Wsparcie finansowe na rzecz zarządzania granicami i polityki wizowej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

BMVI ma na celu:

• zapewnienie solidnego i skutecznego zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi Europy;
• przyczynienie się do zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego;
• zagwarantowanie swobodnego przepływu osób w UE;
• poszanowanie prawa UE oraz zobowiązań międzynarodowych UE.

Dwa cele szczegółowe – w załączniku II wymieniono środki, które mają zostać użyte do ich realizacji – są związane ze wspieraniem:

• Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (zob. streszczenie) w ramach wspólnej odpowiedzialności Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz organów krajowych, aby ułatwić legalne przekraczanie granic, zapobiegać nielegalnej imigracji i przestępczości transgranicznej oraz wykrywać je, a także skutecznie zarządzać przepływami migracyjnymi (zakres kosztów, które można objąć finansowaniem, zawiera załącznik III);
• wspólnej polityki wizowej i zharmonizowanego podejścia do wydawania wiz w celu ułatwienia legalnego podróżowania i wspomagania zapobiegania zagrożeniom związanym z migracją i bezpieczeństwem.

Działania w ramach BMVI:

• skupiają się przede wszystkim na takich kwestiach, jak infrastruktura przygraniczna, sprzęt operacyjny, szkolenia, oddelegowywanie urzędników łącznikowych, badania pilotażowe i wymiana najlepszych praktyk (szczegółowy wykaz zawiera załącznik III);
• mogą być rozszerzane przez Komisję Europejską w związku z uwzględnianiem nieprzewidzianych lub nowych okoliczności;
• uzupełniają środki krajowe, regionalne i lokalne oraz przynoszą korzyść UE.

Prowadząc współpracę z państwami trzecimi, Komisja, państwa członkowskie UE i Europejska Służba Działań Zewnętrznych muszą:

• zapewnić, by realizowane działania były spójne z polityką zewnętrzną i wewnętrzną UE;
• koncentrować się na środkach, które nie są ukierunkowane na rozwój.

Całkowita kwota środków w 7-letnim budżecie wynosi 5,241 mld EUR plus dodatkowe 1,141 mld EUR. Wykorzystuje się ją w następujący sposób:

• 3,668 mld EUR przydziela się na programy krajowe, z czego 200 568 000 EUR przeznacza się na specjalny program tranzytowy na Litwie;
• 1,573 mld EUR przydziela się na działania szczególne, działania unijne i pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych (tj. na „instrument tematyczny”), służące przede wszystkim wsparciu polityk wewnętrznych UE;
• niewielką część (maksymalnie 0,52 %) środków przydziela się, wedle uznania Komisji, na pomoc techniczną;
• co najmniej 10 % kwoty na programy krajowe musi być przeznaczone na politykę wizową.

W załączniku I określono podział środków budżetowych na programy krajowe, przewidując możliwość stosowania płatności zaliczkowych:

• każde państwo członkowskie otrzymuje ustaloną kwotę bazową w wysokości 8 mln EUR, z wyjątkiem Cypru, Malty i Grecji (które otrzymują po 28 mln EUR);
• pozostałą kwotę rozdziela się na:
  • zewnętrzne granice lądowe (30 %),
  • zewnętrzne granice morskie (35 %),
  • porty lotnicze (20 %),
  • urzędy konsularne (15 %);
• wkład UE zazwyczaj nie przekracza 75 % łącznych kosztów projektu. Można go zwiększyć do 90 % w niektórych okolicznościach (wymienionych w załączniku IV), takich jak zakup sprzętu operacyjnego dla Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a nawet do 100 % w przypadku kilku działań wymienionych w art. 12, takich jak pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych.

Państwa członkowskie:

• zapewniają, że priorytety ujęte w ich programach są spójne z unijnymi założeniami w zakresie zarządzania granicami i polityki wizowej, prawem UE i zobowiązaniami międzynarodowymi UE;
• konsultują się z Komisją przed użyciem BMVI do wsparcia projektu realizowanego we współpracy z państwem trzecim lub w państwie trzecim;
• mogą przeznaczyć do 33 % kwoty przydzielonych im środków na finansowanie organów publicznych wykonujących zadania i świadczących usługi na rzecz UE (wsparcie operacyjne);
• w okresie od 15 lutego 2023 r. do 15 lutego 2031 r. przedkładają Komisji roczne sprawozdania z wykonania.

Następujące podmioty prawne kwalifikują się do uzyskania finansowania ze środków UE:

• podmioty z siedzibą w państwie członkowskim, kraju lub terytorium zamorskim, lub państwie trzecim wymienionym w programie prac;
• podmioty utworzone na mocy prawa UE lub istotne organizacje międzynarodowe.

Zgodnie ze zobowiązaniami w zakresie informacji, komunikacji i promocji:

• odbiorcy unijnego finansowania podają informacje o pochodzeniu tych środków oraz zapewniają eksponowanie takiego finansowania;
• Komisja:
  • prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne,
  • publikuje programy prac instrumentu tematycznego.

Komisja:

• współpracuje z partnerami publicznymi i prywatnymi, w tym z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i organizacjami pozarządowymi, w przypadku użycia instrumentu tematycznego do zapewnienia bezpośredniego finansowania w formie dotacji lub zamówień publicznych;
• przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacje dotyczące głównych wskaźników efektywności dotyczących granic i wiz (wymienionych w załączniku V);
• przeprowadza ewaluację śródokresową niniejszego rozporządzenia do 31 grudnia 2024 r.;
• podaje do wiadomości publicznej streszczenia rocznych sprawozdań z wykonania przekazywanych jej przez państwa członkowskie, przygotowując uprzednio ich tłumaczenia na wszystkie języki urzędowe UE.