(1)

Il-mard tal-pjanti u l-infestazzjonijiet tal-pesti ilhom għadd ta’ snin jagħmlu l-ħsara lill-produzzjoni tal-frott u l-ħxejjex fl-Unjoni. Ngħidu aħna, fil-perjodu mill-2013 sal-2018, it-tifqigħat u t-tixrid taż-Xyllela fastidiosa laqtu, fost l-oħrajn, siġar tal-frott tal-għadma, bħall-għanbaqar, iċ-ċirasa u l-lewż fl-Italja, fi Spanja u fi Franza. Fis-snin 2018-2019, l-introduzzjoni u t-tixrid invażiv tal-virus tal-frott imkemmex u kannella tat-tadam (ToBRFV) għamlu ħsara lill-produzzjoni tat-tadam (Solanum lycopersicum L.) u tal-bżar ħelu (Capsicum annuum) fl-Italja u fil-Ġermanja. F’dak li jirrigwarda l-pesti, pereżempju l-Eurytoma schreineri Schreiner li daħlet fl-Unjoni permezz ta’ importazzjonijiet fl-2013, ikkaġunat il-ħsara lill-produzzjoni tal-għanbaqar, tal-berquq u taċ-ċirasa fil-Bulgarija u fil-pajjiżi tal-madwar. Iktar riċentement, fl-2019, l-ispallut kannella rħami tal-Lvant (Halyomorpha halys) ikkaġuna telf kbir fil-produzzjoni fir-reġjuni tat-Tramuntana tal-Italja, speċifikament fl-Emilia-Romagna, fil-Veneto, fit-Trentino-Alto Adige, fil-Lombardia, fil-Piemonte u fil-Friuli-Venezia Giulia, u kellha impatt negattiv fuq il-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi li joperaw f’dawk ir-reġjuni.

(2)

Fid-dawl taż-żieda fil-frekwenza tal-ħsarat fitosanitarji, jeħtieġ soluzzjoni fit-tul rigward il-kalkolu tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi, sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza tagħhom għall-futur. Jeħtieġ li jiġi emendat ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/891 (2) billi tiġi prevista flessibbiltà fil-kalkolu tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi fl-Unjoni f’każ li jħabbtu wiċċhom ma’ ħsarat fitosanitarji, tant li l-produzzjoni ma tibqax tajba għall-konsum jew għall-ipproċessar.

(3)

It-telf kbir fil-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata, ikkaġunat minn ħsarat fitosanitarji, għandu impatt kbir ħafna fuq l-ammont ta’ għajnuna tal-Unjoni li jirċievu l-organizzazzjonijiet tal-produtturi fis-sena ta’ wara, billi l-ammont ta’ għajnuna tal-Unjoni jiġi kkalkulat bħala perċentwal tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata ta’ kull organizzazzjoni tal-produtturi. Fejn tintilef parti kbira mill-ħsad jew fejn jintilef il-ħsad kollu, l-organizzazzjonijiet tal-produtturi jirriskjaw li jitilfu r-rikonoxximent tagħhom, billi wieħed mill-kriterji għar-rikonoxximent huwa li jilħqu ċertu valur minimu ta’ produzzjoni kkummerċjalizzata, iffissat fil-livell nazzjonali. Dan iwassal għal telf ekonomiku doppju, li jipperikola l-istabbiltà fit-tul tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi.

(4)

Għaldaqstant, jenħtieġ li tkun permessa aktar flessibbiltà fir-rigward tal-kalkolu tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata għall-organizzazzjonijiet tal-produtturi. Dan huwa neċessarju sabiex jiġu evitati sitwazzjonijiet fejn l-organizzazzjonijiet tal-produtturi li jinvestu f’miżuri preventivi, u li xorta waħda jġarrbu ħsara fitosanitarja sostanzjali, mhux biss iġarrbu telf tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata tagħhom, iżda jaraw kif l-assistenza finanzjarja mill-Unjoni titnaqqas b’mod sostanzjali u għal għarrieda fis-sena ta’ wara. Madankollu, jenħtieġ li tali flessibbiltà fil-kalkolu tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata tkun disponibbli biss għall-organizzazzjonijiet tal-produtturi li jagħtu prova li ħadu l-miżuri preventivi meħtieġa kontra l-mard tal-pjanti u l-infestazzjonijiet tal-pesti, bħal xbieki ta’ protezzjoni, il-monitoraġġ tal-pesti u tal-mard, il-kontroll bijoloġiku tal-pesti, u miżuri oħra li jnaqqsu l-okkorrenzi tal-pesti, tal-mard u tal-ħsarat li dawn jagħmlu lill-produzzjoni.

(5)

Fid-dawl taż-żieda fil-frekwenza tal-infestazzjonijiet tal-pesti jew tal-mard tal-pjanti, u minħabba fihom it-telf sostanzjalment akbar fil-produzzjoni meta mqabbel ma’ ħsarat marbutin mat-temp, is-salvagwardja stabbilita bl-Artikolu 23(4) tar-Regolament Delegat (UE) 2017/891, li skontha l-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata ta’ prodott irid jitqies li jirrappreżenta 65 % tal-valur tiegħu fil-perjodu ta’ referenza ta’ qabel, mhijiex biżżejjed.

(6)

Għaldaqsant, u minħabba l-bżonn li tinkiseb l-istabbiltà ekonomika u finanzjarja tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi milqutin minn telf kbir fil-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata minħabba ħsarat fitosanitarji, jenħtieġ li jiżdied il-livell limitu għall-kalkolu tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata. Fid-dawl ta’ dan, u filwaqt li jitqiesu l-ħsarat sinifikanti kkaġunati mill-infestazzjonijiet tal-pesti riċenti, jenħtieġ li l-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata stipulat fl-Artikolu 23(4) tar-Regolament Delegat (UE) 2017/891 jiżdied sa 85 %.

(7)

Fid-dawl tal-implimentazzjoni ta’ programmi operattivi skont is-snin kalendarji, u filwaqt li jitqies li l-kalkolu tal-valur tal-produzzjoni kkummerċjalizzata li jiddetermina l-ammont ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni jibbaża fuq is-sena kalendarju ta’ qabel, jeħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ l-għada tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċċjali tal-Unjoni Ewropea.

(8)

Għaldaqstant, jenħtieġ li r-Regolament Delegat (UE) 2017/891 jiġi emendat kif xieraq,