Egzekwowanie prawa unijnego

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

UE opiera się na praworządności. Bazuje na prawie nakazującym krajom członkowskim właściwe wdrażanie unijnych zasad i procedur.

Komisja Europejska monitoruje właściwe i terminowe stosowanie ustawodawstwa. Może ona podjąć działania prawne przeciwko rządom i firmom, które ignorują swoje obowiązki lub łamią prawo.

Komisja jest uprawniona na mocy artykułu 17 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) do zapewniania właściwego stosowania:

• traktatów UE,
• różnych środków prawnych i innych, na które UE wyrazi zgodę,
• prawa UE pod ogólną kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Komisja:

• sporządza akty prawne i przedkłada je współprawodawcom, czyli Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie,
• pomaga krajom UE prawidłowo wdrażać prawo unijne poprzez:
  • zapewnianie informacji online, planów wdrożenia oraz ogólnych wytycznych,
  • organizowanie spotkań grup eksperckich,
• wnosi skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jeśli uzna, że dany rząd nie włącza ustawodawstwa unijnego do ustawodawstwa krajowego w uzgodnionym terminie lub nie robi tego poprawnie (postępowanie w sprawie naruszenia),
• nakłada kary pieniężne na firmy, które – jej zdaniem – łamią zasady UE dotyczące konkurencji.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej:

• interpretuje traktaty i akty prawne w ramach postępowania prejudycjalnego,
• decyduje o tym, czy doszło do naruszenia prawa unijnego,
• może nałożyć kary finansowe na rządy, które nie podejmują niezbędnych działań naprawczych po tym, jak uznano je za winne złamania prawa unijnego.

Rządy krajowe:

• ponoszą główną odpowiedzialność za włączanie ustawodawstwa unijnego (rozporządzeń, dyrektyw i decyzji) do prawa krajowego oraz dopilnowanie odpowiedniego wdrożenia takiego ustawodawstwa (artykuł 4 TEU),
• muszą wdrożyć wszystkie krajowe środki prawne wymagane w celu pełnego wdrożenia wiążącego ustawodawstwa unijnego (artykuł 291 ust. 1 TFUE),
• muszą zapewnić skuteczne procedury postępowania w przypadku wszystkich osób, które uważają, że ich prawa wynikające z ustawodawstwa nie są przestrzegane.