An comhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais AE trí bhíthin an dlí choiriúil

PRÍOMHPHOINTÍ

Raon feidhme

Baineann an treoir leis na nithe seo a leanas:

• calaois agus cionta coiriúla eile, amhail éilliú, míleithreasú nó sciúradh airgid, a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais — i.e. buiséad an Aontais, buiséid institiúidí an Aontais, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí arna mbunú leis na conarthaí nó na buiséid a ndéanann siad bainistiú agus faireachán orthu go díreach nó go hindíreach;
• cionta tromchúiseacha i gcoinne an chomhchórais chánach breisluacha (CBL), amhail calaois rothlach CBL¹ i.e. meastar go bhfuil cionta tromchúiseach nuair a bhíonn baint acu le críoch dhá Bhallstát nó níos mó den Aontas Eorpach agus nuair a bhaineann damáiste iomlán €10,000,000 ar a laghad leo.

Leagtar amach leis freisin rialacha comhchoiteanna maidir le smachtbhannaí agus tréimhsí teorann maidir le cionta coiriúla a chumhdaítear leis an treoir seo.

Sainmhínithe

Déantar gach ceann de na cionta seo a leanas a shainiú ar leibhéal an Aontais:

• calaois a dhéantar d’aon ghnó i ndáil le caiteachas mar sholáthar agus neamhsholáthar chomh maith le hioncam a eascraíonn as acmhainní dílse CBL agus ioncam eile;
• sciúradh airgid mar a shainmhínítear i dTreoir (AE) 2015/849 (féach achoimre);
• éilliú gníomhach agus neamhghníomhach a dhéantar d’aon ghnó;
• míleithreasú a dhéantar d’aon ghnó.

Tugtar sainmhíniú sa treoir ar “oifigigh phoiblí” – oifigigh de chuid an Aontais agus oifigigh náisiúnta (lena n-áirítear sna Ballstáit) – agus tá an sainmhíniú sin ábhartha don sainmhíniú ar sciúradh airgid, éilliú agus míleithreasú.

Tagann na cionta coiriúla a shainítear sa treoir faoi fhreagracht Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh, comhlacht neamhspleách de chuid an Aontais a bhfuil na cumhachtaí aige na coireanna sin a imscrúdú agus a ionchúiseamh agus iad a thabhairt chun breithiúnais os comhair na gcúirteanna náisiúnta ábhartha.

Cur chuige comhchoiteann

Sna Ballstáit uile (seachas an Danmhairg agus an Ríocht Aontaithe (¹)):

• gearrfar pionós ar na cionta sin mar chionta coiriúla, chomh maith lena n-iarracht, a ghríosú, a gcuidiú agus a neartú;
• daoine dlítheanacha² ba cheart é a chur faoi dhliteanas mar gheall ar aon cheann de na cionta coiriúla a dhéantar chun a leasa — lena n-áirítear an fhéidearthacht go mbeadh imeachtaí coiriúla ann i gcoinne daoine aonair arb iad déantóirí na coire iad nó arb iad amháin atá freagrach astu.

Smachtbhannaí

Foráiltear sa treoir i leith smachtbhannaí íosta coiriúla atá “éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach”.

Orthu seo áirítear pionós uasta de 4 bliana príosúnachta ar a laghad:

• i gcás ina mbaineann damáiste airgeadais os cionn thairseach €100,000 do bhuiséad an AE;
• in aon chás a mbíonn cionta tromchúiseacha i gcoinne an chomhchórais CBL;
• i gcás cúinsí tromchúiseacha eile a shainítear faoin dlí náisiúnta.

II gcás ina mbaineann damáistí faoi bhun €10,000, le cion coiriúil, féadfaidh na Ballstáit smachtbhannaí a thabhairt isteach nach bhfuil coiriúil.

Maidir le daoine dlítheanacha, leagtar amach sa treoir cineálacha éagsúla eile smachtbhannaí sa bhreis ar fhíneálacha (coiriúil agus neamhchoiriúil).

Is imthoisc ghéaraitheach é na cionta thuasluaite a dhéanamh laistigh d’eagraíocht choiriúil mar a shainmhínítear i gCinneadh Réime 2008/841/CGB (féach achoimre) (measfar go mbeidh an cion níos tromchúisí).

Ní eisiann na smachtbhannaí sin an méid seo a leanas:

• an fhéidearthacht go bhféadfaí smachtbhannaí níos déine a chur i bhfeidhm sa reachtaíocht náisiúnta;
• feidhmiú cumhachtaí araíonachta ag na húdaráis inniúla i gcoinne oifigeach poiblí.

Leis an treoir tugtar aghaidh freisin ar an méid seo a leanas:

• calcadh agus coigistiú ar bhealaí agus ar fháltais ó na cionta coiriúla a imríonn tionchar ar bhuiséad AE;
• dlínse a bhunú do chionta den chineál sin;
• íostréimhsí teorann lena gcumasaítear imscrúduithe agus ionchúisimh, agus lena gceadaítear forfheidhmiú na bpionós a fhorchuirtear tar éis ciontú as na cionta sin a dhéanamh.

Comhar idir na Ballstáit agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais

• Ní mór do na Ballstáit, Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil agus an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) comhoibriú i gcoinne na gcionta coiriúla a chumhdaítear leis an treoir seo. Cuireann OLAF – agus, i gcás inarb iomchuí, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil – cúnamh teicniúil agus oibríochtúil ar fáil chun comhordú imscrúduithe na mBallstát a éascú.
• Má aimsíonn Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus na hiniúchóirí atá freagrach as iniúchóireacht a dhéanamh ar bhuiséid institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais nó ar bhuiséid eile arna mbainistiú agus arna n-iniúchadh ag na hinstitiúidí, aon rud a d’fhéadfadh a bheith incháilithe mar chion coiriúil faoin treoir seo, ní mór dóibh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh, OLAF agus na húdaráis inniúla eile a chur ar an eolas. Ní mór do na Ballstáit a áirithiú go ndéanann a gcomhlachtaí náisiúnta iniúchóireachta amhlaidh.