Regolament dwar is-swieq tal-istrumenti finanzjarji (MiFIR)

PUNTI EWLENIN

Kamp ta’ applikazzjoni

Il-leġiżlazzjoni tapplika għal:

• ċentri tan-negozjar, ditti tal-investiment u istituzzjonijiet ta’ kreditu bħall-banek;
• fornituri ta’ servizzi ta’ rappurtar tad-data;
• kumpaniji ta’ assigurazzjoni u riassigurazzjoni jew fondi ta’ investiment alternattivi (magħrufa bħala “kontropartijiet finanzjarji”);
• ditti mhux ibbażati fl-UE bl-awtorizzazzjoni meħtieġa mill-Kummissjoni Ewropea.

Trasparenza

Regoli dwar it-trasparenza:

• għandhom l-għan li jiżguraw li n-negozjar iseħħ f’ċentri kummerċjali organizzati u regolati kif xieraq⁵;
• jesiġu li l-operaturi tas-suq u d-ditti tal-investiment jippubblikaw, kemm qabel kif ukoll wara n-negozjar (dawn tal-aħħar fl-iktar ħin viċin għall-ħin reali teknikament possibbli), informazzjoni bħal prezzijiet tal-offerta u l-volumi involuti;
• jippermettu eżenzjonijiet limitati mir-rekwiżit ta’ hawn fuq;
• jiddikjaraw li l-informazzjoni jeħtieġ li tkun disponibbli għall-pubbliku fuq bażi kummerċjali raġjonevoli, b’mod mhux diskriminatorju u mingħajr ħlas 15-il minuta wara l-pubblikazzjoni;
• jistabbilixxu rekwiżiti speċifiċi għall-internalizzaturi sistematiċi⁶ u għad-ditti tal-investiment li jinnegozjaw barra l-borża mingħajr l-involviment ta’ skambju.

Regoli dwar it-tranżazzjonijiet

Ir-regoli dwar it-tranżazzjonijiet jirrikjedu dan li ġej:

• Ditti tal-investment għandhom
  • iżommu d-data rilevanti kollha dwar l-ordnijiet u t-tranżazzjonijiet imwettqa għalihom infushom jew għal klijent għal 5 snin,
  • jirrapportaw dettalji sħaħ u akkurati tat-tranżazzjonijiet kollha lill-awtorità nazzjonali rilevanti malajr kemm jista’ jkun u mhux aktar tard mill-għeluq tal-jum tax-xogħol ta’ wara;
• iċ-ċentri tan-negozjar iridu jżommu d-data kollha dwar l-istrumenti finanzjarji rreklamati permezz tas-sistemi tagħhom għal 5 snin.

In-negozjar fid-derivattivi jridu jaderixxi mar-regoli li ġejjin:

• Dan għandu jseħħ fi:
  • suq regolat;
  • faċilità ta’ negozjar multilaterali⁷,
  • faċilità ta’ negozjar organizzat⁸, jew
  • faċilità ta’ negozjar mhux tal-UE li l-Kummissjoni awtorizzat;
• il-Kummissjoni tista’, permezz ta’ att ta’ implimentazzjoni, tissospendi l-obbligu ta’ negozjar tad-derivattivi għal ċerti kontropartijiet finanzjarji, dment li jissodisfaw ċerti kundizzjonijiet;
• Għandha tiġi kklerjata minn kontroparti ċentrali⁹ malajr kemm jista’ jkun teknikament possibbli.

Il-kontropartijiet ċentrali jridu jikklerjaw it-tranżazzjonijiet finanzjarji b’mod mhux diskriminatorju u trasparenti.

L-ESMA:

• tabbozza ċerti standards tekniċi, partikolarment għal derivattivi u kontropartijiet ċentrali;
• timmonitorja l-istrumenti finanzjarji kkummerċjalizzati, distribwiti jew mibjugħin fl-UE.

L-Awtorità Bankarja Ewropea, l-ESMA u l-awtoritajiet nazzjonali jaħdmu mill-qrib flimkien u għandhom is-setgħa li jipprojbixxu fuq bażi temporanja jew jirrestrinġu l-użu ta’ strumenti finanzjarji meqjusa bħala theddida għall-investituri jew għas-sistema finanzjarja.

Leġiżlazzjoni emendatorja

Ir-Regolament Emendatorju (UE) 2019/2175 isaħħaħ is-setgħat, il-governanza u l-finanzjament tal-awtoritajiet superviżorji Ewropej (ASE) kollha wara rieżami li sar fl-2017, li kkonkluda li s-superviżjoni ta’ ċerti attivitajiet u entitajiet b’importanza partikolari għall-UE kollha kemm hi, jew bi grad sinifikanti ta’ negozju transfruntier, għandha titwettaq mill-awtoritajiet superviżorji Ewropej minflok mill-awtoritajiet nazzjonali. B’mod aktar speċifiku, fir-rigward tar-Regolament (UE) Nru 600/2014, dan jikseb dan li ġej:

• iżid l-awtorizzazzjoni u s-superviżjoni tal-fornituri ta’ servizzi ta’ rappurtar tad-data mal-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament oriġinali, flimkien ma’ setgħat diretti ta’ ġbir ta’ data għall-finijiet ta’ rapportar u kalkoli ta’ trasparenza;
• iżżid tliet tipi differenti ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ rappurtar tad-data soġġetti għal awtorizzazzjoni minn qabel mill-ESMA mad-definizzjonijiet fir-regolament:
  • arranġament ta’ pubblikazzjoni approvat¹⁰,
  • fornitur ta’ tape konsolidat¹¹,
  • mekkaniżmu ta’ rappurtar approvat¹²;
• jagħti s-setgħa lill-ESMA biex titlob informazzjoni li tirrikjedi għall-kompiti superviżorji tagħha;
• jistabbilixxi l-ESMA bħala s-superviżur tal-fornituri ta’ tape konsolidat u ċerti arranġamenti approvati ta’ pubblikazzjoni u mekkaniżmi ta’ rappurtar;
• jiddefinixxi s-setgħat u l-kompetenzi li l-ESMA għandu jkollha fl-eżerċizzju tar-rwol tagħha bħala awtorità kompetenti;
• jimponi rekwiżiti ta’ rappurtar għall-Kummissjoni dwar il-funzjonament tat-tape konsolidat;
• Huwa jispeċifika t-trasferiment tas-setgħat mill-awtoritajiet nazzjonali lill-ESMA.

Bil-ħsieb li tissaħħaħ ir-reżiljenza operazzjonali diġitali tas-settur finanzjarju tal-UE, li temenda r-Regolament (UE) 2022/2554, l-Att dwar ir-Reżiljenza Operazzjonali Diġitali tal-UE (magħruf bħala DORA), jistabbilixxi rekwiżiti għar-reżiljenza tas-sistemi tan-networks u tal-informazzjoni ta’ ditti li joperaw fis-settur finanzjarju u jagħmel partijiet terzi kritiċi li jipprovdu servizzi relatati mal-ICT lilhom soġġetti għal qafas ta’ sorveljanza. Dan joħloq qafas regolatorju dwar ir-reżiljenza operazzjonali diġitali li permezz tiegħu, id-ditti kollha li joperaw fis-settur finanzjarju jeħtieġ li jiżguraw li jkunu jistgħu jifilħu għal u jirkupraw mit-tipi kollha ta’ tfixkil u theddid relatat mal-ICT.

Ir-Regolament Emendatorju (UE) 2024/791 isaħħaħ it-trasparenza tad-data tas-suq u l-aċċess għaliha u jaġġorna r-regoli dwar it-tapes konsolidati, l-obbligi ta’ negozjar u l-ħlas għall-fluss tal-ordnijiet:

• jagħmel id-data dwar in-negozjar aktar trasparenti u jissimplifika l-limiti fuq in-negozjar tal-ekwità li huwa eżentat mit-trasparenza ta’ qabel in-negozjar skont id-deroga tal-prezz ta’ referenza, billi jissostitwixxi l-limitu massimu doppju preċedenti b’limitu massimu uniku ta’ 7 % għall-UE kollha;
• ineħħi l-ostakli għall-ħolqien ta’ tapes konsolidati, li jipprovdu stampa komprensiva tal-prezzijiet u tal-volum tal-istrumenti finanzjarji nnegozjati fl-UE kollha f’ċentri tan-negozjar differenti;
• jirrikjedi li ċ-ċentri tan-negozjar u l-arranġamenti ta’ pubblikazzjoni approvati jikkontribwixxu data armonizzata lill-fornituri ta’ tape konsolidat magħżula u awtorizzati mill-ESMA għal kull klassi ta’ assi rilevanti (bonds, ishma u fondi nnegozjati fil-borża, u derivattivi barra l-borża);
• jiċċara meta l-ishma jridu jiġu nnegozjati f’ċentri tan-negozjar jew minn internalizzaturi sistematiċi (l-obbligu tan-negozjar tal-ishma);
• jagħti lill-Kummissjoni l-possibbiltà li tissospendi l-obbligu tan-negozjar tad-derivattivi għal ċerti kontropartijiet finanzjarji li jagħmlu talba jekk jissodisfaw ċerti kundizzjonijiet;
• jipprojbixxi lid-ditti tal-investiment milli jaċċettaw tariffa, kummissjoni jew benefiċċju mhux monetarju minn parti terza biex jidderieġu l-ordnijiet tal-klijenti lejn ċentru ta’ eżekuzzjoni partikolari jew parti terza għall-eżekuzzjoni (ħlas għall-fluss tal-ordnijiet).

Atti ta’ Implimentazzjoni u atti delegati

Il-Kummissjoni adottat serje ta’ atti ta’ implimentazzjoni u delegati.

Atti ta’ implimentazzjoni

• Id-Deċiżjoni (UE) 2017/2238 dwar l-ekwivalenza tal-qafas legali u superviżorju applikabbli għal swieq magħżula tal-kuntratti u faċilitajiet ta’ eżekuzzjoni ta’ swaps fl-Istati Uniti.
• Id-Deċiżjoni (UE) 2019/541 dwar l-ekwivalenza tal-qafas legali u superviżorju applikabbli għall-boroż approvati u għall-operaturi tas-suq rikonoxxuti f’Singapore, kif emendata mid-Deċiżjoni (UE) 2020/2127.
• Ir-Regolament (UE) 2026/1288 dwar is-sospensjoni awtonoma tal-obbligu ta’ negozjar għad-derivattivi f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 600/2014.
• Ir-Regolament (UE) 2025/1157 li jistabbilixxi standards tekniċi ta’ implimentazzjoni għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 600/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-formoli, il-mudelli u l-proċeduri standard għall-awtorizzazzjoni ta’ arranġamenti ta’ pubblikazzjoni approvati, mekkaniżmi ta’ rapportar approvati u fornituri ta’ tape konsolidat, u notifiki relatati, u li jħassar ir-Regolament (UE) 2017/1110.

Atti delegati

• Standards tekniċi regolatorji
  • Ir-Regolament (UE) 2016/2020 dwar il-kriterji għad-determinazzjoni ta’ jekk derivattiv soġġett għall-obbligu tal-ikklerjar għandux ikun soġġett għall-obbligu ta’ negozjar.
  • Ir-Regolament (UE) 2016/2021 dwar aċċess rigward il-parametri referenzjarji.
  • Ir-Regolament (UE) 2016/2022 dwar l-informazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ ditti mhux tal-UE u l-format ta’ informazzjoni li għandha tiġi pprovduta lill-klijenti.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/572 dwar l-ispeċifikazzjoni tal-provvista ta’ data ta’ qabel u wara n-negozjar u l-livell ta’ diżaggregazzjoni tad-data.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/583, kif emendat bir-Regolamenti (UE) 2021/529, 2022/629 u 2025/1246, dwar ir-rekwiżiti ta’ trasparenza għaċ-ċentri tan-negozjar u għad-ditti tal-investiment fir-rigward tal-bonds, tal-prodotti finanzjarji strutturati, tal-kwoti tal-emissjonijiet u tad-derivattivi.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/590 dwar rapportar ta’ tranżazzjonijiet lill-awtoritajiet kompetenti.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/582 dwar l-obbligu ta’ kklerjar għad-derivati negozjati fi swieq regolati u ż-żmien ta’ aċċettazzjoni għall-ikklerjar.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/579 dwar l-effett dirett, sostanzjali u previdibbli tal-kuntratti fl-Unjoni u biex ma jiġux evitati r-regoli u l-obbligi .
  • Ir-Regolament (UE) 2017/587, kif emendat bir-Regolamenti (UE) 2019/442 u 2025/1246, dwar ir-rekwiżiti ta’ trasparenza għaċ-ċentri tan-negozjar u għad-ditti tal-investiment fir-rigward ta’ ishma, irċevuti depożitarji, fondi nnegozjati fil-borża, ċertifikati u strumenti finanzjarji simili oħra u dwar l-obbligi tal-eżekuzzjoni tat-tranżazzjonijiet fir-rigward ta’ ċerti ishma f’ċentru tan-negozjar jew minn internalizzatur sistematiku.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/577, kif emendat bir-Regolament (UE) 2026/392, dwar il-mekkaniżmu tal-limitu massimu tal-volum u l-għoti ta’ informazzjoni għall-finijiet ta’ trasparenza u kalkoli oħra.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/580 dwar il-żamma tad-data rilevanti dwar l-ordnijiet fl-istrumenti finanzjarji.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/585 dwar l-istandards u l-formati tad-data ta’ referenza tal-istrumenti finanzjarji, u l-miżuri tekniċi marbutin ma’ arranġamenti li għandhom isiru mill-ESMA u l-awtoritajiet kompetenti.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/581 dwar l-aċċess għall-ikklerjar fir-rigward ta’ ċentri tan-negozjar u kontropartijiet ċentrali.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/2154 dwar arranġamenti tal-ikklerjar indirett.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/2417, kif emendat bir-Regolament (UE) 2022/749, dwar l-obbligu ta’ negozjar għal ċerti derivattivi.
  • Ir-Regolament (UE) 2017/567 dwar id-definizzjonijiet, it-trasparenza, il-kompressjoni tal-portafoll u l-miżuri superviżorji dwar l-intervent u l-pożizzjonijiet tal-prodott, kif emendat bir-Regolament (UE) 2026/482.
  • Ir-Regolament (UE) 2022/466 dwar il-kriterji għad-deroga tal-prinċipju li l-arranġamenti ta’ pubblikazzjoni approvati u l-mekkaniżmi ta’ rapportar approvati huma ssorveljati mill-ESMA.
  • Ir-Regolament (UE) 2022/803 dwar ir-regoli ta’ proċedura għall-eżerċizzju tas-setgħa li jiġu imposti multi jew pagamenti perjodiċi ta’ penali mill-ESMA fir-rigward tal-fornituri ta’ servizzi ta’ rapportar tad-data kif emendat bir-Regolament (UE) 2025/1768.
  • Ir-Regolament (UE) 2022/930 li jispeċifika t-tariffi relatati mas-superviżjoni mill-ESMA tal-fornituri ta’ servizzi ta’ rapportar tad-data kif emendat bir-Regolament (UE) 2025/884.
  • Ir-Regolament (UE) 2025/1143 dwar ir-rekwiżiti għall-awtorizzazzjoni u r-rekwiżiti organizzattivi għall-arranġamenti ta’ pubblikazzjoni approvati u għall-mekkaniżmi ta’ rapportar approvati u dwar ir-rekwiżiti għall-awtorizzazzjoni għall-fornituri ta’ tape konsolidat, u li jħassar ir-Regolament (UE) 2017/751.
  • Ir-Regolament (UE) 2025/1155 dwar l-input u l-output tad-data tat-tapes konsolidati, is-sinkronizzazzjoni tal-arloġġi tan-negozju u r-ridistribuzzjoni tad-dħul mill-fornitur ta’ tape konsolidat għall-ishma u għall-ETFs.
  • Ir-Regolament (UE) 2025/1156 dwar l-obbligu li d-data tas-suq issir disponibbli għall-pubbliku fuq bażi kummerċjali raġonevoli.
• Aspetti oħrajn
  • Ir-Regolament (UE) 2017/1799, kif emendat mir-Regolament (UE) 2019/1000, dwar l-eżenzjoni ta’ ċerti banek ċentrali ta’ pajjiżi mhux tal-UE fit-twettiq tagħhom ta’ politiki monetarji, tal-kambju u tal-istabbiltà finanzjarja minn rekwiżiti ta’ trasparenza ta’ qabel u wara n-negozjar.
  • Regolament (UE) 2017/2194 — dwar ordnijiet f’pakkett.
  • Ir-Regolament (UE) 2025/1003 dwar id-data ta’ referenza ta’ identifikazzjoni tad-derivattivi barra l-borża li għandha tintuża għall-finijiet tat-trasparenza.