This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Zabezpieczenie interesów morskich UE
STRESZCZENIE DOKUMENTU:
JAKIE SĄ CELE KOMUNIKATU?
- Określa on wspólne ramy koordynacji cywilno-wojskowej między państwami członkowskimi Unii Europejskiej (UE) oraz między państwami członkowskimi a UE, umożliwiając im tym samym kształtowanie spójnej polityki.
- Zapewnia on również, że UE jest w stanie chronić swoje strategiczne interesy morskie przed szeregiem zagrożeń i niebezpieczeństw.
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
W komunikacie podkreślono główne, strategiczne interesy bezpieczeństwa morskiego UE:
- zapobieganie konfliktom, utrzymywanie pokoju i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego dzięki współpracy z partnerami międzynarodowymi;
- ochrona UE przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa morskiego, w tym przed zagrożeniami dla najważniejszej infrastruktury morskiej, takiej jak porty i terminale, podwodne rurociągi i kable telekomunikacyjne;
- skuteczna kontrola zewnętrznych granic morskich UE w celu uniemożliwienia nielegalnych działań;
- ochrona:
- światowego łańcucha dostaw UE,
- wolności żeglugi,
- prawa do nieszkodliwego przepływu1 statków pływających pod banderami państw członkowskich, oraz
- bezpieczeństwa osób znajdujących się na pokładzie;
- zapobieganie nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom.
W komunikacie zidentyfikowano też szereg zagrożeń dla bezpieczeństwa morskiego, w tym:
- spory o terytoria morskie, akty agresji i konflikty zbrojne między państwami;
- rozprzestrzenianie broni masowego rażenia;
- piractwo morskie i rozbój na morzu;
- potencjalny wpływ nielegalnych zrzutów lub przypadkowego zanieczyszczenia mórz dla środowiska.
Strategia w zakresie bezpieczeństwa morskiego ma się odnosić do strategicznych interesów bezpieczeństwa morskiego UE oraz do zagrożeń dla tych interesów w drodze propagowania podejścia międzysektorowego2, któremu przyświecają cztery konkretne cele:
- jak najlepsze wykorzystanie istniejących zdolności na poziomie krajowym i unijnym;
- wspieranie skutecznego i wiarygodnego partnerstwa w światowym obszarze morskim;
- wspieranie oszczędności kosztowej; oraz
- zwiększenie solidarności wśród państw członkowskich.
W celu osiągnięcia skuteczniejszego zarządzania obszarami morskimi na szczeblu UE w komunikacie określono cztery zasady przewodnie:
- podejście międzysektorowe
- integralność operacyjna 3
- multilateralizm polityki morskiej 4
- poszanowanie przepisów i zasad5.
Powyższe zasady stosuje się w pięciu obszarach lepszej współpracy:
- działania zewnętrzne;
- wiedza o sytuacji na morzu, nadzór i wymiana informacji;
- rozwijanie i budowanie zdolności;
- zarządzanie ryzykiem, ochrona morskiej infrastruktury o decydującym znaczeniu i reagowanie kryzysowe;
- badania naukowe i innowacje, edukacja i szkolenia w zakresie bezpieczeństwa morskiego.
Strategię UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego uzupełnia plan działania, który przyjęto w grudniu 2014 r. i zmieniono w czerwcu 2018 r. W planie działania określono 90 działań łączących zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne aspekty bezpieczeństwa morskiego UE.
Część pierwsza, która dotyczy działań horyzontalnych, obejmuje pięć kluczowych obszarów:
- współpraca międzynarodowa
- nadzór morski
- rozwój zdolności (w tym badania naukowe i innowacje)
- zarządzanie ryzykiem
- kształcenie i szkolenie.
Część druga obejmuje regionalne i ogólnoświatowe zagadnienia morskie. UE zamierza stawiać czoła globalnym wyzwaniom w drodze regionalnych odpowiedzi w kluczowych obszarach morskich, zarówno na swoim terytorium, tj. w europejskich basenach morskich, takich jak Morze Śródziemne i Morze Czarne, jak i za granicą – np. w Zatoce Gwinejskiej, w Rogu Afryki, na Morzu Czerwonym oraz w Azji Południowo-Wschodniej.
KONTEKST
Więcej informacji:
- Strategia w zakresie bezpieczeństwa morskiego (Komisja Europejska).
KLUCZOWE POJĘCIA
- Nieszkodliwy przepływ. Prawo statku do przepływu przez wody terytorialne innego państwa na określonych warunkach.
- Podejście międzysektorowe. Obejmuje współpracę między wszystkimi partnerami, począwszy od organów cywilnych i morskich (organy ścigania, kontroli granicznej, kontroli celnej i kontroli połowów, organy ds. ochrony środowiska, organy nadzoru żeglugi, organy odpowiedzialne za badania i innowacje, marynarki wojenne), a skończywszy na branżach (sektor transportu morskiego, prywatnej ochrony, technologii komunikacyjnych, wsparcia zdolności, partnerzy społeczni).
- Integralność operacyjna. Koncentracja na tym, które określone funkcje pełnione przez określonych partnerów lub określone zadania przez nich wykonywane można realizować lepiej dzięki współpracy z innymi zainteresowanymi stronami.
- Multilateralizm polityki morskiej. Kluczowa zasada stosowana podczas rozwiązywania złożonych problemów wymagających reakcji międzynarodowej i współpracy w zakresie obszarów morskich. Zakłada się, że UE jest silniejsza, a jej interesy chronione są najlepiej, gdy przemawia jednym głosem do partnerów międzynarodowych.
- Poszanowanie przepisów i zasad. Jako kluczowe elementy dobrego rządzenia opartego na zasadach na obszarach morskich UE popiera poszanowanie dla prawa międzynarodowego, praw człowieka i demokracji oraz pełną zgodność z postanowieniami Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza i celami określonymi w tej konwencji.
GŁÓWNY DOKUMENT
Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie otwartego i bezpiecznego światowego obszaru morskiego: elementy strategii Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego (JOIN(2014) 9 final z ).
ostatnia aktualizacja