Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Rozporządzenie opiera się na rozporządzeniu (UE) 2018/1488 i je uchyla.

Cele i działania

Celem wspólnego przedsięwzięcia jest:

• osiągnięcie naukowego, gospodarczego, środowiskowego, technologicznego i społecznego oddziaływania w wyniku inwestycji UE w badania naukowe i innowacje;
• realizacja strategicznych priorytetów UE oraz przyczynienie się do realizacji jej celów i polityk;
• pokonywanie globalnych wyzwań, w tym osiąganie celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) poprzez przestrzeganie zasad agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju do 2030 roku i porozumienia paryskiego przyjętego na podstawie ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu;
• bliska współpraca i koordynacja z innymi partnerstwami europejskimi i odpowiednimi programami na szczeblach unijnym, krajowym i regionalnym;
• rozwijanie, uruchomienie i utrzymywanie w UE hiperpołączonej infrastruktury obliczeń superkomputerowych i danych oraz sfederowanie jej z ekosystemem europejskich przestrzeni danych i chmury;
• promowanie doskonałości naukowej oraz wspieranie absorpcji i systematycznego wykorzystywania wyników badań naukowych i innowacji uzyskanych w UE;
• dalszy rozwój i wspieranie w celu szerokiego rozpowszechnienia w Europie wysoce konkurencyjnego i innowacyjnego ekosystemu obliczeń superkomputerowych i danych, który wzmacnia naukowe i cyfrowe przywództwo UE i który jest zdolny do samodzielnego opracowywania systemów obliczeniowych i zaawansowanych zastosowań;
• szersze wykorzystywanie usług obliczeń superkomputerowych i rozwój kluczowych umiejętności na potrzeby europejskiej nauki i europejskiego przemysłu;
• promowanie i prowadzenie fabryk AI³ oraz wspieranie tworzenia gigafabryk AI i dostępu do nich oraz ich usług, z myślą o budowaniu dynamicznego, innowacyjnego, zrównoważonego i odpornego ekosystemu AI w całej UE oraz zapewnieniu wiodącej pozycji naukowej i przemysłowej;
• wdrażanie filaru gigafabryk AI, obejmujące działania gigafabryk AI połączonych z siecią fabryk AI EuroHPC w celu zapewnienia płynnej integracji, wsparcia dla użytkowników i wymiany wiedzy w całym europejskim ekosystemie AI;
• wdrażanie filaru technologii kwantowych, obejmujące cały ekosystem kwantowy, w tym dziedziny zastosowań obliczeń i symulacji kwantowych, komunikacji kwantowej oraz sensoryki i metrologii kwantowej, wraz z badaniami naukowymi i innowacjami, wdrażaniem infrastruktury kwantowej, upowszechnianiem w przemyśle, rozwojem umiejętności oraz współpracą międzynarodową.

Uczestnicy wspólnego przedsięwzięcia

Uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia są:

• UE, reprezentowana przez Komisję Europejską;
• Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Islandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niderlandy, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry oraz Włochy;
• Czarnogóra, Macedonia Północna, Szwajcaria i Turcja, pod warunkiem że są stowarzyszone z programem „Horyzont Europa”, programem „Cyfrowa Europa” lub instrumentem „Łącząc Europę”;
• stowarzyszenie Europejska Platforma Technologiczna na rzecz Obliczeń Wielkiej Skali (ETP4HPC) (po zatwierdzeniu przez UE);
• stowarzyszenie Data, AI and Robotics (DAIRO), znane dawniej pod nazwą Big Data Value Association.

Zarządzanie

Strukturę zarządzania tworzą:

• rada zarządzająca złożona z przedstawicieli UE i państw uczestniczących, która jest odpowiedzialna za podejmowanie decyzji strategicznych i decyzji finansowych;
• dyrektor wykonawczy;
• rada konsultacyjna ds. przemysłowych i naukowych złożona z przedstawicieli środowiska naukowego i przemysłu jako użytkowników i dostawców technologii, która zapewnia radzie zarządzającej niezależne doradztwo w odniesieniu do programu badań strategicznych i innowacji, a także w odniesieniu do pozyskiwania i eksploatacji superkomputerów stanowiących własność wspólnego przedsięwzięcia;
• grupa doradcza ds. technologii kwantowych, która wnosi wkład w opracowanie projektu wieloletniego programu strategicznego dotyczącego działań w zakresie technologii kwantowych i powiązanej tematyki oraz organizuje konsultacje publiczne z zainteresowanymi stronami w dziedzinie technologii kwantowych;
• specjalny organ zarządzania publicznego ds. gigafabryk AI otrzymujących wsparcie UE, składający się z przedstawicieli Komisji i uczestniczących państw członkowskich, którego skład i zasady działania określono w umowie hostingowej oraz którego uprzednia zgoda jest wymagana w przypadku niektórych kluczowych decyzji.

Wkład finansowy

Wkład finansowy UE na rzecz wspólnego przedsięwzięcia, włącznie ze środkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), wynosi maksymalnie 4 122 300 000 euro, w czym zawiera się kwota 92 000 000 euro na pokrycie kosztów administracyjnych, pod warunkiem że kwota ta odpowiada wkładowi państw uczestniczących, i jest podzielony w następujący sposób:

• program „Horyzont Europa”: maksymalnie 1 660 000 000 euro, w tym 160 000 000 euro na badania naukowe i działalność innowacyjną;
• program „Cyfrowa Europa”: maksymalnie 2 142 300 000 euro;
• instrument „Łącząc Europę”: maksymalnie 320 000 000 euro.

Prywatni uczestnicy wspólnego przedsięwzięcia muszą wnieść wkład w kwocie co najmniej 900 000 000 EUR.

Nabycie i własność sprzętu komputerowego

Na mocy rozporządzenia wspólne przedsięwzięcie nabywa następujące elementy:

• Superkomputery wysokiej klasy, komputery kwantowe i symulatory kwantowe⁴. Wspólne przedsięwzięcie będzie ich właścicielem. UE pokrywa maksymalnie 50 % kosztów nabycia plus maksymalnie 50 % kosztów eksploatacji. Pozostała część całkowitego kosztu własności jest pokrywana przez państwo uczestniczące, w którym przedsiębiorstwo przyjmujące ma siedzibę.
• Superkomputery optymalizowane pod kątem SI, z zachowaniem własności. UE pokrywa maksymalnie 50 % kosztów nabycia plus maksymalnie 50 % kosztów eksploatacji superkomputerów optymalizowanych pod kątem SI. Koszty operacyjne obejmują koszty usług superkomputerowych związanych ze sztuczną inteligencją. Pozostały całkowity koszt posiadania superkomputerów zoptymalizowanych pod kątem sztucznej inteligencji jest pokrywany przez państwo uczestniczące, w którym znajduje się jednostka hostingowa, lub przez kraje uczestniczące w konsorcjum hostingowym.
• Superkomputery EuroHPC klasy przemysłowej. Wspólne przedsięwzięcie jest właścicielem. UE pokrywa maksymalnie 35 % kosztów nabycia plus maksymalnie 35 % kosztów eksploatacji, a pozostałą część kosztów ponosi konsorcjum partnerów prywatnych.
• Superkomputery średniej klasy. Nabycie wspólnie z państwami uczestniczącymi. Wspólne przedsięwzięcie jest współwłaścicielem. UE pokrywa maksymalnie 35% kosztów nabycia plus maksymalnie 35% kosztów eksploatacji. Pozostała część całkowitego kosztu własności jest pokrywana przez państwo uczestniczące, w którym przedsiębiorstwo przyjmujące ma siedzibę.
• Gigafabryki AI. Wkład finansowy UE może pokrywać do 17 % nakładów inwestycyjnych na infrastrukturę obliczeniową lub przyjąć formę uzgodnionego z góry gwarantowanego zakupu czasu dostępu o równoważnej wartości. Uczestniczące państwa członkowskie muszą wnieść wkład co najmniej równy wkładowi UE, a ustalenia dotyczące własności i dostępu określa się w umowie hostingowej.

Wspólne przedsiębiorstwo może ogłosić zaproszenie do wyrażenia zainteresowania modernizacją superkomputerów EuroHPC, których jest właścicielem lub współwłaścicielem, w celu podniesienia poziomu wydajności superkomputera do poziomu zbliżonego do eksaskali, zwiększenia możliwości superkomputera w zakresie sztucznej inteligencji lub zwiększenia wydajności operacyjnej superkomputera w jakikolwiek inny sposób, w tym za pomocą akceleratorów kwantowych.