Informazzjoni tal-konsumatur, id-dritt tal-irtirar u drittijiet oħra tal-konsumatur

PUNTI EWLENIN

Kamp ta’ applikazzjoni

• B’xi eċċezzjonijiet, bħal kura tas-saħħa u servizzi soċjali (u s-servizzi finanzjarji sa Ġunju 2026), id-Direttiva 2011/83/UE tkopri firxa wiesgħa ta’ kuntratti konklużi bejn kummerċjanti u konsumaturi, bħal kuntratti tal-bejgħ³, kuntratti ta’ servizz⁴, kuntratti għal kontenut diġitali online jew servizzi dipitali u kuntratti għall-forniment ta’ ilma, gass, elettriku u tisħin distrettwali.
• Dan japplika għal kuntratt konklużi fi ħwienet u għal kuntratti konklużi mhux fuq il-post (pereżempju fid-dar tal-konsumatur) jew mill-bogħod (pereżempju online), flimkien ma’ kuntratti li taħthom il-kummerċjant iforni jew jimpenja ruħu li jforni servizz diġitali⁵ jew kontenut diġitali⁶ lill-konsumatur, u l-konsumatur jipprovdi jew jintrabat li jipprovdi data personali⁷.
• Din tistabbilixxi wkoll obbligazzjonijiet għal aktar informazzjoni għall-fornituri ta’ swieq online rigward il-kuntratti li konsumaturi jikkonkludu ma’ fornituri differenti fuq is-suq online. Barra minn dan, din tistabbilixxi regoli li jirregolaw it-trasparenza ta’ personalizzazzjoni tal-prezz u l-klassifikazzjoni tal-offerti online u d-drittijiet tal-konsumatur meta juża servizzi online “bla ħlas”.

Obbligi ta’ informazzjoni

• Qabel jikkonkludu kuntratt, il-kummerċjanti għandhom jipprovdu lill-konsumaturi, fi kliem ċar u li jinftiehem, informazzjoni bħal:
  • l-identità u d-dettalji ta’ kuntatt tagħhom;
  • il-karatteristiċi ewlenin tal-prodott; kif ukoll
  • il-kundizzjonijiet li japplikaw, inklużi t-termini ta’ ħlas, iż-żmien ta’ konsenja, l-eżekuzzjoni u t-tul tal-kuntratt u l-kundizzjonijiet ta’ terminazzjoni.
• Fil-ħwienet, għandha tingħata l-informazzjoni li mhijiex diġà ovvja.
• Ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni, b’mod partikolari dwar id-dritt tal-irtirar, huma aktar dettaljati għal kuntratti konklużi mill-bogħod (bħal pereżempju online, bit-telefon jew bil-posta) u għal kuntratti konklużi barra mill-post tan-negozju (eż. meta kummerċjant iżur id-dar ta’ konsumatur).
• Rekwiżiti għal informazzjoni speċifika jeżistu għal kuntratti konklużi fuq swieq online. Is-suq online għandu:
  • jinforma lill-konsumaturi jekk fornitur ta’ parti terza huwiex kummerċjant jew mhux kummerċjant (jiġifieri konsumatur ieħor);
  • jwissi lill-konsumatur li r-regoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur fl-UE ma japplikawx għal kuntratti konklużi ma’ min mhux kummerċjant; u
  • jispjega min hu responsabbli għall-prestazzjoni tal-kuntratt: il-kummerċjant ta’ parti terza jew is-suq online innifsu.
• Il-kummerċjanti jridu jinfurmaw lill-konsumaturi jekk il-prezz offrut ikunx ġie personalizzat abbażi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet awtomatizzati.

• Id-Direttiva (UE) 2024/825 temenda d-Direttiva 2011/83/UE li tintroduċi regoli ġodda biex tassikura li, fil-punt ta’ bejgħ, il-konsumaturi jkunu infurmati dwar id-durabbiltà u l-possibbiltà ta’ tiswija ta’ prodotti li huma għandhom il-ħsieb jixtru. Din l-informazzjoni hija mfassla biex tgħinhom jagħmlu għażliet ta’ xiri aktar sostenibbli. Il-kummerċjanti ser ikunu mitluba jipprovdu lil konsumaturi l-informazzjoni li ġejja qabel ma jagħmlu xi xirja.
  • tfakkira tal-garanzija legali ta’ konformità għall-merkanzija⁸ u l-aspetti ewlenin tagħha, inkluż li t-tul minimu tagħha huwa ta’ sentejn, murija b’mod ċar bl-użu ta’ avviż armonizzat;
  • fejn fabbrikant joffri garanzija kummerċjali ta’ durabbiltà b’ebda spiża addizzjonali, li tkopri l-prodott kollu u li għandha durata ta’ tal-inqas sentejn, u jinforma lill-kummerċjant dwar dan, il-kummerċjant irid jinforma lil konsumatur billi juża t-tikketta armonizzata;
  • fil-każ ta’ kontenut diġitali u servizzi diġitali, nota ta’ tfakkira dwar l-eżistenza tal-garanzija legali ta’ konformità;
  • nota ta’ tfakkira dwar l-eżistenza u l-kundizzjonijiet ta’ servizzi wara x-xiri u garanziji kummerċjali;
  • fil-każ ta’ prodotti b’elementi diġitali, jew kontenut diġitali u servizzi diġitali, il-perjodu minimu li matulu l-manifattur jew il-fornitur ser jipprovdi aġġornamenti tas-software.
• Fil-każ ta’ kuntratti mill-bogħod, id-Direttiva (UE) li temena 2024/825 tirrekjedi li kummerċjanti jinfurmaw lil konsumaturi dwar termini ta’ pagament u ta’ konsenja, inklużi opzjonijiet favur l-ambjent, u fejn applikabbli, kif tilwim ser ikunu indirizzati.
• Il-Kummissjoni Ewropea adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2025/1960 li jispeċifika t-tqassim u l-kontenut tal-avviż u t-tikketta armonizzati użati biex jinfurmaw lill-konsumaturi dwar id-drittijiet tagħhom.

Servizzi finanzjarji tal-konsumatur

Id-Direttiva Emendatorja (UE) 2023/2673 tintroduċi regoli dwar is-servizzi finanzjarji tal-konsumatur, bħal dawn li ġejjin.

• Informazzjoni pre-kuntrattwali li kummerċjanti jridu jipprovdu lil konsumaturi qabel ma jiffirmaw kuntratt. Il-konsumaturi jrid ikollhom biżżejjed żmien biex jipproċessaw u jifhmu din l-informazzjoni, u biex jagħmlu paraguni ma’ prodotti oħra sabiex jieħdu deċiżjoni infurmata. L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jimponu regoli nazzjonali aktar stretti f’dan ir-rigward.
• Id-dritt tal-konsumaturi li jitolbu intervenzjoni umana ħalli jifhmu aħjar l-implikazzjonijiet ta’ kuntratt speċifikat fuq is-sitwazzjoni finanzjarja tagħhom meta kummerċjant juża għodda bħal chatbots.
• Ir-rekwiżit li l-Istati Membri jintroduċu miżuri li jillimitaw l-użu ta’ tekniki ta’ kummerċjalizzazzjoni b’dark patterns (interfaċċi li jqarrqu lill-utenti biex jagħmlu affarijiet li ma jkunux beħsiebhom jagħmlu) biex jinfluwenzaw l-għażliet tal-konsumatur.
• L-addizzjoni għal Direttiva 2011/83/UE tas-“sistema netta tas-sigurtà” għas-servizzi finanzjarji li huma esklużi minn leġiżlazzjoni settorali oħra jew li huma koperti parzjalment minnha.

Dritt ta’ rtirar

• Il-konsumaturi jistgħu jirtiraw minn kuntratti mill-bogħod u barra mill-post tan-negozju fi żmien 14-il jum mill-kunsinna tal-oġġetti jew mill-konklużjoni tal-kuntratt ta’ servizz, soġġett għal ċerti eċċezzjonijiet, mingħajr ebda spjegazzjoni jew spiża. Formola standard ta’ rtirar ipprovduta mill-bejjiegħ hija biżżejjed. Jekk il-konsumaturi ma jkunux ġew mgħarrfa dwar id-drittijiet tagħhom, il-perjodu ta’ rtirar jiġi estiż bi 12-il xahar.
• Eżenzjonijiet japplikaw f’bosta ċirkostanzi, pereżempju għal prodotti li jispiċċaw, prodotti issiġġillati miftuħa mill-konsumatur li ma jistax jirritorna għal raġunijiet ta’ saħħa jew iġjene u prenotazzjonijiet ta’ lukandi jew kirjiet ta’ karozzi li huma marbuta ma’ dati speċifiċi. F’ċerti ċirkostanzi japplikaw eċċezzjonijiet ukoll, għal kuntratti għall-provvista ta’ kontenut diġitali li ma jiġix fornut fuq mezz tanġibbli, jekk tkun bdiet il-prestazzjoni. Meta l-konsumaturi jirtiraw minn kuntratt, għandhom iżommu lura milli jużaw il-kontenut diġitali jew is-servizz diġitali u li jagħmluh disponibbli għal partijiet terzi.
• Direttiva (UE) 2023/2673 li temenda tippermetti lil konsumaturi li jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom ta’ irtirar mill-kuntratti kollha konklużi mill-bogħod billi tirrekjedi li l-fornituri tagħhom jassikuraw li l-interfaċċi tagħhom joffru funzjonament ta’ irtirar li jkun faċli biex issib.

Ebda kost mhux ġustifikat jew spejjeż addizzjonali

• Il-kummerċjanti m’għandhomx jimponu tariffi fuq il-konsumaturi għall-użu ta’ meżżi ta’ ħlas li jaqbżu l-kost imġarrab mill-kummerċjant għall-użu tat-tali mezzi. F’ħafna każijiet, l-iċċarġjar ta’ tali tariffi huwa kompletament ipprojbit skont id-direttiva dwar is-servizzi ta’ pagament (Direttiva (UE) 2015/2366 — ara s-sommarju).
• Meta konsumatur iċempel lil kummerċjant biex jistaqsi jew biex jilmenta dwar il-kuntratt konkluż, m’għandux iħallas aktar mit-tariffa telefonika bażika.
• Il-kummerċjanti jridu jkollhom il-kunsens espress tal-konsumaturi meta joffru servizzi addizzjonali imħallsa. Għal tali ħlasijiet, ma jistgħux jintużaw kaxxi mmarkati bil-lest fuq il-formola tal-ordni.

Pieni

• Id-Direttiva 2011/83/UE tirrekjedi li l-Istati Membri jintroduċu penali effettivi, proporzjonati u dissważiv applikabbli għal ksur ta’ regoli nazzjonal li jinkorporaw id-direttiva. Din tinkludi wkoll lista ta’ kriterji li jridu japplikaw meta jimponu dawn il-penali.
• L-Istati Membri jridu jassikuraw li meta jkunu imposti penali konformi ma’ Regolament (UE) 2017/2394 (ara s-sommarju) fil-kuntest ta’ azzjonijiet ikkoordinati fir-rigward ta’ ksur transkonfinali maġġur, huma jinkludu l-possibbilità jew li jimponu penali permezz ta’ proċeduri amministrattivi jew li jibdew proċedimenti ġudizzjarji għall-impożizzjoni ta’ penali, jew it-tnejn, l-ammont massimu ta’ tali penali jrid ikun tal-inqas 4% tad-dħul annwali tal-kummerċjant fl-Istat Membru jew fl-Istati Membri kkonċernati. Għal każijiet li fihom għandha tiġi imposta multa f’konformità mar-Regolament (UE) 2017/2394, iżda l-ebda informazzjoni dwar il-fatturat annwali tal-kummerċjant ma tkun disponibbli, l-Istati Membri jridu jintroduċu l-possibbiltà li jimponu multi, li l-ammont massimu tagħhom għandu jkun mill-inqas EUR 2 miljun.