KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 2.7.2024

COM(2024) 256 final

2024/0146(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca przyjęcia przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej porozumienia w sprawie wykładni i stosowania Traktatu Karty Energetycznej między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i ich państwami członkowskimi

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Traktat Karty Energetycznej (TKE) jest wielostronną umową handlowo-inwestycyjną mającą zastosowanie do sektora energetycznego, którą podpisano w 1994 r. i która weszła w życie w 1998 r. Unia Europejska jest Umawiającą się Stroną TKE 1 wraz z Euratomem, 22 państwami członkowskimi UE (stan na dzień 19 czerwca 2024 r.) 2 , a także Japonią, Szwajcarią, Turcją i większością państw Bałkanów Zachodnich i byłego ZSRR, z wyjątkiem Rosji 3 i Białorusi 4 .

•Przewidywane porozumienie

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Proporcjonalność

3.WPŁYW NA BUDŻET

4.ELEMENTY FAKULTATYWNE

2024/0146 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca przyjęcia przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej porozumienia w sprawie wykładni i stosowania Traktatu Karty Energetycznej między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i ich państwami członkowskimi

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 203,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego 6 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W sprawie Republika Mołdawii przeciwko Komstroy, C-741/19, TSUE stwierdził, że art. 26 ust. 2 lit. c) TKE należy interpretować w ten sposób, iż nie ma on zastosowania do sporów między państwem członkowskim a inwestorem z innego państwa członkowskiego w przedmiocie inwestycji dokonanej przez tego inwestora w pierwszym państwie członkowskim.

(2)Mimo to trybunały arbitrażowe nadal stwierdzają swoją właściwość i wydają orzeczenia w postępowaniach wewnątrzunijnych, rzekomo opierając się na art. 26 ust. 2 lit. c) TKE. Zdaniem TSUE każdy taki wyrok trybunału arbitrażowego należy uznać za niezgodny z prawem Unii, w szczególności z art. 267 i 344 TFUE. W związku z tym wyrok taki nie może wywołać żadnych skutków i tym samym nie może być wykonany w celu wypłaty przyznanego na jego mocy odszkodowania

(3)Wydawanie takich orzeczeń w ramach wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych utrudnia skuteczne wdrażanie prawa Unii. Istnieje ryzyko wystąpienia sprzeczności między traktatami UE a Traktatem karty elektronicznej według interpretacji niektórych trybunałów arbitrażowych, która w przypadku potwierdzenia przez sądy państwa trzeciego przekształciłaby się faktycznie w sprzeczność prawną, ponieważ wyroki trybunałów arbitrażowych naruszające prawo Unii funkcjonowałyby w porządkach prawnych państw trzecich.

(4)Zgodnie z orzecznictwem Trybunału ryzyko sprzeczności prawnej może powodować niezgodność umowy międzynarodowej z prawem UE. Należy wyeliminować ryzyko sprzeczności prawnej. Do osiągnięcia tego celu powinno przyczynić się przyjęcie instrumentu prawa międzynarodowego określającego wspólne rozumienie sygnatariuszy w sprawie niestosowania art. 26 Traktatu Karty Energetycznej jako podstawy wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych.

(5)Komisja, w imieniu Unii Europejskiej i Euratomu, oraz państwa członkowskie pomyślnie zakończyły negocjacje w sprawie warunków takiego porozumienia. Wspólne rozumienie zawarte w tym porozumieniu zostało powtórzone w oświadczeniu z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie skutków prawnych wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Komstroy i wspólnym rozumieniu braku możliwości zastosowania art. 26 Traktatu Karty Energetycznej jako podstawy dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych.

(6)Należy zatem przyjąć porozumienie z zastrzeżeniem jego podpisania w późniejszym terminie,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym przyjmuje się zawarte w załączniku porozumienie, z zastrzeżeniem jego podpisania w imieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej.

Przewodniczący Komisji zostaje niniejszym upoważniony do wyznaczenia osoby lub osób umocowanych do podpisania tego porozumienia w imieniu Unii.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

(1)    Decyzja Rady i Komisji 98/181/WE, EWWiS, Euratom z dnia 23 września 1997 r. w sprawie zawarcia przez Wspólnoty Europejskie Traktatu w sprawie Karty energetycznej i Protokołu do Karty energetycznej, w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych (Dz.U. L 69 z 9.3.1998, s. 1).

(2)    Włochy wystąpiły jednostronnie w 2015 r. Francja, Niemcy, Polska i Luksemburg również wszczęły swoje procedury wystąpienia między grudniem 2022 r. a czerwcem 2023 r., w następstwie których wystąpiły z Traktatu Karty Energetycznej – Francja, Niemcy i Polska w grudniu 2023 r., a Luksemburg 17 czerwca 2024 r.

(3)    Podczas nadzwyczajnego posiedzenia Konferencji Karty Energetycznej, które odbyło się 24 czerwca 2022 r., cofnięto status obserwatora Federacji Rosyjskiej.

(4)    Podczas nadzwyczajnego posiedzenia Konferencji Karty Energetycznej, które odbyło się 24 czerwca 2022 r., cofnięto status obserwatora Białorusi oraz tymczasowe stosowanie TKE przez Białoruś.

(5)    Wyrok w sprawie République de Moldavie/Komstroy, C-741/19, EU:C:2021:655.

(6)    Dz.U. C […] z […], s. […].

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 2.7.2024

COM(2024) 256 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku dotyczącego
DECYZJI RADY

dotyczącej przyjęcia przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej porozumienia w sprawie wykładni i stosowania Traktatu Karty Energetycznej między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i ich państwami członkowskimi

ZAŁĄCZNIK

POROZUMIENIE

W SPRAWIE WYKŁADNI I STOSOWANIA TRAKTATU KARTY ENERGETYCZNEJ

MIĘDZY UNIĄ EUROPEJSKĄ, EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĄ ENERGII ATOMOWEJ I ICH PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI

STRONY BĘDĄCE SYGNATARIUSZAMI NINIEJSZEGO POROZUMIENIA,

KRÓLESTWO BELGII,

REPUBLIKA BUŁGARII,

REPUBLIKA CZESKA,

KRÓLESTWO DANII,

REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

REPUBLIKA ESTOŃSKA,

IRLANDIA,

REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO HISZPANII,

REPUBLIKA FRANCUSKA,

REPUBLIKA CHORWACJI,

REPUBLIKA WŁOSKA,

REPUBLIKA CYPRYJSKA,

REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

REPUBLIKA LITEWSKA,

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

REPUBLIKA MALTY,

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

REPUBLIKA AUSTRII,

RZECZPOSPOLITA POLSKA,

REPUBLIKA PORTUGALSKA,

RUMUNIA,

REPUBLIKA SŁOWENII,

REPUBLIKA SŁOWACKA,

REPUBLIKA FINLANDII,

KRÓLESTWO SZWECJI,

UNIA EUROPEJSKA oraz

EUROPEJSKA WSPÓLNOTA ENERGII ATOMOWEJ,

MAJĄC NA UWADZE Traktat Karty Energetycznej, podpisany w Lizbonie dnia 17 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 380 z 31.12.1994, s. 24) i zatwierdzony w imieniu Wspólnot Europejskich decyzją Rady i Komisji (98/181/WE, EWWiS, Euratom) z dnia 23 września 1997 r. (Dz.U. L 69 z 9.3.1998, s. 1), jak i jego możliwe późniejsze zmiany („Traktat Karty Energetycznej”),

MAJĄC NA UWADZE normy międzynarodowego prawa zwyczajowego skodyfikowane w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów,

BIORĄC POD UWAGĘ, że członkowie Regionalnej Organizacji Integracji Gospodarczej w rozumieniu art. 1 pkt 3 Traktatu Karty Energetycznej wyrażają niniejszym wspólne rozumienie wykładni i stosowania traktatu w ich relacjach inter se,

PRZYPOMINAJĄC, że wystąpienie z Traktatu Karty Energetycznej nie wpływa na status jako członka Regionalnej Organizacji Integracji Gospodarczej Strony, która jest sygnatariuszem niniejszego Porozumienia (Umawiająca się Strona) i która wystąpiła, ani nie wyłącza interesu w wyrażaniu wspólnego rozumienia wykładni i stosowania tego Traktatu tak długo, jak może on wywierać skutki prawne w odniesieniu do tego członka, a w szczególności w odniesieniu do art. 47 ust. 3 Traktatu Karty Energetycznej,

MAJĄC NA UWADZE Traktat o Unii Europejskiej (TUE), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom) oraz ogólne zasady prawa Unii Europejskiej i Euratomu,

BIORĄC POD UWAGĘ, że znajdujące się w niniejszym Porozumieniu odniesienia do Unii Europejskiej należy rozumieć również jako odniesienia do jej poprzedniczki, Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, a następnie Wspólnoty Europejskiej, dopóki Wspólnota Europejska nie została zastąpiona przez Unię Europejską,

PRZYPOMINAJĄC, że zgodnie z orzecznictwem Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej (kwestia Jaworzyny (granica polsko-czechosłowacka, opinia doradcza [1923], Seria B STSM nr 8, s. 37) oraz Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (zastrzeżenia do Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, opinia doradcza, [1951] Raporty MTS, 15, 20) prawo do dokonywania wykładni autorytatywnej normy prawnej należy do stron umowy międzynarodowej w odniesieniu do tej umowy,

PRZYPOMINAJĄC, że państwa członkowskie Unii Europejskiej przyznały Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) prawo do dokonywania wykładni autorytatywnej prawa Unii i Euratomu, jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie C-459/03 Komisja przeciwko Irlandii (Mox Plant) (ECLI:EU:C:2006:345, pkt 129–137), w którym orzekł on, że wyłączna kompetencja do wykładni i stosowania prawa Unii i Euratomu obejmuje wykładnię i stosowanie umów międzynarodowych, których stronami są Unia Europejska, Euratom i państwa członkowskie, w stosunkach między dwoma państwami członkowskimi albo Unią Europejską lub Euratomem a państwem członkowskim,

PRZYPOMINAJĄC, że zgodnie z art. 344 TFUE i art. 193 traktatu Euratom, państwa członkowskie Unii Europejskiej nie mają prawa poddawać sporów dotyczących wykładni lub stosowania TUE, TFUE i traktatu Euratom procedurze rozstrzygania innej niż w nich przewidziana,

PRZYPOMINAJĄC, że w wyroku z dnia 6 marca 2018 r. w sprawie C-284/16 Achmea (ECLI:EU:C:2018:158) TSUE orzekł, że art. 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie postanowieniu umowy międzynarodowej zawartej między państwami członkowskimi, wedle którego inwestor z jednego z tych państw członkowskich może, w przypadku sporu dotyczącego inwestycji w drugim państwie członkowskim, wszcząć postępowanie przeciwko temu drugiemu państwu członkowskiemu przed sądem polubownym, którego kompetencję państwo to zobowiązało się uznać,

PRZYPOMINAJĄC niezmiennie powtarzane stanowisko Unii Europejskiej, zgodnie z którym Traktat Karty Energetycznej nie miał mieć zastosowania w stosunkach wewnątrzunijnych oraz że nie było i nie mogło być intencją Unii Europejskiej, Euratomu i ich państw członkowskich, aby Traktat Karty Energetycznej tworzył jakiekolwiek zobowiązania między nimi, ponieważ był negocjowany jako instrument zewnętrznej polityki energetycznej Unii Europejskiej w celu ustanowienia ram współpracy energetycznej z państwami trzecimi, podczas gdy wewnętrzna polityka energetyczna Unii składa się ze złożonego systemu zasad mających na celu stworzenie rynku wewnętrznego w obszarze energii, który to system reguluje wyłącznie stosunki między państwami członkowskimi,

PRZYPOMINAJĄC, że w wyroku z dnia 2 września 2021 r. w sprawie C-741/19 Komstroy (ECLI:EU:C:2021:655, pkt 66), potwierdzonym w opinii 1/20 (ECLI:EU:C:2022:485, pkt 47), TSUE orzekł, że art. 26 ust. 2 lit. c) Traktatu Karty Energetycznej należy interpretować w ten sposób, iż nie ma on zastosowania do sporów między państwem członkowskim a inwestorem z innego państwa członkowskiego w przedmiocie inwestycji dokonanej przez tego inwestora w pierwszym państwie członkowskim,

PRZYPOMINAJĄC, że jako wykładnia dokonana przez właściwy sąd i odzwierciedlająca ogólną zasadę prawa międzynarodowego publicznego, wykładnia Traktatu Karty Energetycznej zawarta w wyroku w sprawie Komstroy ma zastosowanie od momentu zatwierdzenia Traktatu Karty Energetycznej przez Unię Europejską, Euratom i ich państwa członkowskie,

BIORĄC POD UWAGĘ, że art. 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni art. 26 Traktatu Karty Energetycznej, która umożliwia rozstrzyganie sporów między inwestorem z jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej, Unią Europejską lub Euratomem przed trybunałem arbitrażowym (wewnątrzunijne postępowanie arbitrażowe),

BIORĄC w każdym razie POD UWAGĘ, że w przypadku gdy sporów nie można rozstrzygnąć polubownie, strona może, jak zawsze, zdecydować się na przedłożenie, zgodnie z prawem krajowym, sporów między Umawiającą się Stroną a inwestorem innej Umawiającej się Strony do rozstrzygnięcia przez właściwe sądy lub trybunały administracyjne, co jest zagwarantowane w ogólnych zasadach prawa i w poszanowaniu praw podstawowych zapisanych między innymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej,

PODZIELAJĄC wspólne rozumienie wyrażone w niniejszym Porozumieniu między Unią Europejską, Euratomem i ich państwami członkowskimi, że w rezultacie klauzula taka jak art. 26 Traktatu Karty Energetycznej nie mogła w przeszłości i nie może obecnie ani w przyszłości służyć jako podstawa prawna dla postępowań arbitrażowych wszczętych przez inwestora z jednego państwa członkowskiego dotyczących inwestycji w innym państwie członkowskim,

PRZYPOMINAJĄC deklarację nr 17 załączoną do aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony, w której to deklaracji przypomniano, że Traktaty i prawo przyjęte przez Unię na podstawie Traktatów mają pierwszeństwo przed prawem państw członkowskich oraz że zasada pierwszeństwa stanowi normę kolizyjną we wzajemnych stosunkach,

PRZYPOMINAJĄC w związku z tym, że w celu rozwiązania wszelkich kolizji norm umowa międzynarodowa zawarta przez państwa członkowskie Unii Europejskiej na podstawie prawa międzynarodowego może mieć zastosowanie w stosunkach wewnątrzunijnych jedynie w zakresie, w jakim jej postanowienia są zgodne z Traktatami UE,

BIORĄC POD UWAGĘ, że w wyniku braku zastosowania art. 26 Traktatu Karty Energetycznej jako podstawy prawnej dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych, również art. 47 ust. 3 Traktatu Karty Energetycznej nie może dotyczyć i nie miał dotyczyć takich postępowań,

BIORĄC POD UWAGĘ, że w wyniku braku zastosowania art. 26 Traktatu Karty Energetycznej jako podstawy prawnej wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych, w przypadku gdy toczy się wewnątrzunijne postępowanie arbitrażowe, strony niniejszego Porozumienia, których dotyczy to postępowanie, zarówno jako pozwany, jak i jako państwo pochodzenia inwestora, powinny ze sobą współpracować w celu zapewnienia, aby dany trybunał arbitrażowy został powiadomiony o istnieniu niniejszego Porozumienia, co pozwoli na wyciągnięcie odpowiedniego wniosku o braku jurysdykcji trybunału arbitrażowego,

BIORĄC ponadto POD UWAGĘ, że nie należy rejestrować żadnych nowych wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych,

ZGADZAJĄC SIĘ, że w przypadku gdy mimo wszystko zostanie złożone zawiadomienie o arbitrażu, Umawiające się Strony, których dotyczy to postępowanie, zarówno jako pozwany, jak i jako państwo pochodzenia inwestora, powinny ze sobą współpracować w celu zapewnienia, aby dany trybunał arbitrażowy został powiadomiony o istnieniu niniejszego Porozumienia, co pozwoli na wyciągnięcie odpowiedniego wniosku, że art. 26 Traktatu Karty Energetycznej nie może służyć jako podstawa prawna takiego postępowania,

BIORĄC jednak POD UWAGĘ, że nie należy kwestionować ugód i orzeczeń arbitrażowych w wewnątrzunijnych postępowaniach arbitrażowych dotyczących inwestycji, których to ugód i orzeczeń nie można już unieważnić ani uchylić i które zostały dobrowolnie wykonane lub ostatecznie wyegzekwowane,

UBOLEWAJĄC, że orzeczenia arbitrażowe były już wydawane, są nadal wydawane i mogą nadal być wydawane w sposób sprzeczny z zasadami Unii Europejskiej i Euratomu, w tym zasadami wyrażonymi w wykładniach TSUE, przez trybunały arbitrażowe w wewnątrzunijnych postępowaniach arbitrażowych wszczętych na podstawie art. 26 Traktatu Karty Energetycznej,

UBOLEWAJĄC ponadto, że takie orzeczenia arbitrażowe są przedmiotem postępowań egzekucyjnych, w tym w państwach trzecich, że w toczących się wewnątrzunijnych postępowaniach arbitrażowych rzekomo opartych na art. 26 Traktatu Karty Energetycznej trybunały arbitrażowe nie zrzekają się właściwości i jurysdykcji, oraz że instytucje arbitrażowe nadal rejestrują nowe postępowania arbitrażowe i nie odrzucają ich jako oczywiście niedopuszczalnych z uwagi na brak zgody na poddanie się arbitrażowi,

BIORĄC ZATEM POD UWAGĘ, że konieczne jest wyraźne i jednoznaczne przypomnienie spójnego stanowiska Unii Europejskiej, Euratomu i ich państw członkowskich w drodze porozumienia potwierdzającego wspólne rozumienie w sprawie wykładni i stosowania Traktatu Karty Energetycznej, zgodnie z wykładnią TSUE, w zakresie, w jakim dotyczy on wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych,

BIORĄC POD UWAGĘ, że zgodnie z wyrokiem Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 5 lutego 1970 r. w sprawie Barcelona Traction, Light and Power Company Limited (Belgia przeciwko Hiszpanii) (Raporty MTS 1970, s. 3, pkt 33 i 35) oraz jak wyjaśnił TSUE w wyroku w sprawie Komstroy, niektóre postanowienia Traktatu Karty Energetycznej mają regulować stosunki dwustronne,

BIORĄC ZATEM POD UWAGĘ, że niniejsze Porozumienie dotyczy wyłącznie stosunków dwustronnych między – odpowiednio – Unią Europejską, Euratomem i ich państwami członkowskimi, a co za tym idzie – między inwestorami z tych Umawiających się Stron Traktatu Karty Energetycznej, oraz że w związku z tym niniejsze Porozumienie wpływa wyłącznie na strony, które podlegają zasadom Unii Europejskiej i Euratomu jako Regionalnej Organizacji Integracji Gospodarczej w rozumieniu art. 1 ust. 3 Traktatu Karty Energetycznej, i nie wpływa na korzystanie przez pozostałe strony Traktatu Karty Energetycznej z ich praw wynikających z tego traktatu ani na wykonywanie ich zobowiązań,

PRZYPOMINAJĄC, że Unia Europejska i Euratom oraz ich państwa członkowskie poinformowały pozostałe umawiające się strony Traktatu Karty Energetycznej o zamiarze zawarcia niniejszego Porozumienia w sprawie wykładni i stosowania Traktatu Karty Energetycznej,

BIORĄC POD UWAGĘ, że w ten sposób i zgodnie z ich zobowiązaniami prawnymi wynikającymi z prawa UE i Euratomu, ale bez uszczerbku dla ich prawa do dochodzenia roszczeń, jakie uznają za stosowne w odniesieniu do kosztów poniesionych przez nich jako pozwanych w związku z wewnątrzunijnymi postępowaniami arbitrażowymi, Unia Europejska, Euratom i ich państwa członkowskie zapewniają w ten sposób pełne i skuteczne wykonanie wyroku w sprawie Komstroy, niewykonalność istniejących orzeczeń, spoczywający na trybunałach arbitrażowych obowiązek natychmiastowego zakończenia wszelkich toczących się wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych oraz zobowiązanie instytucji arbitrażowych do nierejestrowania żadnych przyszłych wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych, zgodnie z ich odpowiednimi uprawnieniami na podstawie art. 36 ust. 3 konwencji ICSID i art. 12 regulaminu arbitrażowego SCC, a trybunałów arbitrażowych – do stwierdzania, że jakiekolwiek wewnątrzunijne postępowanie arbitrażowe nie ma podstawy prawnej,

ROZUMIEJĄC, że niniejsze Porozumienie obejmuje postępowania arbitrażowe w sporach między inwestorem a państwem, w których Unia Europejska, Euratom lub ich państwa członkowskie uczestniczą jako strony sporów wewnątrzunijnych na podstawie art. 26 Traktatu Karty Energetycznej na mocy dowolnej konwencji arbitrażowej lub regulaminu arbitrażowego, w tym Konwencji o rozstrzyganiu sporów inwestycyjnych między państwami a obywatelami innych państw („konwencja ICSID”) i regulaminu arbitrażowego ICSID, regulaminu arbitrażowego Instytutu Arbitrażowego Sztokholmskiej Izby Handlowej (SCC), regulaminu arbitrażowego Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL) i arbitrażu ad hoc,

MAJĄC NA UWADZE, że postanowienia niniejszego Porozumienia pozostają bez uszczerbku dla możliwości wniesienia sprawy do TSUE przez Komisję Europejską lub dowolne państwo członkowskie na podstawie art. 258, 259 i 260 TFUE,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

SEKCJA 1

WSPÓLNE ROZUMIENIE BRAKU ZASTOSOWANIA ART. 26 TRAKTATU KARTY ENERGETYCZNEJ JAKO PODSTAWY DLA WEWNĄTRZUNIJNYCH POSTĘPOWAŃ ARBITRAŻOWYCH

ARTYKUŁ 1

Definicje

Do celów niniejszego Porozumienia stosuje się następujące definicje:

1)„Traktat Karty Energetycznej” oznacza Traktat Karty Energetycznej podpisany w Lizbonie dnia 17 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 380 z 31.12.1994, s. 24) i zatwierdzony w imieniu Wspólnot Europejskich decyzją Rady i Komisji (98/181/WE, EWWiS, Euratom) z dnia 23 września 1997 r. (Dz.U. L 69 z 9.3.1998, s. 1), jak i jego możliwe późniejsze zmiany;

2)„stosunki wewnątrzunijne” oznaczają stosunki między państwami członkowskimi Unii Europejskiej i Euratomu lub między państwem członkowskim, z jednej strony, a Unią Europejską lub Euratomem, z drugiej strony;

3)„wewnątrzunijne postępowanie arbitrażowe” oznacza każde postępowanie przed trybunałem arbitrażowym wszczęte na podstawie art. 26 Traktatu Karty Energetycznej w celu rozstrzygnięcia sporu między inwestorem z jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z jednej strony, a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej, Unią Europejską lub Euratomem z drugiej strony.

ARTYKUŁ 2

Wspólne rozumienie przez Unię Europejską, Euratom i ich państwa członkowskie wykładni i kontynuowanego braku zastosowania art. 26 Traktatu Karty Energetycznej oraz braku podstawy prawnej dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych

1)Umawiające się Strony potwierdzają niniejszym, dla większej pewności, że podzielają wspólne rozumienie wykładni i stosowania Traktatu Karty Energetycznej, zgodnie z którym to rozumieniem art. 26 tego traktatu nie może i nigdy nie mógł posłużyć jako podstawa prawna dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych.

Wspólne rozumienie wyrażone w akapicie pierwszym opiera się na następujących elementach prawa Unii:

a)wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którą art. 26 Traktatu Karty Energetycznej nie ma zastosowania i nigdy nie powinien był być stosowany jako podstawa dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych; oraz

b)nadrzędności prawa Unii, przypomnianej w deklaracji nr 17 załączonej do aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony, jako zasadzie prawa międzynarodowego regulującej kolizję norm w ich wzajemnych stosunkach, skutkującej tym, że w każdym przypadku art. 26 Traktatu Karty Energetycznej nie ma i nie mógł mieć zastosowania jako podstawa dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych.

2)Dla większej pewności Umawiające się Strony potwierdzają swoje wspólne rozumienie co do tego, że ze względu na brak podstawy prawnej dla wewnątrzunijnego postępowania arbitrażowego na podstawie art. 26 Traktatu Karty Energetycznej art. 47 ust. 3 Traktatu Karty Energetycznej nie może ani nie mógł obejmować takich postępowań. W związku z tym art. 47 ust. 3 Traktatu Karty Energetycznej nie mógł wywołać żadnych skutków prawnych w stosunkach wewnątrzunijnych, gdy państwo członkowskie wystąpiło z Traktatu Karty Energetycznej przed zawarciem niniejszego Porozumienia, ani też nie wywoła żadnych skutków prawnych w stosunkach wewnątrzunijnych, jeżeli państwo członkowskie wystąpi z Traktatu Karty Energetycznej w późniejszym terminie.

3)Dla większej pewności Umawiające się Strony zgadzają się, że zgodnie ze wspólnym rozumieniem wyrażonym w ust. 1 i 2, i bez uszczerbku dla tego rozumienia, art. 26 Traktatu Karty Energetycznej nie stosuje się jako podstawa dla wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych oraz że w tym względzie art. 47 ust. 3 Traktatu Karty Energetycznej nie wywoła skutków prawnych w stosunkach wewnątrzunijnych.

4)Ust. 1–3 pozostają bez uszczerbku dla wykładni i stosowania innych postanowień Traktatu Karty Energetycznej w zakresie, w jakim dotyczą one stosunków wewnątrzunijnych. 

SEKCJA 2

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

ARTYKUŁ 3

Depozytariusz

1)Depozytariuszem niniejszego Porozumienia jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

2)Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej powiadamia Umawiające się Strony o:

a)złożeniu jakiegokolwiek dokumentu ratyfikacyjnego, przyjęcia lub zatwierdzenia zgodnie z art. 5;

b)dniu wejścia w życie niniejszego Porozumienia zgodnie z art. 6 ust. 1;

c)dniu wejścia w życie niniejszego Porozumienia dla każdej z Umawiających się Stron zgodnie z art. 6 ust. 2.

3)Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej publikuje Porozumienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i powiadamia Depozytariusza Traktatu Karty Energetycznej oraz Sekretariat Karty Energetycznej o przyjęciu i wejściu w życie Porozumienia. Depozytariusz niniejszego Porozumienia jest proszony o notyfikację Porozumienia pozostałym umawiającym się stronom Traktatu Karty Energetycznej.

4)Niniejsze Porozumienie, po jego wejściu w życie, zostaje zarejestrowane przez Depozytariusza w Sekretariacie Organizacji Narodów Zjednoczonych, zgodnie z art. 102 Karty Narodów Zjednoczonych.

ARTYKUŁ 4

Zastrzeżenia

Nie jest dopuszczalne składanie żadnych zastrzeżeń do niniejszego Porozumienia.

ARTYKUŁ 5

Ratyfikacja, zatwierdzenie lub przyjęcie

Niniejsze Porozumienie podlega ratyfikacji, zatwierdzeniu lub przyjęciu.

Umawiające się Strony składają depozytariuszowi swoje dokumenty ratyfikacyjne, zatwierdzenia lub przyjęcia.

ARTYKUŁ 6

Wejście w życie

1)Niniejsze Porozumienie wchodzi w życie po 30 dniach kalendarzowych od dnia, w którym Depozytariusz otrzymał drugi dokument ratyfikacyjny, zatwierdzenia lub przyjęcia.

2)Dla każdej z Umawiających się Stron, która ratyfikuje, zatwierdza lub przyjmuje niniejsze Porozumienie po jego wejściu w życie zgodnie z ust. 1, niniejsze Porozumienie wchodzi w życie po 30 dniach kalendarzowych od dnia złożenia przez taką Umawiającą się Stronę jej dokumentu ratyfikacyjnego, zatwierdzenia lub przyjęcia.

ARTYKUŁ 7

Teksty autentyczne

Niniejsze Porozumienie, sporządzone w jednym egzemplarzu w językach: angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, irlandzkim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim, przy czym tekst w każdym z tych języków jest na równi autentyczny, zostaje złożone w archiwach Depozytariusza.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.