KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 21.6.2021

COM(2021) 330 final

2018/0250(COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego

2018/0250 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego

1.Przebieg procedury

2.Przedmiot wniosku Komisji

W kontekście wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 Komisja przedłożyła wniosek dotyczący odnowionego i zwiększonego Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBW), aby przyczynić się do wysokiego poziomu bezpieczeństwa w UE. Celem wniosku było zwiększenie ogólnego budżetu Unii przeznaczonego na bezpieczeństwo wewnętrzne.

W założeniach funduszu uznaje się i uwzględnia fakt, że bezpieczeństwo wewnętrzne ma z natury wymiar transgraniczny oraz że konieczna jest zdecydowana i skoordynowana reakcja na szczeblu UE. Celem funduszu jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa w UE, w szczególności przez zapobieganie terroryzmowi, radykalizacji postaw, poważnej i zorganizowanej przestępczości i cyberprzestępczości oraz zwalczanie tych zjawisk, przez wspieranie i ochronę ofiar przestępstw, a także przez przygotowywanie się na wypadek wystąpienia zdarzeń, ryzyka i kryzysów dotyczących bezpieczeństwa, chronienie przed nimi i skuteczne zarządzanie nimi.

We wcześniejszym okresie programowania stwierdzono, że konieczna była większa elastyczność w zarządzaniu poprzednim funduszem, aby usprawnić osiąganie jego celów. Wniosek w sprawie nowego funduszu, zapewniając taką elastyczność, przewidywał również przeznaczenie finansowania na unijne priorytety oraz działania przynoszące Unii znaczne korzyści. W związku z tym zaproponowano nowe mechanizmy przydziału środków finansowych na zarządzanie dzielone, bezpośrednie i pośrednie, aby sprostać zmieniającym się wyzwaniom i priorytetom operacyjnym.

3.Uwagi dotyczące stanowiska Rady

Stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu w pełni odzwierciedla porozumienie polityczne osiągnięte między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją, zawarte w dniu 10 grudnia 2020 r. Główne punkty tego porozumienia to:

Cele i motyw dotyczące współpracy wywiadowczej: Osiągnięto porozumienie w sprawie dodania motywu zamiast nowego, czwartego celu szczegółowego dotyczącego współpracy wywiadowczej.

Budżet: Pulę środków finansowych dostosowano do kwot uzgodnionych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027, tj. 1,9 mld EUR w cenach bieżących. Udział instrumentu tematycznego w całkowitej puli środków finansowych zmniejszono z 40 % do 30 %. Ponadto utrzymano wniosek Komisji w sprawie warunków uzyskania dodatkowego finansowania na etapie przeglądu śródokresowego. Zgodnie z wnioskiem Komisji państwo członkowskie musi złożyć wnioski o płatności obejmujące co najmniej 10 % początkowego przydziału na jego program, aby kwalifikować się do otrzymania dodatkowego przydziału na taki program w czasie przeglądu śródokresowego.

Minimalne wartości procentowe: Minimalne wartości procentowe dotyczące przydziału środków finansowych na cele szczegółowe:

a)co najmniej 10 % zasobów przeznaczonych na programy państw członkowskich na cel szczegółowy dotyczący wymiany informacji;

b)co najmniej 10 % zasobów przeznaczonych na programy państw członkowskich na cel szczegółowy dotyczący współpracy operacyjnej.

W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą w swoich programach odstąpić od minimalnych wartości procentowych dotyczących finansowania.

Zakres wsparcia: Działania kwalifikowalne przewidziane w celach funduszu wymienionych w załączniku III do FBW będą zarządzane w następujący sposób:

a)Załącznik III pozostaje otwartym wykazem do celów programów opracowanych przez państwa członkowskie.

b)Do celów programów w ramach instrumentu tematycznego załącznik III pozostanie otwartym wykazem. Osiągnięte porozumienie umożliwiło elastyczność w odniesieniu do działań, które mają zostać podjęte, ponieważ Komisja nie ograniczy się do działań wymienionych w załączniku III, ale będzie miała możliwość rozszerzenia zakresu działań w odpowiedzi na nowo pojawiające się zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Państwa trzecie i zewnętrzny wymiar funduszu: Porozumienie osiągnięto na podstawie następujących założeń:

a)Dalsze zabezpieczenia przewidziane w odniesieniu do działań prowadzonych w państwach trzecich i dotyczących państw trzecich (np. projekty państw członkowskich w państwach trzecich lub dotyczące państw trzecich wymagają uprzedniej zgody Komisji, a kwalifikujące się podmioty mające siedzibę w państwach trzecich mogą otrzymać finansowanie wyłącznie wtedy, gdy są częścią konsorcjum z co najmniej jednym podmiotem mającym siedzibę w państwie członkowskim).

b)Przepisy zakładały m.in. uwypuklenie wewnętrznego charakteru funduszu oraz fakt, że chociaż działania w państwach trzecich lub w odniesieniu do państw trzecich pozostają możliwe, programy muszą przede wszystkim służyć polityce wewnętrznej Unii.

Finansowanie agencji zdecentralizowanych: Agencje zdecentralizowane mogą wyjątkowo kwalifikować się do finansowania w ramach działań Unii, jeżeli takie działania wchodzą w zakres kompetencji tych agencji i nie są objęte wkładem Unii do budżetu agencji.

Procedury przyjmowania aktów wykonawczych: Programy prac w ramach instrumentu tematycznego, które mają zostać przyjęte w drodze aktów wykonawczych w ramach procedury sprawdzającej (z klauzulą o braku opinii). W odniesieniu do pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych przewidziano szybszą procedurę dotyczącą aktów wykonawczych mających natychmiastowe zastosowanie. Model rocznego sprawozdania z wykonania zostanie przyjęty w drodze aktu wykonawczego podlegającego procedurze doradczej.

Instrument tematyczny: Komisja składa sprawozdanie na temat wykorzystania i podziału instrumentu tematycznego między jego komponenty, w tym na temat wsparcia udzielonego w państwach trzecich lub w odniesieniu do państw trzecich w ramach działań Unii. Jeżeli Parlament Europejski na podstawie przedstawionych mu informacji sformułuje zalecenia dotyczące działań, które mają być wspierane w ramach instrumentu tematycznego, Komisja stara się uwzględnić takie zalecenia.

Działania niekwalifikowalne, które powinny być kwalifikowalne w sytuacjach nadzwyczajnych: Osiągnięto porozumienie co do tego, że jedynie działania ograniczone do utrzymania porządku publicznego na szczeblu krajowym mogą kwalifikować się do finansowania w sytuacji nadzwyczajnej.

Wsparcie operacyjne: Odsetek przydziału środków finansowych, które można przeznaczyć na wsparcie operacyjne, zwiększono do 20 % (z 10 % przewidzianych we wniosku Komisji).

Maksymalny odsetek środków finansowych na sprzęt, środki transportu i obiekty istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa oraz kwalifikowalność standardowego sprzętu: Odsetek przydziału środków finansowych, które państwa członkowskie mogą przeznaczyć na sprzęt, środki transportu i obiekty istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa, zwiększono do 35 % (z 15 % przewidzianych we wniosku Komisji). Uzgodniono również włączenie jedynie motywu, a nie artykułu dotyczącego niekwalifikowalności standardowego sprzętu, środków transportu i obiektów istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa.

Sprzęt wielozadaniowy: Uzgodniono, że w ramach funduszu można finansować sprzęt, który może być również wykorzystywany do zarządzania granicami i do celów związanych z wizami, o ile głównym celem jest bezpieczeństwo wewnętrzne.

Organizacje międzynarodowe: Do tekstu dodano nowe przepisy dotyczące audytu i kontroli organizacji międzynarodowych.

Wskaźniki wykonania: Usprawniono wskaźniki rezultatu i produktu w załącznikach V i VIII.

Retroaktywność: Dodano przepisy dotyczące retroaktywności, aby uwzględnić fakt, że akt nie zostanie przyjęty przed końcem 2020 r.

Ogólnie rzecz biorąc, osiągnięte porozumienie zachowuje cele pierwotnego wniosku Komisji, choć być może przy nieco mniejszej elastyczności i uproszczeniu niż pierwotnie proponowano. Porozumienie utrzymuje taki sam poziom ambicji jak pierwotny wniosek i zapewnia nadającą się do zastosowania podstawę prawną osiągania celów funduszu.

Podczas ostatniego politycznego posiedzenia trójstronnego w dniu 10 grudnia 2020 r. Komisja zasygnalizowała, że może zaakceptować elementy uzgodnione między Parlamentem Europejskim a Radą w celu osiągnięcia ogólnego ostatecznego porozumienia.

4.Wniosek

Komisja przyjmuje stanowisko Rady.