IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 9.7.2025

COM(2025) 528 final

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Strateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE: Nagħtu spinta lill-preparatezza materjali tal-UE għall-kriżijiet

Introduzzjoni

Għal deċennji, l-Unjoni Ewropea gawdiet minn provvista suffiċjenti ta’ oġġetti essenzjali. Iżda l-iskala bla preċedent tal-kriżijiet reċenti wriet li dan ma jistax jibqa’ jitqies bħala stat ta’ fatt. Il-pandemija tal-COVID-19 żvelat il-vulnerabbiltajiet tal-ktajjen ta’ provvista tal-UE għall-prodotti mediċi, l-enerġija, il-prodotti agroalimentari u l-materja prima kritika. Il-gwerra illegali ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna enfasizzat l-importanza strateġika ta’ aċċess affidabbli għall-enerġija affordabbli, it-teknoloġiji u l-infrastruttura kritika, u kellha effetti fuq il-provvisti agrikoli madwar id-dinja.

Illum, l-UE qed tiffaċċja xenarju tar-riskju dejjem aktar kumpless u li qed jiddeterjora, immarkat minn tensjonijiet ġeopolitiċi li qed jiżdiedu, inkluż il-kunflitt, l-impatti li qed jiżdiedu tat-tibdil fil-klima, id-degradazzjoni ambjentali, u t-theddid ibridu u ċibernetiku, xprunat minn żieda fl-attività minn hacktivists, ċiberkriminali u gruppi sponsorjati mill-Istat. Barra minn hekk, l-isfidi ġeopolitiċi spiss huma minsuġin ma’ xulxin u għandhom impatt fuq ir-relazzjonijiet tal-UE ma’ partijiet differenti tad-dinja, inkluż fir-rigward tal-ktajjen ta’ provvista. L-impatti potenzjali tar-riskji qed jiżdiedu b’mod kostanti, b’konsegwenzi indiretti u effetti li jikkaskadu maż-żmien. Dan fl-aħħar mill-aħħar jissarraf f’theddida ġenerali akbar għas-sigurtà u d-disponibbiltà tal-provvisti essenzjali.

Skont ir-rakkomandazzjonijiet fir-rapport ta’ Niinistö, l-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza ( 1 ) ħabbret Strateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE kollha kemm hi li se (1) tintegra l-isforzi settorjali eżistenti kollha ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi, (2) issaħħaħ l-aċċess għal riżorsi kritiċi madwar l-UE u (3) tikkombina r-riżervi ċentralizzati fil-livell tal-UE mal-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri, bl-appoġġ ta’ sħubijiet pubbliċi-privati biex jiġu żgurati l-effiċjenza, l-iskalabbiltà u l-kosteffettività.

Din l-Istrateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE tadotta approċċ komprensiv għall-kumulazzjoni ta’ riżervi u tindirizza ċ-ċiklu kollu tagħha, mill-antiċipazzjoni għall-monitoraġġ tal-ktajjen ta’ provvista, il-miżuri għat-tisħiħ tas-sigurtà tal-provvista, il-ġestjoni tal-kumulazzjoni ta’ riżervi, u l-użu. Dan japplika għal oġġetti essenzjali ( 2 ), li għal dawn il-finijiet huma mifhuma bħala kwalunkwe oġġett fiżiku meħtieġ biex jinżammu funzjonijiet vitali tas-soċjetà ( 3 ). L-Istrateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE se trawwem riżervi pubbliċi u privati koordinati ta’ inputs kritiċi u tiżgura d-disponibbiltà tagħhom fiċ-ċirkostanzi kollha.

L-Istrateġija se tkun iggwidata mill-prinċipji sottostanti tas-solidarjetà, tat-trasparenza, tar-responsabbiltà u tal-aċċess ekwu għar-riżorsi madwar l-UE, li huma kruċjali biex tiġi żgurata l-ugwaljanza ta’ kulħadd, partikolarment f’ċirkostanzi severi. F’konformità mal-qafas tal-Unjoni tal-Ugwaljanza ( 4 ), l-implimentazzjoni tal-Istrateġija se tqis il-ħtiġijiet speċifiċi ta’ gruppi differenti, inkluż fir-rigward tal-ġeneru, id-diżabilità, l-età u l-isfond razzjali jew etniku.  

B’segwitu għall-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza, l-Istrateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tirrifletti bidla fil-mentalità minn approċċ maniġerjali reattiv tal-kriżijiet settorjali għal approċċ ta’ preparatezza proattiva, aġli u integrata aħjar.

Għaliex neħtieġu Strateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE

L-Istati Membri madwar l-UE ilhom jiffaċċjaw sfidi simili għal dawn l-aħħar żminijiet. Hemm lok ta’ żblukkar ta’ sinerġiji dwar il-preparatezza kollettiva fil-livell tal-UE billi tiġi kondiviża l-esperjenza u ssir ħidma flimkien dwar kif l-aħjar jiġi żgurat l-aċċess f’waqtu għal oġġetti essenzjali għall-awtoritajiet, in-negozji u l-pubbliku b’mod inklużiv. Għalhekk, huwa meħtieġ approċċ madwar l-UE kollha biex jikkumplementa u jappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri.

Il-kumulazzjoni ta’ riżervi hija komponent essenzjali tat-tħejjija għall-kriżi tal-UE u parti integrali mid-deterrenza u l-prontezza ġenerali għal xenarji ta’ kunflitt. Il-kriżijiet u t-theddid jistgħu ma jillimitawx lilhom infushom għal Stat Membru wieħed, u dan jagħmel tħejjija adegwata fil-livell tal-UE aktar rilevanti. Bħala Suq Uniku wieħed, bi ktajjen ta’ valur u ta’ provvista integrati ħafna, it-tfixkil fid-disponibbiltà ta’ materjali jew ta’ teknoloġiji kritiċi jirrikjedi kapaċità ta’ rispons fil-livell tal-UE.

F’dawn l-aħħar snin, ġew adottati diversi inizjattivi, strateġiji u liġijiet rilevanti tal-UE ( 5 ) biex isaħħu l-awtonomija strateġika, is-sigurtà interna u ekonomika, il-kompetittività, id-difiża u r-reżiljenza u biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet u d-dipendenzi tal-katina ta’ provvista. Fost dawn l-inizjattivi hemm miżuri mmirati speċifikament lejn it-titjib tal-aċċess għal oġġetti essenzjali, bħar-rekwiżit li l-Istati Membri jkollhom ħażniet taż-żejt; aggregazzjoni tad-domanda u xiri konġunt għall-gass; miżuri biex tingħata spinta lill-aċċess għall-materja prima kritika u lill-ipproċessar u r-riċiklaġġ tagħha; l-akkwist konġunt ta’ vaċċini kontra l-COVID-19; jew il-bini tar-riżerva strateġika tal-UE rescEU (ara l-Anness 1 għal ħarsa ġenerali tal-oqfsa legali u ta’ politika rilevanti tal-UE).

Madankollu, l-approċċ ġenerali għadu frammentat, u l-esperjenza enfasizzat għadd ta’ nuqqasijiet sinifikanti u interrelatati mill-qrib fil-qafas tal-UE.

1.Fehim komuni limitat dwar liema oġġetti essenzjali huma meħtieġa għal tħejjija għall-kriżijiet fl-isfond ta’ xenarju tar-riskju li qed jevolvi malajr. Dan ifixkel il-kooperazzjoni fis-setturi u bejn il-fruntieri. Billi jifhmu x’oġġetti huma essenzjali biex jiġu ffaċċjati kriżijiet potenzjali, kemm il-gvernijiet kif ukoll in-negozji jistgħu jieħdu deċiżjonijiet infurmati u koordinati dwar kif l-aħjar iħejju għal nuqqasijiet potenzjali.

2.Kondiviżjoni u koordinazzjoni limitati tal-informazzjoni bejn l-UE u l-Istati Membri, u bejn is-setturi ċivili u militari. B’riżultat ta’ dan, ma hemm l-ebda ħarsa ġenerali xierqa lejn l-isforzi ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi mill-Istati Membri madwar l-UE, li min-naħa tiegħu jirriżulta f’użu subottimali tar-riżorsi, il-kapaċitajiet u l-għarfien espert disponibbli. Barra minn hekk, l-ostakli amministrattivi, strutturali u loġistiċi li jippersistu madwar l-UE jistgħu jfixklu l-użu, it-trasport u l-aċċess f’xenarji ta’ kriżi.

3.Potenzjal mhux użat biżżejjed għall-kooperazzjoni mas-settur privat fis-setturi u bejn il-fruntieri. Is-settur privat għandu għarfien espert sinifikanti fil-ġestjoni tar-riżervi, il-loġistika u l-użu tagħhom. Tista’ titrawwem aktar kooperazzjoni strutturali pubblika-privata fil-kumulazzjoni ta’ riżervi ta’ emerġenza, l-aħjar prattiki kondiviżi, u t-tagħlimiet meħuda fis-setturi u bejn il-fruntieri.

4.L-oqfsa nazzjonali jew settorjali eżistenti li ma jirriflettux biżżejjed ir-rwol li jista’ jkollhom l-għodod ta’ azzjoni esterna u ta’ kooperazzjoni fit-tisħiħ tat-tħejjija materjali nazzjonali u tal-UE, pereżempju fis-sigurtà tal-katina ta’ provvista. Is-sħubijiet ma’ pajjiżi mhux tal-UE u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu jikkontribwixxu għat-tisħiħ tar-reżiljenza reċiproka u għall-iżgurar ta’ oġġetti essenzjali.

Għall-preparatezza tal-UE, huwa kruċjali li jiġi indirizzat dan in-nuqqas ta’ analiżi komprensiva u kondiviża bejn il-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, fis-setturi u bejn il-fruntieri, u li jiġu kkoordinati l-isforzi għall-preparatezza u r-rispons malajr u b’mod effettiv. Għalhekk, din l-istrateġija tieħu perspettiva transsettorjali u transfruntiera, fejn l-UE tista’ tipprovdi l-aktar valur miżjud.

L-objettiv ġenerali ta’ din l-istrateġija huwa li ttejjeb l-aċċess għal oġġetti essenzjali fiċ-ċirkostanzi kollha. Se ttejjeb l-interoperabbiltà tas-sistemi tal-kumulazzjoni ta’ riżervi kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak tal-UE matul iċ-ċiklu kollu tal-kumulazzjoni ta’ riżervi – l-ippjanar, ix-xiri, il-ġestjoni u l-użu tal-istokkijiet. L-istrateġija tiżgura l-preparatezza materjali, li tfisser il-prontezza, id-disponibbiltà u l-aċċessibbiltà ta’ oġġetti essenzjali bħala parti minn rispons effettiv għall-kriżijiet u għall-kunflitti. Fl-istess ħin, tappoġġa wkoll l-awtonomija strateġika għall-UE, billi tnaqqas id-dipendenzi u l-vulnerabbiltajiet u ttejjeb il-produzzjoni tal-UE ta’ oġġetti essenzjali.

Bini ta’ Strateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE

Din l-Istrateġija tibni fuq oqfsa settorjali eżistenti tal-UE u ssegwi l-prinċipji tal-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza, stabbiliti hawn taħt.

·Approċċ li jkopri l-perikli kollha, li jkopri l-ispettru sħiħ tar-riskji naturali u tar-riskji antropoġeniċi u t-theddid għall-preparatezza materjali. Għandu l-għan li jindirizza b’mod komprensiv riskji u theddid akbar għas-sigurtà tal-provvista, inkluż xenarju ta’ kunflitt, u l-interazzjoni tar-riskji, u l-effetti kaskata tagħhom.

·Approċċ ta’ gvern sħiħ, li jlaqqa’ flimkien il-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, fil-livelli kollha tal-gvern (lokali, reġjonali, nazzjonali u tal-UE) u jippromwovi l-kollaborazzjoni, il-koerenza tal-politika u l-kondiviżjoni tar-riżorsi. Huwa jinkludi kooperazzjoni effettiva bejn l-awtoritajiet ċivili u tad-difiża, u l-integrazzjoni koerenti tad-dimensjonijiet interni u esterni.

·Approċċ min-naħa tas-soċjetà kollha, li jrawwem kultura inklużiva ta’ preparatezza materjali li tinvolvi l-atturi rilevanti kollha għas-sigurtà tal-provvista, speċjalment is-settur privat. Dan ifisser ukoll li ċ-ċittadini jiġu megħjuna biex isiru atturi tar-reżiljenza tagħhom stess, billi jkollhom riżorsi biex jiżguraw awtosuffiċjenza minima ta’ 72 siegħa filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom, kif issottolinjat fl-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza.

F’konformità mas-sejbiet ta’ hawn fuq, din l-istrateġija tidentifika seba’ oqsma ewlenin għall-azzjoni tal-UE:

1.it-titjib tal-koordinazzjoni bejn l-Istati Membri u mal-UE;

2.il-prospettiva, l-antiċipazzjoni u l-ippjanar strateġiku;

3.it-tnaqqis ta’ distakki permezz ta’ kumulazzjoni tar-riżervi strateġika tal-UE;

4.it-tisħiħ ta’ infrastruttura robusta u interoperabbli tat-trasport u l-loġistika;

5.it-titjib tal-kooperazzjoni ċivili-militari;

6.it-trawwim ta’ kooperazzjoni pubblika-privata;

7.it-trawwim tal-kooperazzjoni fl-azzjoni esterna u fis-sħubijiet internazzjonali.

L-Istrateġija tiffoka fuq sfidi transsettorjali, filwaqt li tfittex komplementarjetà sħiħa ma’ azzjonijiet settorjali speċifiċi ( 6 ). Din l-Istrateġija se tiġi implimentata f’konsultazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri u mal-partijiet ikkonċernati rilevanti, filwaqt li jiġu rispettati bis-sħiħ is-sussidjarjetà, il-kompetenzi nazzjonali u l-ispeċifiċitajiet tal-Istati Membri.

1.Titjib tal-koordinazzjoni bejn l-Istati Membri u mal-UE

Kull Stat Membru huwa responsabbli għall-preparatezza materjali tiegħu stess. Madankollu, fi kriżijiet severi, kumplessi, transfruntiera u fit-tul, huwa kruċjali li jiġu kkoordinati miżuri nazzjonali biex tiġi żgurata provvista kostanti ta’ oġġetti essenzjali u l-kontinwazzjoni ta’ funzjonijiet vitali tas-soċjetà. Il-koordinazzjoni mhux biss trawwem is-solidarjetà iżda tipprevjeni wkoll it-tfixkil fis-suq uniku. Mingħajr koordinazzjoni, l-Istati Membri jistgħu jikkompetu għal oġġetti, kapaċitajiet tal-produzzjoni, kapaċitajiet tal-ħżin u tal-użu, u jistgħu jfixklu swieq li qed jiffunzjonaw tajjeb, li jirriżulta f’duplikazzjoni u kostijiet bla bżonn, u risponsi ineffiċjenti għall-kriżijiet u li jpoġġi aktar pressjoni fuq il-ktajjen ta’ provvista diġà fraġli.

Bħala l-ewwel pass, jeħtieġ li jissaħħu l-fiduċja u l-fehim reċiproċi, filwaqt li jitqies it-tħassib dwar is-sigurtà nazzjonali. L-UE se tiżviluppa aktar għodod għall-kondiviżjoni ta’ informazzjoni sikura ( 7 ), biex l-Istati Membri, il-Kummissjoni, l-aġenziji rilevanti tal-UE u l-partijiet ikkonċernati, ikunu jistgħu jiġbru flimkien informazzjoni dwar il-ktajjen ta’ provvista, l-arranġamenti għall-kumulazzjoni ta’ riżervi, u l-pjanijiet tal-użu. Dawn l-għodod iridu jkunu protetti sew u jikkonformaw mar-rekwiżiti tas-sigurtà tal-UE. Il-kondiviżjoni tal-informazzjoni, inkluż mal-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana (NATO, North Atlantic Treaty Organization) meta jkun rilevanti, għandha ttejjeb l-interoperabbiltà u b’hekk ittejjeb l-effiċjenza konġunta tar-rispons għall-kriżijiet.

Barra minn hekk, it-tisħiħ tas-sinerġiji u tal-interoperabbiltà tal-oġġetti maħżuna, l-arranġamenti, u l-pjanijiet tal-użu madwar l-UE se jwasslu għal titjib fl-effiċjenza. Il-koordinazzjoni għandha tittejjeb f’diversi stadji taċ-ċiklu tal-kumulazzjoni ta’ riżervi – l-ippjanar, ix-xiri, il-ġestjoni u l-użu tal-istokkijiet. Dan għandu jinvolvi wkoll kooperazzjoni aħjar fl-identifikazzjoni ta’ dipendenzi kritiċi fil-katina ta’ provvista, fl-allinjament tal-pjanijiet ta’ diversifikazzjoni u l-kooperazzjoni mad-dwana biex jiġi ffaċilitat l-influss ta’ oġġetti essenzjali fl-UE jew biex tiġi żgurata l-applikazzjoni ta’ restrizzjonijiet possibbli fuq l-esportazzjoni. L-akkwist konġunt u ċentrali ( 8 ) jista’ jottimizza b’mod effettiv l-akkwist tar-riżorsi u l-kooperazzjoni għal oġġetti essenzjali bejn l-Istati Membri u dan għandu jittejjeb aktar. Il-kooperazzjoni dwar postijiet sikuri u strateġiċi għal oġġetti essenzjali madwar l-UE, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet reġjonali, se ttejjeb ir-reżiljenza u l-effiċjenza ġenerali. Jistgħu jiġu kondiviżi l-aħjar prattiki u tagħlimiet dwar il-ġestjoni tal-istokk, it-traċċar f’ħin reali, il-monitoraġġ tal-kundizzjonijiet, it-twissijiet ta’ skadenza, ir-rotazzjoni tal-istokk, il-ħajja fuq l-ixkaffa, u l-ġestjoni tal-iskart.

Eżempji tajbin ta’ inizjattivi settorjali, li jikkoordinaw u jsaħħu l-approċċi ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi tal-Istati Membri, jinkludu mekkaniżmi għall-prodotti agroalimentari, inputs agrikoli essenzjali u kontromiżuri mediċi. It-tisħiħ tal-kumulazzjoni ta’ riżervi tal-Istati Membri jista’ jitqies ukoll għall-fjuwil nukleari bħala parti mill-implimentazzjoni tal-pjan direzzjonali biex jintemmu l-importazzjonijiet tal-enerġija Russa. Fis-settur tal-prodotti agroalimentari, il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Tħejjija u Rispons għall-Kriżijiet tas-Sigurtà tal-Ikel (EFCM, European Food Security Crisis preparedness and response Mechanism) għandu jiġi approfondit u operazzjonalizzat biex jittejbu l-iskambju ta’ informazzjoni, it-trasparenza u s-solidarjetà fil-kumulazzjoni ta’ riżervi( 9 ) bejn l-Istati Membri, il-partijiet ikkonċernati, u l-istituzzjonijiet tal-UE, f’koordinazzjoni mal-istrumenti taħt l-Organizzazzjoni Komuni tas-Swieq (CMO, Common Market Organisation). F’konformità mal-Patt għal Industrija Nadifa, il-pjattaforma għall-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt ta’ materja prima hija l-ewwel pass għall-istabbiliment ta’ Ċentru tal-UE għall-Materja Prima Kritika li għandu jassisti fix-xiri b’mod konġunt ta’ materja prima, jikkoordina riżervi strateġiċi, jissorvelja l-monitoraġġ tal-katina ta’ provvista, u jinkoraġġixxi l-investimenti. It-tagħlim u l-koordinazzjoni transsettorjali għandhom jiġu żgurati.

B’segwitu għall-mudell tar-Riżerva Ewropea ta’ Protezzjoni Ċivili taħt il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (UCPM, Union Civil Protection Mechanism), għandhom jiġu esplorati opzjonijiet għal sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni għall-Istati Membri biex jinnotifikaw lill-UE dwar kwalunkwe oġġett essenzjali disponibbli għal trasferiment volontarju lejn Stat Membru ieħor matul kriżijiet. Dan jista’ jinkludi l-koordinazzjoni tal-kostijiet tat-trasport u tal-użu permezz tal-Kummissjoni fil-UCPM. Fl-aħħar nett, l-istabbiliment ta’ kriterji komuni għad-diżimpenn ikkoordinat tar-riżervi matul l-emerġenzi huwa essenzjali.

2.Prospettiva, Antiċipazzjoni u ppjanar strateġiku

Il-prospettiva u l-antiċipazzjoni, l-identifikazzjoni f’waqtu ta’ theddid (u opportunitajiet biex jiġu akkumulati r-riżervi) huma kruċjali għall-ippjanar effettiv tar-rekwiżiti tal-provvista u tal-kumulazzjoni ta’ riżervi għal oġġetti essenzjali. Barra minn hekk, huwa meħtieġ ippjanar strateġiku biex jiġu determinati l-aktar miżuri xierqa, rilevanti għaż-żmien u kosteffiċjenti biex jiġi żgurat li l-oġġetti essenzjali jkunu disponibbli u lesti fi kriżi jew f’kunflitt. L-oqfsa legali tal-UE għadhom frammentati f’dan ir-rigward ( 11 ) u jvarjaw il-prattiki madwar l-Istati Membri. F’xi oqsma, bħal kejbils sottomarini u s-sigurtà tal-grilja tal-enerġija fuq l-art, l-ispazju, id-difiża, il-prodotti agroalimentari u l-inputs agrikoli essenzjali, il-kura tas-saħħa, u s-sustanzi kimiċi għat-trattament tal-ilma, għandu jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ arranġamenti fil-livell tal-UE.

Bħala parti mill-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza, l-UE se twettaq valutazzjoni komprensiva tar-riskji u tat-theddid. Hija se toffri għarfien aktar profond dwar xenarji ta’ kriżi u ta’ kunflitt u se ttejjeb il-kuxjenza dwar ir-riskji transsettorjali u transfruntiera għal funzjonijiet vitali tas-soċjetà. Dan għandu jappoġġa l-iskambji dwar il-valutazzjonijiet tar-riskju, l-ippjanar, u l-identifikazzjoni tad-distakki ta’ oġġetti essenzjali u opportunitajiet ta’ provvista mal-Istati Membri u fl-aħħar mill-aħħar jiffaċilita fehim komuni tal-ħtiġijiet kritiċi. Eżempji ta’ prattika tajbin attwali f’dan ir-rigward jinkludu l-Bord stabbilit skont l-IMERA u l-Mekkaniżmu Ewropew ta’ tħejjija u rispons għall-Kriżijiet tas-Sigurtà tal-Ikel (EFSCM).

Barra minn hekk, fil-livell tal-UE, l-għarfien mill-valutazzjonijiet eżistenti tar-riskju u tat-theddid ( 12 ) u mis-sistemi ta’ monitoraġġ tal-katina ta’ provvista ( 13 ) għandhom jinġabru flimkien u jiġu aġġornati regolarment, filwaqt li jiġu integrati studji ta’ prospettiva dwar żviluppi fit-tul tas-sigurtà tal-provvista( 14 ). Sistemi ta’ monitoraġġ awtomatizzati f’ħin reali, possibbilment appoġġati minn intelliġenza artifiċjali meta xieraq, jistgħu jantiċipaw u jittraċċaw b’mod aktar effettiv it-tfixkil fis-suq ( 15 ). Koordinazzjoni aħjar tal-istrumenti differenti se ttejjeb il-kuxjenza transfruntiera u transsettorjali dwar ir-riskji u dwar l-iskarsezza ta’ oġġetti essenzjali u tipprevjeni d-duplikazzjoni tal-isforzi.

Din il-koordinazzjoni mtejba tinkludi l-kunsiderazzjoni fil-prinċipju tas-solidarjetà tal-UE fl-arranġamenti tal-ippjanar – bħall-appoġġ minn Stat Membru għal ieħor, jew mir-riżervi strateġiċi tal-UE – biex jiġu evitati jew jingħelbu n-nuqqasijiet fil-provvista, jew jingħeleb it-tfixkil fil-katina ta’ provvista b’kostijiet għoljin u konsegwenzi severi, u biex jiġi ffaċilitat il-moviment potenzjali mir-riżervi minn pajjiż għal ieħor fl-UE.

L-Istati Membri għandhom jiddiskutu l-ambitu fil-mira tar-riżervi (abbażi tal-valutazzjonijiet tar-riskju deskritti hawn fuq, biex jiġu determinati l-oqsma ta’ prijorità) u l-livelli minimi xierqa tar-riżervi taħt ċirkostanzi speċifiċi f’setturi differenti, anki biex tiġi evitata l-ħela tal-istokkjar żejjed. Approċċ komuni għall-istabbiliment ta’ volumi ta’ oġġetti essenzjali u ta’ ħtiġijiet se jwassal għal livelli komparabbli ta’ preparatezza materjali madwar l-UE, filwaqt li jissaħħu l-prontezza u r-reżiljenza ġenerali, is-solidarjetà u l-kooperazzjoni effettiva, u l-evitar tad-distorsjoni tal-funzjonament normali u s-sostenibbiltà tas-Suq Intern.

Peress li l-kumulazzjoni ta’ riżervi hija għalja u tista’ toħloq żbilanċi fis-suq, l-Istati Membri u l-UE għandhom jevalwaw diversi modi kif jiżguraw id-disponibbiltà ta’ oġġetti essenzjali fil-proċess ta’ ppjanar tagħhom u jivvalutaw il-metodoloġija rilevanti tal-kumulazzjoni ta’ riżervi. Din għandha tinkludi: l-impatt potenzjali ta’ riskju fuq funzjoni vitali tas-soċjetà; il-kritikalità tal-ħin ta’ rispons; it-trikkib bejn l-għodod u r-ridondanza. Barra minn hekk, il-fallimenti tas-suq, id-disponibbiltà tal-kapaċitajiet tal-produzzjoni u tar-riċiklaġġ u d-dipendenzi tal-UE fuq pajjiżi oħra – f’kuntest ta’ tensjonijiet ġeopolitiċi li qed jikbru – jeħtieġ li jitqiesu.

Il-kumulazzjoni ta’ riżervi jew miżuri oħra ta’ preparatezza materjali għandhom jitfasslu b’mod li jimminimizza d-distorsjonijiet tas-suq u jevitaw l-effetti avversi tad-dinamika normali tal-provvista u tad-domanda. Hemm għadd ta’ modi kif il-ktajjen ta’ provvista jsiru aktar aġli u aktar reżiljenti, bħal tagħlim mill-aħjar prattiki fl-Istati Membri u f’pajjiżi mhux tal-UE, l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni, l-għoti ta’ spinta tal-awtosuffiċjenza tal-UE u tal-Istati Membri tagħha, iż-żieda fl-effiċjenza u fiċ-ċirkolarità tal-materjali f’riskju u t-tiftix għal alternattivi. L-istabbiliment ta’ arranġamenti mas-settur privat ( 16 ) biex jiġu pprovduti oġġetti essenzjali fi żmien qasir f’emerġenzi għandu jitqies ukoll.

3.Tnaqqis tad-distakki permezz ta’ kumulazzjoni tar-riżervi strateġika tal-UE

Il-pandemija tal-COVID-19 uriet li s-sistemi nazzjonali, anki meta jkunu koordinati tajjeb, jistgħu malajr ma jkunux jistgħu jipprovdu oġġetti essenzjali. Kienet meħtieġa azzjoni addizzjonali fil-livell tal-UE, biex jiġi indirizzat nuqqas mifrux u simultanju fl-Istati Membri kollha, inkluż fir-Reġjuni Ultraperiferiċi. Kriżijiet kumplessi simili li fihom il-pajjiżi kollha jiffaċċjaw l-istess nuqqasijiet fl-istess ħin, x’aktarx li jokkorru bi frekwenza dejjem akbar fil-futur; għaldaqstant, il-ħtieġa li tiġi żviluppata aktar il-kumulazzjoni ta’ riżervi strateġika fil-livell tal-UE. L-approċċ fil-livell tal-UE s’issa kien settorjali u limitat.

Pereżempju, il-UCPM iżomm riżervi strateġiċi fil-livell tal-UE taħt l-inizjattiva rescEU għall-użu rapidu f’każ ta’ emerġenza, inklużi r-rispons għal diżastri u l-kontromiżuri mediċi. ReliefEU, il-Kapaċità ta’ Rispons Umanitarju Ewropew, għandha riżervi ta’ provvisti umanitarji madwar id-dinja. Fir-rigward tas-saħħa tal-annimali, il-Kummissjoni żżomm banek ta’ antiġeni u ta’ vaċċini ta’ emerġenza għall-mard transfruntier. L-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima għandha bastimenti ta’ riżerva għal risponsi għat-tixrid taż-żejt. Il-Bank Ċentrali Ewropew jimmaniġġa riżerva strateġika ta’ karti tal-flus. Eżempji oħra ta’ approċċ ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi madwar l-UE fil-qasam tal-enerġija huma l-Pjan Direzzjonali REPowerEU, li jistabbilixxi eliminazzjoni gradwali koordinata u sikura tal-importazzjonijiet tal-gass, taż-żejt u tal-enerġija nukleari Russi kif ukoll il-kumulazzjoni ta’ riżerva ta’ komponenti ewlenin biex jiġi żgurat irkupru malajr minn blackouts fit-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija.

Fost dawn il-mekkaniżmi ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi fil-livell tal-UE, rescEU hija waħda mill-akbar transsettorjali u l-aktar versatili. Hija tinsab fil-qalba tal-arranġamenti tal-UE għall-kumulazzjoni ta’ riżervi ta’ emerġenza, f’kuntest li fih l-arranġamenti tal-kumulazzjoni ta’ riżervi fil-livell tal-UE jeżistu f’setturi limitati.

Aktar ’l quddiem, l-UE għandha żżomm u żżid ir-riżervi strateġiċi tal-UE tagħha, filwaqt li tibni fuq il-mudell ta’ rescEU (ara l-Anness 2 għal aktar dettalji dwar il-konsolidazzjoni tar-riżerva eżistenti ta’ rescEU u ta’ perkorsi possibbli għall-futur). Il-Kummissjoni se tivvaluta l-adegwatezza tal-espansjoni tar-riżervi strateġiċi għal tipi oħra ta’ kapaċitajiet li għalihom jiġu identifikati d-distakki.

Din l-analiżi għandha tinġabar flimkien ma’ analiżijiet u identifikazzjonijiet ta’ distakki oħra minn setturi li tradizzjonalment mhumiex marbuta mal-protezzjoni ċivili, bħal dawk li jidhru fl-Istrateġija Ewropea reċenti għar-Reżiljenza tal-Ilma u fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar is-Sigurtà tal-Kejbils. Pereżempju, il-moduli funzjonali għat-tiswija tal-kejbils jistgħu jkunu parti mill-istrateġija għall-kumulazzjoni tar-riżervi tal-UE biex jiġi żgurat irkupru fil-pront minn tfixkil fil-provvista tal-enerġija jew tal-kejbils fibrottiċi. Għal ċerti oġġetti, bħal art rari u kalamiti permanenti, il-kumulazzjoni ta’ riżervi ta’ emerġenza tista’ sservi wkoll ta’ lqugħ sakemm il-ktajjen ta’ provvista mfixkla jadattaw għal realtà ġdida.

Se jitqiesu wkoll kooperazzjoni msaħħa bejn is-settur pubbliku u dak privat u soluzzjonijiet aktar innovattivi bħall-kumulazzjoni ta’ riżervi virtwali u inventarji bbażati fuq il-bejjiegħa. Pereżempju, fl-2026, il-Kummissjoni se tistabbilixxi Ċentru tal-UE għall-Materja Prima Kritika biex takkwista b’mod konġunt materja prima f’isem kumpaniji interessati u f’kooperazzjoni mal-Istati Membri. Il-monitoraġġ tal-katina ta’ provvista u l-koordinazzjoni tal-ħażniet strateġiċi huma mmarkati bħala kompiti addizzjonali potenzjali ( 17 ).

Il-Kummissjoni se tkompli wkoll tiżgura li jiġu segwiti prattiki effiċjenti ta’ ġestjoni tal-kumulazzjoni ta’ riżervi, speċifikament adattati għat-tip u n-natura tar-riżerva. Prattiki effiċjenti ta’ ġestjoni tal-kumulazzjoni ta’ riżervi ma jittrattawx biss il-fatt li jkun hemm teknoloġija jew sistemi avvanzati fis-seħħ, iżda wkoll dwar il-fatt li jkun hemm professjonisti b’ħiliet biex ifasslu u jimmaniġġaw ir-riżervi, jiġifieri b’rispons għal diżastri naturali u emerġenzi. L-iffaċilitar tat-taħriġ u l-iżvilupp tal-forza tax-xogħol f’dan il-qasam huwa komponent ewlieni ta’ titjib u effiċjenza kontinwi.

Il-ġestjoni effiċjenti tal-kumulazzjoni ta’ riżervi tinkludi prattiki anki għar-rotazzjoni u r-riforniment ta’ oġġetti, u l-użu ta’ donazzjonijiet ta’ oġġetti, li jkunu waslu qrib id-data ta’ skadenza tagħhom. Dan jinvolvi wkoll il-valutazzjoni tal-possibbiltà li jiġu stabbiliti riżervi virtwali u jsiru arranġamenti ma’ operaturi tas-settur privat għall-provvista ta’ oġġetti speċifiċi, fi żminijiet ta’ kriżi. Fuq dan il-punt, il-Kummissjoni se tħares ukoll lejn ir-ritorn ta’ oġġetti li jistgħu jintużaw mill-ġdid wara l-ewwel użu, biex jiġi massimizzat il-valur miżjud tal-assi ta’ rescEU.

L-implimentazzjoni ta’ din l-istrateġija għandha tqis ukoll l-isfidi speċifiċi tal-kumulazzjoni ta’ riżervi u fil-provvista ta’ prodotti li jistgħu jinħażnu biss għal żmien qasir, bħal isotopi radjuattivi mediċi u l-materjali sors għall-produzzjoni tagħhom.

4.Tisħiħ ta’ infrastruttura robusta u interoperabbli tat-trasport u tal-loġistika

L-iżgurar tad-disponibbiltà ta’ oġġetti essenzjali fi żminijiet ta’ kriżi fis-setturi u bejn il-fruntieri jiddependi fuq infrastruttura robusta u interoperabbli tat-trasport, tal-loġistika u tal-kumulazzjoni ta’ riżervi. Dan japplika matul iċ-ċiklu kollu tal-kumulazzjoni ta’ riżervi, mill-ġestjoni tal-ktajjen ta’ provvista sal-użu, u jinvolvi lill-partijiet kollha – l-Istati Membri, il-Kummissjoni, is-settur militari u dak privat. Disturbi fil-ktajjen tal-loġistika jistgħu jħallu impatt serju fuq ir-rispons għall-kriżijiet, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak tal-UE.

L-UE għandha ttejjeb il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni biex toħloq politiki u oqfsa regolatorji adattabbli għall-moviment transfruntier fi żminijiet ta’ kriżi u ta’ tfixkil. Dan jinkludi s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għaċ-ċaqliq u l-allokazzjoni ta’ riżorsi bejn il-fruntieri u l-għoti ta’ flessibbiltà mmirata fir-regolamenti dwar it-trasport ( 18 ). Dan l-approċċ għandu jitqies fil-kuntest tal-ħidma li għaddejja bħalissa u dik li ġejja fuq il-mobbiltà militari, fejn l-iffaċilitar tat-trasport transfruntier bla xkiel madwar l-UE ta’ tagħmir u persunal militari, b’mod partikolari fi żminijiet ta’ kriżi u ta’ tfixkil, huwa kruċjali għat-tisħiħ tal-preparatezza, tal-kapaċità ta’ rispons u tal-pożizzjoni ta’ deterrenza kredibbli tal-UE.

Barra minn hekk, l-UE għandha tiżgura li l-infrastruttura tal-kumulazzjoni ta’ riżervi tagħha tkun reżiljenti, sikura u aċċessibbli. Il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni dwar il-ħtiġijiet u, meta possibbli, il-postijiet għar-riżervi hija kruċjali għall-iżvilupp tan-network tat-trasport kif xieraq. Il-kumulazzjoni ta’ riżervi tista’ tgħin ukoll biex tiġi salvagwardjata d-disponibbiltà tal-oġġetti meħtieġa biex jinżammu entitajiet kritiċi reżiljenti tat-trasport biex tiġi żgurata l-kontinwità tal-operat u jinżammu funzjonijiet vitali tat-trasport u tal-loġistika.

Fl-aħħar nett, is-sistemi interoperabbli ċivili u militari tat-trasport u tal-loġistika huma essenzjali biex jiġi żgurat il-moviment rapidu tal-persunal, tat-tagħmir u tal-ħażniet madwar l-UE matul il-kriżijiet u l-kunflitti. L-investiment fl-infrastruttura u fl-assi kritiċi tat-trasport għandu jingrana l-potenzjal tagħhom ta’ użu doppju. L-ippjanar ta’ postijiet tal-kumulazzjoni ta’ riżervi ċivili għandu jkun ikkoordinat aħjar mal-ħidma li għaddejja bħalissa fil-livell tal-UE fuq il-mobbiltà militari u b’mod partikolari l-pakkett ta’ mobbiltà militari li jmiss. Kwalunkwe valutazzjoni tar-riskju tal-kumulazzjoni ta’ riżervi għandha tidentifika u tevita konġestjonijiet f’rotot u f’nodi strateġiċi tat-trasport.

5.Titjib tal-kooperazzjoni ċivili-militari

F’bosta xenarji ta’ kriżi, bħal eventi ta’ temp estrem, l-awtoritajiet ċivili jeħtieġu appoġġ militari. Min-naħa l-oħra, approċċ li jkopri l-perikli kollha għall-preparatezza materjali tal-UE li jinvolvi t-tħejjija għall-kriżijiet u l-kunflitti fuq skala kbira, meta il-kooperazzjoni ċivili-militari hija indispensabbli. Il-ġlieda u l-ġestjoni effettivi tal-konsegwenzi tal-forom kollha ta’ attakki, inklużi t-theddid ibridu u l-aggressjoni armata, jiddependu b’mod sinifikanti fuq il-kapaċitajiet u r-riżorsi ċivili. Biex jiżviluppa u jżomm il-prontezza materjali, il-kapaċità loġistika u r-reżiljenza tiegħu, il-militar jiddependi fuq il-funzjonament ta’ sistemi usa’ tas-soċjetà.

Pereżempju, l-Istrateġija għall-Kontromiżuri Mediċi tenfasizza li l-kontromiżuri mediċi meħtieġa għall-użu ċivili fl-isptarijiet jew għall-użu militari tal-ewwel linji spiss ikunu l-istess. It-tisħiħ tal-kooperazzjoni ċivili-militari dwar il-kontromiżuri mediċi jsaħħaħ il-prontezza miltari u tas-soċjetà għall-emerġenzi u jagħti spinta lill-kapaċità tal-produzzjoni u tal-użu.

Il-proposta attwali tal-Kummissjoni għall-Programm għall-Industrija tad-Difiża Ewropea (EDIP, European Defence Industry Programme) fiha proposti maġġuri dwar attivitajiet ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi militari, kif ukoll elementi ġodda rilevanti għall-kooperazzjoni ċivili-militari fil-preparatezza materjali. Hija tenfasizza l-ħtieġa għal reġim tal-UE għas-sigurtà tal-provvista għall-industrija tad-difiża, li għandu jippermetti lill-UE u lill-Istati Membri jantiċipaw u jindirizzaw il-konsegwenzi ta’ kriżijiet fil-provvista permezz ta’ diversi azzjonijiet, bħall-adattament ta’ prodotti ċivili u l-ħolqien ta’ riżervi strateġiċi. Ladarba jkun fis-seħħ, l-EDIP jipprovdi qafas għal aktar tisħiħ tal-kooperazzjoni dwar il-kumulazzjoni ta’ riżervi militari, pereżempju permezz ta’ appoġġ finanzjarju għall-attivitajiet tal-kumulazzjoni ta’ riżervi relatati mad-difiża tal-Istati Membri. Hemm potenzjal ċar biex jiżdiedu l-interoperabbiltà, l-interkambjabbiltà u l-komplementarjetà tal-assi ċivili u tad-difiża, tal-oġġetti b’użu doppju u/jew tar-riżervi kondiviżi, meta rilevanti għaż-żewġ setturi, inkluż għall-infrastruttura b’użu doppju għall-komunikazzjonijiet, in-navigazzjoni u l-osservazzjoni bbażati fl-ispazju.

Fl-istess ħin, hemm lok għal kooperazzjoni u koordinazzjoni mtejba bejn il-partijiet ikkonċernati ċivili u militari fil-preparatezza materjali, inkluż sħab tal-istess fehma, speċjalment in-NATO. L-oqsma rilevanti għal kooperazzjoni u koordinazzjoni miżjuda jistgħu jinkludu s-sigurtà tal-provvisti u tal-istokkijiet, is-sigurtà tal-enerġija u tal-ilma, il-kontromiżuri mediċi u l-ġestjoni strateġika tar-riżorsi.

6.Trawwim ta’ kooperazzjoni pubblika-privata 

Kuljum, in-negozji jakkwistaw, jipproduċu, jaħżnu u jiddistribwixxu oġġetti essenzjali u jimmaniġġaw infrastruttura kritika. Madankollu, huma dejjem aktar esposti għal riskji u theddid li jista’ jkollhom impatt fuq il-ktajjen ta’ provvista u l-operazzjonijiet normali tagħhom. F’sitwazzjonijiet ta’ kriżi, dan it-tfixkil jista’ jikkostitwixxi riskji serji għas-soċjetà. Barra minn hekk, is-settur privat għandu għarfien espert sinifikanti rilevanti għall-preparatezza materjali, kif rikonoxxut fl-Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà Ekonomika. L-involviment tan-negozji fil-fażijiet kollha tal-kumulazzjoni ta’ riżervi - l-antiċipazzjoni, il-ġestjoni tal-ktajjen ta’ provvista, il-kapaċitajiet tal-produzzjoni, ix-xiri, il-ġestjoni tar-riżervi u l-użu – huwa kruċjali biex tingħata spinta lill-effiċjenza. Fil-livell tal-UE, diġà jeżistu oqfsa differenti li jiffaċilitaw il-kooperazzjoni pubblika-privata f’dan ir-rigward ( 20 ), iżda approċċ transettorjali aktar komprensiv u madwar l-UE jgħin biex jikkoordina u jikkumplementa dawn l-inizjattivi eżistenti.

It-Task Force għall-Preparatezza pubblika-privata li għandha tiġi stabbilita skont l-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza se tilħaq b’mod effettiv lir-rappreżentanti tan-negozji rilevanti biex tibni forma aktar aġli ta’ preparatezza li tista’ tindirizza jew tantiċipa l-konġestjonijiet jew ir-riskji tal-katina ta’ provvista u tappoġġa l-kumulazzjoni ta’ riżervi u l-produzzjoni ta’ emerġenza, meta meħtieġ. It-Task Force għall-Preparatezza pubblika-privata għandha tagħti input rilevanti fin-network tal-UE għall-kumulazzjoni ta’ riżervi.

Il-kooperazzjoni fit-Task Force għall-Preparatezza pubblika-privata tista’ tiffaċilita l-immappjar ta’ kumpaniji Ewropej ewlenin involuti fil-preparatezza materjali, abbażi ta’ kriterji ċari. Il-kooperazzjoni għandha tippromwovi wkoll l-iskambju tal-aħjar prattiki biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri u tal-kumpaniji biex isiru aktar reżiljenti għal xokkijiet interni u esterni għall-arranġamenti ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi, f’konformità mar-regoli u l-prinċipji tal-kompetizzjoni u tas-suq uniku kif ukoll ma’ rekwiżiti minimi futuri potenzjali tal-preparatezza kif previst fl-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza.

Barra minn hekk, l-UE għandha tiffaċilita l-kooperazzjoni bejn l-UE, l-Istati Membri u l-industrija fl-iżvilupp ta’ għodod għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni dwar il-ktajjen kritiċi ta’ provvista u l-kumulazzjoni ta’ riżervi, filwaqt li tibni fuq oqfsa settorjali eżistenti, u f’konformità sħiħa mad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE.

Barra minn hekk, huwa meħtieġ mudell tal-UE għal djalogu proattiv bejn is-setturi pubbliċi u privati biex tiġi żgurata l-kontinwità tal-operat matul kriżijiet. L-iżvilupp ta’ proċeduri għall-provvista ta’ oġġetti essenzjali f’emerġenzi, għal operazzjonijiet konġunti tal-kumulazzjoni ta’ riżervi u sħubijiet f’każ ta’ kriżi ma’ kumpaniji loġistiċi jista’ jkun ta’ benefiċċju. L-għarfien espert tas-settur privat għandu jintuża fil-promozzjoni tal-iżvilupp ta’ ġestjoni innovattiva ta’ riżervi, inklużi riżervi virtwali.

L-Istati Membri implimentaw mudelli ta’ suċċess biex jinċentivaw il-kooperazzjoni mas-settur privat fil-kumulazzjoni ta’ riżervi strateġiċi biex jikkumpensaw għall-kostijiet addizzjonali involuti fil-kumulazzjoni ta’ riżervi, pereżempju inċentivi tat-taxxa u skemi ta’ garanzija. Dawn il-mudelli għandhom jiġu esplorati aktar mas-settur privat u jiġu kondiviżi bejn l-Istati Membri.

7.Trawwim tal-kooperazzjoni f’azzjoni esterna u fi sħubijiet internazzjonali

Fid-dinja interkonnessa tal-lum, l-iżgurar tal-aċċess għal oġġetti essenzjali matul il-kriżijiet jiddependi fuq ktajjen ta’ provvista globali. Is-sigurtà u r-reżiljenza tal-UE u tal-viċinat tagħha huma interkonnessi mill-qrib u jikkostitwixxu fattur ta’ stabbiltà. Bit-trawwim ta’ sħubijiet internazzjonali, l-iskambju ta’ prattiki tajbin u l-użu tal-għodod ta’ politika esterna tagħha, l-UE tista’ ttejjeb il-preparatezza materjali tagħha.

L-UE għandha ssaħħaħ aktar il-kooperazzjoni fil-preparatezza materjali ma’ pajjiżi ġirien, filwaqt li tibni fuq il-kooperazzjoni eżistenti, bħal mal-Istati Parteċipanti tal-UCPM ( 21 ), jew mal-pajjiżi sħab fis-Sistema komunitarja ta’ skambju ta’ informazzjoni radjoloġika urġenti (ECURIE) għal emerġenzi radjoloġiċi ( 22 ). Il-Patt Ġdid li jmiss għall-Mediterran se joffri aktar opportunitajiet ma’ pajjiżi fil-baċir tal-Mediterran u tal-Lvant Nofsani, u l-Istrateġija tal-UE għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed ( 23 ) li tnediet dan l-aħħar se żżid il-preparatezza tal-Ewropa billi ttejjeb it-trasport, l-enerġija u l-konnessjonijiet diġitali. Il-finanzjament minn strumenti bħall-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI - Global Europe, Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument) jew l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni III huma essenzjali għall-ħolqien ta’ reżiljenza reċiproka. Barra minn hekk, l-UE għandha tislet b’mod speċifiku tagħlimiet mill-esperjenza tal-Ukrajna fl-iżgurar tal-provvista ta’ oġġetti essenzjali matul kunflitt armat. Barra minn hekk, l-UE għandha tinkludi lill-Ukrajna b’mod aktar sistematiku fl-isforzi tagħha ta’ kumulazzjoni ta’ riżervi, inkluż fil-ktajjen ta’ provvista Ewropej, minħabba l-esperjenzi tal-Ukrajna

Biex jitnaqqsu l-vulnerabbiltajiet tal-katina ta’ provvista u tissaħħaħ l-awtonomija strateġika tagħha, l-UE għandha ssaħħaħ il-ftehimiet u l-alleanzi bilaterali internazzjonali strateġiċi eżistenti, u, meta xieraq, tiżviluppa aktar jew toħloq sħubijiet imfassla apposta u ta’ benefiċċju reċiproku ma’ pajjiżi mhux tal-UE f’setturi bħall-enerġija, is-saħħa, l-ilma, id-difiża u l-materja prima, filwaqt li tikkontribwixxi għall-iżvilupp sostenibbli. Is-sħubijiet ta’ benefiċċju reċiproku skont l-Istrateġija Global Gateway għandhom jiġu ingranati meta rilevanti. Barra minn hekk, għandu jsir użu minn għodod bħal Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles, Sħubijiet għal Kummerċ u Investimenti Nodfa, Sħubijiet strateġiċi dwar il-materja prima, jew fil-futur, sħubijiet strateġiċi dwar mediċini kritiċi u Sħubijiet Diġitali.

L-UE għandha żżid aktar il-kooperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u f’fora multilaterali. Pereżempju, il-parteċipazzjoni tal-UE fl-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (AIE), b’mod partikolari fil-Programm għas-Sigurtà tal-Minerali Kritiċi, u s-sħubija tal-UE mal-Organizzazzjoni tal-Ġappun għall-Metalli u s-Sigurtà tal-Enerġija (JOGPEC, Japan Organisation for Metals and Energy Security) għat-traċċar ta’ materja prima kritika huma notevoli, kif huwa l-involviment f’Gavi, l-Alleanza għall-Vaċċini fis-settur tas-saħħa, għall-kumulazzjoni ta’ riżervi ta’ vaċċini fid-dinja.

L-UE għandha tuża wkoll politiki ekonomiċi u ta’ kooperazzjoni esterni biex tappoġġa l-infrastruttura rilevanti diġitali, tat-trasport u tal-loġistika. L-aċċess miftuħ u sikur għall-beni komuni globali u għad-dominji strateġiċi, bħal rotot tal-provvista marittima u kejbils sottomarini, huwa vitali wkoll għas-sigurtà tal-provvista. Il-kejbil sottomarin MEDUSA, appoġġat mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Bank Ewropew tal-Investiment Globali, se jipprovdi konnettività b’veloċità għolja bejn ix-xtut tat-Tramuntana u dawk tan-Nofsinhar tal-Mediterran u se jiġi estiż sal-Afrika tal-Punent. Barra minn hekk, ir-Rotta tat-Trasport Internazzjonali Trans-Kaspju u t-12-il Rotta ta’ Prijorità ta’ Global Gateway fl-Afrika huma eżempji ewlenin tal-fokus tal-UE fuq l-istabbiliment ta’ rotot alternattivi u sostenibbli tat-trasport. Il-Kuritur Ekonomiku propost bejn l-Indja, il-Lvant Nofsani u l-Ewropa (IMEC, India-Middle East-Europe Economic Corridor) se jkollu l-potenzjal li jsaħħaħ il-konnettività madwar il-kontinenti.

Fl-iżvilupp tal-istrateġiji tagħha għall-kumulazzjoni ta’ riżervi, l-UE għandha tiżgura li tali miżuri ma jimminawx is-sigurtà globali tal-ikel. F’dan il-kuntest, l-UE se tkompli bl-involviment tagħha f’oqfsa ta’ kooperazzjoni internazzjonali bħall-inizjattiva tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar is-Swieq Agrikoli (AMIS, Agricultural Market Information System) tal-G20 li tippromwovi t-trasparenza u l-koordinazzjoni fis-swieq agroalimentari globali.

Fl-aħħar nett, l-UE għandha żżid is-sinerġiji bejn l-isforzi interni u esterni tal-UE għall-kumulazzjoni ta’ riżervi, l-għajnuna umanitarja u s-sħubijiet internazzjonali. Ir-riflessjonijiet attwali dwar il-ktajjen ta’ provvista strateġiċi jistgħu jwasslu għal kisbiet sinifikanti fl-effiċjenza bil-ħsieb tad-distakki drammatiċi attwali fil-finanzjament fis-settur umanitarju u jistgħu jservu bħala eżempju għal titjib fl-effiċjenza fl-UE. ReliefEU tnaqqas id-distakk bejn il-ħtiġijiet urġenti f’żoni milquta minn kriżi u r-riżorsi disponibbli mis-sħab Ewropej. Hija tikkontribwixxi għal sistema flessibbli u reattiva li tadatta kemm għal diżastri immedjati kif ukoll għall-isfidi umanitarji li jkunu għaddejjin, filwaqt li tiżgura li r-riżorsi jitwasslu b’mod effettiv u effiċjenti fejn ikunu l-aktar meħtieġa.

8.Konklużjoni u passi li jmiss

It-tisħiħ tal-preparatezza materjali u tar-riżervi strateġiċi tal-UE huwa komponent kruċjali biex tissaħħaħ il-preparatezza fis-soċjetajiet Ewropej taħt riskji u theddid ta’ kriżi li qed jiżdiedu. L-Istrateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE tipprovdi pass inizjali lejn approċċ komprensiv u koordinat, filwaqt li tappoġġa lill-Istati Membri b’azzjonijiet konġunti fil-livell tal-UE meta meħtieġ.

Il-preparatezza materjali tirrikjedi l-investimenti. Dawn il-kostijiet huma megħluba minn gwadanji fir-reżiljenza, tnaqqis fit-tfixkil, nefqa aktar baxxa għall-irkupru, żieda fil-kompetittività fit-tul u kostijiet li x’aktarx ikunu aktar baxxi f’termini ta’ ħajjiet u ta’ għajxien. Il-prinċipju tal-preparatezza u tas-sigurtà sa mit-tfassil, azzjoni ewlenija tal-Istrateġija għal Unjoni tal-Preparatezza, se jkollu rwol sinifikanti fl-iżgurar ta’ appoġġ finanzjarju sostenibbli u fit-tul għal preparatezza materjali u żamma tar-riżervi strateġiċi mtejba. Il-Kummissjoni se tqis l-importanza tal-preparatezza materjali u taż-żamma tar-riżervi strateġiċi tal-UE fil-proposti għall-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss.

Fil-futur, il-Kummissjoni se tinvolvi ruħha mal-Istati Membri, mas-SEAE, mal-Parlament Ewropew u mal-partijiet ikkonċernati biex tiddiskuti u timplimenta l-azzjonijiet inizjali stabbiliti f’din l-istrateġija. Il-flussi ta’ ħidma tan-network għall-kumulazzjoni tar-riżervi tal-UE u t-Task Force għall-Preparatezza se jagħmluha possibbli li tiġi approfondita l-analiżi tad-distakki u tal-ħtiġijiet, li tiġi ggwidata l-implimentazzjoni tal-miżuri u li jiġu identifikati aktar ħtiġijiet għal azzjoni. B’mod parallel, l-Istrateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE se tikkomplementa l-inizjattivi ta’ preparatezza settorjali. Fl-2026, il-Kummissjoni se tieħu rendikont tal-implimentazzjoni ta’ din l-istrateġija.

It-tagħlim kontinwu, il-kondiviżjoni ta’ prattiki tajbin u l-innovazzjoni se jixprunaw politika robusta u mifruxa mal-UE kollha dwar il-preparatezza materjali u l-kumulazzjoni ta’ riżervi.

Billi ssaħħaħ il-preparatezza materjali tagħha, l-UE tista’ tiżgura d-disponibbiltà u l-aċċessibbiltà ta’ oġġetti essenzjali, biex b’hekk tissalvagwardja l-funzjonament mingħajr interruzzjoni tal-ktajjen ta’ provvista u l-funzjonijiet vitali tas-soċjetà u ttejjeb il-benesseri u s-sigurtà taċ-ċittadini Ewropej.

(1) () JOIN (2025) 130 final – Strateġija Ewropea għal Unjoni tal-Preparatezza.

(2) ()    Għall-fini ta’ din l-istrateġija, “oġġetti” tinkludi materja prima u sekondarja, komoditajiet, riżorsi naturali, prodotti, tagħmir, eċċ. It-terminu jintuża f’sens wiesa’ mingħajr preġudizzju għad-definizzjonijiet u t-termini speċifiċi użati f’oqfsa settorjali.

(3) ()    Il-funzjonijiet vitali tas-soċjetà huma sistemi u strutturi fundamentali li jippermettu lil soċjetà topera, filwaqt li jissalvagwardjaw lis-soċjetajiet, l-ekonomiji, il-kulturi u l-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna fi kwalunkwe ċirkostanza. Dawn il-funzjonijiet jinkludu, l-ewwel u qabel kollox, is-sikurezza tal-popolazzjoni tal-UE, li tinkludi l-protezzjoni minn diżastri naturali, il-kontinwità governattiva u t-teħid tad-deċiżjonijiet, il-proċessi demokratiċi, il-koeżjoni soċjali u l-istabbiltà ekonomika u s-sigurtà interna u esterna. Huma jiffurmaw il-pedament ta’ soċjetà stabbli u sigura.

(4) ()    L- istrateġiji tal-Unjoni tal-Ugwaljanza jippromwovu aċċess ugwali għas-saħħa għal kulħadd.

(5) ()    Bħall-Protect EU - l-Istrateġija ta’ Sigurtà Interna, l-Istrateġija ta’ Sigurtà Ekonomika, il-White Paper dwar il-Ġejjieni tad-Difiża Ewropea, il-Boxxla għall-Kompetittività tal-UE, l-Istrateġija Ewropea għar-Reżiljenza tal-Ilma, il-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Ekonomija Ċirkolari, l-Att dwar l-Emerġenzi u r-Reżiljenza tas-Suq Intern (IMERA Internal Market Emergency and Resilience Act), l-Att dwar il-Materja Prima Kritika, il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (UPCM, Union Civil Protection Mechanism), id-Direttiva dwar il-Ħażniet taż-Żejt (li bħalissa tinsab taħt reviżjoni) , ir-Regolament dwar il-Ħażniet tal-Gass tal-UE, l-Att futur dwar il-Mediċini Kritiċi, u l-Istrateġija għall-Kontromiżuri Mediċi.

(6) ()    Pereżempju, l-Istrateġija l-ġdida għall-Kontromiżuri Mediċi u l-pjan strateġiku tal-UE tagħha għall-kumulazzjoni ta’ riżerva ta’ kontromiżuri mediċi (COM(2025) 529 final).

(7) ()    Is-sistemi ta’ skambju ta’ informazzjoni settorjali eżistenti jinkludu pereżempju, is-Sistema Komunitarja ta’ Skambju ta’ Informazzjoni Radjoloġika Urġenti (ECURIE, European Community Urgent Radiological Information Exchange System) għal emerġenzi radjoloġiċi u nukleari; is-Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Rispons (EWRS, Early Warning and Response System) għal theddid bijoloġiku, kimiku u transfruntier serju għas-saħħa mhux magħruf (skont ir-Regolament 2022/2372); is-Sistema Komuni ta’ Komunikazzjoni u Informazzjoni f’każ ta’ Emerġenza (CECIS, Common Emergency Communication and Information System) (skont id-Deċiżjoni 1313/2013/UE dwar Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili).

(8) ()    Eżempji tajbin ta’ inizjattivi ġodda dwar l-aggregazzjoni tad-domanda u x-xiri konġunt jinkludu AggregateEU, il-mekkaniżmi li jmiss dwar l-idroġenu, u ċ-Ċentru tal-UE għall-Materja Prima Kritika. Ix-xiri konġunt ta’ kontromiżuri mediċi ilu jsir mill-2014.

(9) ()    F’konformità mar-rekwiżiti tal-UE tas-sikurezza alimentari u mad-dritt tal-kompetizzjoni.

(10) ()    Jew jibni fuq u jikkomplementa listi li jistgħu jiġu żviluppati taħt mekkaniżmi rilevanti bħall-Att dwar l-Emerġenzi u r-Reżiljenza tas-Suq Intern.

(11) ()    Xi oqfsa legali eżistenti jew proposti tal-UE jinkludu miżuri biex tiġi żgurata d-disponibbiltà ta’ prodotti essenzjali speċifiċi bħall-gass u ż-żejt, kontromiżuri mediċi, mediċini kritiċi, materja prima, kapaċitajiet tal-protezzjoni ċivili, semikondutturi, vaċċini tal-annimali, u karti tal-flus tal-euro. Madankollu, dawn il-miżuri spiss ikollhom kamp ta’ applikazzjoni limitat. L-IMERA għandu fokus usa’ u jista’ jidentifika oġġetti rilevanti għall-kriżijiet jekk attivat taħt il-viġilanza jew il-modalità ta’ emerġenza tiegħu.

(12) ()    Valutazzjonijiet tar-riskju perjodiku obbligatorji: id-Direttiva (UE) 2022/2557 dwar ir-Reżiljenza tal-Entitajiet Kritiċi, id-Direttiva (UE) 2020/2184 dwar l-Ilma tax-Xorb; rapporti tax-xenarju tat-theddid: ( ENISA ) ix-xenarju tat-theddid annwali u l-istat ta’ sentejn tar-rapporti dwar iċ-ċibersigurtà; il-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet tal-katina ta’ provvista ta’ mediċini kritiċi fil-proposta tal-Kummissjoni li tirrevedi l-leġiżlazzjoni dwar il-farmaċewtika (COM(2023) 193 final); studji mmirati dwar il-vulnerabbiltajiet tal-katina ta’ provvista: Assessment on supply chain vulnerabilities on the first tranche of critical medicines (Valutazzjoni dwar il-vulnerabbiltajiet tal-katina ta’ provvista fl-ewwel segment ta’ mediċini kritiċi) , HERA 2024; Risks and vulnerabilities in the EU food supply chain (Riskji u vulnerabbiltajiet fil-katina ta’ provvista tal-ikel tal-UE) , JRC 2023; pjattaformi għal valutazzjonijiet u analiżi regolari: EU Observatory of Critical Technologies (Osservatorju tat-Teknoloġiji Kritiċi tal-UE) ; studji ad hoc dwar is-suq tad-domanda u tal-provvista: EU security market study (Studju tas-suq tas-sigurtà tal-UE) , 2022; valutazzjonijiet tar-riskju rilevanti oħrajn: European Climate Risk Assessment (Valutazzjoni tar-Riskju Klimatiku fl-Ewropa) , l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, 2024; Risk assessments for critical technology areas (Valutazzjonijiet tar-riskju tal-oqsma teknoloġiċi kritiċi) fil-kuntest tal-Istrateġija għas-Sigurtà Ekonomika.

(13) ()    Eżempji ta’ tali monitoraġġ jinkludu s- sistema ta’ notifika ta’ twissija tal-katina ta’ provvista (SCAN, supply chain alert notification system) , għodda ta’ monitoraġġ kważi f’ħin reali, użata għal materja prima ewlenija f’teknoloġiji ekoloġiċi u f’ċerti ktajjen tal-provvista tas-semikondutturi; l- EU food supply and security dashboards (id-dashbords tal-UE għall-provvista u s-sigurtà tal-ikel) ; sommarji dwar l-istokkijiet taż-żejt grezz u/jew tal-prodotti petroliferi skont id-Direttiva tal-UE dwar il-Ħażna taż-Żejt; il-monitoraġġ mill- Aġenzija Fornitriċi tal-Euratom ta’ uranju b’arrikkiment baxx u b’assaġġ għoli, u ta’ isotopi radjuattivi mediċi; il- Pjattaforma Ewropea għall-Monitoraġġ tan-Nuqqasijiet dwar id-disponibbiltà u l-provvista ta’ mediċini għall-bniedem u d-domanda għalihom f’ċerti sitwazzjonijiet; is- sistema ta’ Sorveljanza Doganali tal-UE li timmonitorja l-moviment lejn u barra mill-UE u li tipproteġi kontra l-frodi u l-kummerċ illeċitu ta’ oġġetti essenzjali.

(14) ()     Supply chain analysis and material demand forecast in strategic technologies and sectors in the EU (Analiżi tal-katina ta’ provvista u tbassir tad-domanda materjali f’teknoloġiji u setturi strateġiċi fl-UE) – Studju ta’ prospettiva, il-Kummissjoni Ewropea, 2023.

(15) ()    Il-proposta għar- Riforma Doganali tal-UE , partikolarment il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE hija rilevanti, u għandha l-għan li ttejjeb il-ġestjoni tar-riskju bil-kondiviżjoni u l-analiżi tad-data f’ħin reali fl-Istati Membri kollha biex tiġi żgurata protezzjoni aħjar kontra l-frodi u l-kummerċ illeċitu, u l-ġbir u l-analiżi ta’ informazzjoni rilevanti dwar oġġetti essenzjali.

(16) ()    Ara wkoll il-Kapitolu 6 - Trawwim ta’ kooperazzjoni pubblika-privata.

(17) ()    Il- Patt għal Industrija Nadifa : pjan direzzjonali konġunt għall-kompetittività u d-dekarbonizzazzjoni, COM (2025)85 final. Kwalunkwe tali xiri konġunt se jsir f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE.

(18) ()    Pereżempju, matul il-kriżi tal-COVID-19, l-inizjattiva ta’ Korsiji Ħodor kellha l-għan li tiżgura li l-qsim tal-fruntieri, li jinkludi l-kontrolli u l-iskrinjar għall-ħaddiema tat-trasport, ma jiħux aktar minn 15-il minuta. B’rispons għall-imblokk mir-Russja tal-oġġetti lejn u mill-Ukrajna permezz tal-portijiet tal-Baħar l-Iswed tagħha, il-Kummissjoni introduċiet il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Korsiji ta’ Solidarjetà, li jassisti lill-Ukrajna fl-esportazzjoni u l-importazzjoni ta’ oġġetti bl-użu ta’ rotot loġistiċi alternattivi permezz ta’ linji tal-ferroviji, toroq u passaġġi fuq l-ilma interni. Matul il-kriżijiet imsemmija hawn fuq, is-Sistema ta’ Ġestjoni tar-Riskji Doganali (CRMS2, Customs Risk Management System) bl-iskambju ta’ informazzjoni doganali relatata mar-riskju, ippermettiet valutazzjonijiet tar-riskju aktar malajr u aktar preċiżi bl-ingranaġġ tal-awtomatizzazzjoni, u bil-kondiviżjoni ta’ intelligence. Dan ippermetta lill-awtoritajiet doganali jidentifikaw malajr vjeġġi b’riskju għoli filwaqt li jħaffu l-awtorizzazzjoni ta’ merkanzija kritika. 

(19) ()    Pjan ta’ kontinġenza għat-trasport (COM (2022) 211 final).

(20) () Il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Tħejjija u Rispons għall-Kriżijiet tas-Sigurtà tal-Ikel (EFSCM, European Food Security Crisis preparedness and response Mechanism), id-Direttivi dwar l-NIS2 u dwar ir-Reżiljenza tal-Entitajiet Kritiċi (CER, Critical Entities Resilience) (Nri 2022/2555 u 2022/2557 rispettivament), l-UCPM, l-Att dwar il-Materja Prima Kritika, id-Direttiva dwar l-Ilma Urban Mormi, l-Att dwar il-Mediċini Kritiċi, l-Istrateġija Ewropea għar-Reżiljenza tal-Ilma u l-Istrateġija għall-Kontromiżuri Mediċi. F’xi oqsma, talbiet obbligatorji għall-informazzjoni jistgħu jiġu diretti lejn operaturi privati f’emerġenza (eż. l-Att dwar iċ-Ċipep, l-EDIP, l-IMERA, ir-Regolament dwar Qafas għall-Emerġenzi għall-Kontromiżuri Mediċi).

(21) () L-Albanija, il-Bożnija-Ħerzegovina, l-Iżlanda, il-Moldova, il-Montenegro, il-Maċedonja ta’ Fuq, in-Norveġja, is-Serbja, it-Turkija u l-Ukrajna.

(22) ()    Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 1987 dwar arranġamenti tal-Komunità għal skambju minn kmieni ta’ tagħrif fil-każ ta’ emerġenza radjoloġika u r-Rakkomandazzjoni 2000/473/ Euratom. L-Istati Membri kollha tal-UE huma parti kif ukoll il-Montenegro, il-Maċedonja ta’ fuq, in-Norveġja, is-Serbja u l-Iżvizzera.

(23) ()    JOIN(2025) 135 final – L-approċċ strateġiku tal-Unjoni Ewropea għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 9.7.2025

COM(2025) 528 final

ANNESS

tal-

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni

Strateġija għall-Kumulazzjoni tar-Riżervi tal-UE: Nagħtu spinta lill-preparatezza materjali tal-UE għall-kriżijiet

ANNESS 1: Oqfsa legali u ta’ politika tal-UE rilevanti għall-preparatezza materjali inklużi fl-immappjar