(1)

De in Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 van de Commissie (2) opgenomen technische screeningcriteria hebben betrekking op verschillende economische sectoren en activiteiten die een bijdrage kunnen leveren aan de doelstellingen van de Unie inzake mitigatie van en adaptatie aan klimaatverandering. Die economische sectoren en activiteiten zijn gekozen vanwege hun aandeel in de totale broeikasgasemissies en hun bewezen potentieel om bij te dragen aan de voorkoming van broeikasgasemissies, de vermindering van dergelijke emissies of de verwijdering van broeikasgassen. Bovendien hebben die economische sectoren en activiteiten een bewezen potentieel om een dergelijke voorkoming, vermindering en verwijdering ook voor andere economische sectoren en activiteiten mogelijk te maken, of om te zorgen voor langetermijnopslag van dergelijke emissies voor andere sectoren en activiteiten.

(2)

Het totale energieverbruik is goed voor ongeveer 75 % van de directe broeikasgasemissies in de Unie. De energiesector speelt dus een cruciale rol bij de verdere vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. De in gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 vastgestelde technische screeningcriteria bestrijken derhalve een breed scala van economische sectoren en activiteiten die betrekking hebben op de energievoorzieningsketen, van elektriciteits- of warmteopwekking uit verschillende bronnen, over transmissie- en distributienetwerken tot opslag, warmtepompen en de productie van biogas en biobrandstoffen. Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 bevat echter geen technische screeningcriteria voor economische activiteiten in de sectoren fossiel gas en kernenergie, ondanks hun potentieel om bij te dragen aan de decarbonisatie van de economie van de Unie.

(3)

Zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 21 april 2021 (“EU-taxonomie, duurzaamheidsrapportage door bedrijven, duurzaamheidsvoorkeuren en fiduciaire verplichtingen: Financiering sturen in de richting van de Europese Green Deal”) en in de mededeling van de Commissie van 6 juli 2021 (“Strategie voor de financiering van de transitie naar een duurzame economie”), is de vaststelling van technische screeningcriteria voor de energieopwekking uit fossiel gas uitgesteld gezien de noodzaak van een verdere technische beoordeling, met name wat betreft de overgangsrol van fossiel gas bij de decarbonisatie van de economie (3). De vaststelling van technische screeningcriteria voor kernenergieopwekkingsactiviteiten is ook uitgesteld in afwachting van een grondige beoordeling door deskundigen, die in 2020 van start is gegaan, van de vraag of de nucleaire levenscyclus, en met name kernafval, verenigbaar kan worden geacht met de in artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 vastgestelde vereiste dat een activiteit geen ernstige afbreuk mag doen aan andere milieudoelstellingen. In het licht van die beoordelingen moet worden erkend dat de activiteiten op het gebied van energieopwekking met fossiel gas en kernenergie kunnen bijdragen tot de decarbonisatie van de economie van de Unie.

(4)

Overeenkomstig artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) 2020/852 met betrekking tot economische transitieactiviteiten moeten technische screeningcriteria worden vastgesteld voor elektriciteitsopwekking, hoogrenderende warmte-/koudekrachtkoppeling en de productie van warmte/koude uit fossiel gas in efficiënte systemen voor stadsverwarming en -koeling, waarbij de broeikasgasemissies uit fossiel gas onder een passende drempel liggen. Daarnaast moeten technische screeningcriteria worden vastgesteld voor het gebruik van fossiel gas voor elektriciteitsopwekking, hoogrenderende warmte-/koudekrachtkoppeling en de productie van warmte/koude in efficiënte systemen voor stadsverwarming en -koeling, waarbij die elektriciteitsopwekking, hoogrenderende warmte-/koudekrachtkoppeling en productie van warmte/koude in efficiënte systemen voor stadsverwarming en -koeling nog niet aan die passende drempel voldoen, aangezien de transitie naast het gebruik van klimaatneutrale energie en meer investeringen in al koolstofarme economische activiteiten en sectoren aanzienlijke reducties van broeikasgasemissies vergt in andere economische activiteiten en sectoren waarvoor er geen technologisch en economisch haalbare koolstofarme alternatieven zijn. Al die economische activiteiten moeten op grond van artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) 2020/852 als transitieactiviteiten worden aangemerkt, aangezien technologisch en economisch haalbare koolstofarme alternatieven wellicht nog niet op voldoende schaal commercieel beschikbaar zijn om op continue en betrouwbare wijze de energievraag te dekken. Met name voor elektriciteitsopwekking is het passend een alternatieve aanpak te hanteren om de broeikasgasemissies rechtstreeks te beperken. Volgens deze alternatieve aanpak, die vergelijkbare resultaten moet opleveren over een periode van twintig jaar, mogen installaties dergelijke resultaten behalen door het aantal bedrijfsuren te beperken of door op een eerdere datum over te schakelen op hernieuwbare of koolstofarme gassen. De technische screeningcriteria moeten een versnelde uitfasering van emissie-intensievere energiebronnen, waaronder vaste fossiele brandstoffen, mogelijk maken. Om te voldoen aan de vereisten van artikel 10, lid 2, eerste alinea, punten a), b), en c), van Verordening (EU) 2020/852, moeten de technische screeningcriteria voor het gebruik van fossiel gas er bovendien voor zorgen dat er degelijk bewijs beschikbaar is om aan te tonen dat dezelfde energiecapaciteit niet kan worden opgewekt met hernieuwbare bronnen, en dat er doeltreffende plannen worden opgesteld voor elke installatie, in overeenstemming met de beste prestaties in de sector, om uiterlijk op een bepaalde datum volledig over te schakelen op hernieuwbare energie of koolstofarme gassen. Tot slot moeten de technische screeningcriteria voorzien in een tijdelijke erkenning van de bijdrage van die activiteiten aan de decarbonisatie.

(5)

Hernieuwbare energiebronnen zullen een fundamentele rol spelen bij de verwezenlijking van de klimaat- en milieudoelstellingen van de Unie. In dat licht moeten de investeringen in hernieuwbare energie worden opgeschaald om tegemoet te komen aan de behoeften van de energiemarkt van de Unie aan meer hernieuwbare en schone energie.

(6)

Activiteiten in verband met kernenergie zijn koolstofarme activiteiten, zij vormen geen energie uit hernieuwbare bronnen als gedefinieerd in artikel 2, tweede alinea, punt 1, van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (4) en als bedoeld in artikel 10, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2020/852 en vallen niet onder de andere categorieën economische activiteiten die in de punten b) tot en met i) van die bepaling zijn genoemd. Dergelijke economische activiteiten in verband met kernenergie moeten op grond van artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) 2020/852 in aanmerking komen gezien het ontbreken van een technologisch en economisch haalbaar koolstofarm alternatief op voldoende schaal om op continue en betrouwbare wijze de energievraag te dekken. Voorts is in het eindverslag van de technische deskundigengroep inzake duurzame financiering van maart 2020 (5) gesteld dat de opwekking van kernenergie in de energieopwekkingsfase vrijwel geen broeikasgasemissies heeft en dat er uitgebreide en duidelijke bewijzen waren voor de potentiële substantiële bijdrage van kernenergie aan de doelstellingen inzake mitigatie van klimaatverandering. Bovendien omvatten de plannen van een aantal lidstaten kernenergie en hernieuwbare energie als energiebronnen die moeten worden gebruikt om de klimaatdoelstellingen te halen, inclusief de decarbonisatiedoelstelling voor 2050 die is vastgesteld in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (6). Tot slot vergemakkelijkt kernenergie, door te zorgen voor een stabiele levering van basislast, de inzet van intermitterende hernieuwbare bronnen en staat het de ontwikkeling daarvan niet in de weg, zoals vereist op grond van artikel 10, lid 2, punt b), van Verordening (EU) 2020/852. Activiteiten in verband met kernenergie moeten dan ook worden geacht in overeenstemming te zijn met artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) 2020/852.

(7)

Uit een wetenschappelijke evaluatie door deskundigen (7) is gebleken dat technische screeningcriteria voor economische activiteiten in verband met kernenergie ervoor moeten zorgen dat er geen ernstige afbreuk wordt gedaan aan andere milieudoelstellingen vanwege potentiële risico’s die voortvloeien uit de langdurige opslag en eindberging van kernafval. Die technische screeningcriteria moeten dus de hoogste normen voor nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en beheer van radioactief afval weerspiegelen, voortbouwend op de eisen die zijn vastgelegd in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (“Euratom-Verdrag”) en in de wetgeving die krachtens dat verdrag is aangenomen, en met name Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad (8). Die richtlijn bevat een doelstelling van hoog niveau inzake nucleaire veiligheid die alle stadia van de levenscyclus van elke kerninstallatie omvat, inclusief de vestigingsplaats, het ontwerp, de bouw, de inbedrijfstelling, de bedrijfsvoering en de buitenbedrijfstelling van dergelijke installaties. Die richtlijn roept met name op tot aanzienlijke veiligheidsverbeteringen in het ontwerp van nieuwe reactoren, inclusief de zogenaamde generatie III+-reactoren, waarvoor geavanceerde kennis en technologie moeten worden gebruikt, rekening houdend met de meest recente internationale veiligheidsvoorschriften. Die voorschriften voorzien in een doeltreffende uitvoering van de nucleaireveiligheidsdoelstelling, inclusief de toepassing van het beginsel van verdediging in de diepte en een effectieve veiligheidscultuur. Die voorschriften zorgen ervoor dat de gevolgen van extreme door de mens veroorzaakte gevaren en natuurrampen, waaronder aardbevingen en overstromingen, tot een minimum worden beperkt en dat ongevallen, abnormale werking en defecten of verlies van beheersingssystemen worden voorkomen, onder meer door beschermingsstructuren of back-upsystemen voor koeling en elektriciteitsvoorziening.

(8)

Ongevaltolerante splijtstof voor kerncentrales, die extra bescherming biedt tegen ongevallen als gevolg van structurele schade aan splijtstof- of reactorbestanddelen, is op de markt beschikbaar gekomen. Om rekening te houden met deze recente technologische ontwikkelingen, moet het gebruik van dat type brandstof in de technische screeningcriteria worden voorgeschreven, rekening houdend met de vergunningverlening daarvoor in de Unie.

(9)

Wereldwijd worden onderzoeks- en ontwikkelingsinspanningen verricht om nieuwe kernreactortechnologieën te ontwikkelen die onder meer gebruikmaken van gesloten splijtstofcycli of kweekreactoren (fuel self-breeding concepts) en die de productie van hoogradioactief afval tot een minimum beperken (“generatie IV-reactoren”). Hoewel die generatie IV-reactoren nog niet commercieel levensvatbaar zijn, moeten voor dergelijke reactoren technische screeningcriteria worden vastgesteld in het licht van hun potentiële bijdrage aan de doelstelling van decarbonisatie en minimalisering van radioactief afval.

(10)

Kernenergie maakt deel uit van de toekomstige energiebronnen in een aantal lidstaten, als onderdeel van hun decarbonisatie-inspanningen. De door de Commissie beoordeelde scenario’s leiden tot een koolstofvrij energiesysteem dat in zeer grote mate is gebaseerd op hernieuwbare energiebronnen, maar ook op kernenergie met een stabiel geïnstalleerd vermogen in vergelijking met de huidige niveaus. Aangezien de momenteel geëxploiteerde nucleaire installaties ouder worden, moet de veiligheid ervan worden verbeterd om de operationele levensduur te verlengen en moeten er nieuwe nucleaire installaties worden gebouwd om verouderde installaties te vervangen. Dit is een continu proces dat ervoor moet zorgen dat de nodige capaciteit beschikbaar is om het energiesysteem voor 2050, en als dat nodig is daarna, koolstofvrij te maken. Gedurende de hele periode tot 2050 en daarna zijn derhalve aanzienlijke investeringen in kernenergie nodig. Er moet voor worden gezorgd dat nieuwe kerncentrales gebruikmaken van de meest geavanceerde oplossingen die voortvloeien uit de technologische vooruitgang. De technische screeningcriteria voor dergelijke nieuwe kerncentrales moeten daarom voorzien in regelmatige evaluaties van elk investeringsproject en in technische parameters die overeenkomen met de beste beschikbare technologie in het licht van de resultaten van duurzame onderzoeks- en ontwikkelingsinspanningen en de voortdurende verbeteringen van technologieën. Er moeten specifieke data worden vastgesteld om te zorgen voor de geleidelijke invoering van nieuwe technologieën die verenigbaar zijn met duurzame decarbonisatie zodra deze beschikbaar komen.

(11)

In bijlage II bij het Euratom-Verdrag en Verordening (Euratom) nr. 2587/1999 van de Raad (9) zijn drempels en andere eisen vastgesteld voor de kennisgeving aan de Commissie van investeringen in kernenergie. Om met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van de taxonomie te zorgen voor een zo goed mogelijke inachtneming van de beginselen en vereisten van de Euratom-wetgeving, waaronder de doelstelling inzake nucleaire veiligheid, moet over dergelijke investeringen een advies worden uitgebracht door de Commissie, ongeacht of een kennisgeving vereist is op grond van bijlage II bij het Euratom-Verdrag en Verordening (Euratom) nr. 2587/1999. Om dezelfde reden moeten alle door de Commissie in haar advies aan de orde gestelde kwesties in verband met de toepassing van artikel 10, lid 2, en artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 en de technische screeningcriteria op bevredigende wijze worden aangepakt.

(12)

Gezien de lange aanlooptijd voor investeringen in nieuwe nucleaire opwekkingscapaciteit kan een verlenging van de levensduur van geselecteerde bestaande nucleaire installaties de decarbonisatie van het energiesysteem op de korte tot middellange termijn ondersteunen. De technische screeningcriteria voor dergelijke verlengingen moeten echter wijzigingen en veiligheidsverbeteringen voorschrijven om ervoor te zorgen dat die nucleaire installaties voldoen aan de hoogst haalbare veiligheidsnormen en aan alle vereisten inzake de veiligheidsdoelstelling die zijn vastgelegd in krachtens het Euratom-Verdrag aangenomen wetgeving.

(13)

In het licht van de verwachte technologische en wetenschappelijke ontwikkelingen moeten investeringen in de bouw en veilige exploitatie van nieuwe nucleaire installaties die gebruikmaken van de beste beschikbare technologieën en die uiterlijk op een passende datum door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten zijn goedgekeurd overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving, worden onderworpen aan technische screeningcriteria en termijnen die de ontwikkeling en het toekomstige gebruik van generatie IV-reactoren met gesloten splijtstofcyclus of splijtstofkweek stimuleren zodra zij commercieel beschikbaar worden. Deze termijnen moeten op passende wijze worden herzien in het licht van de vooruitgang bij de ontwikkeling van dergelijke technologieën.

(14)

De technische screeningcriteria in verband met doelstellingen inzake mitigatie van klimaatverandering of adaptatie aan klimaatverandering moeten ervoor zorgen dat economische activiteiten geen ernstige afbreuk doen aan de andere milieudoelstellingen. Specifiek voor economische activiteiten in verband met kernenergie is het noodzakelijk ervoor te zorgen dat de verwijdering van afval op lange termijn niet leidt tot aanzienlijke en langdurige schade aan het milieu, zoals bedoeld in artikel 17, lid 1, punt d), iii), van Verordening (EU) 2020/852. Daarom is het passend om in de technische screeningcriteria specifieke eisen vast te stellen voor een fonds voor het beheer van radioactief afval en een fonds voor nucleaire ontmanteling, die kunnen worden gecombineerd, in overeenstemming met het beginsel dat afvalproducenten verantwoordelijk zijn voor de kosten van het beheer ervan, en operationele eindbergingsfaciliteiten voor al het radioactief afval voor te schrijven, zodat uitvoer van radioactief afval voor berging in derde landen wordt voorkomen. In verschillende lidstaten wordt laag- en middelradioactief afval momenteel al geborgen in faciliteiten voor ondiepe berging, en gedurende de decennialange exploitatie van die faciliteiten voor ondiepe berging is aanzienlijke ervaring en knowhow opgedaan op het gebied van afvalbeheer. Voor hoogradioactief afval en verbruikte splijtstof is diepe geologische berging de meest geavanceerde oplossing die in de deskundigengemeenschap wereldwijd algemeen wordt aanvaard als de veiligste en meest duurzame optie voor het eindpunt van het beheer van hoogradioactief afval en als afval beschouwde verbruikte splijtstof. De lidstaten moeten, ook al blijven zij verantwoordelijk voor hun beleid inzake het beheer van hun verbruikte splijtstof en laag-, middel- of hoogradioactief afval, in hun nationale beleid de planning en uitvoering van bergingsopties opnemen, met name in het kader van de nationale programma’s voor het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval, voor alle soorten verbruikte splijtstof en radioactief afval en alle stadia van het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval van opwekking tot berging. De inhoud van de nationale programma’s is gespecificeerd in Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad (10) en bevat essentiële prestatie-indicatoren om de voortgang op transparante wijze te monitoren. De lidstaten moeten regelmatig verslag uitbrengen aan de Commissie over de voortgang van de uitvoering van de nationale programma’s. Uit de verslagen van de lidstaten uit 2021 blijkt dat aanzienlijke vooruitgang is geboekt bij de verwezenlijking van de eerste diepe geologische bergingsfaciliteiten op het grondgebied van de Unie. Voor de lidstaten komen realistische oplossingen beschikbaar om dergelijke faciliteiten tegen 2050 te ontwikkelen en te exploiteren. De opname van een overeenkomstige eis in de technische screeningcriteria zorgt er dan ook voor dat geen ernstige schade wordt toegebracht aan het milieu.

(15)

Niet-financiële en financiële ondernemingen moeten beleggers een hoge mate van transparantie bieden met betrekking tot hun beleggingen in activiteiten op het gebied van energieopwekking met behulp van fossiel gas en kernenergie waarvoor technische screeningcriteria moeten worden vastgesteld. Om die transparantie te bieden, moeten specifieke openbaarmakingsvereisten voor niet-financiële en financiële ondernemingen worden vastgesteld. Om de vergelijkbaarheid van de aan beleggers verstrekte informatie te waarborgen, moet die informatie worden gepresenteerd in de vorm van een template waarin het aandeel van de activiteiten op het gebied van fossiel gas en kernenergie in de noemer en, in voorkomend geval, de teller van de kritische prestatie-indicatoren van die ondernemingen duidelijk wordt vermeld. Om beleggers in financiële producten als bedoeld in de artikelen 5 en 6 van Verordening (EU) 2020/852 een hoge mate van transparantie te bieden met betrekking tot blootstellingen aan activiteiten op het gebied van fossiel gas en kernenergie, waarvoor technische screeningcriteria zijn vastgesteld, zal de Commissie het openbaarmakingskader met betrekking tot die financiële producten wijzigen of voorstellen het te wijzigen, naargelang van het geval, om te zorgen voor volledige transparantie over de gehele levensduur van die financiële producten. Om ervoor te zorgen dat deze informatie voor eindbeleggers duidelijk te herkennen is, zal de Commissie overwegen de vereisten inzake door distributeurs verstrekt financieel en verzekeringsadvies te wijzigen.

(16)

Om het beleggersvertrouwen te vergroten, moet de naleving van de technische screeningcriteria met betrekking tot activiteiten op het gebied van fossiel gas worden gecontroleerd door een onafhankelijke partij. Om een onpartijdige en zorgvuldige controle op de naleving te waarborgen, moet de onafhankelijke derde over de middelen en deskundigheid beschikken om die controle uit te voeren, onafhankelijk zijn om belangenconflicten met de eigenaar of de financier te voorkomen, en niet betrokken zijn bij de ontwikkeling of exploitatie van dergelijke activiteiten op het gebied van fossiel gas. Naast het controlemechanisme kunnen financiële en niet-financiële ondernemingen worden onderworpen aan specifieke controlevereisten in het kader van andere Uniewetgeving inzake duurzame financiering die betrekking hebben op de naleving van de technische screeningcriteria. Overeenkomstig artikel 26, lid 1, punt c), van Verordening (EU) 2020/852 moet de Commissie een evaluatie verrichten van de vereiste bepalingen voor het opzetten van mechanismen om te controleren of de in die verordening vermelde criteria worden nageleefd.

(17)

De sectoren fossiel gas en kernenergie worden gekenmerkt door snelle technologische ontwikkelingen. De technische screeningcriteria met betrekking tot de energieopwekkingsactiviteiten in die sectoren moeten dan ook regelmatig worden geëvalueerd overeenkomstig artikel 19, lid 5, van Verordening (EU) 2020/852. Voorts moet die evaluatie, op basis van de voorwaarden van artikel 10, lid 2, van Verordening (EU) 2020/852, betrekking hebben op de geschiktheid van de in de technische screeningcriteria opgenomen perioden.

(18)

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2178 (11) moeten derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd. De wijzigingen van Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2178 schrijven geen investeringen voor, maar zijn bedoeld om financiële markten en beleggers te helpen om, op strikte voorwaarden, relevante gas- en nucleaire activiteiten te identificeren die nodig zijn voor de transitie van de energiesystemen van de lidstaten naar klimaatneutraliteit in overeenstemming met de klimaatdoelstellingen en -verbintenissen van de Unie.

(19)

De in deze gedelegeerde verordening vastgestelde wijzigingen van Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2178 houden nauw verband met elkaar. Om te zorgen voor samenhang tussen die bepalingen, die tegelijkertijd in werking moeten treden, om een volledig overzicht van het rechtskader voor belanghebbenden mogelijk te maken en om de toepassing van Verordening (EU) 2020/852 te vergemakkelijken, moeten deze bepalingen worden opgenomen in één enkele verordening.

(20)

Niet-financiële en financiële ondernemingen moeten voldoende tijd krijgen om te beoordelen of hun economische activiteiten in verband met fossiel gas en kernenergie voldoen aan de in deze verordening vastgestelde technische screeningcriteria, en om op basis van die beoordeling verslag uit te brengen overeenkomstig Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2178. De datum van toepassing van deze verordening moet daarom worden uitgesteld tot 1 januari 2023,

1)

Het volgende artikel 2 bis wordt ingevoegd:

2)

Bijlage I wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage I bij deze verordening.

3)

Bijlage II wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage II bij deze verordening.

1)

In artikel 8 worden de volgende leden 6, 7 en 8 toegevoegd:

2)

De tekst in bijlage III bij deze verordening wordt toegevoegd als bijlage XII.