Prawo pierwotne Unii Europejskiej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Prawo pierwotne, znane także jako pierwotne źródła prawa, tworzą unijne:

1. traktaty założycielskie;
2. traktaty zmieniające;
3. traktaty o przystąpieniu;
4. protokoły załączane do traktatów;
5. umowy dodatkowe zmieniające określone postanowienia traktatów założycielskich;
6. Karta praw podstawowych (począwszy od wejścia w życie Traktatu z Lizbony).

• Do podstawowych traktatów zalicza się:
  • traktat paryski ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (1951 r.);
  • traktat rzymski ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1957 r.),
  • traktat Euratom (1957 r.);
  • traktat z Maastricht (1992 r.).
• Traktaty zmieniające:
  • Jednolity akt europejski (1986 r.);
  • traktat z Amsterdamu (1997 r.);
  • traktat z Nicei (2001 r.);
  • traktat z Lizbony (2007 r.).
• Traktaty o przystąpieniu dotyczą następujących państw członkowskich:
  • Dania, Irlandia i Zjednoczone Królestwo (¹) (1972 r.);
  • Grecja (1979 r.);
  • Hiszpania, Portugalia (1985 r.);
  • Austria, Finlandia, Szwecja (1994 r.);
  • Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry (2003 r.);
  • Bułgaria, Rumunia (2005 r.);
  • Chorwacja (2012).
• Umowy dodatkowe:
  • traktat brukselski (traktat fuzyjny) (1965 r.);
  • traktat zmieniający niektóre postanowienia budżetowe traktatów ustanawiających Wspólnoty (1970 r.);
  • traktat zmieniający niektóre postanowienia finansowe traktatów ustanawiających Europejską Wspólnotę Gospodarczą i traktatu ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich (1975 r.);
  • akt ustanawiający wybory przedstawicieli do Parlamentu w powszechnych wyborach bezpośrednich (1976 r.).

Zakres prawa pierwotnego

• Geograficzny:
  • państwa członkowskie UE,
  • najbardziej oddalone regiony UE.
• Czasowy: od chwili wejścia w życie traktatu.