L-AWTORITÀ TA’ SORVELJANZA TAL-EFTA (1),

Billi:

I.   FATTI

1.   PROĊEDURA

Permezz ta’ ittra datata t-28 ta’ Ġunju 2007 mill-Ministeru Norveġiż tal-Amministrazzjoni u r-Riforma tal-Gvern, li l-Awtorità rċeviet u rreġistrat fid-29 ta’ Ġunju 2007 (Avveniment Nru 427327) u ittra mill-Ministeru tal-Finanzi datata t-22 ta’ Ġunju 2007, li l-Awtorità rċeviet u rreġistrat fl-4 ta’ Lulju 2007 (Avveniment Nru 428135), l-awtoritajiet Norveġiżi nnotifikaw l-emendi proposti għar-regoli dwar it-tassazzjoni ta’ kumpaniji kooperattivi li jinsabu fis-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa, skont l-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u dwar il-Qorti.

Wara diversi skambji ta’ korrispondenza (8), permezz ta’ ittra datata d-19 ta’ Diċembru 2007, l-Awtorità infurmat lill-awtoritajiet Norveġiżi li kienet iddeċidiet li ser tiftaħ il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 1(2) tal-Parti I tal-Protokoll 3 rigward l-iskema nnotifikata li tirrigwarda benefiċċji fiskali għal ċerti kooperattivi. Permezz ta’ ittra datata l-20 ta’ Frar 2008 (Avveniment Nru 465882), l-awtoritajiet Norveġiżi ressqu l-kummenti tagħhom għad-Deċiżjoni Nru 719/07COL li tinfetaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali.

Id-Deċiżjoni Nru 719/07COL kienet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u fis-Suppliment taż-ŻEE tiegħu (9). L-Awtorità talbet lill-partijiet interessati sabiex iressqu l-kummenti tagħhom dwarha.

L-Awtorità rċeviet kummenti minn bosta partijiet interessati (10). Permezz ta’ ittra datata t- 23 ta’ Mejju 2008 (Avveniment Nru 478026), l-Awtorità ressqet dawn il-kummenti lill-awtoritajiet Norveġiżi, li ngħataw l-opportunità biex jirreaġixxu, iżda dawn iddeċidew li ma jressqux aktar kummenti.

2.   DESKRIZZJONI TAL-MIŻURA PROPOSTA

2.1.   SFOND

Fl-1992, l-awtoritajiet Norveġiżi introduċew skema li tirrigwarda tnaqqis speċjali mit-taxxa għal ċerti kooperattivi. Skont l-iskema, ċerti kooperattivi fi ħdan is-setturi tal-agrikoltura, forestrija u sajd kif ukoll kooperattivi tal-konsumaturi kienu intitolati għal tnaqqis tat-taxxa abbażi tal-allokazzjonijiet tal-kapital azzjonarju. It-tnaqqis kien limitat għal massimu ta’ l5 % tad-dħul nett annwali, u kompost biss minn dik il-parti tad-dħul li tkun ġejja min-negozju mal-membri tal-kooperattiva. Tnaqqis li jikkorrispondi għall-massimu permess jimplika tnaqqis mir-rata tat-taxxa korporattiva normali ta’ 28 % għal rata ta’ 23,8 %. L-għan tal-iskema kien li jingħata vantaġġ fiskali lill-kooperattivi fuq il-bażi li dawn huma meqjusa li għandhom aċċess aktar diffiċli għal kapital azzjonarju minn impriżi oħrajn (11).

L-iskema tneħħiet mis-sena fiskali 2005. Madankollu, fir-rigward tal-Baġit Statali għall-2007, l-awtoritajiet Norveġiżi pproponew li jdaħħlu l-iskema mill-ġdid f’forma kemmxejn emendata (12). Għalhekk, l-iskema ġiet innotifikata lill-Awtorità.

2.2.   OBJETTIV TAL-ISKEMA

Skont in-notifika, il-kooperattivi għandhom jingħataw għajnuna minħabba l-interess pubbliku fiż-żamma ta’ impriżi bbażati fuq prinċipji bħad-demokrazija, l-awto-għajnuna, ir-responsabbiltà, l-ugwaljanza, l-ekwità u s-solidarjetà bħala alternattiva għal kumpaniji limitati. B’hekk, biex ikun żgurat l-interess pubbliku intanġibbli fiż-żamma ta’ soċjetajiet kooperattivi bħala alternattiva għal kumpaniji limitati, jeħtieġ li l-kooperattivi jingħataw kumpens għall-iżvantaġġ li għandhom meta mqabbla ma’ kumpaniji oħrajn. L-għan tal-iskema nnotifikata huwa, skont in-notifika, li tpatti għal xi wħud minn dawn l-iżvantaġġi relatati mal-provvista tal-kapital.

2.3.   IL-MIŻURA PROPOSTA

Il-miżura nnotifikata hija stabbilita fis-Sezzjoni l0-50 ġdida tal-Att dwar it-Taxxa, li tistabbilixxi li l-kooperattivi jistgħu jkunu intitolati għal tnaqqis fit-taxxa. It-test huwa fformulat b’dan il-mod:

Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, l-espressjoni “kapital azzjonarju kollettiv” ma tirreferix għal partita fil-karta tal-bilanċ tal-kooperattivi iżda hija espressjoni purament fiskali. Jirriżulta li l-kapital azzjonarju kollettiv jista’ jikkonsisti f’kapital miżmum, fondi ta’ bonus, li huma bonus ta’ membri miżmuma fil-kooperattiva f’“riżerva ta’ pagament sussegwenti”  (14) u f’fondi individwalizzati fil-forma ta’ bonus li jkun ġie ttrasferit fil-kontijiet tal-kapital tal-membri fil-kooperattiva (15).

“Negozju ekwivalenti” huwa definit fil-paragrafu 3 tas-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa bħala x-xiri ta’ organizzazzjonijiet ta’ bejgħ tas-sajjieda mingħand membri ta’ organizzazzjoni oħra ta’ bejgħ tas-sajjieda diment li jkunu ssodisfati ċerti kundizzjonijiet, xiri mingħand kooperattiva agrikola minn kooperattiva korrispondenti bil-għan li jiġi rregolat is-suq, u xiri impost minn awtorità Statali (16).

Jirriżulta mid-dispożizzjoni proposta li tnaqqis tat-taxxa jingħata biss, b’mod ġenerali, fir-rigward ta’ dħul li jkun ġej minn negozju mal-membri. Għalhekk, ma jingħata l-ebda tnaqqis għal dħul minn negozju ma’ ħaddieħor. Kif iddikjarat fl-abbozz tas-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa, għandu jkun possibbli li jkun iddeterminat in-negozju mal-membri u negozju ekwivalenti abbażi tal-kontijiet tal-kooperattiva. Għalhekk, huwa essenzjali li jkun hemm kontijiet separati għan-negozju mal-membri u n-negozju ma’ partijiet terzi. Il-kooperattiva għandha tkun f’pożizzjoni li tissostanzja n-negozju mal-membri jew in-negozju ekwivalenti.

Fin-notifika, l-awtoritajiet Norveġiżi stmaw li t-telf mid-dħul tat-taxxa li jirriżulta mill-iskema jkun jammonta għal bejn NOK 35 miljun u NOK 40 miljun (madwar EUR 4 - 5 miljun) għas-sena fiskali 2007.

2.4.   BENEFIĊJARJI

L-iskema sejra tapplika għall-kooperattivi indikati fil-paragrafi 2 u 4 sa 6 tas-Sezzjoni l0-50 proposta tal-Att dwar it-Taxxa. Jirriżulta minn dawn id-dispożizzjonijiet li l-iskema nnotifikata tinkludi l-aktar ċerti kooperattivi ta’ konsumaturi u kooperattivi attivi fis-setturi tal-agrikoltura, il-forestrija u s-sajd.

Rigward il-kooperattivi tal-konsumaturi, jirriżulta mill-paragrafu (2)a tas-Sezzjoni l0-50 proposta tal-Att dwar it-Taxxa li kooperattivi ta’ konsumaturi li jiksbu aktar minn 50 % tal-fatturat regolari min-negozju mal-membri għandhom jibbenefikaw mill-iskema nnotifikata.

Barra minn hekk, soċjetajiet kooperattivi tal-bini li huma koperti mill-Att dwar is-soċjetajiet kooperattivi tal-bini (17) jistgħu jibbenefikaw wkoll mit-tnaqqis tat-taxxa. Din hija estensjoni tal-iskema meta mqabbla ma’ dik li kienet fis-seħħ sal-2005, cf. Sezzjoni I-2.1 aktar ’il fuq.

Kooperattivi oħrajn li mhumiex dawk imsemmija espressament fis-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa m’għandhomx ikunu koperti mill-iskema. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, l-għażla ta’ kooperattivi eliġibbli hija bbażata fuq is-suppożizzjoni li hemm ħtieġa kbira għal kumpens għal spejjeż żejda fis-setturi koperti mill-iskema nnotifikata. Il-kooperattivi f’setturi li mhumiex sejrin ikunu koperti mill-iskema huma, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, ġeneralment kumpaniji iżgħar b’attività ekonomika limitata jew attività li mhix ekonomika.

2.5.   ID-DEFINIZZJONI TA’ KOOPERATTIVI FIL-LIĠI NORVEĠIŻA

Kooperattiva hija definita fis-Sezzjoni 1(2) tal-Att dwar il-kooperattivi (18) bħala impriża

“li l-għan ewlieni tagħha huwa li tippromwovi l-interessi ekonomiċi tal-membri tagħha permezz tal-membri li jieħdu sehem fis-soċjetà bħala xerrejja, fornituri jew b’mod ieħor simili, meta

1.	id-dħul, apparti minn dħul normali fuq il-kapital investit, jew jibqa’ fis-soċjetà jew jinqasam bejn il-membri abbażi tas-sehem tagħhom fin-negozju mal-grupp, u

2.	l-ebda wieħed mill-membri ma jkun personalment responsabbli għad-djun tal-grupp, kemm fl-intier tagħhom kif ukoll għal partijiet li flimkien jikkostitwixxu d-djun totali.” (19)

Barra minn hekk, jirriżulta mis-Sezzjoni 3(2) tal-Att dwar il-kooperattivi li l-membri ta’ kooperattiva mhumiex obbligati li jikkontribwixxu kapital għall-kooperattiva sakemm il-membru individwali ma jkunx ftiehem li jagħmel dan bil-miktub meta applika għal sħubija jew fi ftehim separat. Dan ir-rekwiżit jitwarrab biss jekk id-dmir li titħallas kontribuzzjoni tas-sħubija jkun stipulat fl-istatuti tal-kooperattiva. Barra minn hekk, jirriżulta mill-istess dispożizzjoni li kull dmir ta’ kontribut ta’ kapital għandu jkun limitat, jew għal ċertu ammont jew b’xi mod ieħor.

2.6.   IL-MOVIMENT TAL-KOOPERATTIVI FIN-NORVEĠJA (20)

Hemm madwar 4 000 kooperattiva fin-Norveġja b’aktar minn 2 miljun membru b’kollox. Il-kooperattivi joperaw l-aktar fl-agrikoltura, fis-sajd, fis-settur tad-djar u fis-settur tal-konsumaturi, iżda wkoll f’partijiet oħrajn tal-ekonomija, bħall-assigurazzjoni, it-trasport, il-forniment tal-enerġija, il-kura tas-saħħa, il-midja eċċ.

Il-Federazzjoni tal-Kooperattivi Agrikoli Norveġiżi (Federation of Norwegian Agricultural Co-operatives - FNAC) tinkludi 14-il organizzazzjoni mifruxa mal-pajjiż kollu involuti f’attivitajiet bħall-ipproċessar, il-bejgħ u x-xiri ta’ prodotti u oġġetti agrikoli użati għall-produzzjoni agrikola (fertilizzanti, makkinarju eċċ.), trobbija, kreditu u assigurazzjoni. Il-kooperattivi agrikoli għandhom aktar minn 50 000 membru individwali (bdiewa), madwar 19 000 impjegat u d-dħul annwali huwa ’l fuq minn NOK 58 biljun (madwar EUR 6 biljuni). Il-kooperattivi agrikoli huma l-proprjetarji ta’ xi wħud mill-aktar marki Norveġiżi magħrufa bħal TINE (prodotti tal-ħalib), Gilde (laħam aħmar) u Prior (bajd u tjur). L-għanijiet ewlenin tal-kooperattivi agrikoli huma li jipprovdu kanali għall-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli, u li jipprovdu kondizzjonijiet tajbin għal aċċess għal kapital u li jdaħħlu oġġetti għall-produzzjoni f’kull razzett.

Skont l-Att Norveġiż dwar il-Ħut Nej, (21) l-organizzazzjonijiet kooperattivi tal-bejgħ Norveġiżi għandhom dritt esklussiv li jieħdu ħsieb l-ewwel bejgħ dirett ta’ ħut u frott tal-baħar, ħlief għall-ħut imrobbi. Hemm sitt organizzazzjonijiet kooperattivi tal-bejgħ f’dan is-settur. Il-qasam operattiv ta’ kull organizzazzjoni huwa relatat jew ma’ żona ġeografika u/jew mal-ispeċi. L-organizzazzjonijiet kooperattivi tal-bejgħ huma proprjetà tas-sajjieda nfushom. Minbarra l-funzjonijiet ta’ bejgħ, l-organizzazzjonijiet tal-bejgħ għandhom ukoll funzjonijiet ta’ kontroll rigward il-ħarsien tar-riżorsi tal-baħar. Il-valur tal-bejgħ dirett tal-ħut u tal-frott tal-baħar huwa ta’ madwar NOK 6 biljun (madwar EUR 620 miljun). 90 % tal-ħut u tal-frott tal-baħar kollu huwa esportat.

Coop NKL BA hija l-organizzazzjoni ċentrali għall-kooperattivi tal-konsumaturi Norveġiżi. Coop hija katina ta’ ħwienet tal-merċa li għandha madwar 1.1 miljun membru individwali organizzati f’140 kooperattiva. Hija topera ‘l fuq minn 1 350 ħanut bi dħul annwali ta’ madwar NOK 34 biljun (madwar EUR 3.6 biljun) u madwar 22 000 impjegat. Is-sehem tas-suq huwa 24 % tas-suq għall-prodotti tal-merċa. Coop hija involuta wkoll fl-ipproċessar tal-ikel u tikkoopera mal-organizzazzjonijiet kooperattivi tal-imnut Skandinavi l-oħrajn rigward ix-xiri u l-ipproċessar. L-objettivi ewlenin tal-kooperattivi tal-konsumaturi huma li jipprovdu lill-membri b’oġġetti u servizzi tajbin u utli bi prezzijiet kompetittivi, u fl-istess waqt li jkunu organizzazzjoni ta’ interess għall-membri fi kwistjonijiet tal-konsumaturi.

Il-Federazzjoni Norveġiża tal-Assoċjazzjonijiet Kooperattivi tad-Djar (Norwegian Federation of Co-operative Housing Associations - NBBL) hija assoċjazzjoni ta’ sħubija nazzjonali li tirrappreżenta 86 assoċjazzjoni kooperattiva tad-djar, u tinkludi 772 000 membru individwali u 378 000 unità ta’ djar f’madwar 5 100 kooperattiva ta’ djar affiljati. L-assoċjazzjonijiet kooperattivi tad-djar ivarjaw fid-daqs, u jinkludu minn 100 sa 190 000 membru individwali. Il-kooperattivi tad-djar għandhom sehem sinjifikanti tal-bejgħ tad-djar fl-ibliet, f’Oslo is-sehem tas-suq huwa qrib l-40 %, meta l-medja nazzjonali hija ta’ 15 %. L-objettivi ewlenin huma li jassiguraw residenzi tajbin u adattati għall-membri u li jaħdmu għal kundizzjonijiet tajbin u stabbli għall-kooperattivi tad-djar.

2.7.   IR-REGOLI NORVEĠIŻI DWAR IT-TASSAZZJONI KORPORATTIVA U L-POŻIZZJONI FIR-RIGWARD TAL-KOOPERATTIVI

It-taxxa korporattiva ġenerali fin-Norveġja bħalissa hija ta’ 28 %. It-taxxa tapplika għad-dħul nett taxxabbli tal-entitajiet ta’ negozju. Tapplika wkoll meta d-dħul jiżdied mal-kapital azzjonarju tal-kumpanija. Madankollu, il-Qorti Suprema Norveġiża ikkonkludiet li d-depożiti ta’ ishma mhumiex dħul taxxabbli għall-kumpanija li tirċievi. (22) Ir-raġuni hija li l-kontribuzzjonijiet huma meqjusa li jkunu ġew intaxxati qabel bħala d-dħul tal-kontributur. Għalhekk, filwaqt li impriża jkollha tħallas 28 % taxxa fuq kapital azzjonarju ffinanzjat permezz tad-dħul tal-impriża nnifisha, ma titħallas l-ebda taxxa rigward depożiti mill-azzjonisti jew mill-pubbliku. Jirriżulta li impriżi organizzati bħala kumpaniji limitati eċċ. jistgħu jżidu l-kapital azzjonarju tagħhom billi jirċievu depożiti ta’ ishma mhux taxxabbli mingħand l-azzjonijisti tagħhom jew mingħand il-pubbliku.

Il-kooperattivi, madankollu, m’għandhomx din il-possibbiltà. Skont l-Att Norveġiż dwar il-kooperattivi, ma jistgħux joħorġu ishma lill-pubbliku jew joħorġu ċertifikati jew titoli ta’ kapital oħrajn. Barra minn hekk, huwa meqjus li l-prinċipju ta’ sħubija miftuħa tillimita d-daqs ta’ kontribuzzjonijiet ta’ kapital li l-kooperattivi jistgħu jitolbu lill-membri tagħhom.

Skont in-notifika, l-obbligi u l-limitazzjonijiet imposti mil-liġi fuq il-kooperattivi jitqiesu mill-awtoritajiet Norveġiżi bħala essenzjali u inerenti fil-prinċipji tal-kooperattivi. Għaldaqstant, l-awtoritajiet Norveġiżi jikkunsidraw li t-tneħħija ta’ dawn ir-restrizzjonijiet jiksru l-prinċipji fundamentali tal-kooperattivi. L-awtoritajiet Norveġiżi jirrilevaw li l-Att Norveġiż dwar il-kooperattivi jista’ jkun aktar strett fuq dan il-punt milli l-leġiżlazzjoni dwar il-kooperattivi fi stati Ewropej oħrajn. Bħala eżempju, l-awtoritajiet Norveġiżi jirreferu għall-Artikolu 64 tar-Regolament tal-KE dwar l-Istatut għal Soċjetà Kooperattiva Ewropea (23), li tistabbilixxi li l-kooperattiva tista’ tipprovdi għal ħruġ ta’ titoli li mhumiex ishma li jistgħu jissottoskrivu għalihom kemm il-membri kif ukoll dawk li mhumiex membri. Madankollu, l-awtoritajiet Norveġiżi jqisu li r-restrizzjonijiet imposti fuq il-kooperattivi fin-Norveġja huma meħtieġa.

3.   RAĠUNIJIET GĦALL-FTUĦ TAL-PROĊEDURA

Permezz tad-Deċiżjoni Nru 719/07/COL, l-Awtorità ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tal-iskema nnotifikata. Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-opinjoni preliminari tal-Awtorità kienet li l-iskema kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE.

L-ewwel nett, l-Awtorità qieset li l-benefiċċju fiskali propost għall-kooperattivi jagħti vantaġġ lill-kooperattivi. It-tieni, l-Awtorità kkunsidrat li l-benefiċċju fiskali għall-kooperattivi huwa selettiv u kellha dubji jekk ikunx iġġustifikat min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema tat-taxxa Norveġiża. Fuq il-bażi li l-iskema tnaqqas it-taxxa korporattiva pagabbli mill-kooperattivi koperti, l-Awtorità esprimiet dubji dwar jekk l-iskema toħloqx distorsjoni jew theddidx li toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni. Fl-aħħar nett, l-Awtorità esprimiet dubji dwar jekk il-miżura nnotifikata tistax titqies li tikkonforma ma’ kwalunkwe eżenzjoni stabbilita fl-Artikolu 61 taż-ŻEE u għaldaqstant titqiesx kumpatibbli mar-regoli tal-Ftehim dwar iż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat.

4.   IL-KUMMENTI TAL-AWTORITAJIET NORVEĠIŻI

L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li t-tnaqqis tat-taxxa propost ma jagħtix vantaġġ lill-kooperattivi. Minn naħa waħda, l-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li t-tnaqqis tat-taxxa għandu jitqies “parti minn ftehim li permezz tiegħu l-iskema tat-taxxa tikkostitwixxi ħlasijiet mill-Istat lil kumpaniji kooperattivi għall-adattament tagħhom għall-qafas legali attwali għall-kooperattivi”  (24). B’dan l-Istat jissalvagwardja l-forma kooperattiva bħala alternattiva għal kumpaniji limitati, li huwa meqjus bħala benefiċċju intanġibbli fl-interess pubbliku. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li t-tnaqqis tat-taxxa għandu jitqies bħala kumpens għall-ispejjeż żejda li jġarrbu l-kooperattivi minħabba r-restrizzjonijiet imposti fuqhom fir-rigward tal-aċċess għal kapital azzjonarju, meqjus bħala żvantaġġ strutturali għall-kooperattiva. L-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li huma jassumu li l-miżura inkwistjoni tikkumpensa u tikkumbatti biss l-iżvantaġġ fundamentali impost fuq il-kooperattivi fir-rigward tal-aċċess għal kapital azzjonarju.

Fir-rigward taż-żewġ argumenti, l-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li l-iskema hija konformi mal-prinċipju ta’ investitur fis-suq. L-argument jidher li huwa bbażat fuq l-opinjoni li l-għajnuna mogħtija taħt l-iskema mhix sejra taqbeż l-ispejjeż żejda involuti fl-operat bħala kooperattiva u lanqas il-benefiċċju pubbliku ta’ salvagwardja tal-forma kooperattiva.

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li l-użu ta’ miżura fiskali ma jipprevjenix l-użu tal-prinċipju ta’ investitur fis-suq, minħabba li l-forma ta’ għajnuna magħżula mill-Istat għandha tkun irrilevanti.

Jirriżulta mill-prattika tal-Qrati Ewropej u l-Kummissjoni Ewropea li l-fatt li miżura tikkumpensa għal żvantaġġ li ssofri impriża, ma jimplikax li l-miżura ma tistax titqies bħala għoti ta’ vantaġġ lill-impriża. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, din il-prattika ma tapplikax f’dan il-każ. Il-kumpaniji kollha b’responsabbiltà limitata għandhom il-possibbiltà li jżidu l-kapital azzjonarju tagħhom billi jirċievu depożiti li mhumiex dħul taxxabbli għall-kumpanija. L-iskema tikkumpensa biss għall-iżvantaġġ u tpoġġi lill-kooperattivi f’livell ugwali ma’ kumpaniji oħrajn. L-awtoritajiet Norveġiżi barra minn hekk jargumentaw li dan il-każ huwa distint mid-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea fil-każ OTE  (25) minħabba li l-benefiċċju fiskali u l-ispejjeż żejda dovuti għall-obbligu f’dan il-każ iseħħu fl-istess waqt. L-awtoritajiet Norveġiżi jinterpretaw il-paragrafu 101 fil-każ OTE bħala li jindika li dan jista’ jkun ta’ importanza għall-kwalifikazzjoni bħala għajnuna mill-Istat.

Rigward is-selettività tal-iskema, l-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li l-iskema tirriżulta fit-trattament tal-kooperattivi bħal li kieku l-kapital azzjonarju kien ġie ffinanzjat minn azzjonisti. Il-benefiċċju fiskali jippermetti lill-kooperattiva li tirċevieh li talloka l-istess ammont bħala ekwità mingħajr ma jkollha tħallas taxxa, bħal li kieku rċeviet ammont simili bħala depożiti ta’ ishma. B’konsegwenza ta’ dan, fl-opinjoni tal-awtoritajiet Norveġiżi, ir-regola ġenerali li tikkonċerna d-depożiti ta’ kapital azzjonarju ssir applikabbli għall-kooperattivi.

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li l-iskema nnotifikata hija konformi mar-regoli taż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat u l-prinċipji espressi fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi (26). L-awtoritajiet Norveġiżi b’mod partikolari jirreferu għas-Sezzjoni 3.2.6 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, li tistabbilixxi li trattament fiskali speċifiku tal-kooperattivi jista’ jintlaqa’ tajjeb.

Fl-aħħar nett, rigward id-distorsjoni tal-kompetizzjoni, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-iskema tikkumbatti biss distorsjoni eżistenti għad-detriment tal-kooperattivi, u għaldaqstant jista’ jiġi preżunt li ttejjeb l-effiċjenza tas-swieq affettwati.

5.   KUMMENTI MINN PARTIJIET TERZI

Wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni Nru 719/07/COL li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tal-għajnuna nnotifikata lil ċerti kooperattivi, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA irċeviet kummenti minn għadd ta’ partijiet terzi.

Il-kummenti tal-Gvern Franċiż jirreferu, essenzjalment, għall-karattru speċjali tal-kooperattivi, u jenfasizzaw li l-iskema nnotifikata hija maħsuba biss sabiex tikkumpensa lill-kooperattivi għall-iżvantaġġi strutturali tagħhom.

Cooperatives Europe tirrappreżenta kooperattivi madwar l-Ewropa u għandha l-għan li tappoġġja u tiżviluppa impriżi kooperattivi. Fil-bidu, l-organizzazzjoni tirreferi għall-identità speċifika tal-kooperattiva, rikonoxxuta mill-awtoritajiet Komunitarji. Cooperatives Europe temmen li l-iskemi speċifiċi li jibbenefikaw minnhom il-kooperattivi m’għandhomx jitqabblu mal-iskemi li japplikaw għal forom oħrajn ta’ impriżi minħabba li l-iskemi huma t-traduzzjoni operattiva tal-prinċipji kooperattivi. Barra minn hekk, Cooperatives Europe targumenta li arranġamenti speċifiċi tat-taxxa għal kooperattivi m’għandhomx l-għan jew l-effett li jistabbilixxu kompetizzjoni inġusta, iżda pjuttost huma mfassla sabiex jikkunsidraw u jikkumpensaw il-limitazzjonijiet li huma inerenti fil-forma kooperattiva b’mod proporzjonat. Skont Cooperatives Europe, l-iskema hija ġġustifikata minn prinċipju ta’ ugwaljanza minħabba li l-kooperattivi jbatu minn ċerti żvantaġġi, inter alia rigward l-aċċess għal kapital. Cooperatives Europe tqis li l-kooperattivi huma soġġetti għal skema legali awtonoma li tikkunsidra l-karatteristiċi speċifiċi tagħhom. Huwa argumentat li jekk skema fiskali speċifika għall-kooperattivi tikkonforma mal-loġika tas-sistema legali fl-Istat Membru, hija konsegwenza tal-modi ta’ tħaddim operattiv tal-kooperattiva marbut mal-prinċipji u l-valuri tal-kooperattivi u hija proporzjonata għal-limitazzjonijiet imposti minn dawn il-modi ta’ tħaddim ta’ kooperattiva, ma tistax titqies li hija għajnuna mill-Istat jew vantaġġ iżda hija sempliċiment skema li toħroġ minn loġika ta’ tħaddim li huwa differenti minn forom oħrajn ta’ impriża u hija ġġustifikata minn trattament ugwali bejn forom differenti ta’ impriżi. Fl-aħħar nett, Cooperatives Europe targumenta li l-iskema tpatti għall-iżvantaġġi li jsofru l-kooperattivi u b’dan tirrikonoxxi l-loġika tas-sistema tal-kooperattivi u d-drittijiet tagħhom li jikkompetu fuq livell ugwali.

Kooperativa Förbundet, organizzazzjoni għall-kooperattivi tal-konsumaturi fl-Iżvezja, tappoġġa l-argumenti li ressqet Cooperatives Europe.

Confcooperative – Confederazione Cooperative Italiane hija organizzazzjoni għal kooperattivi Taljani. Hija tenfasizza l-għan reċiproku tal-kooperattivi u fil-konklużjoni tagħha li l-leġiżlazzjoni Norveġiża hija konformi ma’ dik ta’ Stati Membri oħra li jfittxu li jnaqqsu l-iżvantaġġi li jkollhom il-kooperattivi, b’mod speċjali rigward iż-żieda fil-kapital, tenfasizza li kull eċċess imħallas mill-membri fil-kooperattiva jibqa’ l-proprjetà tal-membru u għalhekk ma jistax ikun intaxxat f’idejn il-kooperattiva.

Legacoop – Lega Nazionale delle Cooperative e Mutue hija organizzazzjoni għal kooperattivi Taljani fis-setturi kollha. Legacoop tirreferi għall-bilanċ żejjed tal-kooperattivi li huwa kkaratterizzat mill-fatt li l-membri tal-kooperattiva jirrinunzjaw temporanjament għall-bonus tagħhom. L-organizzazzjoni tqis li l-iskema hija konformi mal-leġiżlazzjoni ċivili u fiskali dwar il-kooperattivi Ewropej, u li l-iskema għandha tgħin sabiex tnaqqas l-iżvantaġġi tal-kooperattivi fir-rigward tal-provvista tal-kapital.

Coop de France hija organizzazzjoni għal kooperattivi Franċiżi fis-settur tal-agrikoltura. L-organizzazzjoni tirreferi għall-qafas legali Ewropew li rrikonoxxa l-irwol speċifiku li għandhom il-kooperattivi, irrispettivament mis-settur tal-ekonomija li fih ikunu attivi u żviluppa strumenti li jagħtuhom sigurtà legali. Barra minn hekk, l-organizzazzjoni targumenta li l-iskema mhijiex għajnuna iżda sempliċiment tikkumpensa lill-kooperattivi għall-iżvantaġġi strutturali inerenti fil-forma legali tagħhom. Barra minn hekk, huwa argumentat li l-iskema hija fil-loġika tas-sistema, u għalhekk mhix selettiva. Dan huwa prinċipalment ibbażat fuq l-argument li l-kapital tal-kooperattivi m’huwiex diviżibbli u jikkonsisti minn profitti mhux imqassma tal-membri. Coop de France tirreferi wkoll għad-diffikultajiet tal-kooperattivi f’dak li għandu x’jaqsam mal-aċċess għall-kapital azzjonarju bbażati fuq in-nuqqas ta’ possibbiltà li joħorġu ishma, l-għadd limitat ta’ membri potenzjali bbażat fuq l-objettiv tal-kooperattivi u n-nuqqas ta’ possibbiltà għall-kooperattivi li jużaw strumenti finanzjarji.

Landbrugsrådet hija organizzazzjoni għal kooperattivi fis-settur tal-agrikoltura fid-Danimarka. L-organizzazzjoni targumenta li l-iskema toħloq livell ġust u ugwali bejn tipi differenti ta’ impriżi billi tirrispetta n-natura u l-prinċipji tal-kooperattivi. L-iskema ma tiffavorixxix lill-kooperattivi, iżda taġġusta żvantaġġ strutturali.

CECOP-CICOPA-Europe tirrappreżenta lill-kooperattivi industrijali u tas-servizzi. L-organizzazzjoni targumenta li l-iskemi speċifiċi li jibbenefikaw minnhom il-kooperattivi m’għandhomx jitqabblu mal-iskemi li japplikaw għal forom oħra ta’ impriżi, minħabba li huma bbażati fuq il-prinċipji li jirregolaw lill-kooperattivi. Hija tkompli targumenta li meta l-Awtorità tqabbel is-sitwazzjoni tal-kooperattivi ma’ kumpaniji oħrajn tidher li tkun qiegħda tistabbilixxi ġerarkija bejn il-forom legali, bl-iskema għall-kooperattivi tkun interpretata bħala eċċezzjoni. Dan mhuwiex konformi mat-Trattat Ewropew jew mar-Regolament dwar l-Istatut għal kumpanija Ewropea. L-organizzazzjoni, b’referenza għall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi, issostni li l-iskema nnotifikata tikkunsidra u tpatti għal-limitazzjonijiet li huma inerenti fil-forma kooperattiva b’mod proporzjonat.

Il-Konfederazzjoni Ġenerali tal-Kooperattivi Agrikoli fl-UE (General Confederation of Agricultural Co-operatives in the EU - COGECA) tirrappreżenta l-interess ekonomiku ġenerali tal-kooperattivi agrikoli, tal-ikel agrikolu, tal-forestrija u tas-sajd fl-Ewropa. L-organizzazzjoni tirreferi għall-irwol fundamentali tal-kooperattivi f’dawn is-setturi, li ġie rikonoxxut minn bosta Stati Membri tal-UE, u għall-fatt li l-kooperattivi għandhom kuxjenza intrinsika lejn il-komunità (żvilupp sostenibbli) fl-istatuti tagħhom. L-organizzazzjoni tesprimi t-tħassib li t-trattament fiskali uniformi tal-kooperattivi u ta’ impriżi oħrajn jista’ jkollu r-riżultat li l-kooperattivi jadottaw tipi legali oħrajn ta’ organizzazzjoni u għalhekk joħolqu aċċess aktar diffiċli għas-suq għall-bdiewa.

CCAE Confederación de Cooperativas Agrarias de España, organizzazzjoni għal kooperattivi agrikoli, tappoġġja l-argumenti mressqa minn COGECA, Coop de France u Cooperatives Europe.

Groupement National de la Coopération hija organizzazzjoni għall-moviment tal-kooperattivi fi Franza. Hija targumenta li t-trattament fiskali benefiċjali għall-kooperattivi fi Franza u f’pajjiżi oħrajn Ewropew huwa maħsub sabiex jiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-kooperattivi u impriżi oħrajn u ma joħloqx distorsjoni fil-kompetizzjoni. L-organizzazzjoni tirreferi għall-karatteristiċi distintivi tal-kooperattivi, u tenfasizza li l-kooperattivi, biex jeżistu u jevolvu, jeħtieġu ċertu qafas legali u fiskali li jikkunsidra l-karatteristiċi speċifiċi tagħhom u l-kundizzjonijiet li taħthom iwettqu l-attivitajiet tagħhom. Hija tappoġġa l-opinjoni Norveġiża li l-iskema ma tagħtix vantaġġ lill-kooperattivi u targumenta li l-iskema mhix ser toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni minħabba li ma jkunx possibbli li jkun hemm regoli identiċi għal forom differenti ta’ impriżi b’karatteristiċi differenti. Abbażi ta’ dan, l-organizzazzjoni tenfasizza li l-għajnuna ma tkunx sproporzjonata.

Il-Kumitat Permanenti Norveġiż dwar l-Affarijiet tal-Kooperattivi (Norwegian Standing Committee on Co-operative Affairs) (Minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “l-NSCC”) huwa organizzazzjoni għal kooperattivi Norveġiżi. L-NSCC jgħid fil-bidu li hemm differenza fundamentali bejn il-kooperattivi u forom legali oħrajn ta’ impriżi, jiġifieri li r-relazzjoni bejn il-kooperattiva u l-membri tagħha hija differenti minn dik bejn kumpanija ta’ responsabbiltà limitata u l-azzjonist. Dan jaffettwa wkoll il-miżuri fiskali imposti fuq il-kooperattivi.

L-NSCC l-ewwel jargumenta li l-miżura mhijiex għajnuna mill-Istat minħabba li hija ġġustifikata min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema tat-taxxa. F’dan ir-rigward, l-NSCC targumenta li l-kooperattivi jibnu l-kapital azzjonarju tagħhom billi ma jħallsux bonusijiet lill-membri tagħhom. Normalment, dan il-bilanċ żejjed ikollu jitħallas lill-membri tal-kooperattiva, minħabba li huwa fil-fatt korrezzjoni differita tal-prezz li ma jappartjenix għall-kooperattiva iżda għall-membri. Jekk iseħħ rimbors, dan ikun imnaqqas mit-taxxa għall-kooperattiva. Jekk il-bilanċ żejjed ma jitħallasx, fil-fatt ikun kontribut ta’ kapital azzjonarju mill-membri tal-kooperattiva. Huwa għalhekk fil-loġika tas-sistema li l-bilanċ żejjed għandu jkun eżenti mit-taxxa irrispettivament minn jekk jitwarrabbx bħala kapital azzjonarju jew jekk jitħallasx lura bħala rimbors lill-membri. Barra minn hekk, hija applikabbli l-loġika sottostanti li jkun evitat li ammont jiġi ntaxxat darbtejn. Bl-istess mod kif pjazzamenti privati huma eżenti mit-taxxa f’idejn il-kumpanija ta’ responsabbiltà limitata minħabba li jkunu diġà ġew intaxxati f’idejn l-azzjonist, il-kontribuzzjoni ta’ kapital azzjonarju mill-membru tal-kooperattiva għandha tkun eżenti mit-taxxa f’idejn il-kooperattiva minħabba li din tkun diġà ġiet intaxxata f’idejn il-membru. Abbażi ta’ dan, l-NSCC jikkunsidra li minflok titqabbel l-iskema mar-regoli dwar it-taxxa fuq id-dħul, il-qafas legali għandu jkun ir-regoli li jirrigwardaw il-kontribuzzjoni tal-azzjonisti għall-kapital azzjonarju.

It-tieni, l-NSCC jargumenta li l-miżura ma tirrappreżentax vantaġġ minħabba li tpatti biss għal żvantaġġi strutturali inerenti fl-istruttura legali tal-kooperattivi. L-NSCC, b’referenza għad-deċiżjoni ta’ ftuħ, ikompli jargumenta li mhuwiex rilevanti jekk l-iżvantaġġi rilevanti humiex ikkumpensati minn elementi oħrajn fis-sistema tal-kooperattivi fin-Norveġja, iżda li l-prova legali għandha tkun jekk l-iżvantaġġ partikolari li l-miżura għandha l-għan li tibbilanċja huwiex ikkumpensat minn miżuri oħrajn.

It-tielet, l-NSCC isostni li l-miżura mhijiex selettiva minħabba li t-trattament differenti tat-taxxa bejn il-kooperattivi u impriżi oħrajn jirrifletti d-differenzi li jinsabu fil-liġi dwar il-kumpaniji. Għaldaqstant, minħabba li l-miżura fiskali li qed tiġi eżaminata tapplika biss għal entitajiet organizzati bħala kooperattivi, din tikkonċerna biss forma legali ta’ impriża li hija miftuħa għal kulħadd. Għalhekk, il-miżura mhijiex selettiva.

II.   EVALWAZZJONI

1.   L-AMBITU TAD-DEĊIŻJONI

Kif stabbilit fis-Sezzjoni I-2.4 aktar ’il fuq, il-benefiċjarji potenzjali taħt l-iskema huma l-aktar kooperattivi attivi fis-setturi tal-agrikoltura, is-sajd u l-forestrija, ċerti kooperattivi tal-konsumaturi u soċjetajiet tal-bini tal-kooperattivi.

L-Artikolu 8 taż-ŻEE jiddefinixxi l-ambitu tal-Ftehim. Jirriżulta mill-paragrafu 3 tal-Artikolu 8 li:

Abbażi ta’ dan, is-setturi tal-agrikoltura u tas-sajd fil-biċċa l-kbira jaqgħu barra mill-ambitu tar-regoli tal-Ftehim dwar iż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat.

Għaldaqstant, din id-Deċiżjoni tapplika għall-konċessjoni ta’ taxxa proposta għall-kooperattivi, iżda ma tittrattax il-kooperattivi attivi fis-setturi tal-agrikoltura u tas-sajd sal-punt li l-attivitajiet ta’ dawn il-kooperattivi jaqgħu barra l-ambitu tar-regoli tal-Ftehim dwar iż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat.

2.   IL-PREŻENZA TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT

2.1.   INTRODUZZJONI

L-Artikolu 61(1) taż-ŻEE jgħid hekk:

L-Awtorità tfakkar li, bħala regola ġenerali, is-sistema tat-taxxa ta’ Stat tal-EFTA nnifsu mhijiex koperta mill-Ftehim dwar iż-ŻEE. Huwa f’idejn kull Stat tal-EFTA biex ifassal u japplika sistema ta’ taxxa skont l-għażliet ta’ politika tiegħu stess. Madankollu, l-applikazzjoni ta’ miżura fiskali, bħat-tnaqqis fit-taxxa korporattiva għal ċerti kooperattivi, jista’ jkollha konsegwenzi li jistgħu jġibu l-miżura fiskali fl-ambitu tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE. Skont il-ġurisprudenza (27), l-Artikolu 61(1) taż-ŻEE ma jagħmilx distinzjoni bejn miżuri ta’ intervent Statali b’referenza għall-kawżi jew l-għanijiet tagħhom iżda jiddefinixxihom b’relazzjoni mal-effetti tagħhom.

2.2.   PREŻENZA TA’ RIŻORSI TAL-ISTAT

Biex tkun għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE, l-għajnuna għandha tingħata mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat.

L-Awtorità tfakkar li, skont ġursiprudenza stabbilita, id-definizzjoni ta’ għajnuna hija aktar ġenerali minn dik ta’ sussidju, għaliex tinkludi mhux biss benefiċċji pożittivi, bħas-sussidji nnifishom, iżda wkoll miżuri tal-Istat li, f’diversi forom, itaffu l-ħlasijiet li normalment ikunu inklużi fil-baġit ta’ impriża u li b’hekk, mingħajr ma jkunu sussidji fis-sens strett tal-kelma, huma simili fin-natura tagħhom u għandhom l-istess effett. (28)

Skont l-iskema nnotifikata, il-kooperattivi msemmija fis-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa sejrin ikunu intitolati għal forma speċjali ta’ tnaqqis tat-taxxa. Għalhekk, dawn il-kooperattivi jistgħu inaqqsu allokazzjonijiet għal kapital azzjonarju mid-dħul tagħhom. It-tnaqqis tat-taxxa jimplika li t-taxxa pagabbli mill-kooperattivi koperti mill-iskema hija mnaqqsa. Il-miżura tinvolvi telf ta’ dħul mit-taxxa għall-Istat Norveġiż, stmat mill-awtoritajiet Norveġiżi li jammonta għal bejn madwar NOK 35 u 40 miljun (madwar EUR 4 - 5 miljun) għas-sena fiskali 2007. Skont ġurisprudenza stabbilita, miżura li permezz tagħha l-awtoritajiet pubbliċi jagħtu lil ċerti impriżi eżenzjoni mit-taxxa li, għalkemm ma tinvolvix trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat, tpoġġi lil dawk li eliġibbli għall-eżenzjoni mit-taxxa f’sitwazzjoni finanzjarja aktar favorevoli minn oħrajn li jħallsu t-taxxa, din tirrappreżenta għajnuna mogħtija mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat (29). B’konsegwenza ta’ dan, l-Awtorità ssib li fl-iskema nnotifikata huma involuti r-riżorsi tal-Istat.

2.3.   IL-FAVOREĠĠAMENT TA’ ĊERTI IMPRIŻI JEW TAL-PRODUZZJONI TA’ ĊERTI OĠĠETTI

2.3.1.    Selettività

L-ewwel, il-miżura ta’ għajnuna trid tkun selettiva fis-sens li tiffavorixxi “ ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti ”.

Il-kooperattivi eliġibbli taħt l-iskema huma impriżi fis-sens tar-regoli tal-Ftehim dwar iż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-kunċett ta’ “impriża” ikopri kwalunkwe entità impenjata f’attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha u l-mod kif tkun iffinanzjata (30).

Biex ikun determinat jekk miżura hijiex selettiva, huwa xieraq li jkun eżaminat jekk, fil-kuntest ta’ sistema legali partikolari, dik il-miżura tirrappreżentax vantaġġ għal ċerti impriżi meta mqabbla ma’ oħrajn li huma f’sitwazzjoni legali u fattwali komparabbli (31).

L-Awtorità sejra Minn hawn ’il quddiem teżamina dawn l-elementi fir-rigward tat-tnaqqis tat-taxxa favur ċerti kooperattivi stabbiliti fis-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa.

Qafas ta’ referenza

Biex tikklassifika miżura fiskali bħala selettiva, l-Awtorità għandha l-ewwel tibda billi tidentifika u teżamina r-reġim komuni jew “normali” taħt is-sistema ta’ taxxa applikabbli li jirrappreżenta l-qafas ta’ referenza rilevanti. (32)

Fin-Norveġja, il-kooperattivi huma soġġetti għat-taxxa korporattiva ġeneralment applikabbli. L-għan tat-taxxa korporattiva huwa li tintaxxa profitti (dħul nett) li jsiru mill- kumpaniji. Madankollu, skont is-Sezzjoni 10-50 proposta tal-Att dwar it-Taxxa, ċerti kooperattivi tal-konsumaturi, kooperattivi attivi fis-setturi tal-agrikoltura, tas-sajd u tal-forestrija u soċjetajiet kooperattivi tal-bini huma intitolati għal tnaqqis sa 15 % tad-dħul tagħhom li jkun ġej minn negozju mal-membri tagħhom. B’hekk, il-bażi tat-taxxa ta’ dawn l-impriżi tonqos, u b’hekk tonqos ukoll it-taxxa korporattiva tagħhom. Din ir-regola fiskali tiddevja mir-regoli normali dwar it-taxxa korporattiva li jħallsu l-impriżi fin-Norveġja.

Fin-notifika, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li s-sistema ta’ referenza rilevanti f’dan il-każ huwa l-qafas ġenerali għall-forniment tal-kapital. L-Awtorità għandha opinjoni differenti. Minħabba li l-eżenzjoni mit-taxxa għal ċerti kooperattivi hija deroga mit-taxxa korporattiva applikabbli b’mod ġenerali, l-Awtorità ssib li r-referenza rilevanti li magħha għandha titqabbel il-miżura nnotifikata sabiex din tkun iġġudikata hija s-sistema ta’ taxxa korporattiva. Għaldaqstant, it-taxxa korporattiva hija l-qafas ta’ referenza rilevanti li fl-isfond tiegħu għandha titkejjel id-deroga.

Sitwazzjoni fattwali u legali

Imbagħad, l-Awtorità għandha tevalwa jekk, taħt skema statutorja partikolari (f’dan il-każ it-taxxa korporattiva), miżura tal-istat hijiex tali li tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti fis-sens tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE meta mqabbla ma’ impriżi oħrajn li huma f’sitwazzjoni legali u fattwali komparabbli fid-dawl tal-objettiv imfittex mill-miżura inkwistjoni (33).

Għaldaqstant, l-Awtorità għandha tevalwa u tiddetermina jekk kwalunkwe vantaġġ mogħti mill-miżura fiskali fil-kwistjoni jistax ikun selettiv billi turi li l-miżura tidderoga minn dak ir-reġim komuni peress li l-miżura tiddistingwi bejn operaturi ekonomiċi li, fid-dawl tal-objettiv assenjat lis-sistema tat-taxxa tal-Istat ikkonċernat, huma f’sitwazzjoni fattwali u legali komparabbli (34).

Skont il-ġurisprudenza msemmija hawn fuq, l-Awtorità għandha għalhekk tevalwa jekk taħt it-taxxa korporattiva, it-tnaqqis ta’ 15 % tad-dħul tal-kooperattivi li jkun ġej min-negozju mal-membri tagħhom jiffavorixxix ċerti kooperattivi fis-sens tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE meta mqabbla ma’ impriżi oħrajn li jkunu f’sitwazzjoni legali u fattwali komparabbli fid-dawl tal-objettiv imfittex mit-taxxa korporattiva.

Kif imsemmi hawn fuq, l-objettiv imfittex mit-taxxa korporattiva huwa li tintaxxa profitti li jagħmlu l-kumpaniji.

F’dan il-kuntest, l-Awtorità hija konxja mill-karatteristiċi speċifiċi tal-kooperattivi. B’mod partikolari, l-Awtorità tinnota li skont il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi, “[k]ooperattivi joperaw fl-interess tal-membri tagħhom, li fl-istess waqt huma utenti, u mhumiex ġestiti fl-interessi ta’ investituri barranin. Il-membri jirċievu profitti fi proporzjon man-negozju tagħhom mal-kooperattiva, u r-riżorsi u l-assi huma spiss miżmuma, ma jitqassmux u huma ddedikati għall-interessi komuni tal-membri. Minħabba li r-rabtiet personali fost il-membri huma fil-prinċipju b’saħħithom u ta’ importanza, sħubijiet ġodda huma soġġetti għal approvazzjoni filwaqt li d-drittijiet ta’ votazzjoni mhux bilfors ikunu proporzjonati mal-ishma (persuna waħda vot wieħed). Ir-riżenja tintitola lill-membru għal ħlas lura tal-parti tiegħu u timplika tnaqqis tal-kapital.”  (35)

B’konsegwenza ta’ dan, kooperattiva purament reċiproka hija ddefinita, l-ewwel, permezz ta’ relazzjoni speċifika mal-membri tal-kooperattiva, li jfisser li l-membri jkunu involuti b’mod attiv fit-tħaddim tan-negozju tal-kooperattiva, u li jkun hemm grad għoli ta’ interazzjoni bejn il-membri u l-kooperattiva li tmur lil hinn minn sempliċi relazzjoni kummerċjali. It-tieni, l-assi tal-kooperattiva huma spiss miżmuma mill-membri u l-profitti jitqassmu b’mod esklussiv fost il-membri tal-kooperattiva abbażi tan-negozju tal-membri mal-kooperattiva.

Fuq il-bażi tal-prinċipji stipulati hawn fuq, l-Awtorità ma teskludix li kooperattivi purament reċiproċi u kumpaniji oħrajn jistgħu jitqiesu li mhumiex f’sitwazzjoni legali u fattwali komparabbli f’dak li jirrigwarda l-objettiv tat-taxxa dwar il-profitti korporattivi.

Madankollu, f’dan il-każ, jidher li l-karattru purament reċiproku ta’ xi wħud mill-kooperattivi koperti mill-iskema nnotifikata huwa dubjuż. Parti kbira min-negozju ta’ ċerti kooperattivi koperti mill-iskema mhuwiex relatat ma’ negozju mal-membri, iżda ma’ negozju ma’ klijenti oħrajn. F’dan ir-rigward, l-Awtorità tirreferi għar-restrizzjoni stipulata fis-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa li permezz tagħha dawk il-kooperattivi tal-konsumaturi b’aktar minn 50 % tal-fatturat regolari relatat ma’ negozju mal-membri għandhom jibbenefikaw mill-iskema nnotifikata. Fl-opinjoni tal-Awtorità, kooperattivi bħal dawn li b’mod prevalenti huma reċiproċi huma pjuttost differenti mill-mudell kooperattiv pur deskritt fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi.

Barra minn hekk, l-iskema tkopri biss dawk il-kooperattivi speċifikati fl-abbozz tas-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa, jiġifieri ċerti kooperattivi tal-konsumaturi, kooperattivi attivi fis-settur tal-agrikoltura, tas-sajd u tal-forestrija u soċjetajiet kooperattivi tal-bini. Dawn il-kooperattivi biss huma intitolati għal tnaqqis sa 15 % tal-parti tad-dħul tagħhom li jkun ġej minn negozju mal-membri tagħhom. B’konsegwenza ta’ dan, il-vantaġġ fiskali kkonċernat jingħata abbażi tal-forma legali tal-impriża bħala kooperattiva u tas-setturi li fihom l-impriża twettaq l-attivitajiet tagħha. Huwa għalhekk ċar li l-miżura hija selettiva fir-rigward ta’ operaturi ekonomiċi oħrajn komparabbli.

Minħabba li tapplika tassazzjoni differenti fuq il-profitti ta’ ċerti kooperattivi minn negozju mal-membri tagħhom skont is-settur ta’ attività tagħhom, l-Awtorità tqis li s-Sezzjoni 10-50 tal-Att Norveġiż dwar it-Taxxa tiddistingwi bejn operaturi ekonomiċi li, fid-dawl tal-objettiv assenjat lis-sistema ta’ taxxa korporattiva li huwa t-tassazzjoni tal-profitti, huma f’sitwazzjoni fattwali u legali komparabbli.

Ġustifikazzjoni permezz tan-natura u l-loġika tas-sistema

Skont ġurisprudenza stabbilita sew, il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat ma jirreferix għal miżuri tal-Istat li jiddistingwu bejn l-impriżi u li huma, għaldaqstant, prima facie selettivi f’każ li dik id-differenza tirriżulta min-natura jew mill-istruttura ġenerali tas-sistema li jiffurmaw parti minnha. (36) Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-EFTA u tal-Qrati tal-Komunità stabbiliet li miżura fiskali speċifika li parzjalment jew kompletament tkun maħsuba biex teżenta impriżi f’settur partikolari mill-ħlasijiet li jirriżultaw mill-applikazzjoni normali tas-sistema ġenerali tista’ tkun iġġustifikata permezz tal-loġika interna tas-sistema tat-taxxa jekk ma tkunx konsistenti magħha. (37)

Għaldaqstant, l-Awtorità għandha tiddetermina jekk id-distinzjoni bejn ċerti kooperattivi u impriżi oħrajn mhijiex madankollu selettiva minħabba li tirriżulta min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema ta’ ħlasijiet li tifforma parti minnha. Għaldaqstant, jekk id-distinzjoni tirriżultax direttament mill-prinċipji bażiċi jew ta’ gwida ta’ dik is-sistema (38).

Jirriżulta mill-ġurisprudenza li huwa f’idejn l-Istat taż-ŻEE li jkun introduċa tali distinzjoni biex juri li hija ġġustifikata min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema inkwistjoni (39). L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li t-tnaqqis tat-taxxa applikabbli għal ċerti kooperattivi huwa ġġustifikat min-natura jew l-iskema ġenerali minħabba li dan jimplika li s-sistema Norveġiża ta’ finanzjar ta’ kapital azzjonarju għal korporazzjonijiet billi jirċievu depożiti mhux taxxabbli tiġi applikata wkoll għall-kooperattivi. Fi kliem ieħor, l-iskema jkollha l-għan li tibbilanċja żvantaġġ għall-kooperattivi li huwa inerenti fil-forma legali tagħhom.

Fl-opinjoni tal-Awtorità, f’dan il-każ, il-ġustifikazzjoni li pprovdew l-awtoritajiet Norveġiżi li t-tnaqqis fit-taxxa korporattiva għandu jitqies bħala kumpens għall-ispejjeż żejda li jġarrbu l-kooperattivi minħabba l-aċċess diffiċli tagħhom għal kapital ma tistax titqies li taqa’ fil-loġika tas-sistema tat-taxxa korporattiva. It-taxxa korporattiva hija taxxa imposta fuq id-dħul ta’ kumpanija min-negozju normali filwaqt li d-depożiti ta’ ishma u depożiti oħrajn ta’ kapital azzjonarju mhumiex ikkwalifikati bħala dħul skont il-liġi tat-taxxa Norveġiża (40). Għalhekk, anki jekk l-għan imfittex mill-awtoritajiet Norveġiżi huwa ta’ wieħed nobbli, ma jidhirx li jirriżulta b’mod dirett mill-prinċipji bażiċi jew ta’ gwida tas-sistema li fiha hija inkorporata l-miżura, jiġifieri s-sistema tat-taxxa. L-Awtorità tfakkar li skont ġursiprudenza konsistenti l-għan imfittex mill-miżuri tal-Istat mhuwiex biżżejjed sabiex jeskludi bla ebda dubju dawk il-miżuri mill-klassifikazzjoni ta’ għajnuna għall-finijiet tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE. (41)

Barra minn hekk, f’dan il-każ, l-Awtorità tinnota li l-iskema nnotifikata mhix maħsuba li tapplika għall-kooperattivi kollha, li fil-prinċipju jbatu mill-istess żvantaġġ strutturali kif enfasizzat mill-awtoritajiet Norveġiżi. Għall-kuntrarju, l-iskema tkopri biss kooperattivi f’dawk is-setturi li huma espressament imsemmija fl-abbozz tas-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa. L-awtoritajiet Norveġiżi ma ressqux argumenti li juru li d-delimitazzjoni tal-iskema għal dawn il-kooperattivi hija konformi man-natura u l-iskema ġenerali tas-sistema tat-taxxa. Id-dokumenti ta’ tħejjija għas-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa jirreferu biss għall-kooperattivi koperti mill-iskema bħala li jirrappreżentaw is-setturi kooperattivi tradizzjonali (42), konsiderazzjoni li mhix rilevanti fil-qafas tat-tassazzjoni korporattiva. Barra minn hekk, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, id-delimitazzjoni hija bbażata fuq suppożizzjoni li l-kooperattivi li għandhom ikunu koperti mill-iskema huma aktar fi bżonn ta’ għajnuna milli kooperattivi f’setturi oħrajn. Madankollu, l-awtoritajiet Norveġiżi la ressqu xi informazzjoni oġġettiva li tappoġġa s-suppożizzjoni tagħhom u lanqas xi ġustifikazzjoni oħra oġġettiva u ssostanzjata għal din id-distinzjoni.

B’mod konformi mal-ġurisprudenza (43), l-Awtorità tqis li l-ħtieġa li jiġu kkunsidrati ċerti rekwiżiti (f’dan il-każ il-partikularitajiet tal-kooperattivi bħala organizzazzjonijiet), għalkemm leġittima, ma tistax tiġġustifika l-esklużjoni ta’ miżuri selettivi, anki dawk speċifiċi, mill-ambitu tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE minħabba li f’kull każ jistgħu jiġu kkunsidrati l-objettivi partikolari meta l-kumpatibbiltà tal-miżura ta’ għajnuna mill-istat tiġi evalwata skont l-Artikolu 61(3) taż-ŻEE.

Bħala punt addizzjonali, l-Awtorità tirreferi għall-kummenti tal-Kumitat Permanenti Norveġiż dwar l-Affarijiet tal-Kooperattivi u l-osservazzjoni li eżenzjoni mit-taxxa għall-kooperattivi tista’ tkun iġġustifikata fuq il-bażi tal-argumenti ta’ tassazzjoni doppja u skont dan taqa’ fin-natura u l-loġika tas-sistema tat-taxxa korporattiva. Madankollu, abbażi tal-informazzjoni li għandha, l-Awtorità ma tistax teskludi li jkun hemm sitwazzjonijiet fejn il-kapital la jiġi ntaxxat f’idejn il-kooperattiva u lanqas f’idejn il-membri.

Barra minn hekk, fir-rigward ta’ dan il-każ u fin-nuqqas ta’ argumenti konvinċenti rigward il-kuntrarju, l-Awtorità hija tal-opinjoni li l-fatt li wieħed japplika trattament fiskali favorevoli biss għal ċerti kooperattivi mingħajr ma jipprovdi ġustifikazzjoni oġġettiva għal dan id-distinzjoni ma jistax jitqies konformi mal-loġika tas-sistema tat-taxxa (44). Anki jekk il-miżura fiskali inkwistjoni tiddetermina l-ambitu tagħha fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi, jibqa’ l-fatt li fin-natura tagħha hija selettiva (45).

F’dan l-isfond, l-Awtorità tqis li t-tnaqqis tat-taxxa applikabbli għal ċerti kooperattivi tidderoga mir-reġim ta’ taxxa korporattiv ordinarju, ma jidhirx li huwa ġġustifikat min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema, u għaldaqstant għandu jitqies selettiv. (46)

2.3.2.    Vantaġġ

It-tieni, biex ikun iddeterminat jekk ingħatax vantaġġ ekonomiku lill-kooperattivi koperti mill-iskema, l-Awtorità għandha tevalwa jekk il-miżura teħlisx lill-benefiċjarji minn spejjeż li huma normalment iġarrbu waqt in-negozju tagħhom. L-Awtorità hija tal-opinjoni li l-kwistjoni dwar jekk l-iskema tagħtix vantaġġ lill-kooperattivi koperti għandha tiġi kkunsidrata fid-dawl tas-sistema ta’ taxxa korporattiva li tapplika kemm għall-impriżi li jagħmlu qligħ tajjeb kif ukoll għall-kooperattivi, inklużi dawk li mhumiex koperti mill-iskema.

Skont l-iskema nnotifikata, ċerti kooperattivi huma intitolati għal tnaqqis sa 15 % tal-parti tad-dħul tagħhom li jkun ġej minn negozju mal-membri tagħhom. Għalhekk, il-bażi tat-taxxa ta’ dawn l-impriżi titnaqqas, u b’hekk ukoll it-taxxa korporattiva tagħhom. B’riżultat ta’ dan, il-miżura teħlishom mill-ispejjeż li s-soltu jġarrbu mill-baġits tagħhom. Din ir-regola fiskali tiddevja mir-regoli normali dwar it-taxxa korporattiva li l-impriżi jħallsu fin-Norveġja.

L-awtoritajiet Norveġiżi u l-parti l-kbira mill-partijiet terzi li ressqu kummenti għad-deċiżjoni tal-ftuħ jargumentaw li t-tnaqqis tat-taxxa propost ma jagħtix vantaġġ lill-kooperattivi. L-ewwel nett, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, l-iskema hija konformi mal-prinċipju ta’ investitur fis-suq u għandha titqies bħala ħlas lill-kooperattivi talli jżommu l-forma legali tagħhom, li hija ta’ interess pubbliku. It-tieni, it-tnaqqis tat-taxxa huwa kumpens għall-ispejjeż żejda mġarrba mill-kooperattivi minħabba r-restrizzjonijiet imposti, b’mod partikolari fir-rigward tal-aċċess għal kapital azzjonarju, u ma jinvolvix xi kumpens żejjed.

L-ewwel, rigward il-prinċipju ta’ investitur fis-suq, l-argumentazzjoni tidher li hija bbażata fuq l-opinjoni li l-għajnuna mogħtija taħt l-iskema mhijiex sejra taqbeż l-ispejjeż żejda involuti għal impriża li topera bħala kooperattiva (kumpens żejjed) lanqas il-benefiċċju pubbliku mis-salvagwardja tal-kooperattivi. L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-prinċipju ta’ investitur fis-suq japplika meta l-Istat jixtri benefiċċji intanġibbli għall-interess pubbliku bil-prezz tas-suq, għall-inqas fejn il-benefiċċju intanġibbli għall-Istat ikun għal kollox estern għall-interess tal-impriża kkonċernata. (47)

L-Awtorità tqis li hemm bosta raġunijiet għaliex il-prinċipju ta’ investitur fis-suq mhuwiex applikabbli f’dan il-każ. L-ewwel nett, l-Awtorità ma taqbilx mal-pożizzjoni tal- awtoritajiet Norveġiżi li l-operat bħala kooperattiva ma jinvolvix xi vantaġġ għal impriża. F’dan ir-rigward l-Awtorità tirreferi għall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi, fejn il-Kummissjoni Ewropea tiddikjara, inter alia, li l-mudell kooperattiv jista’ jkun “mezz biex jinbena jew jiżdied il-poter ekonomiku ta’ Impriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs)”. (48)

Ukoll, l-Awtorità tqis li l-benefiċċju intanġibbli li l-Istat għandu intenzjoni li “jixtri” f’dan il-każ huwa ż-żamma tas-settur kooperattiv fin-Norveġja fil-kundizzjonijiet preżenti fir-rigward tar-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għal kapital azzjonarju. L-Awtorità hija tal-opinjoni li huwa impossibbli li wieħed japplika l-prinċipju ta’ investitur fis-suq f’dan il-każ għas-sempliċi raġuni li l-ebda investitur privat fis-suq ma jista’ qatt jagħmel tranżazzjoni simili għal dik li qegħdin jipproponu l-awtoritajiet Norveġiżi. F’dan il-każ l-Istat mhuwiex jaġixxi bħala investitur fis-suq jew impriża. Għall-kuntrarju, l-Istat qiegħed jaqdi l-funzjonijiet sovrani u amministrattivi tiegħu, bl-impożizzjoni ta’ taxxi tkun waħda mill-komponenti ewlenin ta’ dawn il-funzjonijiet. Għaldaqstant, l-Awtorità ma tistax tara li l-prinċipju ta’ investitur fis-suq huwa applikabbli.

L-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw ukoll li l-iskema ma tinvolvix kumpens żejjed u li l-għajnuna mogħtija ma taqbiżx il-benefiċċju pubbliku ta’ salvagwardjar tal-kooperattivi. L-Awtorità tinnota li l-awtoritajiet Norveġiżi ma ressqux figuri jew tagħrif ieħor f’dan ir-rigward, iżda ddikjaraw biss li jassumu li dan huwa l-każ. Għaldaqstant, l-Awtorità ma tistax taċċetta dan l-argument.

It-tieni, l-Awtorità sejra teżamina jekk jistax ikun konkluż li l-iskema ma tinvolvix vantaġġ għall-kooperattivi koperti minnha fuq il-bażi li l-għajnuna hija mogħtija sabiex tikkumpensa lill-kooperattivi għal żvantaġġi strutturali. Ġie rikonoxxut li żvantaġġi strutturali jistgħu, f’ċerti sitwazzjonijiet speċifiċi, jkunu kkumpensati minn miżuri ta’ għajnuna (49). Il-kumpens ta’ żvantaġġ ġie kkunsidrat li ma jikkostitwix vantaġġ f’ċerti sitwazzjonijiet, b’mod partikolari fejn monopolji li qabel kienu proprjetà tal-Istat jiġu strutturati mill-ġdid u jinbidlu f’atturi fis-suq meta s-suq jinfetaħ għall-kompetizzjoni. Dawn il-preċedenti jirreferu għal sitwazzjoni fattwali li hija differenti minn dik eżistenti f’dan il-każ. Barra minn hekk, la l-ġurisprudenza tal-Qrati Ewropej u lanqas il-prattika tal-Kummissjoni Ewropea ma jidhru li jappoġġaw li miżura bħal dik innotifikata ma tagħtix vantaġġ lill-impriża inkwistjoni sempliċiment għaliex tikkumpensa “żvantaġġ” imġarrab mill-impriża (50).

F’dan l-isfond, il-konklużjoni tal-Awtorità hija li l-konċessjoni ta’ taxxa proposta tagħti vantaġġ lill-kooperattivi koperti mill-iskema.

2.4.   DISTORSJONI TAL-KOMPETIZZJONI U EFFETT FUQ IN-NEGOZJU BEJN IL-PARTIJIET KONTRAENTI

Rigward il-kriterji fl-Artikolu 61(1) taż-ŻEE dwar għajnuna li toħloq distorsjoni jew thedded li toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni inkwantu taffetwa n-negozju bejn il-Partijiet Kontraenti, jirriżulta mill-ġurisprudenza li mhuwiex meħtieġ li jkun stabbilit li l-għajnuna għandha effett reali fuq in-negozju bejn il-Partijiet Kontraenti u li fil-fatt hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni, iżda biss li jkun eżaminat jekk l-għajnuna tistax taffettwa n-negozju u tistax toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni. (51)

L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-għan tal-iskema huwa li tpatti għall-iżvantaġġ kompetittiv eżistenti għall-kooperattivi fir-rigward tal-aċċess għal kapital azzjonarju. Fuq din il-bażi huma jsostnu li l-iskema la toħloq distorsjoni u lanqas thedded li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni. L-Awtorità tinnota li l-effett tal-iskema huwa li tnaqqas it-taxxa korporattiva tal-kooperattivi koperti mill-iskema meta mqabbla ma’ kumpaniji oħrajn. B’dan, il-pożizzjoni kompetittiva ta’ dawn il-kooperattivi tissaħħaħ. Il-fatt li l-kooperattivi huma soġġetti għal ċerti limitazzjonijiet skont il-liġi Norveġiża, li mhumiex imposti inter alia fuq kumpaniji limitati, ma jistgħax ikun deċiżiv f’dan ir-rigward.

Barra minn hekk, meta l-għajnuna mogħtija mill-Istat issaħħaħ il-pożizzjoni ta’ impriża meta mqabbla ma’ impriżi oħrajn li jkunu qegħdin jikkompetu fil-kummerċ intra-ŻEE, dan tal-aħħar għandu jitqies li huwa affettwat minn dik l-għajnuna. Min-naħa l-oħra mhuwiex meħtieġ li l-impriża destinatarja stess tkun involuta fl-imsemmi kummerċ (52). It-tnaqqis fit-taxxa propost isaħħaħ il-pożizzjoni tal-kooperattivi fir-rigward tal-kompetituri tagħhom li huma organizzati b’mod differenti. It-tnaqqis fit-taxxa japplika għall-forom ewlenin kollha ta’ kooperattivi, u mill-inqas xi wħud minnhom huma wkoll attivi fis-swieq fi ħdan iż-ŻEE. F’dan ir-rigward, l-Awtorità tinnota li l-kooperattiva tal-konsumaturi Coop NKL BA għandha sehem ta’ 24 % tas-suq tal-merċa fin-Norveġja. Barra minn hekk, Coop NKL BA tikkoopera mal-organizzazzjonijiet kooperattivi tal-imnut Skandinavi l-oħrajn rigward ix-xiri u l-ipproċessar.

Abbażi ta’ dan, l-Awtorità tikkonkludi li l-iskema nnotifikata tista’ toħloq distorsjoni fl-kompetizzjoni u taffettwa n-negozju bejn il-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim dwar iż-ŻEE.

2.5.   IL-KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI DWAR IL-KOOPERATTIVI

L-awtoritajiet Norveġiżi jidhru li jargumentaw li l-iskema nnotifikata ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat minħabba li hija konformi mal-prinċipji espressi fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi. L-awtoritajiet Norveġiżi jirreferu b’mod partikolari għas-Sezzjoni 3.2.6 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, fejn il-Kummissjoni Ewropea inter alia tgħid li trattament fiskali speċifiku għall-kooperattivi jista’ jintlaqa’ tajjeb. Din is-sezzjoni tgħid hekk:

Madankollu, l-Awtorità tinnota li fis-Sezzjoni 3.2.7 il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tkompli tgħid li “[k]ooperattivi li jwettqu attivitajiet ekonomiċi huma meqjusa bħala ‘impriżi’ fis-sens tal-Artikoli 81, 82 u 86 sa 88 tat-Trattat dwar il-Komunità Ewropea (KE). Huma għalhekk għal kollox soġġetti għar-regoli Ewropej dwar l-għajnuna mill-Istat u dwar il-kompetizzjoni, kif ukoll għad-diversi eżenzjonijiet, limiti u regoli de minimis.”

Abbażi ta’ dan, l-Awtorità hija tal-opinjoni li filwaqt li għandhom jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi tal-kooperattivi meta wieħed jeżamina dan il-każ, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, moqrija bħala ħaġa sħiħa, ma tistax tiġi invokata biex wieħed jargumenta li l-għajnuna mogħtija mill-Istat lill-kooperattivi taħrab mill-ambitu tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-Ftehim dwar iż-ŻEE.

Għaldaqstant, l-Awtorità ssib li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi, meta tinqara bħala ħaġa sħiħa, ma teħtiġx xi tibdil għall-konklużjoni li l-konċessjoni ta’ taxxa proposta tagħti vantaġġ lill-kooperattivi koperti mill-iskema.

2.6.   KONKLUŻJONI RIGWARD IL-PREŻENZA TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT

Fuq il-bażi tal-konsiderazzjonijiet stabbiliti hawn fuq, l-Awtorità waslet għall-konklużjoni li l-iskema nnotifikata rigward konċessjonijiet ta’ taxxa għal ċerti kooperattivi tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE.

3.   REKWIŻITI PROĊEDURALI

Skont l-Artikolu 1(3) fil-Part I tal-Protokoll 3, “l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA għandha tiġi nnotifikata, fi żmien suffiċjenti biex tkun tista’ tissottometti l-kummenti tagħha, dwar kwalunkwe pjan ta’ għoti jew ta’ tibdil ta’ għajnuna (…). L-Istat ikkonċernat m’għandux idaħħal fis-seħħ il-miżuri proposti tiegħu qabel ma l-proċedura tirriżulta f’deċiżjoni finali”.

L-awtoritajiet Norveġiżi innotifikaw l-iskema proposta rigward benefiċċji fiskali għal ċerti kooperattivi permezz tal-ittri datati t-28 ta’ Ġunju 2007 u s-16 ta’ Ottubru 2007 u ma implimentawx l-iskema sakemm id-deċiżjoni finali mill-Awtorità għadha pendenti.

L-Awtorità tista’ għalhekk tikkonkludi li l-awtoritajiet Norveġiżi irrispettaw l-obbligi tagħhom skont l-Artikolu 1(3) fil-Part I tal-Protokoll 3.

4.   KUMPATIBBILTÀ TAL-GĦAJNUNA

L-Awtorità tinnota li l-awtoritajiet Norveġiżi ma ressqux, la fin-notifika tal-iskema u lanqas fil-kummenti tagħhom għad-deċiżjoni tal-ftuħ tal-Awtorità, argumenti rigward il-kumpatibbiltà tal-għajnuna. L-Awtorità madankollu evalwat il-kumpatibbiltà tal-miżura nnotifikata mal-Artikolu 61 taż-ŻEE abbażi tal-informazzjoni li kellha quddiemha.

L-Awtorità tikkunsidra li l-ebda waħda mid-derogi msemmija fl-Artikolu 61(2) taż-ŻEE ma tista’ tiġi applikata għal dan il-każ.

F’dak li jirrigwarda l-applikazzjoni tal-Artikolu 61(3) taż-ŻEE, il-benefiċċju fiskali għall-kooperattivi ma jistax jitqies li jaqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 61(3)(a) taż-ŻEE minħabba li l-ebda waħda mir-reġjuni Norveġiżi ma tikkwalifika għal din id-dispożizzjoni, li tirrikjedi standard ta’ għajxien baxx b’mod abnormali jew qgħad serju. Lanqas ma jidher li l-iskema tippromwovi l-eżekuzzjoni ta’ proġetti importanti ta’ interess Ewropew komuni jew tirrimedja xi taqlib serju fl-ekonomija tal-Istat Norveġiż, kif ikun meħtieġ għall-kumpatibbiltà fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) taż-ŻEE.

Rigward l-Artikolu 61(3)(c) taż-ŻEE, għajnuna tista’ titqies kumpatibbli mal-Ftehim dwar iż-ŻEE jekk tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet ekonomiċi jew ta’ ċerti oqsma ekonomiċi mingħajr ma taffettwa ħażin il-kundizzjonijiet ta’ kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni. L-Awtorità tinnota li l-miżura la hija limitata għar-reġjuni koperti mill-mappa ta’ għajnuna reġjonali u lanqas ma taqa’ taħt xi linja gwida eżistenti ta’ għajnuna mill-Istat rigward il-kumpatibbiltà mal-Ftehim dwar iż-ŻEE fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(c) tiegħu.

Minħabba li l-ebda linja gwida ma hi applikabbli b’mod dirett għall-iskema nnotifikata, l-Awtorità sejra tevalwa l-kumpatibbiltà tal-iskema direttament taħt l-Artikolu 61(3)(c) taż-ŻEE (53). Derogi fis-sens tal-Artikolu 61(3)(c) taż-ŻEE għandhom ikunu interpretati b’mod restrittiv (54) u jistgħu jiġu aċċettati biss meta jista’ jkun stabbilit li l-għajnuna sejra tikkontribwixxi għal kisba ta’ għan ta’ interess komuni, li ma jistax ikun assigurat taħt kundizzjonijiet tas-suq normali waħedhom. L-hekk imsejjaħ “prinċipju ta’ ġustifikazzjoni kompensatorja” ġie approvat mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej fil-każ ta’ Philip Morris  (55).

L-evalwazzjoni tal-kumpatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat fundamentalment tikkonsisti fl-ibbilanċjar tal-effetti negattivi tal-għajnuna fuq il-kompetizzjoni mal-effetti pożittivi tagħha f’termini ta’ interess komuni (56). Biex tkun iddikjarata kumpatibbli taħt l-Artikolu 61(3)(c) taż-ŻEE, skema ta’ għajnuna mill-Istat għandha:

—	tkun immirata lejn għan ta’ interess komuni definit tajjeb,

—	tkun imfassla sew biex twassal l-għan ta’ interess komuni, u f’dak ir-rigward, tkun strument xieraq, ikollha effett ta’ inċentiv, u tkun proporzjonata,

—	ma toħloqx distorsjoni fil-kompetizzjoni u l-kummerċ fiż-ŻEE sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni (57).

L-Awtorità għandha tevalwa jekk l-għan imfittex mill-miżura huwiex meħtieġ, f’konformità mal-għanijiet ta’ interess komuni u, jekk iva, jekk dan huwiex il-metodu li joħloq l-inqas distorsjoni biex jintlaħaq dak l-għan.

Għan ta’ interess komuni definit tajjeb

L-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li l-għan aħħari tal-iskema nnotifikata huwa li jkun żgurat li tinżamm il-forma kooperattiva. L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-iffaċilitar tal-aċċess tal-kooperattivi għal kapital azzjonarju huwa essenzjali sabiex jintlaħaq dan l-għan.

L-Awtorità tirrikonoxxi li l-kooperattivi għandhom ċerti karatteristiċi speċifiċi, kif stabbilit fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tiddikjara li l-promozzjoni tal-mudell kooperattiv jista’ fil-prinċipju jwassal għal tħaddim aktar effiċjenti tal-ekonomija u jkollha effetti soċjali pożittivi. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tidher li tindika li minħabba l-gwadanni wiesgħa soċjali, ta’ ekwità u ta’ koordinazzjoni, li l-mudell kooperattiv huwa meqjus li jipprovdi, u li kieku b’mod ieħor ma jkunx disponibbli fuq is-suq, iż-żamma tal-mudell kooperattiv tista’ titqies bħala għan ta’ interess komuni. Barra minn hekk, ġie enfasizzat l-irwol possibbli tal-mudell kooperattiv bħala mezz biex jinbena jew jiżdied il-poter ekonomiku tal-SMEs, u li jipprovdu servizzi li ma jipprovdux il-kumpaniji bi qligħ għoli u jikkontribwixxu għall-bini ta’ soċjetà bbażata fuq l-għarfien (58). Wieħed għandu jżomm f’moħħu, iżda, li d-definizzjoni ta’ kooperattiva fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tidher li hija relattivament stretta, minħabba li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni b’mod ġenerali tidher li tikkonċerna kooperattivi purament reċiproċi. (59)

Abbażi ta’ dan, l-Awtorità hija tal-opinjoni li l-iskema għandha għan ta’ interess komuni definit tajjeb, sal-punt li hija mmirata lejn kooperattivi purament reċiproċi.

Skema mfassla sew

It-tieni pass huwa li jiġi evalwat jekk l-għajnuna hijiex imfassla kif xieraq biex tilħaq l-għan imfittex ta’ interess komuni, f’dan il-każ li jkun żgurat li l-forma kooperattiva tinżamm billi jkun iffaċilitat l-aċċess tal-kooperattivi għal kapital azzjonarju.

Tista’ ssir distinzjoni bejn kooperattivi purament reċiproċi u dawk li mhumiex purament reċiproċi, bir-reċiproċità tkun il-karatteristika prinċipali tal-kooperattivi. Aktar ma l-kooperattiva tkun ikkaratterizzata mir-reċiproċità aktar il-kooperattiva tista’ titqies bħala differenti minn impriżi li jagħmlu qligħ tajjeb. Għalhekk, l-għan ta’ interess komuni taż-żamma tal-kooperattivi kif definit fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi jista’ jintlaħaq l-aħjar billi tingħata għajnuna lil kooperattivi li huma verament reċiproċi.

Rigward il-kunċett ta’ kooperattivi reċiproċi, l-Awtorità għandha dubji dwar jekk ikunx biżżejjed sabiex kooperattiva tikkwalifika bħala kooperattiva reċiproka fis-sens tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperattivi li l-kooperattiva tinnegozja l-aktar mal-membri tagħha. L-Awtorità hija tal-opinjoni li l-kwalifika ta’ kooperattiva bħala verament reċiproka tiddependi wkoll fuq għadd ta’ fatturi oħrajn, bħall-frekwenza ta’ kuntatti bejn il-kooperattiva u l-membri; l-involviment attiv tal-membri fit-tħaddim tal-kooperattiva; l-involviment attiv tal-membri fil-ġestjoni u fit-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-kooperattiva; il-mod mhux awtomatiku ta’ sħubija fil-kooperattiva, iżda l-applikazzjoni attiva u l-approvazzjoni mill-membri eżistenti; parti kbira mill-bonusijiet imħallsa lill-membri skont il-profitti; parti kbira mill-benefiċċji riżervati għall-membri meta mqabbla ma’ benefiċċji għal klijenti li ma jkunux membri; eċċ. Fl-opinjoni tal-Awtorità, evalwazzjoni ta’ jekk kooperattiva hijiex ġenwinament reċiproka ikollha tikkunsidra dawn il-kriterji u oħrajn simili.

L-Awtorità tinnota li xi kooperattivi li għandhom ikunu koperti minn din l-iskema huma kooperattivi purament reċiproċi filwaqt li oħrajn huma kooperattivi prevalentement reċiproċi. Fir-rigward tal-kooperattivi tal-konsumaturi huwa ddikjarat fl-abbozz tas-Sezzjoni 10-50 tal-Att dwar it-Taxxa li kooperattivi tal-konsumaturi prevalentement reċiproċi biss huma koperti mill-iskema (60). Għaldaqstant, f’dan il-każ jidher li l-karattru purament reċiproku ta’ xi wħud mill-kooperattivi koperti mill-iskema nnotifikata huwa dubjuż. Pereżempju, parti kbira min-negozju ta’ ċerti kooperattivi koperti mill-iskema, b’mod partikolari l-kooperattivi tal-konsumaturi, mhuwiex relatat ma’ negozju mal-membri, iżda ma’ negozju ma’ klijenti oħrajn. Barra minn hekk, minħabba d-daqs ta’ xi wħud mill-kooperattivi koperti, l-involviment attiv tal-membri fit-tħaddim u l-ġestjoni tal-kooperattiva huwa limitat. Barra minn dan, is-sħubija tidher sa ċertu punt li hija awtomatika, għall-inqas fir-rigward tal-kooperattivi tal-konsumaturi u tal-akkomodazzjoni. Għaldaqstant, fl-opinjoni tal-Awtorità, l-iskema mhijiex imfassla biss biex tkopri kooperattivi b’identità reċiproka partikolarment qawwija.

Barra minn hekk, rigward l-evalwazzjoni dwar jekk l-iskema hijiex imfassla tajjeb biex tilħaq l-għan ta’ interess komuni, għandu jkun ikkunsidrat jekk l-attività mmirata tinvolvix xi spejjeż addizzjonali li huma kkumpensati mill-għajnuna. L-Awtorità tinnota li l-awtoritajiet Norveġiżi ma pprovdewx dejta li tippermetti lill-Awtorità tikkwantifika, b’mod dirett jew indirett, l-ispejjeż involuti għal impriża li tassumi forma kooperattiva. Għalhekk, l-Awtorità ma tistax tevalwa wkoll jekk l-għajnuna hijiex meħtieġa u proporzjonata għall-għan imfittex.

Min-naħa l-oħra, l-Awtorità tinnota b’mod pożittiv li t-tnaqqis tat-taxxa propost sejjer jingħata biss, skont in-notifika, fuq dħul li jkun ġej minn negozju mal-membri u negozju ekwivalenti. Barra minn hekk, l-iskema nnotifikata teħtieġ kontijiet separati għan-negozju mal-membri u negozju ma’ partijiet oħrajn biex il-kooperattivi jkunu jistgħu jirċievu għajnuna taħt l-iskema.

Madankollu, għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, l-Awtorità għandha dubji dwar jekk l-iskema nnotifikata hijiex imfassla tajjeb sabiex tilħaq l-għan ta’ interess komuni li huwa ż-żamma tal-forma kooperattiva, u b’mod partikolari kooperattivi purament reċiproċi, billi tiffaċilita l-aċċess għal kapital azzjonarju.

L-ebda distorsjoni tal-kompetizzjoni u kummerċ fiż-ŻEE sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni

Fl-aħħar nett, għandu jkun evalwat jekk il-potenzjal ta’ distorsjoni ta’ kompetizzjoni u kummerċ fiż-Żona Ekonomika Ewropea huwiex ta’ natura kuntrarja għall-interess komuni.

Rigward id-distorsjoni potenzjali tal-kompetizzjoni u l-kummerċ, l-Awtorità tinnota li l-iskema għandha tkun ikklassifikata bħala għajnuna operattiva minħabba li teħles lill-benefiċjarji minn spejjeż li normalment iġarrbu l-impriżi fit-twettiq ordinarju tal-attivitajiet kummerċjali tagħhom, f’dan il-każ, it-taxxa korporattiva.

L-għajnuna operattiva tista’ biss eċċezzjonalment titqies kumpatibbli mal-Ftehim dwar iż-ŻEE jekk tippermetti t-trawwim ta’ għan ta’ interess komuni li ma jintlaħaqx mod ieħor. L-Awtorità għandha dubji dwar jekk l-għan imfittex mill-awtoritajiet Norveġiżi ta’ żamma tal-forma korporattiva tal-kooperattivi billi tiffaċilita l-aċċess tagħhom għal kapital azzjonarju jistax jintlaħaq b’miżuri oħrajn, aktar proporzjonati. B’mod partikolari, l-Awtorità tenfasizza l-fatt li xi wħud mill-kooperattivi koperti mill-iskema huma impriżi kbar li joperaw fi swieq kompetittivi ħafna fi ħdan iż-ŻEE.

Konklużjoni

Kif iddikjarat hawn fuq, l-Awtorità tqis li l-iskema tkun immirata lejn għan ta’ interess komuni definit tajjeb, għall-inqas sal-punt li hija mmirata lejn kooperattivi purament reċiproċi. Madankollu, jidher li l-karattru purament reċiproku ta’ xi wħud mill-kooperattivi koperti mhuwiex ovvju. Għaldaqstant, l-Awtorità hija tal-opinjoni li l-għajnuna ma tistax titqies li hija mmirata sew. Barra minn hekk, l-Awtorità mhijiex f’pożizzjoni li tevalwa jekk l-għajnuna hijiex meħtieġa u proporzjonata mal-għan imfittex.

Fuq il-bażi ta’ dan, l-Awtorità tikkonkludi li, anki jekk l-għan tal-iskema jista’ jitqies għan ta’ interess komuni definit tajjeb, l-awtoritajiet Norveġiżi ma wrewx li l-effetti pożittivi tal-għajnuna sejrin jegħlbu l-effetti negattivi tagħha. Għalhekk, l-iskema ma tistax titqies li hija kumpatibbli mal-Artikolu 61(3)(c) taż-ŻEE.

5.   KONKLUŻJONI

Fuq il-bażi tal-evalwazzjoni preċedenti, l-Awtorità tqis li l-eżenzjoni tat-taxxa nnotifikata għal ċerti kooperattivi hija għajnuna mill-Istat mhux kumpatibbli mar-regoli tal-Ftehim dwar iż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat.

L-Awtorità tixtieq tenfasizza li din id-Deċiżjoni, kif stabbilita fis-Sezzjoni II-1 aktar ’il fuq, ma tapplikax għall-kooperattivi attivi fis-setturi tal-agrikoltura u tas-sajd sal-punt li l-attivitajiet ta’ dawn il-kooperattivi jaqgħu barra l-ambitu tar-regoli tal-Ftehim dwar iż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat,

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI: