Restawr tan-natura

PUNTI EWLENIN

• Ir-regolament ġie adottat bħala riżultat ewlieni tal-Istrateġija tal-UE għall-bijodiversità għall-2030 (ara s-sommarju), parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew.
• Dan jistabbilixxi miri ta’ restawr kwantitattivi u marbuta biż-żmien għall-ekosistemi, li jiżviluppaw aktar u jikkomplemetaw l-obbligi stabbiliti fi:
  • id-Direttiva dwar l-Għasafar (ara s-sommarju);
  • id-Direttiva dwar il-Ħabitats (ara s-sommarju);
  • id-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina (ara s-sommarju);
  • id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma (ara s-sommarju).

Miri u obbligi ta’ restawr speċifiċi għall-ekosistema għall-Istati Membri tal-UE

Ir-regolament jistabbilixxi miri u obbligi ta’ restawr speċifiċi għal:

• tipi ta’ ħabitats terrestri, kostali u tal-ilma ħelu u ħabitats ta’ speċijiet f’dawn iż-żoni;
• il-ħabitats tal-baħar u l-ħabitats tal-ispeċijiet tal-baħar;
• l-ekosistemi urbani;
• il-konnettività tax-xmajjar u l-pjanuri tal-għargħar;
• il-pollinaturi;
• l-ekosistemi agrikoli;
• l-ekosistemi tal-foresti.

L-implimentazzjoni tagħhom għandha tikkontribwixxi wkoll għall-impenn li jitħawlu mill-inqas 3 biljun siġra addizzjonali sal-2030 fil-livell tal-UE.

Għat-tipi ta’ ħabitats terrestri, kostali u tal-ilma ħelu elenkati fl-Anness I u għall-ħabitats tal-baħar elenkati fl-Anness II, l-Istati Membri tal-UE jeħtiġilhom jieħdu miżuri biex:

• itejbu għal kundizzjoni tajba ż-żoni ta’ tipi ta’ ħabitats li mhumiex f’kundizzjoni tajba, b’miri għall-2030, għall-2040 u għall-2050;
• jistabbilixxu mill-ġdid tipi ta’ ħabitats f’żoni fejn ma għadhomx iseħħu;
• jirrestawraw żoni ta’ ħabitats tal-ispeċijiet koperti mid-Direttiva dwar l-Għasafar jew mid-Direttiva dwar il-Ħabitats u l-ispeċijiet tal-baħar elenkati fl-Anness III biex tiġi żgurata s-sopravivenza fit-tul tal-ispeċijiet;
• jagħlqu d-distakk fl-għarfien dwar id-distribuzzjoni u l-kundizzjoni ta’ dawk il-ħabitats.

F’dawn it-tipi ta’ ħabitats, l-Istati Membri jeħtiġilhom ukoll:

• jistabbilixxu miżuri biex jiżguraw li ż-żoni soġġetti għar-restawr ikomplu jitjiebu sakemm tintlaħaq kundizzjoni tajba, u sussegwentement ma jiddeterjorawx b’mod sinifikanti ladarba jkunu laħqu kundizzjoni tajba jew, għall-ħabitats tal-ispeċijiet, kwalità suffiċjenti;
• jippruvaw jistabbilixxu miżuri għall-prevenzjoni ta’ deterjorament sinifikanti f’żoni ta’ tipi ta’ ħabitats li diġà jinsabu f’kundizzjoni tajba jew li huma meħtieġa biex jintlaħqu l-miri stabbiliti fl-Artikoli 4(17) u 5(14).

Fl-ekosistemi urbani, l-Istati Membri jridu jiżguraw:

• li ma hemm l-ebda telf nett fl-erja nazzjonali totali ta’ spazju aħdar urban jew ta’ kopertura urbana bis-siġar fiż-żoni tal-ekosistema urbana sal-2030;
• xejra dejjem akbar fl-erja nazzjonali totali tal-ispazju aħdar urban wara l-2030, u, f’kull żona tal-ekosistema urbana, xejra dejjem akbar ta’ kopertura urbana bis-siġar, sakemm jinkisbu livelli sodisfaċenti.

Sabiex tiġi restawrata l-konnettività naturali tax-xmajjar u l-funzjonijiet naturali tal-pjanuri tal-għargħar relatati, l-Istati Membri jridu:

• jagħmlu inventarju tal-ostakli artifiċjali għall-ilma tal-wiċċ u jidentifikaw l-ostakli li għandhom jitneħħew biex ikun hemm kontribut għar-restawr tal-ħabitats u tal-ħabitats tal-ispeċijiet u biex jiġi ssodisfat l-objettiv fil-livell tal-UE li sal-2030 mill-inqas 25 000 km ta’ xmajjar jiġu restawrati għal xmajjar ġierja;
• ineħħu l-ostakli f’konformità mal-pjan nazzjonali ta’ restawr tagħhom, filwaqt li jagħtu prijorità lill-ostakli obsoleti;
• jimplimentaw miżuri komplementari biex itejbu l-funzjonijiet naturali tal-pjanuri tal-għargħar relatati sal-2050;
• jiżguraw li, ladarba jiġu restawrati, jinżammu l-konnettività naturali tax-xmajjar u l-funzjonijiet naturali tal-pjanuri tal-għargħar relatati.

Għar-restawr tal-popolazzjonijiet tal-pollinaturi, l-Istati Membri jridu:

• itejbu d-diversità tal-pollinaturi u jreġġgħu lura t-tnaqqis tal-popolazzjonijiet tal-pollinaturi sal-2030;
• jiksbu xejra dejjem akbar ta’ popolazzjonijiet ta’ pollinaturi wara l-2030 sakemm jinkisbu livelli sodisfaċenti.

Fl-ekosistemi agrikoli, l-Istati Membri huma meħtieġa jieħdu miżuri li għandhom l-għan li:

• jiksbu xejra dejjem akbar fil-livell nazzjonali, sakemm jinkisbu livelli sodisfaċenti, ta’ mill-inqas tnejn mit-tliet indikaturi li ġejjin:
  • indiċi tal-friefet tal-artijiet bil-ħaxix,
  • ħażna ta’ karbonju fil-ħamrija minerali tal-art tal-għelejjel,
  • is-sehem tal-art agrikola b’karatteristiċi tal-pajsaġġ ta’ diversità kbira;
• jiżguraw li l-indiċi tal-għasafar tar-raba’ jilħaq livelli speċifikati;
• jirrestawraw it-torbiera skulati li bħalissa qed jintużaw fl-agrikoltura b’mill-inqas 30 % sal-2030 (li minnhom mill-inqas kwart jeħtiġilhom jixxarrbu mill-ġdid), 40 % sal-2040 u 50 % sal-2050 (li minnhom mill-inqas terz iridu jixxarrbu mill-ġdid).

Fl-ekosistemi tal-foresti, l-Istati Membri jridu jistabbilixxu miżuri biex:

• jiksbu xejra dejjem akbar fl-indiċi tal-għasafar komuni tal-foresti fil-livell nazzjonali sakemm jintlaħqu livelli sodisfaċenti;
• jiksbu xejra dejjem akbar fil-livell nazzjonali, sakemm jinkisbu livelli sodisfaċenti, ta’ mill-inqas sitta mis-seba’ indikaturi li ġejjin:
  • injam mejjet wieqaf,
  • injam mejjet mal-art,
  • is-sehem ta’ foresti bi struttura ta’ maturazzjoni mhux uniformi,
  • il-konnettività tal-foresti,
  • il-ħażna ta’ karbonju,
  • is-sehem ta’ foresti ddominati minn speċijiet ta’ siġar indiġeni,
  • id-diversità tal-ispeċijiet tas-siġar.

Ir-regolament jirrikjedi wkoll li l-Istati Membri, meta jimplimentaw l-objettivi u l-obbligi ta’ hawn fuq, jikkontribwixxu għall-impenn fil-livell tal-UE li jħawlu 3 biljun siġra addizzjonali sal-2030.

Diversi miri u obbligi jinkludu l-possibbiltà li l-Istati Membri japplikaw eżenzjonijiet u flessibbiltajiet.

Pjanijiet nazzjonali ta’ restawr

• Kull wieħed mill-Istati Membri jeħtieġlu jissottometti pjan nazzjonali ta’ restawr lill-Kummissjoni Ewropea u jippubblika l-pjan, li juri kif se jilħqu l-miri.
• Il-pjanijiet nazzjonali ta’ restawr jeħtieġ li jiġu rieżaminati u riveduti fl-2032 u fl-2042.

Monitoraġġ u rapportar

• L-Istati Membri jridu jimmonitorjaw u jirrapportaw lill-Kummissjoni, f’intervalli speċifikati, il-progress tagħhom fl-implimentazzjoni tal-obbligi u fl-ilħuq tal-miri tar-regolament.
• Kull 6 snin, l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent se tipprovdi lill-Kummissjoni ħarsa ġenerali teknika madwar l-UE kollha lejn il-progress lejn l-ilħuq tal-miri u t-twettiq tal-obbligi.
• Kull 6 snin, il-Kummissjoni se tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-implimentazzjoni tar-regolament.