odpowiednich strategiach politycznych, często sprawiają, że wydatki na energię pochłaniają dużą część dochodu netto tych gospodarstw w wyniku kombinacji różnych czynników, takich jak niskie dochody, wysokie ceny energii i zasoby mieszkaniowe niskiej jakości o niskiej wydajności energetycznej . W 2018 r. około 34 mln Europejczyków poinformowało, że nie są w stanie należycie ogrzać swoich domów, a w przeprowadzonym w 2019 r. w całej UE badaniu 6,9  % populacji Unii stwierdziło, że nie stać jej na wystarczające ogrzanie swoich domów (32). Ogólnie rzecz biorąc, Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego szacuje, że ponad 50 mln gospodarstw domowych w Unii Europejskiej doświadcza ubóstwa energetycznego. Ubóstwo energetyczne stanowi zatem kluczowe wyzwanie dla Unii. Mimo że od ponad dekady znaczenie tego wyzwania uznaje się w różnorakich inicjatywach, przepisach i wytycznych na szczeblu Unii, wciąż nie istnieje ogólnounijna definicja ubóstwa energetycznego i tylko jedna trzecia państw członkowskich wprowadziła krajową definicję ubóstwa energetycznego. W rezultacie nie są obecnie dostępne przejrzyste i porównywalne dane na temat ubóstwa energetycznego w Unii, co ogranicza zdolność do skutecznego monitorowania i oceniania poziomu tego zjawiska. Należy zatem stworzyć ogólnounijną definicję, by skutecznie zająć się ubóstwem energetycznym i umożliwić pomiar postępów we wszystkich państwach członkowskich. Chociaż taryfy socjalne lub bezpośrednie wsparcie dochodu mogą zapewnić natychmiastową pomoc gospodarstwom domowym stojącym w obliczu ubóstwa energetycznego, trwałe rozwiązania i skuteczną walkę z ubóstwem energetycznym mogą jedynie zagwarantować ukierunkowane środki strukturalne, stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, instalacja dodatkowych odnawialnych źródeł energii, w  tym poprzez projekty kierowane przez społeczności, a także działania informacyjne i uświadamiające skierowane do gospodarstw domowych, w szczególności wkład w renowacje energetyczne , które przyczyniają się do spełnienia wymogów dotyczących renowacji określonych w dyrektywie 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) .

(12a)

W sektorze budownictwa kompleksowa renowacja budynków oparta na działaniach ukierunkowanych na poprawę efektywności energetycznej poprzez skupienie się na wszystkich elementach składowych budynku doprowadziłaby do zmniejszenia zużycia energii przez każde gospodarstwo domowe, co przełożyłoby się na oszczędności; byłby to zatem jeden ze sposobów zwalczania ubóstwa energetycznego. Przyszły przegląd dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE utorowałby drogę do osiągnięcia tych celów, w związku z czym należy go uwzględnić przy wdrażaniu Funduszu.

(12b)

Należy zwrócić szczególną uwagę na najemców na prywatnym rynku wynajmu. Wśród nich są gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji i doświadczające ubóstwa energetycznego lub gospodarstwa domowe zagrożone ubóstwem energetycznym, w tym te o niższym średnim dochodzie, które silnie odczuwają wpływ wyższych kosztów ogrzewania lub wyższych kosztów najmu po renowacji, ale nie mają możliwości przeprowadzenia renowacji zajmowanego przez siebie budynku. W planach społeczno-klimatycznych państwa członkowskie powinny zatem opracować – w porozumieniu z wynajmującymi, sektorem prywatnym, właściwymi władzami lokalnymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego – efektywne energetycznie, ekologiczne mieszkalnictwo socjalne oraz konkretne środki i inwestycje mające na celu wsparcie najemców znajdujących się w trudnej sytuacji na prywatnym rynku najmu, na przykład w formie krajowych systemów lub bonów dla najemców na tym rynku, umożliwiające przeprowadzenie renowacji i przyczynienie się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych. W sporządzanych co dwa lata sprawozdaniach i ocenach środków i inwestycji zrealizowanych przez państwa członkowskie Komisja powinna oceniać oddziaływanie tych środków i inwestycji oraz ich skuteczność we wspieraniu znajdujących się w trudnej sytuacji najemców na prywatnym rynku najmu. W przypadku braku pozytywnych skutków ocenie powinna w stosownych przypadkach towarzyszyć inicjatywa Komisji, przygotowana w porozumieniu z państwami członkowskimi, przedstawicielami prywatnego rynku najmu, właściwymi władzami lokalnymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, mająca na celu zaradzenie problemom najemców znajdujących się w trudnej sytuacji na prywatnym rynku najmu.

(12c)

Nie eksponuje się wystarczająco kwestii ubóstwa związanego z mobilnością i nie zostało ono jasno zdefiniowane na szczeblu Unii czy państw członkowskich. Potrzeba rozwiązania tego problemu staje się jednak coraz pilniejsza ze względu na rosnące wymogi stopniowego wycofywania pojazdów napędzanych silnikami spalinowymi i wysokie ceny paliwa oraz dużą zależność od dostępu do transportu, jego dostępności i kosztów w przypadku dojazdu do pracy czy zaspokajania codziennych potrzeb mobilności mieszkańców na obszarach wiejskich, wyspiarskich, peryferyjnych, górskich, oddalonych i mniej dostępnych, w tym na słabiej rozwiniętych obszarach podmiejskich i w regionach najbardziej oddalonych.

(13)

W związku z tym w celu zapewnienia państwom członkowskim środków finansowych należy ustanowić Społeczny Fundusz Klimatyczny („Fundusz”), aby wspierać ich polityki mające na celu zaradzenie społecznym skutkom handlu uprawnieniami do emisji w  odniesieniu do budownictwa i transportu drogowego dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu. Należy to osiągnąć w szczególności w ramach tymczasowego wsparcia dochodu oraz środków i inwestycji mających na celu zmniejszenie zależności od paliw kopalnych poprzez zwiększenie efektywności energetycznej budynków, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia budynków, w tym integrację energii ze źródeł odnawialnych, oraz zapewnienie lepszego dostępu do bezemisyjnych i niskoemisyjnych mobilności i transportu z korzyścią dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu.

(13)

W związku z tym, w celu zapewnienia państwom członkowskim środków finansowych, należy ustanowić Społeczny Fundusz Klimatyczny („Fundusz”), aby wspierać ich polityki mające na celu zaradzenie społecznym skutkom transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, w  tym poprzez ustalenie opłat za emisję gazów cieplarnianych dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu. Należy to osiągnąć w szczególności w ramach tymczasowego wsparcia dochodu oraz środków i inwestycji mających na celu zmniejszenie zależności od paliw kopalnych poprzez zwiększenie efektywności energetycznej budynków, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia budynków, w tym integrację energii ze źródeł odnawialnych, oraz zapewnienie lepszego dostępu do przystępnych cenowo i skutecznych bezemisyjnych i niskoemisyjnych mobilności i transportu z korzyścią dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu.

(13a)

Ponieważ znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i szczególnie wrażliwi użytkownicy transportu będą potrzebować dodatkowego wsparcia w ramach transformacji ekologicznej, wszystkim państwom członkowskim należy przyznać wystarczającą i proporcjonalną pomoc finansową.

(14)

W tym celu każde państwo członkowskie powinno przedłożyć Komisji plan społeczno-klimatyczny („plan”). W ramach tych planów należy dążyć do osiągnięcia dwóch głównych celów. Po pierwsze należy zapewnić znajdującym się w trudnej sytuacji gospodarstwom domowym , mikroprzedsiębiorstwom i  użytkownikom transportu środki niezbędne do finansowania i realizacji inwestycji w efektywność energetyczną, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia, w bezemisyjne i niskoemisyjne pojazdy oraz mobilność. Po drugie należy złagodzić wpływ wzrostu kosztów paliw kopalnych na osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, a tym samym zapobiec ubóstwu energetycznemu i  transportowemu w okresie przejściowym do czasu zrealizowania wspomnianych inwestycji. W planach należy zawrzeć element inwestycyjny promujący długoterminowe rozwiązanie polegające na zmniejszeniu zależności od paliw kopalnych, a także można określić inne środki, takie jak tymczasowe bezpośrednie wsparcie dochodu w celu złagodzenia negatywnego wpływu na dochody w perspektywie krótkoterminowej.

(14)

W tym celu każde państwo członkowskie powinno przedłożyć Komisji plan społeczno-klimatyczny („plan”). Plany te powinny przyczyniać się do wdrożenia zasad Europejskiego filaru praw socjalnych oraz do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju ONZ, z zapewnieniem, by nikt nie został pominięty, a także do osiągnięcia dwóch głównych celów. Po pierwsze państwa te powinny zidentyfikować i zlokalizować – wraz z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami społecznymi oraz społeczeństwem obywatelskim – znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe zmagające się z ubóstwem energetycznym lub ubóstwem związanym z mobilnością , a także znajdujące się w trudnej sytuacji mikroprzedsiębiorstwa i  użytkowników transportu w trudnej sytuacji, których należy uwzględnić jako beneficjentów środków niezbędnych do finansowania i realizacji inwestycji w efektywność energetyczną, obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia, w bezemisyjne i niskoemisyjne pojazdy oraz mobilność. Państwa członkowskie powinny przedstawić szczegółową analizę, przeprowadzoną z udziałem władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych oraz społeczeństwa obywatelskiego, dotyczącą głównych przyczyn ubóstwa energetycznego i ubóstwa związanego z mobilnością na ich terytoriach. W planach tych trzeba także określić założenia i cele, które mają prowadzić do zmniejszenia liczby osób doświadczających ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności, a także znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw oraz użytkowników transportu; Po drugie należy złagodzić wpływ wzrostu kosztów paliw kopalnych na osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, a tym samym zapobiec ubóstwu energetycznemu i  ubóstwu związanemu z mobilnością w okresie przejściowym do czasu zrealizowania wspomnianych inwestycji. W planach należy zawrzeć element inwestycyjny promujący długoterminowe rozwiązanie polegające na wycofywaniu zależności od paliw kopalnych, uzupełnionym tymczasowym bezpośrednim wsparciem dochodu w celu złagodzenia negatywnego wpływu na dochody w perspektywie krótkoterminowej. Plany te powinny także gwarantować uwzględnianie działań już przeprowadzonych na szczeblu krajowym.

(14a)

Pracowników w sektorach budynków i renowacji szczególnie dotyka ryzyko narażenia na azbest. W związku z tym potrzebne są wymogi dotyczące obowiązkowej kontroli, rejestracji i usuwania azbestu oraz innych substancji niebezpiecznych przed rozpoczęciem wszelkich prac renowacyjnych. Renowacje energetyczne powinny być okazją do bezpiecznego usunięcia azbestu z budynków.

(14b)

Plany przedłożone przez państwa członkowskie powinny obejmować środki mające na celu zapewnienie wsparcia informacyjnego, budowania zdolności i szkoleń niezbędnych do realizacji inwestycji i środków na rzecz zmniejszenia zależności od paliw kopalnych poprzez zwiększenie efektywności energetycznej budynków i zwiększenie dostępu do energii ze źródeł odnawialnych na potrzeby ogrzewania i chłodzenia budynków, a także zapewnienie lepszego dostępu do zrównoważonej mobilności i usług transportowych, w tym niezbędnej infrastruktury i rozmieszczenia stacji ładowania pojazdów elektrycznych. W planach tych należy również zająć się problemem braku siły roboczej potrzebnej na wszystkich etapach transformacji ekologicznej, w szczególności w odniesieniu do miejsc pracy związanych z renowacją budynków i integracją energii ze źródeł odnawialnych, a także pracą partnerską i społeczną w celu zwalczania ubóstwa energetycznego i ubóstwa związanego z mobilnością.

(15)

W  porozumieniu z władzami regionalnymi państwa członkowskie są w stanie najlepiej opracować i wdrożyć plany, które są dostosowane i ukierunkowane na ich lokalne , regionalne i  krajowe uwarunkowania , jak również na ich obowiązujące polityki w odpowiednich obszarach oraz na planowane wykorzystanie innych odpowiednich funduszy unijnych. W ten sposób najlepiej można zapewnić poszanowanie różnorodności sytuacji, konkretnej wiedzy władz lokalnych i regionalnych, badań naukowych i innowacji oraz stosunków przemysłowych i struktur dialogu społecznego, a także tradycji krajowych oraz przyczynić się do skuteczności i wydajności ogólnego wsparcia dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji.

(15)

W  oparciu o konstruktywne konsultacje z władzami lokalnymi i regionalnymi , partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz właściwymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego państwa członkowskie są w stanie najlepiej opracować i wdrożyć plany, które są dostosowane do ich lokalnych , regionalnych i  krajowych uwarunkowań , jak również do obowiązujących w nich strategii politycznych w odpowiednich obszarach oraz do planowanego wykorzystania innych odpowiednich funduszy unijnych , a także ukierunkowane na te czynniki . W ten sposób najlepiej można zapewnić poszanowanie różnorodności sytuacji, konkretnej wiedzy władz lokalnych i regionalnych, partnerów gospodarczych i społecznych oraz właściwych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a także badań naukowych i innowacji oraz stosunków przemysłowych i struktur dialogu społecznego, a także tradycji krajowych oraz przyczynić się do skuteczności i wydajności ogólnego wsparcia dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji , a także do zwiększenia skali projektów opracowanych przez władze lokalne i regionalne, partnerów społecznych oraz podmioty społeczno-gospodarcze .

(15a)

Plany powinny być opracowywane w sposób kompleksowy, a jednocześnie należy zapobiegać nadmiernym obciążeniom administracyjnym. Należy zatem zobowiązać państwa członkowskie do tego, by przy opracowywaniu i wdrażaniu opisanych planów zastosowały podejście kompleksowe i unikały niepotrzebnej złożoności.

(16)

Zapewnienie, aby środki i inwestycje były w szczególny sposób ukierunkowane na znajdujące się w trudnej sytuacji lub dotknięte ubóstwem energetycznym gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu, ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Środki wspomagające mające na celu promowanie redukcji emisji gazów cieplarnianych powinny wesprzeć państwa członkowskie w zaradzeniu skutkom społecznym wynikającym z handlu uprawnieniami do emisji w  odniesieniu do sektorów budownictwa i transportu drogowego .

(16)

Zapewnienie, aby środki i inwestycje były w szczególny sposób ukierunkowane na znajdujące się w trudnej sytuacji lub dotknięte ubóstwem energetycznym gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu, ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Środki wspomagające mające na celu promowanie redukcji emisji gazów cieplarnianych powinny wesprzeć państwa członkowskie w zaradzeniu skutkom społecznym transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, w  tym skutkom społecznych ustalenia opłat za emisję gazów cieplarnianych .

(17)

Oczekując na wpływ tych inwestycji na ograniczenie kosztów i emisji, dobrze ukierunkowane bezpośrednie wsparcie dochodu w  przypadku osób znajdujących się w  najtrudniejszej sytuacji pomogłoby przeprowadzić sprawiedliwą transformację . Takie wsparcie należy rozumieć jako tymczasowy środek towarzyszący obniżeniu emisyjności sektorów mieszkalnictwa i transportu. Nie miałoby ono trwałego charakteru, ponieważ nie eliminuje podstawowych przyczyn ubóstwa energetycznego i  transportowego . Przedmiotowe wsparcie powinno dotyczyć wyłącznie bezpośrednich skutków włączenia budownictwa i transportu drogowego do zakresu stosowania dyrektywy 2003/87/WE, a nie kosztów energii elektrycznej lub ogrzewania związanych z włączeniem produkcji energii elektrycznej i ciepła do zakresu stosowania tej dyrektywy. Czas trwania kwalifikowalności do takiego bezpośredniego wsparcia dochodu powinien być ograniczony .

(17)

Bezpośrednie wsparcie dochodu w połączeniu z długotrwałymi inwestycjami strukturalnymi skierowanymi do tych samych beneficjentów przyczyni się do osiągnięcia celów Funduszu. Oczekując na wpływ tych inwestycji na ograniczenie kosztów i emisji, dobrze ukierunkowane i bezpośrednie wsparcie dla gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji i dotkniętych ubóstwem energetycznym lub ubóstwem w  zakresie mobilności przyczyniłoby się do zmniejszenia kosztów energii i mobilności, a także do wsparcia sprawiedliwej transformacji w  oczekiwaniu na realizację bardziej zaawansowanych inwestycji strukturalnych . Takie wsparcie należy rozumieć jako tymczasowy środek towarzyszący obniżeniu emisyjności sektorów mieszkalnictwa i transportu. Nie miałoby ono trwałego charakteru, ponieważ nie eliminuje podstawowych przyczyn ubóstwa energetycznego i  ubóstwa związanego z mobilnością . Takie bezpośrednie wsparcie dochodu powinno być ograniczone do 40 % całkowitych szacunkowych kosztów każdego planu na lata 2024–2027, i  trzeba by je określić także na lata 2028–2032, zgodnie z przeprowadzoną przez Komisję dla każdego państwa członkowskiego oceną efektywności, wartości dodanej , dalszego znaczenia i wymaganego poziomu bezpośredniego wsparcia dochodów w świetle postępów i  skutków wdrażania inwestycji i środków strukturalnych, z myślą o stopniowym wycofaniu takiego wsparcia do końca 2032 r .

(17a)

Znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe, użytkownicy transportu i mikroprzedsiębiorstwa powinni otrzymywać informacje o istnieniu i sposobach korzystania ze wsparcia z Funduszu. Należy zatem udostępniać ukierunkowane, dostępne i przystępne cenowo informacje, edukację, zwiększanie świadomości i doradztwo dotyczące opłacalnych środków i inwestycji oraz dostępnego wsparcia.

(17b)

Fundusz powinien być spójny ze zobowiązaniem Unii na mocy Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych oraz nie powinien wspierać żadnych środków ani inwestycji, które przyczyniają się do segregacji lub wykluczenia społecznego.

(18)

Biorąc pod uwagę znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z porozumienia paryskiego i zobowiązaniem do realizacji celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, działania na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny przyczynić się do osiągnięcia wartości docelowej, zgodnie z którą 30 % wszystkich wydatków w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 należy przeznaczyć na uwzględnianie kwestii klimatu , oraz powinny przyczynić się do przeznaczenia 10 % rocznych wydatków na cele związane z różnorodnością biologiczną w latach 2026–2027, przy uwzględnieniu faktu, że cele klimatyczne i cele dotyczące różnorodności biologicznej częściowo się pokrywają. W tym celu metodykę określoną w załączniku II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 (33) należy stosować do oznaczania wydatków Funduszu. Fundusz powinien wspierać działania, które są w pełni zgodne z  unijnymi normami i priorytetami w zakresie klimatu i środowiska oraz zasadą „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu art .  17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (34). W planach należy uwzględnić jedynie takie środki i inwestycje. Co do zasady należy uznać, że środki bezpośredniego wsparcia dochodu mają niewielki przewidywalny wpływ na cele środowiskowe i jako takie należy uznać je za zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Komisja zamierza wydać wytyczne techniczne dla państw członkowskich z dużym wyprzedzeniem wobec przygotowania planów. W wytycznych wyjaśniony zostanie sposób, w jaki środki i inwestycje muszą być zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852.  W 2021 r. Komisja zamierza przedstawić wniosek w sprawie zaleceń Rady dotyczących sposobu uwzględnienia społecznych aspektów transformacji ekologicznej.

(18)

Biorąc pod uwagę znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z porozumienia paryskiego , Europejskiego filarem praw socjalnych oraz zezobowiązaniem do realizacji celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, działania na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny przyczynić się do osiągnięcia wartości docelowej, zgodnie z którą co najmniej 30 % łącznego budżetu Unii w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 i wydatków Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy należy przeznaczyć na wsparcie osiągnięcia celów klimatycznych , oraz powinny przyczynić się do przeznaczenia 7,5  % rocznych wydatków w ramach wieloletnich ram finansowych na cele związane z różnorodnością biologiczną w 2024 r. oraz 10 % rocznych wydatków na cele związane z różnorodnością biologiczną w latach 2026–2027, przy uwzględnieniu faktu, że cele klimatyczne i cele dotyczące różnorodności biologicznej częściowo się pokrywają. W tym celu metodykę określoną w załączniku II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 (33) należy stosować do oznaczania wydatków Funduszu. Fundusz powinien wspierać działania, które są w pełni zgodne z  technicznymi kryteriami kwalifikacji ustanowionymi przez Komisję zgodnie z art. 10 ust . 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (34). W planach należy uwzględnić jedynie takie środki i inwestycje. Co do zasady należy uznać, że środki bezpośredniego wsparcia dochodu mają niewielki przewidywalny wpływ na cele środowiskowe i jako takie należy uznać je za zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. W 2021 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie zaleceń Rady dotyczących sposobu uwzględnienia społecznych aspektów transformacji ekologicznej.

(19)

Ustalanie opłat za emisję gazów cieplarnianych wpływa w  szczególny sposób na kobiety , ponieważ stanowią one  85 % osób samotnie wychowujących dzieci. Rodziny z  jednym rodzicem są szczególne zagrożone ubóstwem dzieci . W całym okresie przygotowywania i realizacji planów zapewniających, aby nikt nie został pominięty, należy brać pod uwagę i promować równość płci i równe szanse dla wszystkich – uwzględniając te cele w głównym nurcie działań – a także kwestie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

(19)

Kobiety są w nieproporcjonalnym stopniu dotknięte ubóstwem energetycznym i ubóstwem w  zakresie mobilności, w szczególności matki samotnie wychowujące dzieci , które stanowią 85 % osób samotnie wychowujących dzieci , a także samotne kobiety, kobiety z niepełnosprawnościami lub starsze kobiety żyjące samotnie . Ponadto kobiety mają różne i bardziej złożone modele mobilności. Dzieci żyjące w rodzinach monoparentalnych z  dziećmi na utrzymaniu są szczególne narażone na ubóstwo . W całym okresie przygotowywania i realizacji planów zapewniających, aby nikt nie został pominięty, należy podtrzymywać i promować równość płci i równe szanse dla wszystkich – uwzględniając te cele w głównym nurcie działań – a także prawa do dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

(19a)

Społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej i obywatelskie społeczności energetyczne mogą pomóc państwom członkowskim w osiągnięciu celów niniejszego rozporządzenia w drodze podejścia oddolnego zainicjowanego przez obywateli, ponieważ społeczności te wzmacniają pozycję konsumentów i angażują ich oraz umożliwiają niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi na obszarach miejskich, wiejskich, wyspiarskich, górskich, oddalonych i mniej dostępnych bądź też w regionach i na terytoriach słabiej rozwiniętych, w tym na słabiej rozwiniętych obszarach podmiejskich, udział w projektach w zakresie efektywności energetycznej, a także wspierają wykorzystywanie energii odnawialnej przez gospodarstwa domowe i jednocześnie przyczyniają się do zwalczania ubóstwa energetycznego. Państwa członkowskie powinny zatem promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych oraz uznawać je za kwalifikujących się beneficjentów Funduszu.

(20)

Państwa członkowskie powinny przedłożyć swoje plany wraz z aktualizacją swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (35). Plany te powinny obejmować środki, które mają być sfinansowane, ich szacunkowe koszty oraz wkład krajowy. Powinny również obejmować najważniejsze cele pośrednie i wartości docelowe pozwalające ocenić skuteczność wdrażania środków.

(20)

Państwa członkowskie powinny przedłożyć swoje plany wraz z aktualizacją swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (35) oraz Europejskim kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa określonym w rozporządzeniu (UE) nr 240/2014  (35a). Plany te powinny obejmować środki, które mają być sfinansowane, ich szacunkowe koszty oraz wkład krajowy. Powinny również obejmować najważniejsze cele pośrednie i wartości docelowe pozwalające ocenić skuteczność wdrażania środków.

(20a)

Realizacja środków przewidzianych w planach będzie uzależniona od odpowiedniego poziomu siły roboczej, w tym rzemieślników, a także wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie zielonych technologii, specjalistów w dziedzinie nauk stosowanych i innowatorów. W związku z tym państwa członkowskie powinny uzupełnić te plany, wykorzystując inne odnośne działania i programy Unii, aby przewidzieć przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji pracowników w celu stworzenia lepszych możliwości dla wyspecjalizowanych rzemieślników i wysoko wykwalifikowanych ekspertów, w szczególności w odniesieniu do miejsc pracy związanych z renowacją budynków, izolacją i instalacją pomp ciepła oraz rozwojem infrastruktury paliw alternatywnych, jak budowa stacji ładowania pojazdów elektrycznych.

(21)

Fundusz oraz plany powinny być spójne z planowanymi przez państwa członkowskie reformami oraz podjętymi przez nie zobowiązaniami w ramach ich zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999, na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [rrrr/nnn] [wniosek dotyczący przekształcenia dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej] (36), zgodnie z Planem działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych (37), Europejskim Funduszem Społecznym Plus (EFS+) ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/ 1057  (38), terytorialnymi planami sprawiedliwej transformacji na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/ 1056  (39) oraz długoterminowymi strategiami państw członkowskich w zakresie renowacji budynków na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (40), a także być objęte ramami tych reform i zobowiązań. W celu zapewnienia skuteczności administracyjnej w stosownych przypadkach informacje zawarte w planach powinny być spójne z wymienionym wyżej prawodawstwem i planami.

(21)

Fundusz oraz plany powinny być spójne z planowanymi przez państwa członkowskie reformami oraz podjętymi przez nie zobowiązaniami w ramach ich zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999, na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [rrrr/nnn] [wniosek dotyczący przekształcenia dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej] (36), zgodnie z Planem działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych (37), Europejskim Funduszem Społecznym Plus (EFS+) (38) , funduszem modernizacyjnym, programami operacyjnymi polityki spójności na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/ 1058 , planami odbudowy i zwiększania odporności na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/ 241, terytorialnymi planami sprawiedliwej transformacji  (39) oraz długoterminowymi strategiami państw członkowskich w zakresie renowacji budynków na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (40), a także być objęte ramami tych reform i zobowiązań. W celu zapewnienia skuteczności administracyjnej w stosownych przypadkach informacje zawarte w planach powinny być spójne z wymienionym wyżej prawodawstwem i planami.

(21a)

Kluczowe znaczenie ma zapewnienie spójności Funduszu zarówno z krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu, jak i z programami polityki spójności o podobnych priorytetach, aby uniknąć nakładania się lub powielania działań. Niezbędna jest również skuteczna koordynacja i planowanie strategiczne w państwach członkowskich między Funduszem, polityką spójności na lata 2021–2027 i innymi funduszami unijnymi, takimi jak przede wszystkim Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejski Fundusz Społeczny Plus.

(22)

Unia powinna wspierać państwa członkowskie środkami finansowymi na realizację ich planów za pośrednictwem Społecznego Funduszu Klimatycznego. Płatności ze Społecznego Funduszu Klimatycznego należy uwarunkować osiągnięciem zawartych w planach celów pośrednich i  wartości docelowych . Pozwoliłoby to na skuteczne uwzględnienie krajowych uwarunkowań i priorytetów przy jednoczesnym uproszczeniu finansowania i ułatwieniu jego integracji z innymi krajowymi programami wydatków, gwarantując tym samym wpływ i integralność wydatkowania UE.

(22)

Unia powinna wspierać państwa członkowskie odpowiednimi środkami finansowymi na realizację ich planów , dostosowanymi do państw członkowskich, z uwzględnieniem ich realiów geograficznych i demograficznych, i udzielać im wsparcia technicznego w tym celu za pośrednictwem Społecznego Funduszu Klimatycznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na wyjątkowe i szczególne wyzwania regionów lub terytoriów wiejskich, wyspiarskich, peryferyjnych, górskich, oddalonych i mniej dostępnych, które borykają się ze zwiększonymi skutkami społeczno-gospodarczymi transformacji klimatycznej. W celu zapewnienia skuteczności środków i inwestycji dla tych regionów należy ustanowić specjalną minimalną alokację finansową dla kwalifikujących się regionów. Aby zapewnić jak najefektywniejsze wykorzystanie funduszy unijnych, płatności z Społecznego Funduszu Klimatycznego powinny być uzależnione od osiągnięcia celów pośrednich i końcowych określonych w planach oraz spójne ze zgłoszonymi kosztami osiągnięcia tych celów pośrednich i  końcowych, a także powinny zapewniać, że nie będą one przedłużać zależności od paliw kopalnych i że nie będą powodować efektu uzależnienia od technologii wysokoemisyjnych . Pozwoliłoby to na skuteczne uwzględnienie krajowych uwarunkowań i priorytetów przy jednoczesnym uproszczeniu finansowania i ułatwieniu jego integracji z innymi krajowymi programami wydatków, gwarantując tym samym wpływ i integralność wydatkowania UE.

(22a)

Zasada jedności budżetu Unii, zgodnie z którą wszystkie dochody i wydatki Unii są wpisane do budżetu, stanowi wymóg Traktatu zgodnie z art. 310 ust. 1 TFUE. Fundusz ma zatem zostać w pełni włączony do budżetu Unii m.in. w celu poszanowania metody wspólnotowej, przestrzegania parlamentarnej rozliczalności demokratycznej, nadzoru i kontroli, zapewnienia przewidywalności finansowania i wieloletniego programowania oraz zagwarantowania przejrzystości decyzji budżetowych podejmowanych na szczeblu Unii.

(23)

Pula środków finansowych Funduszu powinna zasadniczo być proporcjonalna do kwot odpowiadających 25 % spodziewanych dochodów z  tytułu włączenia budynków i transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE w  latach 2026–- 2032. Na podstawie decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 (41) państwa członkowskie powinny udostępnić te dochody budżetowi Unii jako zasoby własne. Państwa członkowskie mają samodzielnie finansować 50 % całkowitych kosztów całkowitych kosztów planów . W tym celu, jak również na potrzeby inwestycji i środków mających na celu przyspieszenie i złagodzenie wymaganej transformacji dla obywateli odczuwających jej negatywne skutki, państwa członkowskie powinny między innymi wykorzystać do tego celu swoje oczekiwane dochody z handlu emisjami w sektorach budownictwa i transportu drogowego na mocy dyrektywy 2003/87/WE.

(23)

Pulę środków finansowych Funduszu ustala się na podstawie oceny szacunkowej kwoty wynikającej z przydzielenia do budżetu Unii 25 % spodziewanych dochodów związanych z  komercyjnym transportem drogowym, budynkami komercyjnymi i innymi paliwami, o których mowa w rozdziale IVa [dyrektywa o handlu emisjami], w pierwszym okresie. Kwotę tę należy uzupełnić o dochody ze 150 mln uprawnień sprzedawanych na aukcji zgodnie z art. 30d ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE. Zakładając, że cena emisji dwutlenku węgla wynosi 35 EUR za tonę, oznacza to, że w okresie trzech lat dostępna byłaby dodatkowa kwota w wysokości 5,25  mld EUR. Łącznie z pulą środków finansowych na ten okres kwota ta wyniosłaby 16,39  mld EUR. Wniosek Komisji byłby konieczny w celu ustalenia kwoty na Społeczny Fundusz Klimatyczny na drugi okres 2028–2032, z uwzględnieniem kolejnych negocjacji w sprawie WRF oraz ewentualnego włączenia budynków prywatnych i  sektora prywatnego transportu drogowego do zakresu dyrektywy 2003/87/WE najpóźniej do dnia 1 stycznia 2029 r. zgodnie z art. [XX] dyrektywy 2003/87/WE.  W  rezultacie fundusz mógłby wynieść 72 mld EUR w całym okresie [data wejścia w życie]– 2032. Na podstawie decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 (41) państwa członkowskie powinny udostępnić te dochody budżetowi Unii jako zasoby własne. Państwa członkowskie mają samodzielnie finansować znaczną część całkowitych kosztów planów, wynoszącą co najmniej 60 % w przypadku tymczasowego bezpośredniego wsparcia dochodu i co najmniej 50 % w przypadku ukierunkowanych środków strukturalnych i inwestycji. Na zasadzie odstępstwa powinna istnieć możliwość obniżenia poziomu współfinansowania ukierunkowanych środków i inwestycji do 40 % dla państw członkowskich, które kwalifikują się do dodatkowego finansowania z funduszu modernizacyjnego . W tym celu, jak również na potrzeby inwestycji i środków mających na celu przyspieszenie i złagodzenie wymaganej transformacji dla obywateli odczuwających jej negatywne skutki, państwa członkowskie powinny najpierw wykorzystać do tego celu swoje oczekiwane dochody z handlu emisjami w sektorach budownictwa i transportu drogowego na mocy dyrektywy 2003/87/WE. Finansowanie Funduszu nie powinno odbywać się kosztem innych programów i obszarów polityki Unii.

(23a)

W przypadku wzrostu ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla należy przydzielić dodatkowe zasoby na Fundusz w celu zapewnienia, aby środki dostępne na Społeczny Fundusz Klimatyczny w budżecie Unii były zgodne z ceną emisji dwutlenku węgla, w celu dalszego wspierania gospodarstw domowych i użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji w procesie transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Takie coroczne zwiększenie środków należy uwzględnić w wieloletnich ramach finansowych za pomocą automatycznego dostosowania pułapu działu 3 i pułapu środków na płatności do wahań cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla i należy przewidzieć mechanizm tego dostosowania w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2020/2093 zgodnie z art. 312 TFUE.

(24)

Fundusz powinien wspierać środki, które są zgodne z zasadą dodatkowości finansowania unijnego. Poza należycie uzasadnionymi przypadkami Fundusz nie powinien zastępować powtarzających się wydatków krajowych.

(24)

Fundusz powinien wspierać środki, które są zgodne z zasadą dodatkowości finansowania unijnego. Fundusz nie powinien zastępować powtarzających się wydatków krajowych.

(25)

Aby zapewnić skuteczną i spójną alokację środków finansowych i poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami, działania prowadzone na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny być spójne i uzupełniać się z bieżącymi programami unijnymi, przy jednoczesnym unikaniu podwójnego finansowania tego samego wydatku w ramach Funduszu i  innych programów unijnych. W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić na wszystkich etapach procesu efektywną koordynację w celu zachowania zgodności, spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania. W tym celu państwa członkowskie powinny być zobowiązane, przy przedkładaniu Komisji swoich planów, do przedstawienia stosownych informacji na temat istniejącego lub planowanego finansowania unijnego. Wsparcie finansowe w ramach Funduszu powinno mieć charakter dodatkowy w stosunku do wsparcia udzielanego z innych programów i instrumentów unijnych. Środki i inwestycje finansowane w ramach Funduszu powinny mieć możliwość otrzymania finansowania również z innych programów i instrumentów unijnych, pod warunkiem że takie wsparcie nie pokrywa tych samych kosztów.

(25)

Aby zapewnić skuteczną , przejrzystą i spójną alokację środków finansowych i poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami, działania prowadzone na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny być spójne i uzupełniać się z bieżącymi unijnymi, krajowymi i, w stosownych przypadkach, regionalnymi, programami , instrumentami i funduszami , przy jednoczesnym unikaniu zastąpienia finansowania tego samego wydatku w ramach innych programów unijnych finansowaniem z Funduszu . W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić na wszystkich etapach procesu efektywną koordynację w celu zachowania zgodności, spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania oraz propagować kształtowanie polityki opartej na dowodach i innowacje społeczne we współpracy z partnerami społecznymi oraz podmiotami publicznymi i prywatnymi . W tym celu państwa członkowskie powinny być zobowiązane, przy przedkładaniu Komisji swoich planów, do przedstawienia stosownych informacji na temat istniejącego lub planowanego finansowania unijnego. Wsparcie finansowe w ramach Funduszu powinno mieć charakter dodatkowy w stosunku do wsparcia udzielanego z innych programów i instrumentów unijnych. Środki i inwestycje finansowane w ramach Funduszu powinny mieć możliwość otrzymania finansowania również z innych programów i instrumentów unijnych, pod warunkiem że takie wsparcie nie pokrywa tych samych kosztów.

(25a)

Aby zapewnić skuteczną realizację wsparcia w ramach planów w pierwszych latach począwszy od … [data wejścia w życie Społecznego Funduszu Klimatycznego], Komisja powinna mieć możliwość wypłacania płatności zaliczkowych w wysokości do 13 % wkładu finansowego państw członkowskich na wniosek państwa członkowskiego przedłożony wraz z planem społeczno-klimatycznym.

(27)

W celu zapewnienia przejrzystych zasad monitorowania i oceny należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do określenia wspólnych wskaźników na potrzeby sprawozdawczości z postępów oraz na potrzeby monitorowania i oceny realizacji planów. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w  Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r . W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(27)

W celu ułatwienia przygotowania planu społeczno-klimatycznego oraz zapewnienia przejrzystych zasad monitorowania i oceny należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do określenia wzoru, na podstawie którego państwa członkowskie opracowują swoje plany społeczno-klimatyczne, oraz wspólnych wskaźników na potrzeby sprawozdawczości z postępów oraz na potrzeby monitorowania i oceny realizacji planów. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w  europejskiego kodeksu postępowania w zakresie partnerstwa . W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(28)

Wdrażanie Funduszu powinno odbywać się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansowego, obejmującą skuteczne zapobieganie nadużyciom finansowym, oszustwom podatkowym, uchylaniu się od opodatkowania, korupcji i konfliktom interesów oraz ich ściganie.

(28)

Wdrażanie Funduszu powinno odbywać się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansowego, obejmującą ochronę budżetu Unii w przypadku naruszenia zasad praworządności, skuteczne zapobieganie nadużyciom finansowym, oszustwom podatkowym, uchylaniu się od opodatkowania, korupcji i konfliktom interesów oraz ich ściganie.

(28a)

Włączenie Funduszu do budżetu Unii zapewnia mocne gwarancje w zakresie jego wykonania dzięki ochronie zapewnianej zarówno przez przepisy finansowe Unii, jak i obowiązujące przepisy sektorowe i finansowe w przypadku nieprawidłowości lub poważnych uchybień w systemach zarządzania i kontroli, a także przez środki określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092  (1a) , służące ochronie budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego w państwach członkowskich. Komisja powinna w tym celu zapewnić skuteczny i wydajny system kontroli wewnętrznej umożliwiający odzyskiwanie kwot wypłaconych nienależnie lub nieodpowiednio wykorzystanych, a także powinna podjąć niezbędne środki, które mogą obejmować m.in. zawieszenie płatności, zakończenie obowiązywania zobowiązania prawnego w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046  (1b) , zakaz zaciągania takich zobowiązań prawnych lub zawieszenie wypłaty rat.

(29)

Ze względu na należyte zarządzanie finansami, przy jednoczesnym poszanowaniu opartego na wynikach charakteru Funduszu, należy określić szczegółowe przepisy dotyczące zobowiązań budżetowych, płatności oraz zawieszania i odzyskiwania środków finansowych, a także rozwiązywania umów dotyczących wsparcia finansowego. Państwa członkowskie powinny zastosować odpowiednie środki w celu zapewnienia, by wykorzystanie środków finansowych w związku z działaniami wspieranymi przez Fundusz było zgodne z mającym zastosowanie prawem unijnym i krajowym. W stosownych przypadkach państwa członkowskie muszą zapewnić, aby wsparcie takie było udzielane zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa. Powinny one w szczególności zapewnić zapobieganie nadużyciom finansowym, korupcji i konfliktom interesów, a także ich wykrywanie i korygowanie oraz unikanie podwójnego finansowania w ramach Funduszu i innych programów unijnych. Powinna istnieć możliwość rozwiązywania umów dotyczących wsparcia finansowego, a także zmniejszania i odzyskiwania alokacji finansowej w przypadku, gdy dane państwo członkowskie nie zrealizowało w zadowalający sposób planu lub w przypadku poważnych nieprawidłowości, a mianowicie nadużyć finansowych, korupcji i konfliktów interesów w związku z działaniami wspieranymi przez Fundusz bądź w przypadku poważnego naruszenia zobowiązania przewidzianego w umowach dotyczących wsparcia finansowego. Należy ustanowić odpowiednie procedury o charakterze kontradyktoryjnym w celu zapewnienia poszanowania prawa państw członkowskich do przedstawienia uwag w związku z decyzją Komisji dotyczącą zawieszenia i odzyskania wypłaconych kwot, a także rozwiązania umów dotyczących wsparcia finansowego.

(29)

Ze względu na należyte zarządzanie finansami, przy jednoczesnym poszanowaniu opartego na wynikach charakteru Funduszu, należy określić szczegółowe przepisy dotyczące zobowiązań budżetowych, płatności oraz zawieszania i odzyskiwania środków finansowych, a także rozwiązywania umów dotyczących wsparcia finansowego. Państwa członkowskie powinny zastosować odpowiednie środki w celu zapewnienia, by wykorzystanie środków finansowych w związku z działaniami wspieranymi przez Fundusz było zgodne z mającym zastosowanie prawem unijnym i krajowym. W stosownych przypadkach państwa członkowskie muszą zapewnić, aby wsparcie takie było udzielane zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa. Powinny one w szczególności zapewnić zapobieganie nadużyciom finansowym, korupcji i konfliktom interesów, a także ich wykrywanie i korygowanie oraz unikanie podwójnego finansowania w ramach Funduszu i innych programów unijnych. Powinna istnieć możliwość rozwiązywania umów dotyczących wsparcia finansowego, a także zmniejszania i odzyskiwania alokacji finansowej w przypadku, gdy dane państwo członkowskie nie zrealizowało w zadowalający sposób planu lub w przypadku poważnych nieprawidłowości, a mianowicie nadużyć finansowych, korupcji i konfliktów interesów w związku z działaniami wspieranymi przez Fundusz bądź w przypadku poważnego naruszenia zobowiązania przewidzianego w umowach dotyczących wsparcia finansowego. W przypadku rozwiązania umowy dotyczącej wsparcia finansowego lub zmniejszenia i odzyskania alokacji finansowej kwoty te należy proporcjonalnie przydzielić pozostałym państwom członkowskim. Należy ustanowić odpowiednie procedury o charakterze kontradyktoryjnym w celu zapewnienia poszanowania prawa państw członkowskich do przedstawienia uwag w związku z decyzją Komisji dotyczącą zawieszenia i odzyskania wypłaconych kwot, a także rozwiązania umów dotyczących wsparcia finansowego.

(29a)

Wszystkie państwa członkowskie będące beneficjentami Społecznego Funduszu Klimatycznego są zobowiązane do poszanowania podstawowych wartości zapisanych w art. 2 TUE. Poszanowanie praworządności jest zasadniczym warunkiem wstępnym przestrzegania zasad należytego zarządzania finansami określonych w art. 317 TFUE. Komisja powinna zapewnić skuteczne wdrożenie przepisów horyzontalnych dotyczących ochrony budżetu Unii w przypadku naruszenia zasad praworządności w państwach członkowskich zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092  (1a) . W przypadku stwierdzenia, że naruszenia zasad praworządności w państwie członkowskim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego lub na ochronę interesów finansowych Unii, Komisja powinna podjąć niezbędne środki, które mogą obejmować m.in. zawieszenie płatności, zakończenie obowiązywania zobowiązania prawnego w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046  (1b) , zakaz zaciągania takich zobowiązań prawnych lub zawieszenie wypłaty rat. W takich przypadkach Komisja powinna podjąć wszelkie konieczne kroki w celu zapewnienia, by planowani beneficjenci nie ponosili szkody i nadal mieli dostęp do pomocy Unii w razie potrzeby, z zapewnieniem wypłaty środków przez Komisję za pośrednictwem władz lokalnych i regionalnych, organizacji pozarządowych lub innych podmiotów o potwierdzonych zdolnościach do należytego zarządzania finansami Funduszu.

(30a)

Poszanowanie praw podstawowych i zgodność z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej należy zapewnić na wszystkich etapach przygotowania, oceny, realizacji i monitorowania projektów kwalifikujących się w ramach Funduszu. Fundusz powinien przyczyniać się do eliminowania nierówności, promowania równouprawnienia płci i uwzględniania perspektywy płci, a także zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, zgodnie z art. 2 TUE, art. 10 TFUE i art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

(1)

„renowacja budynków” oznacza wszelkiego rodzaju renowację budynków związaną z energią, w tym izolację przegród zewnętrznych budynku, tj. ścian, dachu, podłogi, wymianę okien, wymianę urządzeń grzewczych, chłodzących i kuchennych oraz instalację produkcji energii ze źródeł odnawialnych na miejscu;

1)

„renowacja budynków” oznacza wszelkiego rodzaju renowację budynków związaną z energią i towarzyszącymi jej środkami bezpieczeństwa , w  tym poprzez przyczynianie się do spełnienia wymogów dotyczących renowacji, o których mowa w dyrektywie …/… [w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) [2021/0426(COD)]], mająca na celu zmniejszenie zużycia energii w budynku, w tym: izolację przegród zewnętrznych budynku, tj. ścian, dachu, podłogi, wymianę okien ; zastosowanie systemu pasywnej wentylacji; instalację pomp ciepła i systemów chłodzenia; wymianę urządzeń grzewczych, chłodzących i kuchennych ; modernizację instalacji elektrycznych i instalację produkcji energii ze źródeł odnawialnych na miejscu , systemów odzyskiwania ciepła lub podłączenie do pobliskich systemów wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych i magazynujących taką energię ;

(2)

„ubóstwo energetyczne” oznacza ubóstwo energetyczne zdefiniowane w  art. 2 pkt [49] dyrektywy Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) [rrrr/nnn]  (50);

2)

„ubóstwo energetyczne” oznacza ubóstwo doświadczane przez gospodarstwa domowe o przychodach mieszczących się w najniższych decylach, w tym gospodarstwa o niższych średnich dochodach, mające znaczny udział wydatków na energię w dochodzie netto, w  tym z powodu niskiej jakości mieszkań, zaległości w płaceniu bieżących rachunków ze względu na trudności finansowe lub mające ograniczony dostęp do podstawowych i przystępnych cenowo usług energetycznych, które stanowią podstawę godnego poziomu życia i zdrowia, takich jak odpowiednie ogrzewanie, chłodzenie, oświetlenie i energia elektryczna do zasilania urządzeń ;

2a)„

(11)

„gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji” oznaczają gospodarstwa domowe doświadczające ubóstwa energetycznego lub gospodarstwa domowe, w tym gospodarstwa domowe o niższym średnim dochodzie, które w znacznym stopniu odczuwają wpływ włączenia budynków w  zakres dyrektywy 2003/87/WE na ceny i nie mają środków na renowację zajmowanego przez siebie budynku;

11)

„gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji” oznaczają gospodarstwa domowe doświadczające ubóstwa energetycznego lub zagrożone ubóstwem energetycznym lub gospodarstwa domowe o przychodach mieszczących się w najniższych decylach , w tym gospodarstwa domowe o niższym średnim dochodzie, które w znacznym stopniu odczuwają skutki transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, w tym w związku z ustalaniem opłat za emisję gazów cieplarnianych, i nie mają środków na renowację zajmowanego przez siebie budynku;

(12)

„mikroprzedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji” oznaczają mikroprzedsiębiorstwa, które w znacznym stopniu odczuwają wpływ włączenia budynków w zakres dyrektywy 2003/87/WE na ceny i nie mają środków na renowację zajmowanego przez siebie budynku;

12)

„mikroprzedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji” oznaczają mikroprzedsiębiorstwa, które w znacznym stopniu odczuwają wpływ włączenia emisji gazów cieplarnianych pochodzących z budynków i transportu drogowego do zakresu stosowania dyrektywy 2003/87/WE w ramach sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, która nikogo nie pozostawia w tyle, na ceny i nie mają środków na renowację zajmowanego przez siebie budynku lub modernizację pojazdów drogowych, których używają w swojej działalności ;

(13)

„użytkownicy transportu znajdujący się w trudnej sytuacji” oznaczają użytkowników transportu, w tym z gospodarstw domowych o  niższym średnim dochodzie , którzy w znacznym stopniu odczuwają wpływ włączenia transportu drogowego w  zakres dyrektywy 2003/87/WE na ceny i nie mają środków na zakup pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych lub na przejście na alternatywne zrównoważone rodzaje transportu, w  tym transport publiczny , w  szczególności w regionach oddalonych i na obszarach wiejskich .

13)

„użytkownicy transportu znajdujący się w trudnej sytuacji” oznaczają użytkowników transportu, w tym użytkowników transportu z gospodarstw domowych o  niższych średnich dochodach , o przychodach mieszczących się w najniższych decylach, w  tym osoby o niższych średnich dochodach, którzy są zagrożeni ubóstwem związanym z mobilnością i w znacznym stopniu odczuwają skutki transformacji w  kierunku neutralności klimatycznej , w tym w związku z ustalaniem opłat za emisję gazów cieplarnianych .

a)

finansowanie środków i inwestycji mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej budynków, wdrożenie środków poprawy efektywności energetycznej, przeprowadzenie renowacji budynków oraz obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia budynków, w tym integrację wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych;

a)

finansowanie środków i inwestycji mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej budynków, wdrożenie środków poprawy efektywności energetycznej, przeprowadzenie renowacji budynków i powiązanych środków bezpieczeństwa, w stosownych przypadkach w połączeniu z ulepszeniami w zakresie norm bezpieczeństwa przeciwpożarowego i sejsmicznego, oraz obniżenie emisyjności ogrzewania i chłodzenia budynków, w tym integrację wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych i magazynowania takiej energii zgodnie z art. 6 ;

b)

finansowanie środków i inwestycji mających na celu zwiększenie wykorzystania bezemisyjnych i  niskoemisyjnych mobilności i  transportu .

b)

finansowanie środków i inwestycji mających na celu zwiększenie wykorzystania mobilności i transportu, w tym poprzez ukierunkowanie środków i  inwestycji na przesunięcie międzygałęziowe z  mobilności prywatnej na publiczną, współdzieloną i  aktywną, zgodnie z art. 6 .

-a)

a)

konkretne środki i inwestycje zgodnie z art. 3 , których celem jest ograniczenie skutków , o których mowa w lit. c) niniejszego ustępu, wraz z wyjaśnieniem, w jaki sposób skutecznie przyczyniłyby się one do osiągnięcia celów określonych w art. 1 w ogólnym kontekście odpowiednich polityk państwa członkowskiego;

a)

konkretne środki i inwestycje zgodnie z art. 3 i 6 w celu zaradzenia skutkom , o których mowa w lit. c) niniejszego ustępu, wraz z wyjaśnieniem, w jaki sposób skutecznie przyczyniłyby się one do osiągnięcia celów określonych w art. 1 w ogólnym kontekście odpowiednich polityk państwa członkowskiego;

ba)

spójność i wzajemne wzmacnianie środków towarzyszących w celu ograniczenia skutków, o których mowa w lit. c);

c)

oszacowanie prawdopodobnych skutków tego wzrostu cen dla gospodarstw domowych, a w szczególności dla występowania ubóstwa energetycznego , dla mikroprzedsiębiorstw i  dla użytkowników transportu, obejmujące w szczególności oszacowanie i określenie znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw oraz użytkowników transportu; skutki te należy analizować z zachowaniem odpowiedniego poziomu dezagregacji na poziomie regionalnym, uwzględniając takie elementy jak dostęp do transportu publicznego i podstawowych usług oraz identyfikując obszary, na które mają one największy wpływ , w  szczególności terytoria oddalone i  wiejskie;

c)

oszacowanie prawdopodobnych skutków wzrostu cen dla ubóstwa energetycznego i  ubóstwa związanego z mobilnością, dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu; skutki te należy analizować z zachowaniem odpowiedniego poziomu dezagregacji na poziomie regionalnym, uwzględniając krajową specyfikę i takie elementy jak dostęp do transportu publicznego i podstawowych usług oraz identyfikując obszary najbardziej dotknięte , w szczególności obszary wiejskie, wyspiarskie, peryferyjne, górskie, oddalone i mniej dostępne lub regiony lub obszary słabiej rozwinięte , w  tym słabiej rozwinięte obszary podmiejskie i regiony najbardziej oddalone wymagające szczególnej uwagi i  wsparcia na rzecz transformacji w kierunku neutralności klimatycznej.

d)

w przypadku gdy w planie przewidziano środki, o których mowa w art. 3 ust. 2, kryteria identyfikacji kwalifikujących się odbiorców końcowych, wskazanie planowanego terminu realizacji przedmiotowych środków oraz ich uzasadnienie na podstawie szacunków ilościowych i jakościowe wyjaśnienie, w jaki sposób działania przewidziane w planie mają zmniejszyć ubóstwo energetyczne i  transportowe oraz podatność gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu na wzrost cen transportu drogowego i paliw do ogrzewania;

d)

w przypadku gdy w planie przewidziano środki, o których mowa w art. 3 ust. 2, kryteria identyfikacji kwalifikujących się odbiorców końcowych, wskazanie planowanego terminu realizacji przedmiotowych środków oraz ich uzasadnienie na podstawie szacunków ilościowych i jakościowe wyjaśnienie, w jaki sposób działania przewidziane w planie mają zmniejszyć ubóstwo energetyczne i  ubóstwo w zakresie mobilności oraz podatność gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu na wzrost cen transportu drogowego i paliw do ogrzewania; a także uzasadnienie, w jaki sposób środki te uzupełniają dotychczasowe działania państw członkowskich podejmowane w tym celu;

e)

planowane cele pośrednie, wartości docelowe i orientacyjny harmonogram realizacji środków i inwestycji, które należy zakończyć do dnia 31 lipca 2032 r.;

e)

planowane cele pośrednie, wartości docelowe i orientacyjny harmonogram realizacji środków i inwestycji, które należy zakończyć do czasu sporządzenia każdego dwuletniego zintegrowanego krajowego sprawozdania z postępów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 23 oraz do dnia 31 lipca 2032 r.;

ea)

w stosownych przypadkach orientacyjny harmonogram wsparcia dotyczącego pojazdów zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. d);

eb)

wskazanie, w jaki sposób środki i inwestycje, w stosownych przypadkach, wspierają trwałe i wysokiej jakości miejsca pracy;

i)

ustalenia dotyczące skutecznego monitorowania i realizacji planu przez dane państwo członkowskie, w szczególności proponowanych celów pośrednich i wartości docelowych, w tym wskaźników realizacji środków i inwestycji, które w stosownych przypadkach są dostępne w Urzędzie Statystycznym Unii Europejskiej oraz w Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego, zgodnie z zaleceniem Komisji (UE) 2020/1563 (54) dotyczącym ubóstwa energetycznego;

i)

ustalenia dotyczące skutecznego monitorowania i realizacji planu przez dane państwo członkowskie, przyjęte w ścisłym porozumieniu z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz z odpowiednimi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego zgodnie z prawem krajowym i praktykami krajowymi, w szczególności proponowanych celów pośrednich i wartości docelowych, w tym wskaźników realizacji środków i inwestycji, które w stosownych przypadkach są dostępne w Urzędzie Statystycznym Unii Europejskiej oraz w Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego, zgodnie z zaleceniem Komisji (UE) 2020/1563 (54) dotyczącym ubóstwa energetycznego;

j)

podsumowanie procesu konsultacji, przeprowadzonych zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) 2018/1999 i krajowymi uregulowaniami, z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami młodzieżowymi i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, jak również sposób odzwierciedlenia w planie wkładu zainteresowanych stron;

j)

podsumowanie procesu konsultacji, przeprowadzonych zgodnie z art. 10 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz z art. 8 rozporządzenia (UE) 2021/1060 i krajowymi uregulowaniami, z władzami lokalnymi i regionalnymi, partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami młodzieżowymi i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, jak również sposób odzwierciedlenia w planie wkładu zainteresowanych stron , a także ich konkretne role w projektowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu ;

ka)

udział środków Funduszu przeznaczonych na projekty związane z transformacją klimatyczną kierowane przez lokalną społeczność.

b)

renowację budynków;

b)

renowację budynków, w tym zwłaszcza w celu spełnienia wymogów dotyczących renowacji ustalonych w dyrektywie …/… [w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) [2021/0426(COD)]] ;

c)

bezemisyjne i niskoemisyjne mobilność i transport;

c)

mobilność i transport zgodnie z art. 6 ;

d)

redukcje emisji gazów cieplarnianych;

d)

redukcje emisji gazów cieplarnianych w celu stopniowego wycofywania paliw kopalnych i nieprzedłużania uzależnienia od nich oraz unikania uzależnienia od technologii wysokoemisyjnych, w odniesieniu do środków i inwestycji zgodnie z art. 6 ;

e)

zmniejszenie liczby gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, zwłaszcza gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego, mikroprzedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji oraz użytkowników transportu znajdujących się w  trudnej sytuacji , w tym w regionach oddalonych i na obszarach wiejskich.

e)

zmniejszenie liczby gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, tj. gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego lub zagrożonych ubóstwem energetycznym , mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji , w tym na obszarach wiejskich, wyspiarskich, peryferyjnych, górskich, oddalonych i mniej dostępnych lub w  słabiej rozwiniętych regionach lub na słabiej rozwiniętych terytoriach , w tym w  słabiej rozwiniętych obszarach podmiejskich i w regionach najbardziej oddalonych , które będą potrzebowały szczególnej uwagi i  wsparcia na rzecz transformacji w kierunku neutralności klimatycznej;

ea)

przyczynianie się, w stosownych przypadkach, do tworzenia trwałych i wysokiej jakości miejsc pracy.

a)

wspieranie renowacji budynków, zwłaszcza w przypadku osób zajmujących budynki o najgorszej charakterystyce energetycznej, w tym w formie wsparcia finansowego lub zachęt podatkowych, takich jak możliwość odliczenia kosztów renowacji od czynszu, niezależnie od tego, kto jest właścicielem budynków;

a)

wspieranie wysokiej jakości, racjonalnej pod względem kosztów i energooszczędnej renowacji budynków, zwłaszcza w  celu spełnienia wymogów dotyczących renowacji ustalonych w dyrektywie …/… [w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) [2021/0426(COD)]] oraz w przypadku osób zajmujących budynki o najgorszej charakterystyce energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem najemców i mieszkalnictwa socjalnego, w tym w formie wsparcia finansowego lub zachęt podatkowych, takich jak możliwość odliczenia kosztów renowacji od czynszu, lub w formie specjalnego wsparcia na renowację mieszkalnictwa socjalnego w celu ułatwienia dostępu do przystępnych cenowo energooszczędnych mieszkań niezależnie od tego, kto jest właścicielem budynków;

aa)

zapewnienie dostępu do przystępnych cenowo energooszczędnych mieszkań, w tym poprzez przewidzenie wystarczających energooszczędnych i przystępnych cenowo zasobów mieszkaniowych, w tym mieszkań socjalnych;

b)

przyczynianie się do obniżenia emisyjności, w tym elektryfikacji, ogrzewania i chłodzenia budynków oraz gotowania w nich, a także do integracji energii ze źródeł odnawialnych, co przyczynia się do osiągnięcia oszczędności energii;

b)

przyczynianie się do racjonalnego pod względem kosztów obniżenia emisyjności, w tym elektryfikacji, ogrzewania i chłodzenia budynków oraz gotowania w nich, poprzez zapewnienie dostępu do przystępnych cenowo i energooszczędnych systemów, a także do integracji i magazynowania energii ze źródeł odnawialnych, w tym za pośrednictwem obywatelskich społeczności energetycznych i wzajemnego udostępniania energii, aby zaspokoić wszelkie pozostałe zapotrzebowanie, zapewnić inteligentne wewnętrzne instalacje elektryczne lub pokryć koszty przyłączenia do inteligentnych sieci i wszelkich innych środków, które jednoznacznie przyczyniają się do osiągnięcia oszczędności energii , a także podłączenia do sieci ciepłowniczych; przy czym środki te przybierają formę bonów, dotacji lub pożyczek o zerowym oprocentowaniu na inwestycje w produkty i usługi służące poprawie charakterystyki energetycznej budynków lub wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii w budynkach ;

ba)

zapewnianie ukierunkowanych, dostępnych i przystępnych cenowo informacji, edukacji, działań uświadamiających i porad dotyczących opłacalnych środków i inwestycji oraz dostępnego wsparcia na renowacje budynków i zwiększenie ich efektywności energetycznej, a także zapewnianie zrównoważonych i niedrogich środków transportu, w tym dzięki audytom energetycznym budynków, dostosowanym do potrzeb konsultacjom w dziedzinie energii i usługom zarządzania mobilnością;

c)

wspieranie podmiotów publicznych i prywatnych w opracowywaniu i zapewnianiu przystępnych cenowo rozwiązań z zakresu renowacji budynków pod kątem efektywności energetycznej oraz odpowiednich instrumentów finansowania zgodnie ze społecznymi celami Funduszu;

c)

wspieranie podmiotów publicznych i prywatnych , w tym dostarczycieli mieszkalnictwa socjalnego, w szczególności współpracy między takimi podmiotami, w opracowywaniu i zapewnianiu bezpiecznych i przystępnych cenowo rozwiązań z zakresu renowacji budynków pod kątem efektywności energetycznej oraz odpowiednich instrumentów finansowania zgodnie ze społecznymi celami Funduszu , łącznie z rozwiązaniami opartymi na inteligentnych sieciach ;

d)

zapewnienie dostępu do bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów i  rowerów, w tym wsparcie finansowe na ich zakup lub zachęty podatkowe do ich zakupu, jak również do odpowiedniej infrastruktury publicznej i prywatnej, w  tym infrastruktury ładowania i tankowania paliwa ; w  przypadku wsparcia dotyczącego pojazdów niskoemisyjnych przedstawia się harmonogram stopniowego zmniejszania wsparcia;

d)

zapewnienie wsparcia finansowego lub zachęt podatkowych w celu poprawy dostępu do pojazdów bezemisyjnych , przy jednoczesnym zachowaniu neutralności technologicznej, oraz do rowerów, w tym zachęcanie do dostępu do rynku używanych pojazdów bezemisyjnych i do dalszego rozwoju tego rynku, w tym wsparcia finansowego lub zachęt podatkowych do ich zakupu, na rzecz odpowiedniej infrastruktury publicznej i prywatnej, w  tym ładowania i tankowania w celu wsparcia zakupu pojazdów bezemisyjnych ; wsparcie jest ograniczone do pojazdów, które są dostępne po średniej cenie rynkowej takich pojazdów w danym państwie członkowskim w danym roku lub po niższej cenie; środki wspierające pojazdy niskoemisyjne rozważa się zasadniczo tylko wtedy, gdy dostęp do mobilności bezemisyjnej nie jest jeszcze możliwy, w szczególności na obszarach wiejskich, oddalonych i mniej dostępnych. Państwa członkowskie przedstawiają harmonogram stopniowego zmniejszania wsparcia zgodnie z kryteriami technicznymi ustanowionymi przez Komisję na mocy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/2139 ;

e)

przyznanie bezpłatnego dostępu do transportu publicznego lub dostosowanych taryf za dostęp do transportu publicznego, a także wspieranie mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju na żądanie i  usług w zakresie mobilności współdzielonej;

e)

zachęcanie do korzystania z przystępnego cenowo i dostępnego bezemisyjnego i niskoemisyjnego transportu publicznego, a także wspieranie podmiotów prywatnych i publicznych, w tym spółdzielni, w rozwijaniu i zapewnianiu zrównoważonej mobilności na żądanie, usług w zakresie mobilności współdzielonej i atrakcyjnych możliwości w zakresie aktywnej mobilności, zwłaszcza na obszarach wiejskich, wyspiarskich, górskich, oddalonych i mniej dostępnych, w słabiej rozwiniętych regionach lub na słabiej rozwiniętych terytoriach, w tym słabiej rozwiniętych obszarach podmiejskich i regionach najbardziej oddalonych ;

a)

interwencji publicznej w poziom cen paliw objętych rozdziałem IVa dyrektywy 2003/87/WE ;

a)

interwencji publicznej w poziom cen paliw wykorzystywanych do spalania w ogrzewaniu i w chłodzeniu budynków lub w transporcie drogowym ;

(i)

czy plan opracowano w odpowiedzi na skutki społeczne dla gospodarstw domowych i mikroprzedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji oraz użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji w danym państwie członkowskim i w reakcji na wyzwania stojące przed tymi podmiotami w związku z ustanowieniem systemu handlu emisjami w  sektorach budownictwa i transportu drogowego na mocy rozdziału IVa dyrektywy 2003/87/WE , ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego, po należytym wzięciu pod uwagę wyzwań zidentyfikowanych w przeprowadzonych przez Komisję ocenach aktualizacji zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu danego państwa członkowskiego oraz jego postępów w realizacji długoterminowego celu zakładającego osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej do 2050 r. mierzonych zgodnie z art. 9 ust. 3, art. 13 i art. 29 rozporządzenia (UE) 2018/1999, a także zgodnie z zaleceniami Komisji dla państw członkowskich wydawanymi na podstawie art. 34 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W tym kontekście bierze się pod uwagę szczególne wyzwania stojące przed danym państwem członkowskim, a także kwotę jego alokacji finansowej;

(i)

czy plan opracowano jako odpowiednią i skuteczną odpowiedź na skutki społeczne dla znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu w danym państwie członkowskim i w reakcji na wyzwania stojące przed tymi podmiotami, w związku ze skutkami transformacji w  kierunku neutralności klimatycznej, w tym z ustalaniem opłat za emisję gazów cieplarnianych , ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego i ubóstwa związanego z mobilnością , po należytym wzięciu pod uwagę wyzwań zidentyfikowanych w przeprowadzonych przez Komisję ocenach aktualizacji zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu danego państwa członkowskiego oraz jego postępów w realizacji celów Unii w zakresie klimatu i energii do roku 2030 oraz długoterminowego celu zakładającego osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej do 2050 r., mierzonych zgodnie z art. 9 ust. 3, art. 13 i art. 29 rozporządzenia (UE) 2018/1999, a także zgodnie z zaleceniami Komisji dla państw członkowskich wydawanymi na podstawie art. 34 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W tym kontekście bierze się pod uwagę szczególne wyzwania stojące przed danym państwem członkowskim, a także kwotę jego alokacji finansowej;

(ia)

czy plan opracowano w oparciu o konstruktywne konsultacje z władzami szczebla lokalnego i regionalnego, partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz odpowiednimi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego zgodnie z zasadami europejskiego kodeksu postępowania w zakresie partnerstw ustanowionego rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 240/2014;

(ii)

czy plan ma zapewnić, aby żaden z ujętych w nim środków ani żadna z ujętych w nim inwestycji nie wyrządzały poważnych szkód, jeżeli chodzi o możliwość osiągnięcia celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852;

(ii)

czy plan ma zapewnić, aby ujęte w nim środki i inwestycje nie wyrządzały poważnych szkód, jeżeli chodzi o możliwość osiągnięcia celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852;

(iia)

czy beneficjenci pomocy z Funduszu przestrzegają mających zastosowanie przepisów unijnych i krajowych dotyczących praw socjalnych i pracowniczych;

(iii)

czy w planie przewidziano środki i inwestycje wnoszące wkład w transformację ekologiczną, w tym środki i inwestycje służące przezwyciężeniu wyzwań wynikających z tej transformacji, a w szczególności środki i inwestycje przyczyniające się do osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii na 2030 r. oraz celów pośrednich na 2030 r. wyznaczonych w strategii na rzecz mobilności;

(iii)

czy w planie przewidziano innowacyjne i  aktualne środki oraz skuteczne inwestycje w rozwiązania wnoszące wkład w transformację ekologiczną, w tym środki i inwestycje służące przezwyciężeniu wyzwań wynikających z tej transformacji, będące odpowiedzią na skutki społeczne, a w szczególności środki i inwestycje przyczyniające się do osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii na 2030 i 2050 r. oraz celów pośrednich na 2030 r. wyznaczonych w strategii na rzecz mobilności;

(i)

czy plan ma szansę wywrzeć trwały wpływ na ujęte w nim wyzwania, a w szczególności na gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji oraz użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego, w danym państwie członkowskim;

(i)

czy plan ma szansę wywrzeć trwały wpływ na realizację celu Unii na rok 2030, na neutralność klimatyczną i na ujęte w nim wyzwania, a w szczególności na gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji oraz użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności , w danym państwie członkowskim;

(iiia)

czy środki i inwestycje proponowane przez dane państwo członkowskie są wewnętrznie spójne i czy sprzyjają komplementarności, synergii, spójności i zgodności z innymi unijnymi instrumentami i programami;

(iiib)

czy plan przyczynia się, w stosownych przypadkach, do tworzenia trwałych i wysokiej jakości miejsc pracy;

(i)

czy przedstawione przez państwo członkowskie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu jest racjonalne, wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego oddziaływania na środowisko i kwestie społeczne na szczeblu krajowym;

(i)

czy przedstawione przez państwo członkowskie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu jest racjonalne, wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego oddziaływania na środowisko i kwestie społeczne na szczeblu krajowym , przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki krajowej, która może mieć wpływ na koszty przewidziane w planie ;

b)

alokację finansową Unii przydzieloną zgodnie z art. 13 niniejszego rozporządzenia, której płatności dokonuje się w  transzach , jeżeli państwo członkowskie w zadowalający sposób osiągnęło odpowiednie cele pośrednie i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji planu, i która w latach 2028–2032 jest uzależniona od dostępności kwot, o których mowa w art. 9 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, w ramach rocznych pułapów obowiązujących wieloletnich ram finansowych, o którym mowa w art. 312 TFUE;

b)

alokację finansową Unii przydzieloną zgodnie z art. 13 oraz 13a niniejszego rozporządzenia, której płatności dokonuje się w  formie zaliczek i transz , jeżeli państwo członkowskie w zadowalający sposób osiągnęło odpowiednie cele pośrednie i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji planu, i która w latach 2028–2032 jest uzależniona od dostępności kwot, o których mowa w art. 9 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, w ramach rocznych pułapów obowiązujących wieloletnich ram finansowych, o którym mowa w art. 312 TFUE;

a)

zwiększyć liczbę beneficjentów środka lub inwestycji określonych w jego planie lub kosztów poniesionych w związku z tym środkiem lub inwestycją;

b)

dodać środki lub inwestycje zgodnie z art. 6.

a)

zapewniają komplementarność, synergię, spójność i zgodność między różnymi instrumentami na poziomie unijnym, krajowym i, w stosownych przypadkach, regionalnym, zarówno na etapie planowania, jak i wdrażania;

a)

zapewniają komplementarność, synergię, spójność i zgodność między różnymi instrumentami na poziomie unijnym, krajowym i, w stosownych przypadkach, lokalnym i regionalnym, zarówno na etapie planowania, jak i wdrażania;

c)

zapewniają ścisłą współpracę między podmiotami odpowiedzialnymi za wdrażanie i kontrolę na poziomie unijnym, krajowym i, w stosownych przypadkach, regionalnym na potrzeby osiągnięcia celów Funduszu.

c)

zapewniają ścisłą współpracę między podmiotami odpowiedzialnymi za wdrażanie i kontrolę na poziomie unijnym, krajowym i, w stosownych przypadkach, lokalnym i regionalnym , w tym między odpowiednimi zainteresowanymi stronami, zgodnie z zasadami europejskiego kodeksu postępowania w zakresie partnerstwa ustanowionego w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 240/2014, na potrzeby osiągnięcia celów Funduszu.

a)

widoczność wsparcia unijnego dla podmiotów pośredniczących i beneficjentów końcowych we wszystkich działaniach związanych z operacjami wspieranymi przez Fundusz w tym poprzez umieszczenie symbolu Unii; oraz

b)

informowanie obywateli Unii o roli i osiągnięciach Funduszu za pośrednictwem jednego portalu internetowego, który zapewnia dostęp do wszystkich programów obejmujących dane państwo członkowskie.

a)

zapewnienie widoczności finansowania unijnego dla beneficjentów końcowych i opinii publicznej, w tym umieszczenie symbolu Unii wraz z odpowiednią informacją na temat finansowania o treści „finansowano ze środków Unii Europejskiej – Społecznego Funduszu Klimatycznego” na przeznaczonych dla beneficjentów końcowych lub opinii publicznej dokumentach i materiałach informacyjnych związanych z realizacją operacji;

b)

zamieszczenie w swojej oficjalnej witrynie internetowej, jeżeli taka witryna istnieje, lub na swoich stronach mediów społecznościowych krótkiego – stosownie do poziomu wsparcia – opisu operacji, w tym jej celów i rezultatów, z podkreśleniem faktu otrzymania wsparcia finansowego z Unii; oraz

c)

w przypadku operacji związanych z instrumentami finansowymi, w tym tymczasowego bezpośredniego wsparcia dochodu zgodnie z art. 6 ust. 1 – poinformowanie odbiorców końcowych o kwocie wsparcia z Funduszu.

a)

szczegółowe informacje ilościowe na temat liczby gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego;

a)

szczegółowe informacje ilościowe na temat liczby gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności, w szczególności znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw, MŚP oraz użytkowników transportu ;

aa)

szczegółowe informacje na temat stosowania definicji ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności zgodnie z art. 2 ust. 2 i 2a na podstawie konkretnych i wymiernych kryteriów;

b)

w stosownych przypadkach szczegółowe informacje na temat postępów w realizacji krajowego orientacyjnego celu zmniejszenia liczby gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego;

b)

szczegółowe informacje na temat postępów w realizacji krajowych orientacyjnych celów i wartości docelowych dotyczących zmniejszenia liczby gospodarstw domowych doświadczających ubóstwa energetycznego i ubóstwa w zakresie mobilności, w szczególności znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw oraz użytkowników transportu ;

c)

szczegółowe informacje na temat wyników środków i inwestycji uwzględnionych w ich planach;

c)

szczegółowe informacje na temat wyników środków i inwestycji , w szczególności w odniesieniu do osiągniętej redukcji emisji oraz liczby osób korzystających z tych środków, uwzględnionych w ich planach;

ca)

wyjaśnienie, w jaki sposób działania przewidziane w planie mają przyczynić się do równouprawnienia płci i równych szans dla wszystkich oraz uwzględniania tych celów w głównym nurcie działań, zgodnie z zasadami 2 i 3 Europejskiego filaru praw socjalnych, 5 celem zrównoważonego rozwoju NZ i w stosownych przypadkach, krajową strategią na rzecz równouprawnienia płci;

cb)

szczegółowe informacje na temat uwzględnionych w ich planach udziałów i kierowania do konkretnego odbiorcy bezpośredniego wsparcia dochodu;

f)

w 2027 r. ocenę planu, o którym mowa w art. 17 ust. 5, w świetle rzeczywistego bezpośredniego wpływu system handlu emisjami w sektorach budownictwa i transportu drogowego zgodnie z  rozdziałem IVa dyrektywy 2003/87/WE;

f)

w 2027 r. ocenę planu, o którym mowa w art. 17 ust. 5, w świetle rzeczywistego bezpośredniego wpływu systemu handlu emisjami zgodnie z  dyrektywą 2003/87/WE;

a)

planów przedłożonych przez państwa członkowskie;

b)

oceny przez Komisję planów przedłożonych przez państwa członkowskie;

c)

stanu realizacji celów pośrednich i końcowych w planach przedłożonych przez państwa członkowskie;

d)

procedur dotyczących płatności, zawieszenia i rozwiązania, w tym przedstawionych uwag i środków zaradczych podjętych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia osiągnięcia w zadowalający sposób celów pośrednich i końcowych;

e)

innych istotnych informacji i dokumentów udostępnionych przez Komisję właściwej komisji Parlamentu Europejskiego w związku z wdrażaniem Społecznego Funduszu Klimatycznego.

a)

stopnia osiągnięcia celów Funduszu określonych w art. 1, efektywności wykorzystania zasobów oraz unijnej wartości dodanej;

b)

w podziale na kraje – postępów i skutków realizacji inwestycji i środków strukturalnych oraz wykorzystania bezpośredniego wsparcia dochodu w świetle osiągnięcia celów pośrednich i końcowych określonych w planach, a także późniejszej potrzeby i wymaganego poziomu bezpośredniego wsparcia dochodu w tym kontekście, zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 ust. 1 na lata 2028–2032;

c)

stosowania definicji ubóstwa energetycznego i ubóstwa związanego z mobilnością zgłoszonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 23 ust. 1 lit. aa oraz tego, czy w przyszłości konieczne może być bardziej szczegółowe podejście, oraz, w stosownych przypadkach, przedstawienie wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie;