EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012AE2527
Opinion of the European Economic and Social Committee on the ‘Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: making the internal energy market work’ COM(2012) 663 final
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Lejn suq intern tal-enerġija effiċjenti” COM(2012) 663 final
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Lejn suq intern tal-enerġija effiċjenti” COM(2012) 663 final
ĠU C 133, 9.5.2013, p. 27–29
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
9.5.2013 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 133/27 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Lejn suq intern tal-enerġija effiċjenti”
COM(2012) 663 final
2013/C 133/05
Relatur: is-Sur COULON
Nhar il-15 ta’ Novembru 2012, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar
il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Lejn suq intern tal-enerġija effiċjenti
COM(2012) 663 final.
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-23 ta’ Jannar 2013.
Matul l-487 sessjoni plenarja tiegħu li saret fit-13 u l-14 ta’ Frar 2013 (seduta tat-13 ta’ Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’94 vot favur, 2 voti kontra u 3 astensjonijiet.
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1 |
Il-KESE jqis li s-suq intern tal-enerġija hu opportunità biex jinkiseb benefiċċju mill-għażliet differenti fil-qasam tal-enerġija fl-Ewropa, u biex jiġi żgurat li s-suq b’mod globali jopera bl-aħjar mod possibbli – permezz tal-infrastrutturi interkonnessi – għall-benefiċċju tal-konsumaturi industrijali u domestiċi. |
1.2 |
Il-KESE jappoġġja l-approċċ tal-Kummissjoni sakemm l-għan tiegħu jkun li jitneħħew il-miżuri li jwaqqfu lill-konsumatur aħħari milli jibbenefika minn għażla varjata fil-qasam tal-enerġija. |
1.3 |
Il-konsumatur għandu jerġa’ jitpoġġa fil-qalba ta’ kollox, u kull funzjonalità ġdida marbuta man-netwerks intelliġenti u l-arloġġi intelliġenti (“smart grids” u “smart meters”) għandha titfassal fl-interess tiegħu. |
1.4 |
Jeżisti nuqqas sinifikanti ta’ informazzjoni dwar l-għanijiet u l-modalitajiet tas-suq intern tal-enerġija, u dan jista’ jingħeleb biss permezz ta’ kampanja kbira ta’ informazzjoni tal-Unjoni li titfassal flimkien mar-rappreżentanti kollha tas-soċjetà ċivili. |
1.5 |
Il-ġlieda kontra l-faqar/prekarjetà fil-qasam tal-enerġija għandha tkun il-prijorità tal-politiki pubbliċi tal-Unjoni. Il-KESE jappella lill-Kunsill u l-Kummissjoni biex jagħtu prijorità lil dan is-suġġett fis-summit Ewropew ta’ Mejju 2013 li hu ddedikat għall-enerġija. |
2. Is-suq intern tal-enerġija, suq li mhux perfett
2.1 |
Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni Ewropea ġustament tappella minn qalbha biex is-suq intern tal-enerġija jopera tajjeb bil-għan li jintlaħaq l-objettiv stabbilit fi Frar 2011 mill-kapijiet ta’ Stat u ta’ Gvern tal-UE għall-2014. Dak iż-żmien saħqu fuq il-bżonn li sal-2014 jitwaqqaf suq intern tal-enerġija fejn kull konsumatur Ewropew ikun jista’ jagħżel b’mod totalment ħieles min ifornilu l-elettriku u l-gass. |
2.2 |
Sa mill-1996 is-suq intern tal-elettriku u tal-gass inbena fuq l-idea doppja li kull konsumatur Ewropew jista’ jagħżel min ifornilu l-elettriku u l-gass (irrispettivament min-nazzjonalità tal-fornitur) permezz ta’ infrastruttura tal-enerġija li tkun indipendenti mill-produtturi, u li l-effiċjenza ta’ dan is-suq uniku jkollha effett tajjeb fuq il-prezzijiet tal-enerġija u tagħti sinjali dinamiċi u rilevanti għall-investimenti li għandhom isiru. |
2.3 |
Sal-lum il-ġurnata din l-ambizzjoni għadha ma ntlaħqitx. Bis-saħħa tas-suq intern tal-enerġija, ċerti pajjiżi diġà setgħu joffru għażliet aktar flessibbli għall-konsumaturi u tariffi aktar kompetittivi, u b’hekk ittaffiet iż-żieda fil-prezzijiet minħabba ż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġiji primarji. Hu ffaċilita wkoll it-twaqqif ta’ swieq tal-operaturi aktar fluwidi u trasparenti, u b’hekk saħħaħ is-sigurtà tal-provvista fl-Unjoni Ewropea. Fil-maġġorparti tal-Istati Membri, is-swieq tal-enerġija evolvew billi għaddew mill-monopolji (nazzjonali jew reġjonali) għall-oligopolji, dejjem nazzjonali jew reġjonali, fejn l-interferenzi u l-kompetizzjoni bejniethom kienu ftit ħafna. |
2.4 |
L-għodod il-ġodda li nħolqu (swieq, akkoppjament tas-swieq, eċċ.) jinkludu biss ammonti ċkejknin, u l-parti l-kbira tal-kummerċ illum għadha tiġi organizzata l-aktar fil-livell nazzjonali. F’ċerti pajjiżi l-kompetizzjoni fil-produzzjoni tal-elettriku hija waħda ipotetika: fi tmien pajjiżi minn 27, 80 % tal-produzzjoni tal-elettriku hija kkontrollata mill-operaturi storiċi, u minħabba l-pożizzjoni dominanti (jew saħansitra esklużiva f’ċerti pajjiżi) tal-fornituri nazzjonali tal-gass, is-suq intern tal-gass għadu wkoll virtwali ħafna. |
2.5 |
Għaldaqstant, illum is-suq intern tal-enerġija aktar qisu għadd ta’ prattiki, swieq u operaturi industrijali nazzjonali li joperaw flimkien filwaqt li japplikaw ir-regolamenti Ewropej differenti li ġew adotatti fl-aħħar kważi 20 sena taħt il-kontroll tar-regolaturi ta’ kull pajjiż u tal-Aġenzija għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER), milli spazju ekonomiku uniku li hu ta’ benefiċċju għall-industriji u l-konsumaturi Ewropej bis-saħħa ta’ kompetizzjoni reali. Madankollu, l-għażliet nazzjonali fil-qasam tal-enerġija għandhom impatt fuq il-prezzijiet tal-enerġija fil-pajjiżi ġirien, u d-deċiżjonijiet relatati ma jistgħux jiġu adottati b’mod unilaterali. |
2.6 |
Il-prezzijiet użati huma affettwati minn distorsjoni minħabba ż-żieda ta’ taxxi lokali jew nazzjonali mhux ċari, asimetriċi u sikwit eċċessivi li f’ċerti każijiet żdiedu b’1 000 % fi 15-il sena, u ppenalizzaw bil-kbir lill-konsumatur domestiku u lill-industriji li jużaw ħafna elettriku. Il-politiki nazzjonali mhux koordinati li jinkoraġġixxu l-iżvilupp tal-enerġiji rinnovabbli jirrikjedu, billi dawn l-enerġiji huma “fatali” u prijoritarji fin-netwerk, li s-suq Ewropew jitfassal mill-ġdid minnufih sabiex jiġi evitat li l-ġestjoni tas-sistema Ewropea tal-elettriku ssir aktar fraġli. Irrispettivament mill-enerġija kkonċernata, jeħtieġ li jkun hemm trasparenza sħiħa fil-politiki dwar is-sussidji (jew l-eżenzjonijiet) tal-Istati Membri sabiex jiġi żgurat li l-atturi kollha tas-suq iġibu ruħhom b’mod ġust u li r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jiġu rispettati fil-qasam tal-enerġija. |
2.7 |
Il-prattika mifruxa ta’ tariffi nazzjonali regolati ma tipprovdix is-sinjali dinamiċi tal-prezzijiet li jistgħu jinkoraġġixxu lill-konsumaturi biex inaqqsu l-konsum tagħhom u jikkontrollaw il-fattura tagħhom; u lanqas ma tiggarantixxi li jiġu koperti l-ispejjeż reali tal-provvista jew tal-produzzjoni tal-enerġija, u b’hekk iddgħajjef il-bilanċi tal-intrapriżi tal-enerġija u l-investimenti, sew fil-produzzjoni u sew fin-netwerks, li huma neċessarji fl-għexieren ta’ snin li ġejjin. |
2.8 |
Minħabba n-nuqqas ta’ tagħlim, informazzjoni u trasparenza, fil-maġġoranza tal-każijiet iċ-ċittadin/konsumatur Ewropew għadu ma jifhimx l-għanijiet u l-modalitajiet tas-suq intern tal-enerġija. Filwaqt li s-suq tal-konsumaturi domestiċi ilu teoretikament miftuħ mill-1 ta’ Lulju 2007, il-persentaġġ baxx ta’ tibdil tal-fornituri f’ċerti pajjiżi tal-Unjoni huwa r-riżultat ta’ nuqqas kroniku ta’ informazzjoni u ta’ komunikazzjoni min-naħa tal-Istati, ir-regolaturi u l-operaturi industrijali. |
3. Il-linji ta’ prijorità sabiex jitlesta s-suq intern tal-enerġija
3.1 |
Fid-dawl tal-isfidi kbar li qed tiffaċċja l-Ewropa (kriżi ekonomika dinjija, tisħin globali, sigurtà tal-provvista, eċċ.), jeħtieġ li jkun hemm aktar trasparenza, flessibbiltà, skambju tal-enerġija u interkonnessjonijiet bejn l-Istati Membri sabiex jiġu xprunati l-benefiċċji evidenti f’termini ta’ effiċjenza u solidarjetà kif ukoll biex l-investimenti li jsiru jintużaw bl-aħjar mod possibbli. |
3.2 |
Il-KESE jappoġġja b’mod ċar l-inizjattivi tal-Kummissjoni Ewropea u jemmen li t-tlestija ta’ żona komuni tal-enerġija ġenwina għal 500 miljun konsumatur hija fattur essenzjali sabiex jerġa’ jkun hemm tkabbir fl-Ewropa u, barra minn hekk, għall-istabbiliment ta’ Komunità Ewropea tal-Enerġija. Il-KESE jemmen li għall-iżvilupp tal-ekonomija Ewropea u għall-ħolqien tal-impjiegi fi ħdanha, huwa essenzjali li jkun hemm enerġija abbundanti, kondiviża u kompetittiva. L-industrija Ewropea għandha bżonn prezzijiet tal-enerġija kompetittivi, sew biex tissopravivi u sew biex tkompli tiżviluppa. |
3.3 |
F’dan il-kuntest għandu jiġi kkontrollat li lil hinn mill-applikazzjoni formali tar-regolamenti u d-direttivi adottati minn Diċembru 1996 ’l hawn, l-ispirtu tat-testi dwar is-suq intern tal-enerġija jiġi rispettat u li l-Istati Membri jippromovu kompetizzjoni ġenwina sew fil-livell reġjonali, sew f’dak nazzjoni u sew f’dak Ewropew. Il-KESE jappoġġja l-inizjattivi li joħolqu aktar fluwidità fl-użu u l-effiċjenza tan-netwerks tat-trasport tal-enerġija billi tiġi aċċellarata l-istandardizzazzjoni, li hi meħtieġa għall-iżvilupp importanti tal-enerġiji rinnovabbli. Hu jaqbel mal-iżvilupp ta’ interkonnessjonijiet tal-enerġija u l-akkoppjament tas-swieq, kif ukoll mal-kooperazzjonijiet multilaterali bħal pereżempju l-ħolqien ta’ Coreso (koordinazzjoni tan-netwerk tal-elettriku fl-Ewropa tal-Punent), il-bidu ta’ sistema ta’ distribuzzjoni tal-elettriku Ewropea. |
3.4 |
It-tariffi regolati, l-aktar għal raġunijiet politiċi nazzjonali, jagħmlu parti minn approċċ protezzjonista li jmur kontra l-interessi tal-Unjoni; minħabba fihom ma tistax titqies l-ispiża reali tal-enerġija fl-imġiba tal-konsumaturi. Dawn it-tariffi jistgħu jiġu aċċettati b’mod temporanju biss fl-Istati Membri li jixtiquhom. Il-konsumaturi u l-investituri għandhom jirċievu sinjali tal-prezzijiet li jirriflettu l-evoluzzjoni reali tal-ispejjeż (inkluż s-CO2) sabiex jiggwidawhom fl-għażliet futuri tagħhom b’mod għaqli. Prezz tal-enerġija marbut mal-ispejjeż reali huwa wieħed mill-elementi biex jiġi kkontrollat aħjar il-konsum, u jagħmel parti minn evoluzzjoni neċessarja tal-konsumaturi li għandhom ikunu aktar attivi fil-mudell il-ġdid li qed jinbena. |
3.5 |
Fl-istess ħin, jeħtieġ li tiġi ċċarata u eżaminata fil-fond it-taxxa fuq l-enerġija kemm fil-livell lokali kif ukoll fil-livell nazzjonali, li tvarja ħafna fl-Unjoni. Fil-każ tal-elettriku, pereżempju, il-piż tat-tariffi u tal-VAT ivarja minn 4,7 % fir-Renju Unit sa 54,6 % fid-Danimarka, mingħajr ma jitqies il-kontenut tal-enerġija fl-elettriku prodott. Għalhekk, il-KESE jaqbel mal-inizjattivi tal-Kummissjoni favur tassazzjoni omoġenja u aktar intelliġenti tal-enerġija fl-Ewropa. Sabiex jinkisbu l-għanijiet 20/20/20 u l-emissjonijiet tas-CO2 jonqsu b’bejn 80 % u 95 % sal-2050, jinħtieġ qafas fiskali komuni li jorganizza l-piż tat-taxxa fuq l-enerġiji rinovabbli u l-enerġiji fossili fuq bażi oġġettiva u jinkludi, għal kull prodott, il-kontenut tal-enerġija u l-emissjonijiet ta’ CO2 tiegħu. |
3.6 |
Il-faqar/prekarjetà fil-qasam tal-enerġija jikkonċerna lil 13 % tad-djar Ewropej, jiġifieri 65 miljun Ewropew, u ma jistax jiġi separat mill-bini ta’ suq intern tal-enerġija. Il-kompetizzjoni, li tinsab fost l-għanijiet inizjali, tista’ tiġi kkunsidrata biss fl-interess tal-konsumaturi kollha tal-Unjoni. Dan jimplika li ċ-ċittadin-konsumatur għandu jerġa’ jitpoġġa fil-qalba ta’ kollox, u li titfassal minnufih definizzjoni Ewropea tal-faqar tal-enerġija li tista’ twassal għal politiki nazzjonali ta’ appoġġ, bħal fil-każ tal-politika Ewropea dwar l-għajnuna reġjonali. L-Unjoni Ewropea għandha tiddistingwi bejn dawn il-politiki biex jiġi miġġieled il-faqar fil-qasam tal-enerġija, li huma neċessarji u urġenti, u l-prattiki tariffarji protezzjonisti li jmorru kontra l-ispirtu tas-suq intern. Il-KESE jissuġġerixxi li s-summit Ewropew li jmiss dwar l-enerġija, f’Mejju 2013, ikun iddedikat l-aktar għal din il-kwistjoni, u jippermetti li jitfassal servizz pubbliku Ewropew tal-enerġija. |
3.7 |
Il-KESE jagħti prijorità lill-edukazzjoni, l-informazzjoni u t-trasparenza fil-qasam tal-enerġija (1), sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu l-aħjar għażliet sew f’termini ekonomiċi u sew f’termini ta’ effiċjenza fl-użu tal-enerġija, u sabiex jiġu ggwidati lejn l-inqas fornituri għaljin. L-Unjoni Ewropea għandha tagħmel sforz importanti ta’ komunikazzjoni sabiex tispjega l-isfidi komuni u tipprovdi, b’mod sempliċi u konkret, l-informazzjoni essenzjali lill-konsumaturi Ewropej. |
3.8 |
Il-KESE jemmen li l-involviment tal-konsumatur huwa indispensabbli għas-suċċess tal-implimentazzjoni tal-meters intelliġenti, sistema li tista’ ttejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Madankollu, għad hemm ħafna punti mhux riżolti, bħal jekk il-benefiċċji potenzjali humiex iżjed mill-ispejjeż għall-konsumatur, kif ukoll kwistjonijiet marbuta mal-ħarsien tad-data. Dawn il-problemi għandhom jiġu solvuti kemm jista’ jkun malajr fl-interess ta’ dawk kollha li jużaw l-enerġija. |
3.9 |
Is-suq Ewropew tal-enerġija ta’ għada m’għandux ikun iggwidat biss mil-loġika tal-provvista; għandu jinkoraġġixxi wkoll it-tnaqqis tal-konsum industrijali u domestiku filwaqt li jibbenefika mill-funzjonalitajiet ġodda marbutin man-netwerks intelliġenti u l-arloġġi intelliġenti. Għaldaqstant, il-KESE jappoġġja li fil-livell Ewropew jitfasslu mekkaniżmi tal-kapaċità koordinati li jistgħu jnaqqsu l-perjodi meta l-konsum jilħaq l-ogħla livell tiegħu, li jassiguraw l-operat tas-sistemi Ewropej tal-elettriku (b’mod partikolari f’perjodi meta l-konsum jilħaq l-ogħla livell tiegħu) u li jistimolaw it-tnaqqis tal-konsum tal-elettriku. |
3.10 |
Il-KESE jappella bis-sħiħ li jsir dibattitu Ewropew ġenwin dwar it-tranżizzjoni tal-enerġija, l-isfidi u l-ispejjeż tagħha kif ukoll dwar l-organizzazzjoni tagħha bejn l-Istati Membri. L-Ewropa ma tistax tkun l-addizzjoni ta’ 27 politika tal-enerġija li ġew adottati b’mod egoistiku. L-Unjoni għandha tkun kapaċi tevalwa r-riperkussjonijiet tal-għażliet li jsiru f’pajjiż fuq il-pajjiżi l-oħra. L-involviment tas-soċjetà ċivili huwa fundamentali f’dan ir-rigward. L-eżistenza ta’ forums differenti hija ħaġa tajba. Għandu jinfetaħ, b’mod partikolari fl-Istati Membri, djalogu Ewropew ġenwin dwar l-enerġija li jinvolvi lill-partijiet interessati kollha, b’konformità mad-dimensjoni Ewropea. |
Brussell, 13 ta’ Frar 2013.
Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Staffan NILSSON
(1) ĠU C 191, 29.6.2012, p. 11-17.