(1)

Με επιστολή της 19ης Σεπτεμβρίου 2002, η οποία πρωτοκολλήθηκε στη Γενική Γραμματεία της Επιτροπής στις 20 Σεπτεμβρίου 2002, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή το προαναφερόμενο καθεστώς ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Η Γερμανία δεν θεώρησε το μέτρο αυτό ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, αλλά το κοινοποίησε για λόγους ασφάλειας δικαίου. Η εν λόγω υπόθεση καταχωρήθηκε ως κρατική ενίσχυση αριθ. N 644/g/2002. Με επιστολές της 9ης Οκτωβρίου 2002, της 17ης Ιανουαρίου 2003, της 30ής Ιουνίου 2003 και της 25ης Σεπτεμβρίου 2003 η Επιτροπή ζήτησε πρόσθετες πληροφορίες. Η Γερμανία διαβίβασε τις πληροφορίες αυτές με επιστολές της 18ης Νοεμβρίου 2002, της 11ης και 12ης Φεβρουαρίου 2003, της 24ης Ιουλίου 2003 και της 30ής Οκτωβρίου 2003. Με επιστολή της 26ης Νοεμβρίου 2003, η Γερμανία συμφώνησε για την παράταση της δίμηνης προθεσμίας, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, μέχρι τις 5 Φεβρουαρίου 2004 και διαβίβασε και άλλες πληροφορίες.

(2)

Με επιστολή της 18ης Φεβρουαρίου 2004, η Επιτροπή γνωστοποίησε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

(3)

Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3). Η Επιτροπή ζήτησε από τα ενδιαφερόμενα μέρη να λάβουν θέση επί του θέματος.

(4)

Με επιστολή της της 2ας Νοεμβρίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2004, διεβιβάσθη στην Επιτροπή η θέση της ADT — Bundesverband deutscher Innovations-, Technologie- und Gründerzentren e.V., (ομοσπονδιακή ένωση κέντρων καινοτομίας, τεχνολογίας και εκκόλαψης νέων επιχειρήσεων, εφεξής «ADT»). Η Επιτροπή, με επιστολή της της 15ης Νοεμβρίου 2004 διαβίβασε στη Γερμανία την εν λόγω επιστολή και της ζήτησε να διατυπώσει την άποψή της. Η Γερμανία όμως δεν έλαβε θέση επ’ αυτών των παρατηρήσεων.

(5)

Στις 19 Μαρτίου 2004 η Γερμανία διαβίβασε τις παρατηρήσεις της. Στις 22 Απριλίου 2004 έγινε μια σύσκεψη, μετά την οποία η Γερμανία έστειλε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2004, μετά από δύο προσκλήσεις της Επιτροπής στις 9 Ιουλίου 2004 και στις 9 Σεπτεμβρίου 2004. Στις 16 Δεκεμβρίου 2004 έγινε μία ακόμη σύσκεψη μετά την οποία η Γερμανία διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες και τροποποίησε το μέτρο με επιστολές της 3ης και της 23ης Μαρτίου 2005, οι οποίες πρωτοκολλήθηκαν την ημέρα παραλαβής τους, μετά από πρόσκληση της Επιτροπής στις 14 Φεβρουαρίου 2005.

(6)

Το μέτρο το χρηματοδοτούν από κοινού η oμοσπονδιακή κυβέρνηση και οι κυβερνήσεις των ομόσπονδων κρατών. Το διαχειρίζονται οι κυβερνήσεις των ομόσπονδων κρατών και για τον λόγο αυτό διαφέρει ελαφρώς η εφαρμογή του εν λόγω μέτρου στα επιμέρους ομόσπονδα κράτη.

(7)

Η κρατική ενίσχυση χορηγείται υπό τη μορφή επιδοτήσεων στους φορείς εκμετάλλευσης των κέντρων. Το ύψος της εν λόγω ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβεί το 90 % του κόστους κατασκευής ή επέκτασης των κέντρων. Η οικονομική ενίσχυση που χορηγείται στο πλαίσιο του εν λόγω μέτρου προορίζεται για τους χρήστες των εν λόγω κέντρων. Δεν πρόκειται για επιλέξιμη ενίσχυση ύψους 90 %, την οποία λαμβάνουν οι φορείς εκμετάλλευσης και οι χρήστες των κέντρων. Το μέτρο ισχύει τόσο για περιοχές που προβλέπονται από το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συνθήκης ΕΚ όσο και για μη επιλέξιμες περιοχές (το 5 % περίπου των περιοχών που αφορά το μέτρο). Το μέτρο λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2006 και οι προβλεπόμενοι ετήσιοι πόροι ανέρχονται σε 120 εκατομμύρια ευρώ περίπου.

(8)

Το μέτρο έχει ως στόχο να προσφέρει ορισμένες υπηρεσίες σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Πρόκειται κατά κύριο λόγο για την παροχή της δυνατότητας σε ΜΜΕ να ενοικιάζουν στέγη σε κάποιο κέντρο. Επιπλέον υπάρχει η δυνατότητα στα κέντρα αυτά να παρέχονται υπηρεσίες σε ΜΜΕ υπό τη μορφή συμβουλών, να τίθεται στη διάθεσή τους ερευνητικός εξοπλισμός και να υπάρχει και δυνατότητα συνεργασίας με, π.χ., πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, καθώς και η δυνατότητα δικτύωσης με άλλες επιχειρήσεις.

(9)

Οι ΜΜΕ εντούτοις δεν θα λαμβάνουν ενίσχυση απευθείας αλλά στο πλαίσιο μιας περιπλοκότερης δομής. Η Γερμανία θέτει στη διάθεση των αρμόδιων υπηρεσιών, των «φορέων εκμετάλλευσης», χρηματοδοτικά μέσα για να τα ενθαρρύνει να κατασκευάσουν ή να επεκτείνουν κτίρια, δηλαδή «κέντρα επιχειρήσεων, τεχνολογίας και εκκόλαψης νέων επιχειρήσεων», για τη διάθεση στέγης και την παροχή υπηρεσιών σε ΜΜΕ. Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να εγγυηθούν τη λειτουργία των κέντρων για 15 έτη τουλάχιστον.

(10)

Οι φορείς εκμετάλλευσης των κέντρων είναι συνήθως δήμοι ή ενώσεις δήμων καθώς και ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

(11)

Τα κέντρα, γενικά, είναι είτε δημοτικές επιχειρήσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα είτε ανεξάρτητα νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

(12)

Υπάρχουν διάφορα είδη κέντρων: Τα κέντρα επιχειρήσεων προσφέρουν συνήθως στέγη για κάθε είδους ΜΜΕ ενός συγκεκριμένου κλάδου ή όλων των κλάδων, ενώ τα τεχνολογικά κέντρα προσανατολίζονται κυρίως προς τις μικρές επιχειρήσεις που ασχολούνται με έρευνα. Για το λόγο αυτόν παρέχουν σ’ αυτές τον απαραίτητο εξοπλισμό, όπως π.χ. εργαστήρια, καθώς και συμβουλές και τις φέρνουν σε επαφή με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Ομάδες στόχου των κέντρων εκκόλαψης νέων επιχειρήσεων είναι οι νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις και ιδίως οι πολύ μικρές επιχειρήσεις. Υπάρχουν όμως και μεικτές μορφές. Όταν δεν μπορούν να νοικιαστούν όλοι οι χώροι στις επιχειρήσεις του προβλεπόμενου κλάδου, τα κέντρα στρέφονται συνήθως και προς άλλες ομάδες επιχειρήσεων. Ένα κέντρο τεχνολογίας για παράδειγμα θα μπορούσε να χρησιμοποιείται εν μέρει και ως κέντρο επιχειρήσεων.

(13)

Οι ΜΜΕ, οι οποίες κάνουν χρήση των υπηρεσιών που παρέχουν τα κέντρα (εφεξής «οι χρήστες»), πληρώνουν για τον ενοικιαζόμενο χώρο ένα ενοίκιο καθώς και μία προσαύξηση για τη χρησιμοποίηση άλλων εγκαταστάσεων (όπως είναι ο εξοπλισμός εργαστηρίων ή άλλος ειδικός εξοπλισμός) ή/και για τις παρεχόμενες συμβουλευτικές υπηρεσίες ενδεχομένως. Το ενοίκιο ή/και η προσαύξηση για τις άλλες εγκαταστάσεις/υπηρεσίες μπορούν να υπολείπονται των αγοραίων τιμών. Οι ενοικιαστές μπορούν συνήθως να χρησιμοποιούν τα κέντρα επί πέντε έτη (σε εξαιρετικές περιπτώσεις οκτώ έτη).

(14)

Το ακόλουθο διάγραμμα δείχνει τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου:

(15)

Στο πλαίσιο της απόφασης για την κίνηση της τυπικής διαδικασίας εξέτασης η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολία σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων με την κοινή αγορά, επειδή η Γερμανία δεν διέθεσε επαρκείς πληροφορίες για να δοθεί απάντηση στα ερωτήματα εάν όλοι οι εμπλεκόμενοι αντλούσαν όφελος από το μέτρο ενίσχυσης, εάν ενισχύθηκαν τόσο οι φορείς εκμετάλλευσης του κέντρου όσο και οι ΜΜΕ που έκαναν χρήση των υπηρεσιών του κέντρου ή εάν ολόκληρη η ενίσχυση δόθηκε στις ΜΜΕ.

(16)

Η ADT δήλωσε ότι οι υπηρεσίες που παρέχουν τα κέντρα δεν διατίθενται στην αγορά. Τα κέντρα, κατά την ADT, παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες (επεξεργασία επιχειρησιακών σχεδίων, ενίσχυση για την εξεύρεση του αρχικού κεφαλαίου, κ.λπ.), βραχυπρόθεσμες μισθώσεις, συνεργασία και δικτύωση με περιφερειακά ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και άλλες επιχειρήσεις καθώς και ερευνητικό εξοπλισμό (εργαστήρια, ειδικό εξοπλισμό, κ.λπ.).

(17)

Η ΑΔΤ επισήμανε επίσης ότι το 90 % των νεοϊδρυόμενων επιχειρήσεων στα κέντρα διαρκούν πάνω από τρία έτη, ποσοστό το οποίο σε σύγκριση με άλλες νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις είναι πολύ μεγάλο.

(18)

Σύμφωνα με την αρχική θέση της Γερμανίας το μέτρο είχε ως στόχο να καλύψει τα κενά στον τομέα της αγοράς ακινήτων, που δεν είναι σε θέση να προσφέρει στέγη σε προσιτές τιμές για νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις. Οι γερμανικές αρχές αναφέρουν ότι η ιδιωτική αγορά διστάζει να προσφέρει στέγη σε νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις λόγω του ότι θεωρούνται επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου. Στην αγορά, εξάλλου, δεν διατίθεται καμία επαγγελματική στέγη μικρού μεγέθους.

(19)

Οι γερμανικές αρχές δήλωσαν επίσης ότι ολόκληρη η ενίσχυση απέβη προς όφελος των κέντρων. Όσον αφορά το στοιχείο ενίσχυσης που προοριζόταν για τους χρήστες, η Γερμανία δήλωσε κατ’ αρχάς ότι η ένταση της ενίσχυσης όσον αφορά τους χρήστες δεν υπερέβη το 10-20 % των αντίστοιχων αγοραίων τιμών. Στην επιστολή της της 22ας Σεπτεμβρίου 2004 ανέφερε όμως ότι οι χρήστες πλήρωναν τις συνήθεις τιμές της αγοράς (τις κατώτερες τιμές της αγοράς) και ότι το ποσό της ενίσχυσης σε κάθε περίπτωση ήταν μικρότερο των 100 000 ευρώ για χρονική περίοδο τριών ετών (μέχρι 23 000 ευρώ ετησίως ανά χρήστη για χρονική περίοδο πέντε ετών). Η Γερμανία διαβίβασε τις θέσεις όλων των ομόσπονδων κρατών, οι οποίες εν μέρει αναφέρονται σε μελέτες που περιγράφουν τις θετικές επιπτώσεις στους χρήστες και τις θετικές περιφερειακές επιπτώσεις των κέντρων. Μέχρι τότε η Γερμανία δεν είχε δεσμευτεί να τηρήσει όλους τους όρους του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (4), και ιδίως το άρθρο 3 που αφορά τη σώρευση και τον έλεγχο.

(20)

Με την τελευταία της θέση και κυρίως με την επιστολή της της 3ης Μαρτίου 2005 η Γερμανία τροποποίησε την αρχική της κοινοποίηση και δεσμεύθηκε, σε ό,τι αφορά τις ενισχύσεις για παροχή συμβουλών εκ μέρους των κέντρων σε ΜΜΕ, να εφαρμόσει το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 70/2001 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (5). Η Γερμανία δεσμεύθηκε επίσης να εφαρμόσει για όλα τα λοιπά μέτρα ενίσχυσης που αφορούν ΜΜΕ, ειδικά αυτά που αφορούν την προσφορά στέγης και εργαστηρίων, τη χρησιμοποίηση ερευνητικού εξοπλισμού ή άλλου είδους εξοπλισμού, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 69/2001. Παρά το γεγονός ότι επιτρέπονται ενισχύσεις με βάση τους προαναφερόμενους κανονισμούς, η Γερμανία παρακάλεσε την Επιτροπή να εκδώσει μία οριστική απόφαση για λόγους ασφάλειας δικαίου.

(21)

Η Επιτροπή εξέτασε το μέτρο με βάση το άρθρο 87 και επόμενα της συνθήκης ΕΚ, το άρθρο 61 και επόμενα της συμφωνίας ΕΟΧ καθώς και με βάση τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 69/2001 και (ΕΚ) αριθ. 70/2001.

(22)

Κατά την αξιολόγηση του μέτρου με βάση τις διατάξεις σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις της συνθήκης ΕΚ θα πρέπει κατ’ αρχήν να εξετάζεται εάν, σε ό,τι αφορά το εξεταζόμενο μέτρο, πρόκειται για κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(23)

Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό μέσω της ευνοϊκής μεταχείρισης ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά στο βαθμό που επηρεάζουν το εμπόριο ανάμεσα στα κράτη μέλη. Ως ενίσχυση θεωρείται κάθε ευεργέτημα το οποίο χρηματοδοτείται άμεσα ή έμμεσα με κρατικούς πόρους και χορηγείται από το ίδιο το κράτος ή από κρατικούς οργανισμούς οι οποίοι ενεργούν κατ’ εντολή του κράτους. Ως κρατική ενίσχυση θεωρείται κάθε μέτρο που πληροί όλα τα κριτήρια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(24)

Κατά την εξέταση των μέτρων ενίσχυσης υπό τη μορφή επιδότησης ή δανείου, για να διαπιστωθεί εάν πρόκειται περί κρατικής ενίσχυσης, διαπιστώνεται συνήθως ποιες επιχειρήσεις έχουν επωφεληθεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως είναι δύσκολο να διαπιστωθεί αυτό επειδή οι γερμανικές αρχές παρέχουν κίνητρα για μια ομάδα παραγόντων της αγοράς (φορέων εκμετάλλευσης) με στόχο να δώσει ενίσχυση σε μία άλλη ομάδα (στους χρήστες). Εκτός αυτού, το μέτρο προβλέπει τη δημιουργία μιας τρίτης ομάδας πιθανών παραγόντων της αγοράς (των κέντρων) οι οποίοι είναι ανεξάρτητοι από τους φορείς εκμετάλλευσης και από τους χρήστες. Ακόμη και στην περίπτωση που η Γερμανία σκοπεύει απλώς να δημιουργήσει πλεονεκτήματα υπέρ των χρηστών, είναι δυνατόν να υπάρχουν επιχειρήσεις δικαιούχες κρατικής ενίσχυσης και στα τρία επίπεδα.

(25)

Κατά συνέπεια θα πρέπει να εξεταστεί εάν υφίσταται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ σε τρία διαφορετικά επίπεδα: των φορέων διαχείρισης, των κέντρων και των χρηστών.

(26)

Δεν αμφισβητείται ότι το μέτρο χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους. Το ποσοστό της κρατικής ενίσχυσης εξαρτάται από το εάν ο φορέας είναι δήμος ή ένωση δήμων ή εάν πρόκειται για δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Στην πρώτη περίπτωση το κέντρο κατασκευάζεται κατά 100 % από κρατικούς πόρους (μέχρι 90 % από πόρους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των κυβερνήσεων των ομόσπονδων κρατιδίων και τουλάχιστον 10 % από πόρους των δήμων ή των ενώσεων δήμων). Στην περίπτωση όμως που συμμετέχει κάποιος μη κερδοσκοπικός οργανισμός, θα πρέπει να καταβάλλει τουλάχιστον το 10 % της χρηματοδότησης, ενώ το υπόλοιπο 90 % το διαθέτει το κράτος. Οι πραγματικοί δικαιούχοι των ενισχύσεων είναι εντούτοις οι ΜΜΕ. Οι κρατικοί πόροι είναι απαραίτητοι για την κάλυψη του επιλέξιμου κόστους κατασκευής του κτιρίου, αλλά δεν λέγεται τίποτα σχετικά με το ύψος των ενισχύσεων που χορηγούνται στις ΜΜΕ.

(27)

Υπάρχουν δύο είδη φορέων εκμετάλλευσης: 1. οι δήμοι ή ενώσεις δήμων καθώς και οι δημόσιες επιχειρήσεις που ανήκουν σε αυτούς, και 2. οι δημόσιοι ή ιδιωτικοί οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως είναι τα πανεπιστήμια ή τα ερευνητικά κέντρα. Η Επιτροπή, εντούτοις, παρά τη νομική μορφή του φορέα εκμετάλλευσης και το μη κερδοσκοπικό του χαρακτήρα, πιστεύει, όπως τονίζεται άλλωστε και στην απόφασή της 98/353/ΕΚ, της 16ης Σεπτεμβρίου 1997, σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της εταιρείας Gemeinnützige Abfallverwertung GmbH (6), ότι οι αρμόδιοι οργανισμοί θα πρέπει να θεωρούνται ως επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ στο βαθμό που ασκούν οικονομική δραστηριότητα στην αγορά.

(28)

Εντούτοις οι δήμοι και οι ενώσεις δήμων δεν θεωρούνται συνήθως ως επιχειρήσεις. Επειδή όμως μπορούν να αναλάβουν μια σειρά από επίσημα καθήκοντα και να ασκήσουν κρατική εξουσία, μπορούν, όπως απεφάνθη το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 16 Ιουνίου 1987 στην υπόθεση C-118/85 (Επιτροπή κατά Ιταλίας) (7), να θεωρηθούν ως επιχειρήσεις στο βαθμό που ασκούν κάποια οικονομική δραστηριότητα στην αγορά. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτό θα πρέπει να θεωρείται ότι συμβαίνει στις περιπτώσεις που οι δήμοι δραστηριοποιούνται στην αγορά μέσω κάποιας δημοτικής τους επιχείρησης.

(29)

Στο πλαίσιο του εξεταζόμενου μέτρου οι φορείς εκμετάλλευσης είναι αρμόδιοι για την κατασκευή και τη διαχείριση ενός κέντρου. Δημιουργούν κατ’ αυτόν τον τρόπο τις προϋποθέσεις ενοικίασης στέγης ή/και παροχής υπηρεσιών σε ΜΜΕ μέσα σε ένα κέντρο. Ακόμη και στην περίπτωση που οι φορείς εκμετάλλευσης είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ασκούν οικονομική δραστηριότητα η οποία θα μπορούσε να ασκηθεί από ιδιωτικές επιχειρήσεις ακινήτων ή από ιδιωτικές εταιρείες παροχής συμβουλών.

(30)

Δεν θα πρέπει όμως να επωφελούνται μόνο οι φορείς εκμετάλλευσης από το εν λόγω μέτρο αφού η κρατική ενίσχυση έχει ως στόχο να προσφέρει στις ΜΜΕ στέγη και υπηρεσίες. Οι κρατικοί πόροι που τίθενται στη διάθεση των φορέων θα πρέπει να παρέχουν οικονομικό πλεονέκτημα μόνο στους χρήστες. Διάφοροι μηχανισμοί διασφαλίζουν ότι δεν θα έχουν κανένα όφελος οι φορείς.

(31)

Για την κατασκευή ή την επέκταση του κέντρου προκηρύσσεται δημόσιος διαγωνισμός σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.

(32)

Οι φορείς δεσμεύονται να θέσουν το κέντρο στη διάθεση των χρηστών για κατοχή ή χρήση επί χρονικό διάστημα 15 ετών τουλάχιστον. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος των 15 ετών, κατά το οποίο τα κτίρια πρέπει να χρησιμοποιούνται ως κέντρα, οι φορείς δεν αντλούν κανένα όφελος.

(33)

Μετά την παρέλευση της περιόδου των 15 ετών τα κτίρια αποτελούν ιδιοκτησία των φορέων και, στο βαθμό που έχουν εξοφλήσει όλες τις οφειλές τους, θα μπορούσε η εναπομένουσα αξία του κέντρου, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άλλες δραστηριότητες ή να πουληθεί, να αποτελέσει ένα πλεονέκτημα για τους φορείς (ιδιοκτήτες του κτιρίου). Για να διασφαλιστεί ότι δεν θα έχουν κανένα όφελος οι φορείς μετά την εκπνοή αυτού του χρονικού διαστήματος, οι γερμανικές αρχές κατά τη διάρκεια της εξέτασης δεσμεύθηκαν έναντι της Επιτροπής να διασφαλίσουν ότι μετά την παρέλευση της δεκαπενταετίας αρχίζει η απορρόφηση του κέρδους. Αυτό γίνεται είτε με τη μέθοδο της αποτίμησης της τρέχουσας αξίας (discounted cash-flow methode) είτε, σε κάθε περίπτωση, με μία από τις μεθόδους που προβλέπει το άρθρο 29 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999, περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία (8). Σύμφωνα με τις μεθόδους αυτές, εκτός από την αξία του κτιρίου, λαμβάνονται υπόψη τα κέρδη και οι ζημίες που είχαν οι φορείς κατά τη δεκαπεντάχρονη περίοδο λειτουργίας του κέντρου. Αυτό σημαίνει ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα των κέντρων ασκείται από τους φορείς, επειδή οι φορείς είναι οι οργανισμοί οι οποίοι σε τελική ανάλυση αναλαμβάνουν τον οικονομικό κίνδυνο ενός κέντρου.

(34)

Επειδή οι φορείς δεν έχουν κανένα οικονομικό όφελος, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως δικαιούχοι κρατικών ενισχύσεων κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Θα πρέπει απλώς να θεωρούνται ως φορείς οι οποίοι φροντίζουν για την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης στους χρήστες μέσω των κέντρων.

(35)

Οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στα πλαίσια του εξεταζόμενου μέτρου χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή ή την επέκταση των κέντρων. Επειδή όμως επιλέξιμο είναι μόνο το κόστος κατασκευής στο πλαίσιο του εν λόγω μέτρου, δεν καλύπτεται από το εξεταζόμενο μέτρο το κόστος λειτουργίας. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω του ελέγχου της χρήσης, δηλαδή μέσω της παρακολούθησης των ενισχύσεων εκ μέρους της Γερμανίας. Τα κέντρα, τα οποία αποτελούν ιδιοκτησία των φορέων, έχουν ως αποκλειστικό στόχο την προσφορά στέγης και υπηρεσιών στους χρήστες.

(36)

Γίνεται επίσης αναφορά και στη μέθοδο απορρόφησης του κέρδους περί της οποίας γίνεται λόγος στην αιτιολογική σκέψη 33, η οποία σύμφωνα με την υπόσχεση της Γερμανίας εφαρμόζεται και στο επίπεδο των κέντρων. Η μέθοδος αυτή θα διασφαλίσει ότι τα κέντρα δεν θα έχουν κανένα αδικαιολόγητο πλεονέκτημα μετά την πάροδο της περιόδου των 15 ετών.

(37)

Εκτός αυτού, η Γερμανία υποσχέθηκε ότι η λειτουργία των κέντρων θα γίνεται σύμφωνα με την προκήρυξη διαγωνισμού στην περίπτωση που την αναλάβουν τρίτοι. Οι φορείς εκμετάλλευσης ενός κέντρου λαμβάνουν τη συνήθη αμοιβή της αγοράς όπως προβλέπει η προκήρυξη του διαγωνισμού.

(38)

Κατ’ αυτό τον τρόπο δεν έχουν ούτε τα κέντρα ούτε οι διαχειριστές τους κάποιο οικονομικό όφελος και δεν μπορούν να θεωρηθούν ως δικαιούχοι ενισχύσεων αλλά ως φορείς οι οποίοι φροντίζουν για την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης στους χρήστες. Κατά συνέπεια δεν θα χορηγηθούν στο πλαίσιο του εν λόγω μέτρου ενισχύσεις ούτε στα κέντρα ούτε στους διαχειριστές τους.

(39)

Μέσω των φορέων εκμετάλλευσης των κέντρων και των ίδιων των κέντρων επωφελούνται από κρατικούς πόρους οι ΜΜΕ οι οποίες νοικιάζουν στέγη μέσα στα κέντρα. Θα πρέπει εντούτοις να επισημανθεί ότι για τις ΜΜΕ δεν προβλέπεται ένταση ενίσχυσης ύψους 90 %. Κατά 90 % έως 100 % από κρατικούς πόρους χρηματοδότηση χρειάζεται για την κατασκευή του κέντρου.

(40)

Τα κέντρα παρέχουν μια πλειάδα υπηρεσιών στις ΜΜΕ (στέγη, εξοπλισμό, δυνατότητες συνεργασίας, εργαστήρια, συμβουλές και άλλες υπηρεσίες). Το ενοίκιο που πληρώνουν οι ΜΜΕ για τη στέγη καθώς και οι προσαυξήσεις για τις υπόλοιπες προσφορές (όπως είναι τα εργαστήρια και ο ειδικός εξοπλισμός) είναι δυνατόν να υπολείπονται των αγοραίων τιμών, επειδή ορισμένες ΜΜΕ ενδέχεται να αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξεύρεσης παρόμοιας στέγης και υπηρεσιών στην αγορά, τουλάχιστον σε τιμές προσιτές γι’ αυτές. Το πλεονέκτημα των ΜΜΕ συνίσταται στο ότι μπορούν να κάνουν χρήση της στέγης και των λοιπών υπηρεσιών που προσφέρει το κέντρο σε χαμηλότερες τιμές από αυτές της αγοράς. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο αυτό παρέχει πλεονέκτημα στις ΜΜΕ που κάνουν χρήση αυτών των κέντρων στο βαθμό που το ενοίκιο ή/και οι προσαυξήσεις για τις υπόλοιπες υπηρεσίες υπολείπονται των αγοραίων τιμών.

(41)

Το εν λόγω μέτρο επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τον ανταγωνισμό, επειδή αφορά μία συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων που προσδιορίζεται από το είδος του κέντρου. Όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 6 μέχρι 14, τα κέντρα επιχειρήσεων απευθύνονται σε όλα τα είδη των ΜΜΕ, τα τεχνολογικά κέντρα σε καινοτόμες ΜΜΕ και τα κέντρα εκκόλαψης σε νεοϊδρυόμενες μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Υπάρχουν φυσικά και πολλές μεικτές μορφές, δεδομένου ότι καινοτόμες μπορεί να είναι και οι νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις.

(42)

Στο πλαίσιο του εν λόγω μέτρου δεν αποκλείεται να χορηγούνται ενισχύσεις σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς όπου υπάρχει ενδοκοινοτικό εμπόριο. Κατά συνέπεια, το μέτρο επηρεάζει το εμπόριο ανάμεσα στα κράτη μέλη.

(43)

Επομένως το μέτρο, όσον αφορά τους χρήστες, αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ στο βαθμό που δεν γίνεται υπέρβαση του ανώτατου ορίου της ενίσχυσης ήσσονος σημασίας, που είναι 100 000 ευρώ ανά δικαιούχο επί χρονικό διάστημα τριών ετών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 69/2001.

(44)

Σχετικά με τη χρησιμοποίηση του ανώτατου ορίου των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, σε ό,τι αφορά τις διάφορες υπηρεσίες που παρέχουν τα κέντρα, η Επιτροπή διαπίστωσε τα εξής:

(45)

Η Γερμανία εξεπλήρωσε την υποχρέωσή της σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

(46)

Επειδή οι παροχές βάσει του καθεστώτος ενίσχυσης υπέρ των ΜΜΕ (όπως π.χ. η στέγη, τα εργαστήρια και ο ειδικός εξοπλισμός), με εξαίρεση τις υπηρεσίες παροχής συμβουλών, δεν θεωρούνται ως κρατικές ενισχύσεις στο βαθμό που τηρείται το ανώτατο όριο των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας καθώς και οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 69/2001, απομένουν μόνο οι υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών υπέρ των ΜΜΕ για τον έλεγχο της συμβατότητας με την κοινή αγορά.

(47)

Στόχος του καθεστώτος ενίσχυσης είναι η διάδοση και η εμπορική χρήση νέων γερμανικών και διεθνών αποτελεσμάτων έρευνας και η ανάπτυξη της διαχείρισης εν γένει και η ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Ευνοείται κατ’ αυτόν τον τρόπο η μεταφορά τεχνολογίας και η συνεργασία ανάμεσα στις επιχειρήσεις.

(48)

Σύμφωνα με το άρθρο 157 της συνθήκης ΕΚ, η ενίσχυση της μεταφοράς τεχνολογίας και η συνεργασία ανάμεσα στις επιχειρήσεις αποτελούν δύο σημαντικούς στόχους της Κοινότητας. Μέχρι εδώ το καθεστώς ενισχύσεων ανταποκρίνεται στους στόχους του άρθρου 157 της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή όμως δεν έχει καθορίσει ακόμη συγκεκριμένα κριτήρια για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης που εξυπηρετούν αυτούς ακριβώς τους στόχους, παρόλο ότι μέτρα αυτού του είδους ενισχύονται συχνά στο πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής της Κοινότητας μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης.

(49)

Η Επιτροπή παραπέμπει εξάλλου στην ανακοίνωσή της κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις αρχές του έτους «Συνεργασία για ανάπτυξη και απασχόληση» (9), η οποία υπογραμμίζει τη σημασία της τόνωσης των καινοτομιών και των καινοτόμων πόλων. Η ομάδα που στοχεύει το εν λόγω μέτρο είναι οι νεοϊδρυόμενες καινοτόμες ΜΜΕ του τεχνολογικού τομέα, οι οποίες αποτελούν ταυτόχρονα και τη σημαντικότερη κατηγορία ενίσχυσης με στόχο την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση.

(50)

Όσον αφορά τις υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών, η Γερμανία έχει δεσμευθεί να μη χορηγήσει ενισχύσεις που να υπερβαίνουν το 50 % του επιλέξιμου κόστους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι ενισχύσεις για υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών συμμορφώνονται προς τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 70/2001, και ιδίως με το άρθρο 5 αυτού.

(51)

Κατά συνέπεια, το εν λόγω μέτρο θα πρέπει να εξεταστεί ευνοϊκά εκ μέρους της Επιτροπής.

(52)

Με βάση τις αλλαγές που πραγματοποίησε η Γερμανία κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας εξέτασης η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα:

(53)

Όσον αφορά τις ενισχύσεις προς τις ΜΜΕ που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης για την ενοικίαση στέγης, για τη χρησιμοποίηση εργαστηρίων ή ειδικού εξοπλισμού ή/και λοιπού εξοπλισμού, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της την υπόσχεση της Γερμανίας ότι θα διασφαλίσει την τήρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 69/2001 στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος.

(54)

Στις περιπτώσεις που θα χορηγούνται ενισχύσεις σε ΜΜΕ στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης για τις συμβουλές που παρέχονται στις ΜΜΕ οι οποίες είναι εγκατεστημένες στα κέντρα, η Γερμανία δεσμεύτηκε να χορηγεί τις εν λόγω ενισχύσεις βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 70/2001, και ιδίως του άρθρου 5 αυτού,