IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 18.5.2022
JOIN(2022) 23 final
KOMUNIKAZZJONI KONĠUNTA LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI
Impenn estern tal-UE dwar l-enerġija f'dinja li qed tinbidel
{SWD(2022) 152 final}
1.Introduzzjoni
L-Unjoni Ewropea u d-dinja qed jiffaċċjaw it-theddida eżistenzjali tat-tibdil fil-klima u kriżi tal-enerġija li qed tikber. Jekk ma nħaffux il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u jekk ma niġġildux it-telf tal-bijodiversità, il-miri miftiehma f’Pariġi ma jintlaħqux u, b’hekk, tintilef il-possibbiltà li tiġi evitata kriżi klimatika mimlija b’konsegwenzi devastanti għan-nies u għall-ambjent madwar id-dinja.
Is-sitt Rapport tal-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima jikkonkludi li l-emissjonijiet globali tal-gassijiet serra jridu jitnaqqsu bi 43 % sal-2030 sabiex jibqgħu fit-triq it-tajba sabiex jintlaħaq l-għan li t-tisħin globali jiġi limitat għal 1,5 C. Peress li s-settur tal-enerġija huwa ċentrali sabiex iwassal għal tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra, dan se jkun fil-qalba ta’ din it-tranżizzjoni.
Fl-istess ħin, ir-Russja kisret ir-regoli internazzjonali permezz tal-gwerra mhux ipprovokata u mhux ġustifikata tagħha ta’ aggressjoni kontra l-Ukrajna. Din fixklet is-swieq tal-enerġija u tal-ikel, u wasslet għal volatilità akbar fil-prezzijiet u għal nuqqas ta’ sigurtà fl-enerġija, filwaqt li kellha impatt mhux biss fuq il-viċinat immedjat tagħha, iżda fuq id-dinja kollha. Dan jeħtieġ rispons li jindirizza kemm il-ħtiġijiet għal żmien qasir kif ukoll l-implikazzjonijiet fit-tul tal-UE u tas-sħab tagħha. L-UE tinsab f’solidarjetà sħiħa mal-Ukrajna u tkompli tappoġġa s-sistema tal-enerġija tagħha.
It-tranżizzjoni lejn l-enerġija ekoloġika hija l-uniku mod sabiex tiġi żgurata simultanjament enerġija sostenibbli, sigura u affordabbli madwar id-dinja. Għalhekk, l-UE hija determinata li żżomm ir-rotta u li tinvolvi ruħha ma’ sħab minn madwar id-dinja sabiex tħeġġeġ lill-pajjiżi sħab itejbu l-ambizzjoni klimatika tagħhom u jiddefinixxu l-mogħdijiet tagħhom għan-newtralità klimatika, iżda wkoll sabiex jistabbilixxu relazzjonijiet fit-tul li huma ta’ benefiċċju reċiproku, b’mod partikolari fil-qasam tal-enerġija.
L-UE se tkompli u se żżid l-involviment tagħha madwar id-dinja permezz ta’ sħubijiet iddedikati. Dan jista’ jsir permezz ta’ appoġġ finanzjarju, assistenza, trasferimenti teknoloġiċi, u/jew relazzjonijiet kummerċjali mtejba.
Hemm ukoll ħtieġa Ewropea li jinbeda dan il-perkors. Minkejja d-diversifikazzjoni u l-miżuri interni għas-sigurtà tal-enerġija meħuda mill-kriżi tal-gass tal-2009, l-Ewropa għadha tiddependi wisq fuq fornitur li huwa lest li juża l-enerġija bħala arma. Sabiex tingħeleb din il-vulnerabbiltà, fit-8 ta’ Marzu 2022, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat komunikazzjoni tar-REPowerEU, fejn ipprovdiet pjan sabiex jintemmu l-importazzjonijiet tal-enerġija fossili mir-Russja ferm qabel l-2030. Dan jeħtieġ diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, żieda fl-iffrankar u fl-effiċjenza tal-enerġija u l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni lejn enerġija ekoloġika.
Dan kollu jwieġeb għall-isfidi ta’ dinja u pajsaġġ tal-enerġija li qed jinbidlu malajr. Fis-snin u fid-deċenni li ġejjin, se jfeġġu opportunitajiet ġodda għall-produzzjoni tal-enerġija, flimkien ma’ xejriet kummerċjali ġodda u ħtiġijiet tat-trasport ġodda. Filwaqt li l-kummerċ fil-komoditajiet tal-enerġija konvenzjonali se jonqos gradwalment, se jibdew jiġu nnegozjati komoditajiet ġodda bħall-idroġenu u l-ammonijaka fuq livell internazzjonali u se tikber id-domanda għal teknoloġiji b’emissjonijiet baxxi. Se jkunu meħtieġa standards u arranġamenti ta’ governanza ġodda sabiex jinbnew sħubijiet aktar affidabbli u ta’ benefiċċju reċiproku permezz ta’ approċċ ibbażat fuq ir-regoli.
L-Unjoni Ewropea trid tkun lesta taġixxi u ssawwar dan l-ambjent ġdid u li qiegħed jinbidel. Se jkun hemm opportunitajiet ġodda għall-Ewropa sabiex tibni fuq it-tmexxija teknoloġika ekoloġika tagħha, u sabiex tippromwovi żvilupp aktar ġust u sostenibbli madwar id-dinja, iżda wkoll sfidi ġodda għas-sigurtà tal-enerġija tagħha u r-reżiljenza tal-ktajjen tal-provvista tagħha, b’mod partikolari l-materja prima kritika, li hija kruċjali għat-tranżizzjoni enerġetika.
Bl-istess mod, il-kriżi hija opportunità għal ħafna pajjiżi sabiex jagħmlu qabża fl-iżvilupp intensiv fil-karbonju u jibbenefikaw minn ekonomija aktar ekoloġika u aktar ugwali li tipprovdi aċċess għall-enerġija lil miljuni ta’ persuni. F’konformità mal-SDG 7, l-UE se taħdem sabiex tiżgura tranżizzjoni ġusta u inklużiva tal-enerġija. Il-Kummissjoni Ewropea u r-Rappreżentant Għoli se jissieħbu u se jappoġġaw lil dawk li se jibdew jaħdmu fuq it-tranżizzjoni ekoloġika, jiffaċilitaw investiment sostenibbli fit-tul, inkluż permezz tal-Global Gateway, li huwa l-pjan tal-Unjoni Ewropea u l-proposta bbażata fuq il-valur għal investiment kbir fl-iżvilupp tal-infrastruttura madwar id-dinja.
Dawn l-aspetti kollha jeħtieġu lill-UE taġġorna l-istrateġija esterna tagħha dwar l-enerġija, aktar minn għaxar snin wara l-adozzjoni ta’ dik preċedenti, filwaqt li ssaħħaħ l-involviment tagħha mas-sħab u ssaħħaħ id-diplomazija tagħha dwar il-klima u l-enerġija, f’konformità mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Affarijiet Barranin tal-25 ta’ Jannar 2021.
Sabiex jinkiseb dan, il-politika esterna tal-UE dwar l-enerġija se jkollha l-għan li:
·issaħħaħ is-sigurtà tal-enerġija, ir-reżiljenza u l-awtonomija strateġika miftuħa tagħha billi tiddiversifika l-provvista tal-enerġija tal-UE u tagħti spinta lill-iffrankar u l-effiċjenza tal-enerġija;
·taċċellera t-tranżizzjoni globali tal-enerġija ekoloġika u ġusta sabiex tiġi żgurata enerġija sostenibbli, sigura u affordabbli għall-UE u għad-dinja;
·tappoġġa lill-Ukrajna u lil pajjiżi oħrajn li huma affettwati direttament jew indirettament mill-aggressjoni Russa;
·tibni sħubijiet internazzjonali fit-tul u tippromwovi l-industriji tal-enerġija nadifa tal-UE madwar id-dinja.
2.Politika esterna tal-UE dwar l-enerġija għar-REPowerEU
Kif stabbilit fil-pjan ta’ REPowerEU tat-18 ta’ Mejju 2022, ippubblikat b’mod parallel ma’ din l-istrateġija, is-sistema tal-enerġija tal-Ewropa se żżid l-effiċjenza tagħha u se timxi lejn sorsi tal-enerġija ekoloġiċi b’pass aktar mgħaġġel milli mistenni qabel il-bidu tal-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna. Filwaqt li t-tranżizzjoni lejn l-enerġija ekoloġika hija fil-qalba tal-isforz tal-UE għall-indipendenza tal-enerġija, il-qlib mill-fjuwils fossili Russi se teħtieġ li xi wħud minnhom jiġu ssostitwiti bi fjuwils fossili minn fornituri internazzjonali oħrajn, meta jitqies li l-produzzjoni domestika taż-żejt u tal-gass tal-UE hija mnaqqsa ħafna: aħna nimportaw 90 % tal-konsum tagħna tal-gass, 97 % taż-żejt tagħna u 70 % tal-ħtiġijiet tagħna tal-faħam. Peress li d-domanda għall-gass tal-UE se tonqos b’pass aktar mgħaġġel milli mistenni qabel u sabiex jiġi mminimizzat ir-riskju ta’ investimenti u assi mhux rekuperabbli, l-UE se tiffavorixxi strateġiji ta’ diversifikazzjoni li jinkludu kemm l-investimenti tal-gass kif ukoll dawk tal-idroġenu ekoloġiku.
2.1.Id-diversifikazzjoni tal-provvista tal-gass tal-UE
Illum, ir-Russja hija l-akbar fornitur tal-gass tal-Ewropa. Il-pjan REPowerEU għandu l-għan li jtemm id-dipendenza tagħna fuq il-gass Russu kemm jista’ jkun malajr. Il-biċċa l-kbira ta’ din id-domanda għall-gass se tiġi ssostitwita b’sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, sorsi ta’ enerġija b’livell baxx ta’ karbonju, effiċjenza u ffrankar tal-enerġija. Il-ħtieġa li jifdal għall-gass naturali se tkun koperta bid-diversifikazzjoni tal-fornituri.
Sabiex tipprovdi l-provvisti tal-gass meħtieġa fis-snin li ġejjin, l-UE trid iżżid l-importazzjonijiet tal-gass tagħha minn sorsi mhux Russi: l-aktar tal-gass naturali likwifikat (LNG) (+50 biljun metru kubu (bcm)), iżda wkoll gass tal-pipeline (+10 bcm jew aktar). Għal dan il-għan, l-UE nediet il-Pjattaforma tal-Enerġija tal-UE – sabiex tiġbor flimkien id-domanda, tikkoordina l-użu tal-infrastruttura u tinnegozja mas-sħab internazzjonali sabiex tiffaċilita x-xiri konġunt tal-gass u tal-idroġenu, kif stabbilit fil-Komunikazzjoni Chapeau tar-REPowerEU.
Dan jibni fuq il-ħidma li saret mill-Kummissjoni Ewropea mill-ħarifa li għaddiet, li laħqet il-fornituri ewlenin tal-gass LNG u tal-pipeline tagħna. Dawn l-isforzi rriżultaw f’konsenji rekord ta’ kull xahar tal-LNG ta’ 12,5 bcm f’April tal-2022 u ta’ 42 bcm minn Jannar sa April tal-2022. Il-Pjattaforma se tintegra l-isforzi ta’ diversifikazzjoni li għaddejjin mill-Istati Membri tal-UE u se tkun miftuħa għall-Ukrajna, għall-Moldova u għall-Georgia, kif ukoll għall-Balkani tal-Punent.
Sabiex jiġu ffaċilitati l-isforzi ta’ diversifikazzjoni, il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Uniti qablu li jaħdmu għal konsenja ta’ LNG addizzjonali lill-UE (mill-anqas 15-il bcm fl-2022 u madwar 50 bcm fis-sena sa mill-anqas l-2030), permezz tal-esportazzjonijiet tal-Istati Uniti iżda wkoll f’kooperazzjoni ma’ sħab internazzjonali oħrajn. Il-Kummissjoni stabbiliet ukoll grupp ta’ ħidma ddedikat mal-Kanada sabiex teżamina konsenji possibbli ta’ LNG u ta’ idroġenu fis-snin li ġejjin.
Qabel dan is-sajf, l-UE għandha l-għan li tikkonkludi ftehim trilaterali mal-Eġittu u l-Iżrael dwar il-provvista ta’ LNG lill-Ewropa. Il-Ġappun u l-Korea diġà rridirezzjonaw numru ta’ tagħbijiet ta’ LNG lejn l-Ewropa u l-ħidma qiegħda tkompli sabiex din l-għażla tintuża fil-futur. Il-Qatar jinsab lest sabiex jiffaċilita l-iswaps ma’ pajjiżi Asjatiċi. F’termini ta’ gass tal-pipeline, in-Norveġja diġà żiedet il-konsenji tagħha lejn l-Ewropa u kemm l-Alġerija kif ukoll l-Ażerbajġan esprimew ir-rieda tagħhom li jagħmlu dan ukoll. L-UE se jkollha l-għan li terġa’ tibda d-djalogu dwar l-enerġija mal-Alġerija u se tintensifika l-kooperazzjoni mal-Ażerbajġan fid-dawl tal-importanza strateġika tal-Kuritur tal-Gass tan-Nofsinhar. Iż-żieda tal-kapaċità tal-Pipeline Trans Adrijatiku (TAP) għandha żżid il-provvista tal-gass lill-UE u lill-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent.
Il-pajjiżi fl-Afrika sub-Saħarjana, u b’mod partikolari fl-Afrika tal-Punent bħan-Niġerja (li diġà jfornu 15 % tal-importazzjonijiet tal-UE 2021), is-Senegal u l-Angola wkoll joffru potenzjal ta’ LNG mhux sfruttat. Implimentazzjoni sħiħa u effettiva tal-Pjan ta’ Azzjoni Komprensiv Konġunt tiffaċilita riflessjoni ddedikata dwar il-potenzjal li l-Iran isir fornitur affidabbli tal-gass għall-Ewropa.
L-UE se jkollha l-għan li tiżgura li provvisti addizzjonali tal-gass minn fornituri tal-gass eżistenti u ġodda jkunu akkumpanjati minn azzjonijiet immirati sabiex jindirizzaw it-tnixxijiet tal-metan u sabiex jindirizzaw l-ivventjar u l-ivvampjar, u b’hekk tinħoloq likwidità addizzjonali fis-swieq globali, filwaqt li jiġu żgurati benefiċċji klimatiċi sinifikanti. Għal dak il-għan, l-UE se tikkoopera mas-sħab tagħha tal-provvista tal-fjuwils fossili sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-metan. Tal-anqas 46 bcm ta’ gass naturali jintilef fis-sena minħabba l-ivventjar u l-ivvampjar fil-pajjiżi li jistgħu jkunu qegħdin jipprovduh lill-UE. Teżisti t-teknoloġija sabiex taqbad il-biċċa l-kbira ta’ dan il-metan (il-komponent ewlieni tal-gass naturali) b’mod sostenibbli u ekonomiku. L-UE tinsab lesta li tipprovdi assistenza teknika lis-sħab sabiex jiġu stabbiliti skemi “You collect/we buy” ta’ benefiċċju reċiproku bħal dawn.
L-UE se tlaqqa’ wkoll sħab bħall-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ) u l-Bank Dinji sabiex jinħolqu inċentivi għall-ġbir rapidu ta’ gassijiet fossili skartati, inkluż il-metan, filwaqt li jgħaqqdu dak it-telf fi prodotti sinifikanti li jistgħu jinbiegħu lil xerrejja internazzjonali.
L-isforz ta’ diversifikazzjoni tal-UE jseħħ fl-isfond ta’ domanda globali li dejjem qiegħda tikber u prezzijiet għoljin tal-LNG. Dawn l-azzjonijiet iridu jqisu l-interessi tas-sħab globali.
Meta titqies l-evoluzzjoni fuq perjodu medju ta’ żmien tat-taħlita tal-enerġija fl-UE u f’pajjiżi sħab, l-UE se tippromwovi sħubijiet usa’ tal-enerġija, li jikkombinaw il-kooperazzjoni dwar il-gass ma’ kooperazzjoni fit-tul dwar l-idroġenu, il-gassijiet rinnovabbli (inkluż il-bijometan) u sorsi oħrajn tal-enerġija ekoloġika sabiex jiġu evitati assi mhux rekuperabbli u sabiex tiġi żgurata t-tranżizzjoni ekoloġika.
Il-politika tal-UE dwar l-enerġija se jkollha wkoll l-għan li tiżgura swieq globali tal-LNG li huma miftuħa, flessibbli, likwidi u li jiffunzjonaw tajjeb, filwaqt li se tinvolvi ruħha kemm mal-produtturi ewlenin (l-Istati Uniti, l-Awstralja, il-Qatar, in-Niġerja, l-Eġittu eċċ.) kif ukoll mal-pajjiżi konsumaturi (iċ-Ċina, il-Ġappun, il-Korea). Il-G7, il-G20, l-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (AIE) u fora internazzjonali oħrajn jipprovdu opportunitajiet għal dan.
Azzjonijiet ewlenin
·l-iżgurar tal-operazzjonalizzazzjoni rapida tal-Pjattaforma tal-Enerġija tal-UE u tal-pjattaformi reġjonali tagħha;
·l-implimentazzjoni sħiħa tad-Dikjarazzjonijiet Konġunti mal-Istati Uniti u mal-Kanada;
·in-negozjar ta’ impenji politiċi ma’ fornituri tal-gass eżistenti jew ġodda sabiex jiżdiedu l-konsenji tal-gass lejn l-Ewropa;
·l-istabbiliment ta’ skemi “You collect/we buy” ta’ qbid u kummerċ tal-gass naturali u tal-metan.
2.2.It-tħejjija tal-UE għall-kummerċ tal-idroġenu rinnovabbli
Il-pjan REPowerEU jistabbilixxi li 15-il miljun tunnellata (mt) addizzjonali ta’ idroġenu rinnovabbli – minbarra l-5,6 mt diġà previsti taħt l-inizjattiva Lesti għall-mira ta’ 55 % – jistgħu jissostitwixxu madwar 27 bcm ta’ gass Russu importat sal-2030. Dan jinkludi 10 mt ta’ idroġenu importat.
Il-kapaċità li jiġi prodott l-idroġenu rinnovabbli hija distribwita ħafna aktar b’mod ugwali madwar id-dinja mir-riżervi taż-żejt u tal-gass meta jitqiesu r-riżorsi globali tar-riħ u dawk solari. Madankollu, dan is-suq għad irid jiġi żviluppat u jeħtieġ, globalment, espansjoni sinifikanti tal-produzzjoni rinnovabbli u d-disponibbiltà tal-ilma.
Sabiex tiffaċilita importazzjonijiet ta’ 10 miljun tunnellata ta’ idroġenu fl-UE, il-Kummissjoni Ewropea timmira li tikkonkludi sħubijiet tal-idroġenu ma’ pajjiżi sħab affidabbli sabiex tiżgura relazzjonijiet kummerċjali u ta’ investiment miftuħa u mingħajr distorsjoni għall-fjuwils rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Hija tipprevedi tliet kurituri ewlenin tal-importazzjoni tal-idroġenu mir-reġjun tal-Baħar tat-Tramuntana (in-Norveġja u r-Renju Unit), min-Nofsinhar tal-Mediterran u mill-Ukrajna, hekk kif il-kundizzjonijiet jippermettu.
Aġenzija Internazzjonali għall-Enerġija Rinnovabbli (IRENA): Potenzjal tekniku għall-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku taħt USD 1,5/kg sal-2050, f’EJ
Reġjun b’potenzjal partikolarment qawwi għall-ġenerazzjoni tal-idroġenu rinnovabbli huwa n-Nofsinhar tal-Mediterran. Sabiex toħloq opportunitajiet ta’ benefiċċju reċiproku kemm għar-reġjun kif ukoll għall-UE, il-Kummissjoni Ewropea qiegħda taħdem fuq Sħubija Mediterranja dwar l-Idroġenu Ekoloġiku bejn l-UE u l-pajjiżi fin-nofsinhar tal-Mediterran. Din il-ħidma tibni fuq l-Aġenda l-ġdida eżistenti għall-Mediterran u l-Pjan Ekonomiku u ta’ Investiment tagħha u se tibda bis-Sħubija dwar l-Idroġenu bejn l-UE u l-Eġittu. Din tkun l-ewwel pass għal kooperazzjoni usa’ dwar l-idroġenu rinnovabbli bejn l-Ewropa, l-Afrika u l-Golf, żona oħra ta’ riżorsi abbundanti għall-produzzjoni tal-idroġenu.
Meta tiġi implimentata b’kunsiderazzjoni tal-ħtiġijiet soċjali, ekonomiċi u ambjentali lokali, il-kooperazzjoni f’dan il-qasam tippromwovi l-produzzjoni u l-konsum lokali tal-elettriku rinnovabbli u tal-idroġenu rinnovabbli u l-iżvilupp ta’ ktajjen ta’ valur ekoloġiċi tal-industrija fil-pajjiżi sħab. Il-qafas regolatorju tal-UE għall-idroġenu jenħtieġ jiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-idroġenu importat u prodott domestikament.
Fl-Afrika sub-Saħarjana, fl-Afrika t’Isfel u fin-Namibja diġà qegħdin javvanzaw fl-iżvilupp tas-settur tal-idroġenu rinnovabbli tagħhom u attiraw l-interess tal-industrija tal-UE. Il-kooperazzjoni msaħħa dwar l-idroġenu rinnovabbli hija wkoll parti mill-involviment bilaterali tal-UE ma’ pajjiżi bħall-Eġittu u l-Marokk, fejn il-Kummissjoni Ewropea nediet ħidma dwar Sħubija Ekoloġika bejn l-UE u l-Marokk.
Għaddejja wkoll ħidma fuq sħubija strateġika mal-Ukrajna dwar il-gassijiet rinnovabbli, inkluż l-idroġenu u l-bijometan, bil-għan li din tiżdied b’mod sinifikanti ladarba l-kundizzjonijiet jippermettu.
Fil-viċinat immedjat tagħna, l-UE tinsab lesta li tappoġġa l-iżvilupp tan-network permezz tar-Regolament rieżaminat dwar in-Networks Trans-Ewropej għall-Enerġija (TEN-E). Proġetti ma’ pajjiżi mhux tal-UE li jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-objettivi tat-TEN-E jistgħu jiksbu l-istatus ta’ Proġetti ta’ Interess Reċiproku, tikketta li tindika proġetti konġunti fit-trażmissjoni tal-elettriku, it-trasport tal-idroġenu u faċilitajiet ta’ network u ta’ ħażna tas-CO2 li jissodisfaw standards eżiġenti ta’ sikurezza tal-UE. B’mod parallel, se jkunu meħtieġa investimenti biex tiġi żgurata l-kapaċità tat-trasport u l-loġistika għat-trasport ta’ din il-komodità.
Is-suq globali tal-idroġenu li għadu kif inħoloq irid ikun ibbażat fuq regoli komuni, b’mod partikolari għall-istandards, iċ-ċertifikazzjoni u l-prattika regolatorja tajba f’termini ta’ aċċess għall-infrastruttura u l-kummerċ. Il-qafas regolatorju tal-UE għall-idroġenu huwa l-aktar avvanzat fid-dinja. Abbażi ta’ din l-esperjenza, l-UE jenħtieġ tmexxi l-isforzi għall-iżvilupp ta’ qafas solidu għal suq globali tal-idroġenu bbażat fuq ir-regoli u trasparenti. Dan il-proċess jenħtieġ iqis it-tagħlimiet meħuda fis-swieq tal-gass u taż-żejt sabiex dawn l-oġġetti tal-enerġija ġodda jkunu jistgħu jiċċirkolaw liberament minn naħa għal oħra tal-fruntieri, u b’hekk tissaħħaħ is-sigurtà tal-enerġija tagħna hekk kif nitbiegħdu mill-fjuwils fossili. Biex tagħti bidu għas-suq globali tal-idroġenu rinnovabbli, l-UE tqis l-iżvilupp ta’ Faċilità tal-Idroġenu Ewropea Globali, kif rifless fil-Komunikazzjoni Chapeau ta’ REPowerEU.
Azzjonijiet ewlenin:
·il-konklużjoni ta’ sħubijiet tal-idroġenu, b’mod partikolari fil-viċinat tal-UE u fl-Afrika, sabiex tiġi ffaċilitata l-importazzjoni ta’ 10 miljun tunnellata ta’ idroġenu sal-2030 u l-iżvilupp ta’ swieq tal-idroġenu lokali;
·l-iffirmar ta’ Memorandum ta’ Kooperazzjoni dwar l-Idroġenu mal-Ġappun sa tmiem l-2022;
·il-promozzjoni ta’ suq globali tal-idroġenu bbażat fuq ir-regoli u trasparenti u bbażat fuq l-esperjenza tal-UE;
·il-bidu tal-ewwel ċentri kummerċjali għall-idroġenu rinnovabbli fl-Ewropa u l-istabbiliment tiegħu bħala l-punt ta’ riferiment għal tranżazzjonijiet denominati f’Euro fl-idroġenu;
·l-istabbiliment ta’ Sħubija Strateġika mal-Ukrajna dwar il-gassijiet rinnovabbli fl-2022;
·l-iżvilupp ta’ Faċilità Ewropea Globali tal-Idroġenu.
2.3.It-tnaqqis tad-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija Russi minbarra l-gass
Ir-Russja hija l-akbar esportatur taż-żejt fid-dinja u tittrasporta 8 miljun barmil kuljum. Għalhekk, l-invażjoni tagħha tal-Ukrajna ħolqot taqlib u inċertezza fis-suq globali taż-żejt, bil-prezzijiet li xi kultant jaslu qrib l-ogħla prezz li qatt ġie rreġistrat, ta’ USD 150 kull barmil.
B’riżultat tal-invażjoni mir-Russja tal-Ukrajna, il-volatilità u l-issikkar tas-suq x’aktarx li jkomplu u dan iħalli impatt mhux biss fuq l-UE, iżda fuq il-konsumaturi kollha taż-żejt madwar id-dinja, speċjalment dawk l-aktar vulnerabbli. L-UE qiegħda taħdem mas-sħab internazzjonali tagħha sabiex tiżgura li provvisti suffiċjenti taż-żejt jibqgħu disponibbli globalment u bi prezzijiet affordabbli. Flimkien mal-grupp G7 tal-ministri tal-enerġija, l-UE tappella lill-pajjiżi li jipproduċu ż-żejt sabiex iżidu l-konsenji lejn is-suq globali bl-użu sħiħ tal-kapaċità ta’ riżerva disponibbli.
F’dan il-kuntest, l-implimentazzjoni sħiħa u effettiva tal-Pjan ta’ Azzjoni Komprensiv Konġunt tiffaċilita d-dħul fis-suq tal-provvisti taż-żejt disponibbli tal-Iran u b’hekk tnaqqas il-pressjoni tal-provvista u l-volatilità tal-prezzijiet. Il-Komunikazzjoni dwar is-Sħubija Strateġika mal-Golf, ippubblikata b’mod parallel ma’ din l-istrateġija, tistabbilixxi l-approċċ tal-UE għat-tisħiħ tar-relazzjoni tagħha mal-pajjiżi tal-Kunsill ta’ Kooperazzjoni tal-Golf li huma għonja fir-riżorsi taż-żejt.
Fl-istess ħin, il-membri tal-AIE qablu b’mod unanimu li jużaw il-ħażniet ta’ emerġenza sabiex jirrilaxxaw 120 miljun barmil, l-akbar rilaxx tal-istokk fl-istorja tal-AIE. Dan wera l-importanza tal-istokkijiet ta’ emerġenza bħala ammortizzatur. Filwaqt li d-deċiżjonijiet dwar ir-rilaxx tal-istokkijiet huma kompetenza għall-Istati Membri, l-esperjenza bil-proċess kollettiv tal-AIE turi l-utilità li l-UE tassumi rwol ta’ koordinazzjoni, jekk isiru meħtieġa rilaxxi addizzjonali.
L-UE ddeċidiet li twaqqaf l-importazzjonijiet kollha tal-faħam mir-Russja, bħala parti mill-ħames pakkett ta’ sanzjonijiet tagħha f’April 2022. Sabiex tiġi indirizzata l-kriżi fuq terminu qasir, dan ifisser li 44 sa 56 miljun tunnellata ta’ faħam fis-sena jiġu ssostitwiti l-aktar billi jiġu importati. Fit-tul, fl-UE, il-faħam se jitneħħa gradwalment, fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi sal-2030. Bl-adozzjoni tal-embargo tal-UE fuq il-faħam Russu, il-prezzijiet fl-UE żdiedu b’madwar 15 % għal EUR 325 għal kull tunnellata, iżda ma humiex mistennija diffikultajiet kbar bil-provvista tal-faħam u l-prezzijiet tal-aħħar ta’ April reġgħu lura għal-livell ta’ qabel l-embargo.
Id-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-fjuwil għall-impjanti tal-enerġija nukleari hija linja importanti ta’ ħidma peress li xi Stati Membri tal-UE għadhom jiddependu bis-sħiħ fuq il-fjuwil nukleari Russu. L-UE se tgħin lill-utilitajiet nukleari sabiex iħaffu l-proċess ta’ liċenzjar ta’ fjuwil alternattiv għar-reatturi VVER ta’ diżinn Russu u se taħdem ma’ organizzazzjonijiet nukleari internazzjonali bħall-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA) u l-Aġenzija għall-Enerġija Nukleari (NEA) taħt l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) sabiex tinbena kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà tal-provvista. Il-ħidma ma’ sħab bħall-Kanada diġà għaddejja.
Azzjonijiet ewlenin:
·ħidma mal-G7, mal-G20 u ma’ fora internazzjonali oħrajn kif ukoll b’mod bilaterali ma’ pajjiżi rilevanti sabiex jiġu żgurati swieq taż-żejt fornuti tajjeb u li jiffunzjonaw tajjeb;
·it-tkomplija tad-djalogu mal-Organizzazzjoni tal-Pajjiżi li Jesportaw iż-Żejt (OPEC) sabiex jiġu żgurati l-istabbiltà u l-affordabbiltà taż-żejt fis-suq;
·il-koordinazzjoni tar-rispons tal-UE għall-pressjoni fuq is-swieq taż-żejt, inklużi rilaxxi potenzjali ta’ ħażniet taż-żejt bħala parti mill-azzjoni konġunta tal-AIE jew ir-reazzjoni tal-UE għat-tfixkil fil-provvista;
·l-aċċellerazzjoni tad-diversifikazzjoni tal-provvista tal-fjuwil għall-impjanti tal-enerġija nukleari, inkluż f’kooperazzjoni mal-EURATOM.
2.4.Il-prijoritizzazzjoni tal-iffrankar u l-effiċjenza tal-enerġija
Hekk kif l-UE titbiegħed mill-provvista tal-enerġija Russa, se tipprijoritizza l-iffrankar u l-effiċjenza tal-enerġija, bil-għan li tikseb tnaqqis ta’ 5 % fid-domanda għaż-żejt u l-gass fuq perjodu ta’ żmien qasir. Dan se jnaqqas il-pressjoni fuq il-prezzijiet u d-domanda fis-swieq globali. L-UE se taħdem ukoll mas-sħab internazzjonali sabiex l-iffrankar u l-effiċjenza tal-enerġija jsiru prijorità globali. Flimkien ma’ ekonomiji żviluppati oħrajn, l-UE se tiffoka b’mod partikolari fuq it-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija, u fost affarijiet oħra se tibni fuq il-kampanja Playing My Part tal-AIE.
L-effiċjenza enerġetika għandha bosta benefiċċji ambjentali, soċjali u ekonomiċi. Fix-xenarju żero nett tal-AIE, l-ekonomija globali tikber b’40 % sal-2030, iżda tuża 7 % anqas enerġija primarja u s-soluzzjonijiet għal dan diġà huma teknikament lesti, kosteffiċjenti u disponibbli għas-setturi kollha. L-ogħla potenzjali ta’ ffrankar jistgħu jiġu realizzati fit-tisħin u t-tkessiħ ta’ bini pubbliku u privat. Jista’ jinkiseb iffrankar kbir addizzjonali tal-enerġija minn proċessi aktar effiċjenti, mit-tranżizzjoni tal-ekonomija ċirkolari u mit-trasport, kif ukoll minn apparat aktar effiċjenti, kemm fid-djar (bħall-pompi tas-sħana) kif ukoll fl-industrija.
AIE: L-irduppjar tar-rata tat-titjib fl-intensità tal-enerġija matul l-għaxar snin li ġejjin jgħin sabiex titnaqqas id-domanda għall-enerġija b’95 EJ
L-UE żviluppat esperjenza regolatorja, leġiżlattiva, tal-iffissar tal-istandards u tat-tikkettar li tista’ tkun sors ta’ ispirazzjoni għal ħafna pajjiżi. L-UE se tippromwovi dawn l-istandards u l-prattiki fuq livell internazzjonali, filwaqt li tirrikonoxxi ċ-ċirkostanzi speċifiċi tas-sħab tagħha. Il-mobilizzazzjoni ta’ investimenti kapitali kbar kemm mis-settur pubbliku kif ukoll minn dak privat hija kruċjali wkoll. L-aħjar prattiki tal-UE dwar il-finanzjament tal-effiċjenza enerġetika jistgħu jiġu kondiviżi u jiżdiedu, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-istituzzjonijiet finanzjarji u mas-sħab internazzjonali.
Il-każ tat-twaqqif tat-tnixxijiet tal-metan juri li l-miżuri tal-iffrankar tal-enerġija jistgħu jiġu b’kostijiet ta’ tnaqqis negattivi: sa 70 % tal-emissjonijiet tal-metan mis-setturi taż-żejt, tal-gass u tal-faħam jistgħu jitwaqqfu bl-użu tat-teknoloġija tal-lum, u kważi nofshom bi profitt jew mingħajr ebda kost.
Il-Kummissjoni Ewropea diġà adottat Strateġija tal-UE dwar il-Metan u proposta leġiżlattiva sabiex jiġu indirizzati l-emissjonijiet tal-metan li għandhom dimensjoni internazzjonali ċara. Fuq livell internazzjonali, l-UE stabbiliet b’mod konġunt mal-Istati Uniti l-Wegħda Globali b’rabta mal-Metan. Il-pajjiżi parteċipanti jimpenjaw ruħhom li jnaqqsu l-emissjonijiet kollettivi tagħhom tal-metan b’mill-anqas 30 % mil-livelli tal-2020 sal-2030. Aktar minn 110 pajjiż diġà ngħaqdu ma’ din il-wegħda, li jirrappreżentaw madwar nofs l-emissjonijiet globali tal-metan mill-bniedem.
·Azzjonijiet ewlenin:ħidma mas-sħab sabiex l-effiċjenza u l-iffrankar tal-enerġija jsiru prijorità globali;
·appoġġ għat-tranżizzjoni globali għal ekonomija aktar ċirkolari sabiex jitnaqqas il-konsum tal-enerġija;
·l-iffaċilitar tad-disponibbiltà u l-aċċess għall-finanzjament għal investimenti fl-effiċjenza u l-iffrankar tal-enerġija;
·l-implimentazzjoni tal-Wegħda Globali b’rabta mal-Metan (GMP) u d-dimensjoni esterna tal-istrateġija tal-UE dwar il-metan.
3.Appoġġ lis-sħab affettwati mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna
L-aggressjoni militari Russa fid-dimensjonijiet kollha tagħha qiegħda tipproduċi effetti sistemiċi u indiretti inkwetanti fuq l-ekonomija globali li diġà hija mdgħajfa mill-pandemija tal-COVID-19 u mit-tibdil fil-klima, b’impatti partikolarment severi fuq il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.
Il-projezzjonijiet reċenti mill-UNCTAD jistmaw li l-ekonomija globali se tkun punt perċentwali sħiħ tat-tkabbir tal-PDG aktar baxx milli mistenni minħabba l-invażjoni mir-Russja tal-Ukrajna li qiegħda tfixkel b’mod serju s-swieq tal-ikel, tal-enerġija u dawk finanzjarji li huma diġà stretti. Il-prezzijiet tal-komoditajiet qegħdin jilħqu livelli rekord: il-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum żdiedu b’madwar 60 %, il-gass u l-fertilizzanti żdiedu b’aktar mid-doppju, u l-prezzijiet tal-ikel huma 34 % ogħla minn dan iż-żmien is-sena l-oħra.
Valutazzjonijiet riċenti tan-Nazzjonijiet Uniti jindikaw li terz minn 1,7 biljun persuna li diġà jgħixu fil-faqar huma mistennija li jkunu esposti għal interruzzjonijiet fis-sistemi tal-ikel, tal-enerġija u tal-finanzi. B’riżultat ta’ dan, ħafna pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw se jitilfu aktar bażi ekonomika, filwaqt li l-vulnerabbiltà tagħhom hija msaħħa minn tensjonijiet ġeopolitiċi li qegħdin jiżdiedu u minn inċertezza ekonomika aktar profonda.
Filwaqt li tirrikonoxxi dan l-impatt, l-Unjoni Ewropea se tagħmel użu mill-istrumenti eżistenti kollha sabiex tkompli tappoġġa l-ekonomiji li qegħdin jiżviluppaw, b’mod partikolari fl-Afrika u fil-viċinat tal-UE, sabiex dawn jirkupraw mill-pandemija tal-COVID-19 u jiksbu tkabbir inklużiv u sostenibbli, filwaqt li tinbena reżiljenza ekonomika li hija meħtieġa sabiex jiġu indirizzati dawn ix-xokkijiet u l-kriżi tat-tibdil fil-klima. L-isforzi tal-UE sabiex tappoġġa tranżizzjoni globali ġusta u ekoloġika tal-enerġija, deskritti fil-Kapitolu 4, huma ċentrali għal din il-ħidma. L-UE se timmonitorja u se tindirizza l-impatt tal-aggressjoni tar-Russja fuq is-sħab permezz ta’ involviment bilaterali u multilaterali u se taħdem lejn rispons globali unit.
3.1.Ir-repowering tas-sistema tal-enerġija tal-Ukrajna u l-kooperazzjoni ma’ viċinat qrib
Mill-bidu tal-aggressjoni militari tar-Russja, l-għajnuna lill-Ukrajna u lil nazzjonijiet oħrajn affettwati direttament mill-gwerra kienet parti ċentrali mill-politika tal-enerġija tal-UE. Il-ħidma tal-UE ffokat fuq l-iżgurar ta’ provvista tal-enerġija mingħajr interruzzjoni u s-sikurezza nukleari fl-Ukrajna. Is-sinkronizzazzjoni tal-grilja elettrika ta’ emerġenza mal-Ukrajna u mal-Moldova hija pass ewlieni lejn l-iżgurar tas-sigurtà tal-provvista. Il-prijorità politika li jmiss hija li jiġi permess il-kummerċ tal-elettriku mal-UE abbażi ta' żidiet gradwali tal-kapaċità kummerċjabbli.
Il-flussi fid-direzzjoni opposta llum diġà jippermettu li l-gass mis-Slovakkja u mill-Ungerija jitwassal fl-Ukrajna. Il-ftuħ tal-pjattaforma tal-UE għax-xiri komuni ta’ gass, LNG u idroġenu lill-Ukrajna, il-Moldova, il-Georgia u l-Balkani tal-Punent huwa wkoll sinjal ċar ta’ appoġġ. It-tagħmir tal-enerġija danneġġat fl-Ukrajna jiġi msewwi permezz tal-ġarr ta’ tagħmir tal-enerġija speċjalizzat mill-Istati Membri lejn l-Ukrajna permezz tal-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili. Oġġetti li l-Istati Membri ma jistgħux iwasslu jinkisbu permezz tal-Fond ta’ Appoġġ għall-Enerġija għall-Ukrajna stabbilit mill-Komunità tal-Enerġija.
Sabiex tippermetti integrazzjoni sħiħa futura tas-suq tal-enerġija tal-Ukrajna, l-UE qiegħda tipprovdi appoġġ tekniku sabiex tiżgura r-riformi tas-suq. Ir-riformi se jippermettu wkoll integrazzjoni aħjar tal-enerġija rinnovabbli u allinjament mal-ambizzjoni klimatika tal-UE. Din il-ħidma qiegħda ssir fil-qafas tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, u taħt is-Sħubija Strateġika bejn l-UE u l-Ukrajna. Il-Komunità tal-Enerġija u t-Task Force għall-Enerġija tal-Ukrajna li għadha kif ġiet stabbilita għandhom rwol importanti f’din il-ħidma.
Is-sikurezza nukleari tibqa’ prijorità ewlenija, b’mod partikolari wara l-imġiba imprudenti tar-Russja fis-siti nukleari tal-Ukrajna. L-UE hija allinjata bis-sħiħ mal-isforz tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika sabiex tiżgura s-sikurezza tal-faċilitajiet nukleari tal-Ukrajna f’kull ħin. L-UE timmobilizza l-Istrument Ewropew tagħha għall-Kooperazzjoni Internazzjonali dwar is-Sikurezza Nukleari sabiex tindirizza ħtiġijiet urġenti u terġa’ tistabbilixxi s-sikurezza nukleari sabiex tikkonforma mal-qafas legali internazzjonali u ssegwi l-appoġġ fit-tul lill-awtorità regolatorja tal-Ukrajna. Hija tinsab lesta li tassisti fir-rikostruzzjoni tal-kapaċità ta’ sikurezza nukleari meħtieġa.
B’ħarsa lejn il-futur, l-UE stabbiliet l-approċċ tagħha għal qafas ta’ rikostruzzjoni fit-tul fil-Komunikazzjoni dwar is-Sokkors u r-Rikostruzzjoni tal-Ukrajna. L-UE se taħdem mal-Ukrajna sabiex tħejji l-inizjattiva REPowerUkraine, sabiex “tibni aħjar mill-ġdid” is-sistema tal-enerġija tal-Ukrajna, bil-għan li tiddekarbonizza s-settur tal-enerġija tal-Ukrajna u b’hekk tiżgura l-indipendenza enerġetika tal-Ukrajna. L-enfażi jenħtieġ tkun fuq l-effiċjenza enerġetika, is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, l-idroġenu rinnovabbli, il-bijometan u l-infrastruttura reżistenti għall-futur. L-UE se tappoġġa dan il-proċess kemm finanzjarjament kif ukoll teknikament.
Mal-Balkani tal-Punent, l-UE se tkompli tappoġġa l-Aġenda Ekoloġika tar-reġjun u l-indipendenza tal-enerġija, billi tippromwovi riformi li jmexxu r-reġjun ’il quddiem fit-triq Ewropea tagħhom. Il-Komunità tal-Enerġija, bl-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea, qiegħda taħdem sabiex tiddetermina l-miri tal-enerġija u tal-klima għall-2030. Dan se jibgħat is-sinjali ta’ investiment it-tajbin u jiżgura impenn politiku għat-tneħħija gradwali tal-faħam u t-tranżizzjoni tal-enerġija b’mod ġenerali. L-implimentazzjoni tal-atti legali ewlenin adottati mill-Komunità tal-Enerġija f’Novembru tal-2021 se tippermetti integrazzjoni aħjar tal-enerġija rinnovabbli, tal-ħżin u tar-rispons min-naħa tad-domanda.
L-UE se tipproponi li tintegra bis-sħiħ il-Balkani tal-Punent fis-suq intern tal-elettriku tal-UE sabiex tippermetti l-bidla fil-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u d-dekarbonizzazzjoni tal-provvista tal-enerġija fix-Xlokk tal-Ewropa. L-introduzzjoni progressiva tal-ipprezzar tal-karbonju tista’ tikkontribwixxi għal allinjament akbar mal-UE.
Azzjonijiet ewlenin:
·appoġġ għat-tiswija u r-rikostruzzjoni tal-infrastruttura tal-enerġija fl-Ukrajna;
·żieda fil-kapaċità transfruntiera sabiex in-negozjar tal-elettriku jsir possibbli;
·l-iffaċilitar tal-fluss fid-direzzjoni opposta tal-gass lejn l-Ukrajna mir-Repubblika Slovakka, l-Ungerija u l-Polonja u lejn il-Moldova u l-Ukrajna mir-Rumanija (il-pipeline Trans Balkan);
·stedina lill-Ukrajna, lill-Moldova, lill-Georgia u lill-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent sabiex jipparteċipaw fl-iskema tax-xiri tal-gass volontarju tal-UE;
·l-aċċellerazzjoni tar-riformi domestiċi u l-punti ewlenin tal-enerġija tal-Pjanijiet Ekonomiċi u ta’ Investiment għall-Balkani tal-Punent u s-Sħubija tal-Lvant, aġġustati għas-sitwazzjoni attwali, biex jitħaffef l-użu tas-sorsi rinnovabbli, tiġi żgurata tranżizzjoni tal-enerġija ekoloġika u tgħin biex titnaqqas id-dipendenza fuq il-gass Russu;
·jittieħed vantaġġ mill-qafas tal-Komunità tal-Enerġija sabiex jiġu mħeġġa miri ambizzjużi dwar l-enerġija u l-klima u riformi tas-suq, kif ukoll sabiex tingħata spinta lill-enerġija rinnovabbli u lill-effiċjenza enerġetika;
·it-tnedija tal-inizjattiva REPowerUkraine sabiex tiġi żgurata l-provvista tal-enerġija u l-bini mill-ġdid tas-settur tal-enerġija tal-Ukrajna wara l-gwerra.
4.It-tmexxija u l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni globali tal-enerġija ekoloġika u ġusta
It-tranżizzjoni lejn l-enerġija ekoloġika hija kruċjali sabiex it-tisħin globali jiġi limitat għal 1,5 gradi, sabiex tingħata spinta lit-tkabbir, jiġu pprovduti opportunitajiet u jittejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien madwar id-dinja, kif ukoll sabiex jittaffew ir-riskji tal-prezzijiet u tas-sigurtà tal-enerġija. Is-segwiment tax-xenarju ta’ 1,5 gradi jfisser 2,3 % aktar tkabbir tal-PDG sal-2030 milli biż-żamma tal-istatus quo u 85 miljun impjieg ġdid relatat mat-tranżizzjoni enerġetika.
L-UE hija impenjata li tmexxi u tħaffef it-tranżizzjoni ekoloġika globali u tappoġġa lis-sħab internazzjonali tagħha fil-proċess. Dan jinkludi ħidma flimkien dwar l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza u l-iffrankar tal-enerġija, dwar l-ekonomija ċirkolari, it-tkabbir ekoloġiku, il-protezzjoni tar-riżorsi naturali, il-materja prima kritika, teknoloġiji nodfa u infrastruttura valida għall-futur.
Il-Kummissjoni Ewropea u r-Rappreżentant Għoli tal-UE nedew il-Global Gateway, strateġija Ewropea ġdida sabiex tingħata spinta lir-rabtiet intelliġenti, nodfa u siguri fis-setturi diġitali, tal-enerġija u tat-trasport u sabiex jissaħħu s-sistemi tas-saħħa, tal-edukazzjoni u tar-riċerka madwar id-dinja, f’konformità mal-Aġenda 2030 u l-Ftehim ta’ Pariġi. Il-Global Gateway – inkluża spinta qawwija għat-tranżizzjoni lejn l-enerġija ekoloġika – se titwettaq permezz ta’ approċċ ta’ Tim Ewropa, li jlaqqa’ flimkien lill-UE u lill-Istati Membri tagħha mal-istituzzjonijiet finanzjarji u tal-iżvilupp tagħhom, inklużi l-BEI u l-BERŻ sabiex jiġu ingranati sa EUR 300 biljun ta’ investimenti bejn l-2021 u l-2027.
L-UE tappoġġa t-tranżizzjoni ekoloġika globali wkoll permezz tal-finanzjament tagħha għall-klima. 30 % tal-pakkett tal-UE dwar l-għajnuna għall-iżvilupp jiġi mgħoddi lejn l-indirizzar tat-tibdil fil-klima, inkluż fis-settur tal-enerġija. L-UE hija probabbilment l-akbar kontributur għall-impenn globali tal-aktar nazzjonijiet żviluppati se tipprovdi USD 100 biljun kull sena għall-finanzjament klimatiku u se tkompli tinvolvi sħab oħrajn sabiex dawn jagħmlu l-istess.
Sabiex tirnexxi, it-tranżizzjoni ekoloġika trid tkun ġusta u ma tiddiskriminax soċjalment. Speċjalment fil-kuntest ta’ rkupru bil-mod, turbolenza ekonomika u l-konsegwenzi globali tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna, l-aspetti soċjali tat-tiswir mill-ġdid tas-sistemi tal-enerġija jridu jkunu ċentrali għat-tranżizzjoni. Din hija prijorità għall-UE u parti integrali mill-politika esterna tagħna dwar l-enerġija. Minn naħa waħda, dan ifisser li jitnaqqas l-impatt soċjali u ekonomiku tat-tneħħija gradwali tal-fjuwils fossili (b’mod partikolari l-faħam) u min-naħa l-oħra, jiġu offruti opportunitajiet ġodda permezz ta’ teknoloġiji ekoloġiċi (il-Kapitolu 4.1), filwaqt li jiġu indirizzati kwistjonijiet bħall-aċċess għall-enerġija, is-sussidji għall-fjuwils fossili, l-iżvilupp tal-ħiliet u l-effetti distributtivi tat-tranżizzjoni.
Filwaqt li l-faħam ma huwiex l-uniku fjuwil fossili, huwa l-aktar wieħed li jniġġes u huwa responsabbli għal 40 % tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tad-dinja. Għalhekk huwa fil-qalba tal-isforzi ta’ tranżizzjoni ġusta tal-UE li jiffokaw b’mod partikolari fuq l-akbar pajjiżi li jikkunsmaw il-faħam.
B’segwitu għall-COP26, l-UE, flimkien mal-Istati Membri tagħha, Franza u l-Ġermanja, kif ukoll is-sħab internazzjonali tagħha, l-Istati Uniti u r-Renju Unit, qiegħda timplimenta sħubija għal tranżizzjoni ġusta mal-Afrika t’Isfel b’baġit ta’ USD 8,5 biljun sabiex titħaffef id-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija bl-enfażi fuq it-tneħħija gradwali tal-faħam u t-tnaqqis tal-kostijiet tal-adattament soċjali tal-pajjiż. L-UE qiegħda tesplora l-possibbiltà li tikkonkludi sħubijiet għal tranżizzjoni ġusta ma’ sħab oħrajn bħall-Vjetnam, l-Indoneżja u l-Indja.
F’konformità mal-ambizzjonijiet iddikjarati taċ-Ċina sabiex tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq il-faħam u tagħmel progress lejn l-għan tagħha tan-newtralità karbonika sal-2060, il-Pjattaforma ta’ Kooperazzjoni għall-Enerġija bejn l-UE u ċ-Ċina (ECECP) u d-Djalogu annwali ta’ livell għoli dwar l-Enerġija bejn l-UE u ċ-Ċina jiffokaw fuq is-swieq tal-karbonju, is-sistemi tal-enerġija, l-enerġiji rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika u l-kooperazzjoni kummerċjali. L-UE stabbiliet ukoll djalogi dwar ix-xogħol u l-politika soċjali mal-Indja, maċ-Ċina u mal-viċinat tan-Nofsinhar fi ħdan l-Unjoni għal Pjattaforma Reġjonali Mediterranja dwar l-Impjiegi u x-Xogħol. L-UE tipprovdi wkoll appoġġ għat-tneħħija gradwali tal-faħam fil-Balkani tal-Punent u fl-Ukrajna permezz tal-inizjattiva tagħha “Reġjuni tal-Faħam fi Tranżizzjoni”.
Azzjonijiet ewlenin:
·taċċellera t-tranżizzjoni globali tal-enerġija ekoloġika billi tiffaċilita l-investimenti sostenibbli u l-konnettività permezz tal-Global Gateway;
·kollaborazzjoni dwar tranżizzjoni ġusta u tneħħija gradwali tal-faħam mal-pajjiżi sħab tal-UE, inkluż fil-viċinat tal-UE;
·ħidma sabiex jiġi żgurat l-impenn globali ta’ USD 100 biljun fis-sena għall-finanzjament tal-klima u l-użu tal-kontribuzzjoni tal-UE sabiex tiġi appoġġata tranżizzjoni ekoloġika u ġusta;
·l-implimentazzjoni tas-sħubija konġunta għal tranżizzjoni enerġetika mal-Afrika t’Isfel u l-esplorazzjoni tal-possibbiltà li jiġu ffurmati aktar sħubijiet globali skont dan il-mudell;
·l-implimentazzjoni tal-inizjattiva “Reġjuni tal-Faħam fi Tranżizzjoni” fl-Ukrajna u fil-Balkani tal-Punent;
·l-allinjament u l-implimentazzjoni ta’ inizjattivi globali sabiex jintemmu s-sussidji għall-fjuwils fossili u l-involviment ma’ pajjiżi li jiddependu ħafna fuq l-enerġija mill-faħam sabiex jinkiseb dan;
·ħidma mal-IEA, IRENA u l-ILO biex titkompla tranżizzjoni ġusta u inklużiva globalment.
4.1.Il-promozzjoni tat-teknoloġiji rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika fil-pajjiżi sħab
L-elettriku bbażat fuq ir-riħ u x-xemx issa huwa l-orħos għażla tal-enerġija fil-biċċa l-kbira tar-reġjuni tad-dinja. F’dinja ta’ 1,5 gradi, l-enerġija rinnovabbli tista’ tirrappreżenta 90 % tal-produzzjoni globali tal-enerġija sal-2050. Is-swieq globali se jiswew madwar EUR 24 triljun għall-enerġija rinnovabbli u EUR 33 triljun għall-effiċjenza enerġetika sal-2050. Dan jirrappreżenta opportunità kbira għall-ekonomija tad-dinja.
Iż-żieda tal-enerġija rinnovabbli se tbiddel id-dinamika tas-sistema globali tal-enerġija. Filwaqt li r-riżorsi tal-idrokarbur kienu kkonċentrati fi ftit pajjiżi, kull nazzjon għandu l-potenzjal li jiżviluppa sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u jipparteċipa fil-kummerċ tal-enerġija. Illum, madwar 80 % tal-popolazzjoni dinjija tgħix f’pajjiżi li huma importaturi netti tal-enerġija. Dan huwa mistenni li jinbidel.
L-UE, li tirrappreżenta 9 % tal-emissjonijiet globali, għandha interess qawwi li twassal għall-użu tal-enerġija rinnovabbli u ttejjeb l-effiċjenza enerġetika madwar id-dinja. Sabiex titħaffef l-implimentazzjoni tal-fotovoltajċi, il-Kummissjoni Ewropea qiegħda tippubblika Strateġija Solari Ewropea flimkien mal-istrateġija attwali.
It-tnedija effiċjenti ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u ż-żieda fl-effiċjenza enerġetika jirrikjedu “approċċ tas-sistema” usa’ li jqis il-produzzjoni, it-trażmissjoni u l-konsum tal-elettriku b’mod ġenerali. L-installazzjoni tal-kapaċità tal-enerġija rinnovabbli hija l-aktar effettiva meta tkun integrata fi swieq reġjonali miftuħa u flessibbli. L-UE kienet l-ewwel attur fil-ħolqien ta’ suq tal-enerġija integrat kbir u l-esperjenza tagħna tista’ tgħin lis-sħab internazzjonali jaċċelleraw it-tranżizzjoni tagħhom.
Ħafna pajjiżi fil-Balkani tal-Punent, fis-Sħubija tal-Lvant u fil-Viċinat tan-Nofsinhar qegħdin iżidu gradwalment l-użu tal-enerġija rinnovabbli fir-reġjun tagħhom. Pajjiżi bħall-Indja u l-Marokk diġà stabbilew miri ambizzjużi għalihom infushom għall-użu tal-enerġija rinnovabbli, implimentati u msaħħa aktar skont is-Sħubija dwar l-Enerġija Nadifa u l-Klima bejn l-UE u l-Indja u s-Sħubija Ekoloġika bejn l-UE u l-Marokk. Għaddejja ħidma simili fis-sħubija tagħna maċ-Ċina (inkluż dwar Sistemi ta’ Skambju tal-Emissjonijiet ibbażati fuq is-sistema tal-UE).
Il-kooperazzjoni fl-enerġija ġusta u reċiproka mal-Afrika hija prijorità importanti, kemm sabiex jiġi żgurat l-aċċess għall-enerġija għal 570 miljun persuna li bħalissa ma għandhomx elettriku fl-Afrika sub-Saħarjana, kif ukoll sabiex jiġu appoġġati investimenti f’sistemi tal-enerġija sostenibbli u kummerċ tal-idroġenu rinnovabbli, ladarba jiġu koperti l-ħtiġijiet lokali. Sal-2030, l-Inizjattiva Afrikana dwar l-Enerġija Ekoloġika għandha l-għan li tappoġġa l-użu ta’ mill-anqas 50 GW ta’ elettriku rinnovabbli, li jipprovdi mill-anqas 100 miljun persuna b’aċċess għall-elettriku. Sabiex jintlaħaq dan l-għan, l-ingranaġġ tal-investimenti tas-settur privat se jkun kruċjali.
Taħt l-inizjattiva Global Gateway, l-UE se timmobilizza EUR 2,4 biljun f’għotjiet għall-Afrika sub-Saħarjana u EUR 1,08 biljun għall-Afrika ta’ Fuq sabiex tappoġġa l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika, it-tranżizzjoni ġusta u l-ekoloġizzazzjoni tal-ktajjen tal-valur lokali. Dan se jappoġġa wkoll il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Irkupru Ekoloġiku tal-Unjoni Afrikana li jfittex li jżid il-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli b’mill-anqas 300 GW addizzjonali sal-2030.
L-aċċellerazzjoni tal-użu tal-enerġija rinnovabbli madwar id-dinja tippreżenta wkoll opportunità sabiex jissaħħu r-relazzjonijiet kummerċjali. Sabiex jiżviluppaw il-potenzjal tagħhom ta’ enerġija rinnovabbli prodotta fil-pajjiż stess, il-biċċa l-kbira tal-pajjiżi fid-dinja jeħtieġu aċċess għal teknoloġiji innovattivi, għarfien u kapital u l-industrija tat-teknoloġija ekoloġika tal-UE tinsab f’pożizzjoni tajba sabiex tkun sieħeb f’dawk l-isforzi. Nofs l-enerġija eolika tad-dinja ġejja minn turbini manifatturati fl-Ewropa. Il-kumpaniji tal-UE huma minn ta' quddiem nett f’segmenti importanti tal-industriji tal-fotovoltajċi, tal-idroġenu u tal-pompi tas-sħana u qegħdin ilaħħqu mal-Asja fit-teknoloġiji tal-batteriji, bis-saħħa tal-Alleanza Ewropea tal-Batteriji.
Sabiex tirnexxi u tikber aktar, l-industrija tat-teknoloġija ekoloġika jeħtieġ li tkun tista’ tibbaża fuq qafas regolatorju stabbli, kompetizzjoni ġusta, investimenti suffiċjenti, u kundizzjonijiet fiskali ekwi – dan huwa daqstant importanti u ta’ benefiċċju għall-UE u għall-atturi lokali. Il-politika esterna dwar l-enerġija trid taħdem id f’id mal-politika industrijali u kummerċjali tal-UE, filwaqt li tiżgura l-aċċess għas-suq għall-industrija tagħna u tindirizza l-isfidi permezz tal-Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles u azzjoni ta’ infurzar.
L-iżvilupp ta’ relazzjonijiet bejn in-negozji jeħtieġ attenzjoni kostanti: l-avvenimenti tan-networking tan-negozju organizzati taħt il-Kunsill tal-Enerġija tal-UE u tal-Istati Uniti, l-aktar reċentement dwar it-teknoloġija eolika lil hinn mill-kosta, huma mudell li għandu jiġi rreplikat. Madwar l-Asja (pereżempju fir-Repubblika tal-Korea u t-Tajwan) ġew stabbiliti sabiex joffru opportunitajiet ġodda ta’ negozju lill-kumpaniji tat-teknoloġija ekoloġika tal-UE.
L-istrumenti ta’ tneħħija tar-riskji u ta’ esportazzjoni ta’ kreditu huma wkoll kruċjali sabiex jippermettu d-dħul fi swieq ġodda. Il-kumpaniji tal-UE tat-teknoloġija nadifa jikkompetu dejjem aktar ma’ kumpaniji barranin li jirċievu appoġġ finanzjarju dirett mill-gvernijiet tagħhom. Il-Kummissjoni se tiżviluppa strateġija tal-UE għal krediti għall-esportazzjoni li hija ta’ benefiċċju għall-kumpaniji tat-teknoloġija ekoloġika sabiex ittejjeb il-kundizzjonijiet ekwi għan-negozji tal-UE fis-swieq ta’ pajjiżi mhux tal-UE. Il-Kummissjoni qed tfittex ukoll li temenda r-regoli tal-OECD biex tipprovdi aktar inċentiv għall-appoġġ tal-kreditu għall-esportazzjoni għal teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-klima.
Azzjonijiet ewlenin:
·l-aċċellerazzjoni tal-introduzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika madwar id-dinja, inkluż fil-Balkani tal-Punent, fl-Afrika, fil-Mediterran u fl-Indo-Paċifiku;
·l-implimentazzjoni tal-Inizjattiva tal-Enerġija Ekoloġika bejn l-UE u l-Afrika ta’ benefiċċju reċiproku;
·l-appoġġ għat-tranżizzjoni ekoloġika fl-Asja Ċentrali permezz tal-Inizjattiva Tim Reġjonali Ewropa dwar l-ambjent/l-enerġija/l-ilma;
·żieda fl-introduzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fl-ibliet u fil-muniċipalitajiet rurali, pereżempju permezz tal-missjoni ta’ Tranżizzjoni Urbana tal-Innovazzjoni tal-Missjoni;
·l-avvanz ta’ teknoloġiji nodfa fil-kuntest tal-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija (TTC) mal-Istati Uniti;
·l-iżvilupp ta’ strateġija tal-UE għall-kreditu għall-esportazzjoni.
4.2.Kooperazzjoni dwar ir-riċerka u t-teknoloġija
Ħafna mit-teknoloġiji meħtieġa sabiex tinkiseb dekarbonizzazzjoni sħiħa tal-ekonomija globali għadhom ma humiex maturi jew kompetittivi mas-sħana u l-enerġija bbażati fuq il-fjuwils fossili. Il-kooperazzjoni internazzjonali hija essenzjali sabiex tiżdied il-veloċità tal-innovazzjoni u l-użu tal-enerġija ekoloġika, filwaqt li jitnaqqsu l-kostijiet tagħhom, b’mod partikolari għall-enerġija rinnovabbli u l-idroġenu rinnovabbli. Oqsma oħra ta’ riċerka ewlenin għal tranżizzjoni xprunati mill-innovazzjoni jinkludu l-iżvilupp ta’ grids tal-enerġija intelliġenti, ċibersigurtà u flessibbli, ħażna ta’ enerġija fit-tul, materja prima sostenibbli, reatturi modulari żgħar u fjuwils sostenibbli għall-industrija u t-trasport.
Billi l-enerġija rinnovabbli u l-idroġenu mhux se jkunu jistgħu jissostitwixxu l-fjuwils fossili kollha fit-taħlita tal-enerġija, it-tneħħija tal-karbonju se tkun meħtieġa wkoll, b’mod partikolari f’setturi industrijali fejn l-elettrifikazzjoni jew l-għażliet ibbażati fuq l-idroġenu ma humiex kosteffettivi. L-UE se tikkoopera mal-ġirien tagħha u ma’ pajjiżi oħrajn biex iġġib fis-swieq globali soluzzjonijiet innovattivi ta’ effiċjenza enerġetika b'konsum żero, kif ukoll teknoloġiji bħall-użu u l-ħżin tal-qbid tal-karbonju (CCUS).
L-UE se tkompli tappoġġa l-kooperazzjoni internazzjonali u l-inizjattivi multilaterali f’konformità mal-approċċ globali tagħha għar-riċerka u l-innovazzjoni. Il-Kummissjoni se tipprovdi riżorsi għall-kooperazzjoni internazzjonali minn Orizzont Ewropa, il-programm ta’ finanzjament pubbliku tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni. L-UE se ssaħħaħ ukoll l-involviment ma’ inizjattivi internazzjonali ewlenin, bħall-Missjoni Innovazzjoni u l-Forum Ministerjali dwar l-Enerġija Nadifa, sabiex flimkien jiġu żviluppati s-soluzzjonijiet tal-enerġija ekoloġika tal-futur.
Azzjonijiet ewlenin:
·l-iżvilupp ta’ tekniki ta’ sekwestru u ħżin tas-CO2 sal-maturità tas-suq, inkluż f’kooperazzjoni man-Norveġja;
·it-tkomplija tas-Sħubija Konġunta fit-Tul bejn l-UE u l-Unjoni Afrikana għar-Riċerka u l-Innovazzjoni dwar l-Enerġija Rinnovabbli u l-estensjoni tal-ambitu tagħha għall-idroġenu rinnovabbli.
4.3.Niżguraw l-aċċess għall-materja prima kritika
Filwaqt li l-UE hija determinata li ttemm id-dipendenza tagħha fuq l-enerġija Russa, hija daqstant ieħor determinata li tevita dipendenzi ġodda fil-futur. Hekk kif id-domanda għall-fjuwils fossili qiegħda tonqos, id-domanda akbar għall-materja prima, inkluż elementi tal-materjali tal-art rari u metalli rari tista’ twassal għal sfidi ġodda fil-provvista matul it-tranżizzjoni enerġetika. Skont l-istudju ta’ prospettiva dwar il-materja prima kritika fit-teknoloġiji u s-setturi, id-domanda għall-materja prima kritika meħtieġa fis-settur tal-enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u l-kostijiet tagħhom se jiżdiedu b’mod sinifikanti sal-2050. L-UE tiddependi f’dan is-settur primarjament fuq l-elementi tal-materjali tal-art rari, il-litju, il-manjeżju, in-nijobju, il-ġermanju, il-borati u l-iskandju li wħud minnhom ma jistgħux jiġu akkwistati domestikament.
Sabiex ikomplu javvanzaw fit-tranżizzjoni tal-enerġija tagħha, il-kumpaniji tal-UE se jkollhom jakkwistaw dawn il-materjali fi swieq ristretti tal-komoditajiet jew jissostitwixxuhom fit-tul permezz ta’ proċessi industrijali ġodda. Rimedji potenzjali sabiex tiġi mminimizzata d-dipendenza futura tal-UE f’dan il-qasam strateġiku jinkludu aktar diversifikazzjoni tal-ktajjen tal-provvista globali, filwaqt li jiġu prijoritizzati l-miżuri tal-effiċjenza enerġetika, l-inċentivazzjoni ta’ investimenti fit-tul f’attivitajiet ġodda ta’ estrazzjoni u raffinar fl-UE kif ukoll żieda fl-isforzi taċ-ċirkolarità sabiex jiġi żgurat li l-materjali jinżammu fl-ekonomija għall-itwal żmien possibbli u li l-iskart jiġi riċiklat.
Il-Kummissjoni se tintensifika l-ħidma fuq il-provvista ta’ materja prima kritika u se tħejji proposta leġiżlattiva. Din l-inizjattiva se timmira li ssaħħaħ il-katina tal-valur Ewropea permezz tal-identifikazzjoni ta’ riżorsi minerali u ta’ proġetti ta’ materja prima fl-interess strateġiku Ewropew, filwaqt li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali.
L-UE diġà stabbiliet sħubijiet sostenibbli dwar il-katina tal-valur tal-materja prima mal-Kanada u l-Ukrajna. Sabiex tkompli tiddiversifika l-ktajjen tal-provvista tagħha, il-Kummissjoni qiegħda taħdem sabiex tistabbilixxi sħubijiet addizzjonali tal-katina tal-valur tal-materja prima ta’ benefiċċju reċiproku fl-Afrika (eż. in-Namibja), l-Amerika Latina, il-Balkani tal-Punent u fl-Awstralja, permezz ta’ ftehimiet kummerċjali jew Memoranda ta’ Qbil.
Mill-anqas fuq terminu medju, l-aċċess għal provvisti diversifikati sew mis-swieq internazzjonali se jkun kruċjali sabiex tiġi żgurata r-reżiljenza. Il-politika kummerċjali tal-UE għandha rwol ewlieni f’dan ir-rigward, billi tiżgura aċċess miftuħ għall-provvisti u billi tevita distorsjonijiet tas-suq permezz tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet kummerċjali. Il-Kapitoli dwar l-Enerġija u l-Materja Prima dwar il-Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles(FTAs) tal-UE għandhom rwol ċentrali f’dan.
Azzjonijiet ewlenin:
·l-istabbiliment ta’ sħubijiet ta’ benefiċċju reċiproku tal-katina tal-valur tal-materja prima, lil hinn mill-Ukrajna u l-Kanada;
·it-tisħiħ tal-kooperazzjoni dwar il-ktajjen tal-valur tal-materja prima man-Norveġja taħt l-Alleanza Ekoloġika bejn l-UE u n-Norveġja;
·it-tisħiħ tal-użu tal-għodod tal-politika ekonomika u kummerċjali tal-UE sabiex jiġi żgurat l-aċċess mhux imfixkel għas-swieq internazzjonali;
·il-promozzjoni tal-effiċjenza u ċ-ċirkolarità tar-riżorsi globali, b’mod partikolari permezz ta’ miżuri ta’ diżinn tal-prodott;
·ħidma ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OECD, l-AIE u IRENA dwar il-ktajjen tal-provvista għall-materja prima kritika użata fit-tranżizzjoni tal-enerġija.
5.L-istabbiliment tal-pedamenti tas-sistema globali tal-enerġija l-ġdida
5.1.It-tisħiħ ta’ alleanzi stabbiliti, il-bini ta’ sħubijiet ġodda
Is-sistema globali l-ġdida tal-enerġija ma tfissirx sempliċiment li l-fjuwils fossili jiġu ssostitwiti bl-enerġija rinnovabbli, se tkun fundamentalment u strutturalment differenti minn dik tal-lum. Il-kollaborazzjoni u s-sħubijiet se jkunu kruċjali għall-mod kif tiffunzjona. Hekk kif l-UE tistinka sabiex tagħmel it-tranżizzjoni ekoloġika globali realtà, se tilħaq, tisma’ u taħdem mad-dinja kollha.
IRENA: Bidliet fil-valur tal-kummerċ fil-prodotti tal-enerġija, mill-2020 sal-2050
L-UE se tkompli taħdem flimkien mal-Istati Uniti, li magħhom il-prijoritajiet huma allinjati sew fl-ispettru sħiħ tal-politika tal-enerġija. Permezz tal-Kunsill tal-Enerġija bejn l-UE u l-Istati Uniti u f’fora internazzjonali, l-UE se tagħmel ħilitha sabiex taffettwa l-bidla pożittiva fix-xenarju globali tal-enerġija. Ir-relazzjoni tal-enerġija mal-Kanada aċċellerat b’mod sinifikanti, billi tibni fuq id-Djalogu ta’ Livell Għoli eżistenti dwar l-Enerġija.
Kemm il-Viċinat tal-Lvant kif ukoll dak tan-Nofsinhar se jkomplu jkunu kruċjali għall-UE. Ir-relazzjonijiet tal-enerġija mal-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant se jkollhom bżonn jissaħħu u jiġu rieżaminati, filwaqt li jibqgħu ffokati fuq is-sigurtà tal-enerġija sostenibbli u t-tranżizzjoni lejn l-enerġija ekoloġika, wara l-impenji fis-sitt Summit tas-Sħubija tal-Lvant f’Diċembru tal-2021. Ir-reżiljenza, is-sigurtà tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika tal-Ukrajna, tal-Moldova u tal-Balkani tal-Punent huma marbuta mal-UE u għalhekk huma prijorità ċentrali. Il-kooperazzjoni mat-Turkija jenħtieġ tkompli fuq id-dekarbonizzazzjoni, biex jiġi żgurat l-allinjament tal-qafas legali Tork mal-acquis tal-UE, inkluż permezz tal-Pjattaforma tal-Investiment Torka.
Fil-Viċinat tan-Nofsinhar, jenħtieġ tiġi żviluppata politika komuni dwar l-enerġija fil-Mediterran ibbażata fuq id-Dikjarazzjoni Ministerjali tal-Unjoni għall-Mediterran adottata f’Ġunju tal-2021. L-UE se tappoġġa l-kooperazzjoni reġjonali fir-reġjun tal-Lvant u tan-Nofsinhar tal-Mediterran dwar it-tranżizzjoni tal-enerġija u biex toħroġ il-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli. L-UE se tkompli ssegwi l-kooperazzjoni dwar id-dekarbonizzazzjoni inkluż dwar l-emissjonijiet tal-metan mal-fornituri kollha tal-fjuwils fossili fir-reġjun, bħall-Eġittu, l-Iżrael u l-Alġerija.
L-Afrika hija sieħba ewlenija għall-UE. Minbarra l-objettivi tal-politika ta’ kooperazzjoni, huwa mistenni impenn kummerċjali u ta’ investiment aktar b’saħħtu mal-pajjiżi Afrikani peress li dawn qegħdin isiru dejjem aktar swieq li qegħdin jikbru malajr għat-teknoloġiji tal-enerġija ekoloġika. Il-pajjiżi Afrikani jistgħu jikkontribwixxu wkoll għas-sigurtà tal-enerġija tal-UE, illum bil-provvisti taż-żejt u tal-LNG, u fil-futur permezz ta’ idroġenu ekoloġiku u fjuwils rinnovabbli kif ukoll materja prima kritika għat-tranżizzjoni tal-enerġija ekoloġika.
L-UE se tkompli taħdem ma’ sħab bħan-Norveġja, il-Ġappun, l-Awstralja, iċ-Ċilì, ir-Renju Unit u oħrajn dwar it-tranżizzjoni tal-enerġija u l-prijoritajiet rilevanti b’mod reċiproku. L-UE bħalissa qiegħda tinnegozja FTA mal-Awstralja. Bħala produttur futur sinifikanti tal-idroġenu ekoloġiku, it-tisħiħ tar-rabtiet tal-enerġija jenħtieġ ikun prijorità. Iċ-Ċilì wkoll huwa mistenni li jsir produttur kbir tal-idroġenu ekoloġiku fil-futur, kif ukoll li jipprovdi materja prima kritika bħal-litju.
Bħala parti mis-Sħubija dwar l-Enerġija Nadifa u l-Klima bejn l-UE u l-Indja, l-UE se tintensifika l-kooperazzjoni enerġetika tagħha mal-Indja b’appoġġ għall-aċċellerazzjoni tal-introduzzjoni lokali tal-enerġija rinnovabbli u d-dekarbonizzazzjoni rapida tal-industrija tagħha. L-UE se tappoġġa attivitajiet konġunti fl-oqsma tat-teknoloġija eolika lil hinn mill-kosta u l-enerġija solari u l-integrazzjoni tagħhom permezz ta’ grilji intelliġenti.
L-UE qiegħda tkompli taħdem maċ-Ċina fuq id-dekarbonizzazzjoni, ir-riforma tas-suq tal-enerġija u sabiex tagħmel is-sistema tal-enerġija aktar effettiva u effiċjenti. Il-kooperazzjoni se tiffoka fuq is-sistemi ta’ negozjar tal-emissjonijiet, is-sistemi tal-elettriku, l-immudellar tal-grilja, il-finanzjament tal-effiċjenza enerġetika u l-kooperazzjoni kummerċjali.
Kif stipulat fil-Komunikazzjoni Konġunta dwar il-Golf, l-UE se taħdem mill-qrib mal-pajjiżi tal-Golf biex tippromwovi t-tranżizzjoni tal-enerġija ekoloġika, inkluż investimenti fil-Viċinat tan-Nofsinhar. Sabiex il-kooperazzjoni tagħha mal-Golf tiġi strutturata aħjar, il-Kummissjoni pproponiet li torganizza laqgħat ministerjali annwali dwar it-tranżizzjoni ekoloġika kkomplementati minn inizjattivi relatati tas-settur privat.
L-Asja Ċentrali huwa reġjun ewlieni rikk fir-riżorsi. Filwaqt li tibni fuq il-potenzjal tar-reġjun fl-enerġija solari, eolika u idroelettrika, l-UE se tħeġġeġ ir-riformi tal-Asja Ċentrali fis-settur tal-enerġija u t-tranżizzjoni lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, kif ukoll kooperazzjoni dwar materja prima kritika ma’ pajjiżi bħall-Każakistan.
5.2.Il-ġeopolitika u l-arkitettura globali tal-enerġija
L-invażjoni mir-Russja tal-Ukrajna hija tfakkira qawwija li d-dinja hija mmarkata minn rivalitajiet ewlenin tas-setgħa ġeopolitika u ekonomika. Jekk ma jkunux kontrobilanċjati, ir-relazzjonijiet bejn is-setgħat ewlenin jistgħu jsiru dejjem aktar konfrontattivi u unilateralisti, u jwasslu għal viżjonijiet u aġendi li jikkompetu.
It-tranżizzjoni globali tal-enerġija ekoloġika tista’ tappoġġa lill-UE fl-ilħuq tal-objettivi ġeopolitiċi usa’ tagħha sabiex issaħħaħ ir-reżiljenza u l-awtonomija strateġika miftuħa. Il-Kummissjoni Ewropea u r-Rappreżentant Għoli se jippromwovu l-objettivi tal-enerġija tal-UE billi jsaħħu r-rwol tad-diplomazija dwar l-enerġija fil-politika barranija u tas-sigurtà. Dan se jirrikjedi t-tisħiħ tal-mekkaniżmi ta’ monitoraġġ, prospettiva u valutazzjoni tal-implikazzjonijiet strateġiċi tat-tranżizzjoni globali tal-enerġija fuq il-pajjiżi sħab.
L-indirizzar effettiv tal-isfidi tat-tranżizzjoni tal-enerġija globali jeħtieġ fiduċja u kooperazzjoni fi ħdan il-komunità internazzjonali. L-UE se ssaħħaħ l-azzjoni multilaterali tagħha b’appoġġ għall-objettivi tal-UE u l-impenji globali bbażati fuq il-prinċipji ta’ multilateraliżmu bbażat fuq ir-regoli u effettiv stabbiliti fil-Komunikazzjoni Konġunta tal-2021 dwar it-tisħiħ tal-kontribut tal-UE għal multilateraliżmu ibbażat fuq ir-regoli. Huma meħtieġa sħubijiet imsaħħa fi ħdan in-NU, il-G20 u l-G7, u kooperazzjoni aktar mill-qrib mal-Istituzzjonijiet Internazzjonali ta’ Finanzjament.
L-organizzazzjonijiet u l-fora multilaterali tal-enerġija bħall-IRENA, l-AIE, il-Komunità tal-Enerġija, l-Alleanza Solari Internazzjonali, il-Forum Ministerjali dwar l-Enerġija Nadifa u Missjoni Innovazzjoni, il-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija, kollha għandhom responsabbiltà ewlenija fil-promozzjoni tat-tranżizzjoni enerġetika globalment. Xi organizzazzjonijiet, bħall-Karta tal-Enerġija, għandhom bżonn urġenti ta’ modernizzazzjoni profonda sabiex jiġu allinjati mal-għanijiet tal-2050, u l-UE qiegħda tindirizza dan b’mod attiv. Jekk ma tkunx tista’ tinkiseb riforma suffiċjenti tat-Trattat tal-Karta tal-Enerġija, l-UE se tikkunsidra li tirtira s-sħubija tagħha.
L-UE se tkompli tappoġġa rappreżentanza aktar inklużiva tal-ekonomiji emerġenti u li qegħdin jiżviluppaw fl-istituzzjonijiet internazzjonali. L-UE flimkien mal-Istati Membri tagħha bħala parti minn approċċ ta’ Tim Ewropa se tikkontribwixxi dejjem aktar għat-tmexxija u għat-tfassil ta’ deċiżjonijiet inklużivi permezz ta’ parteċipazzjoni akbar fil-korpi governattivi tal-organizzazzjonijiet rilevanti. L-UE jenħtieġ ukoll tiżen il-benefiċċji li taġġorna l-preżenza kollettiva tagħha għal sħubija sħiħa fil-fora tal-enerġija kkunsidrati bħala ewlenin u strateġiċi għall-avvanz tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u ta’ din l-Istrateġija.
Barra minn hekk, l-UE se ssaħħaħ il-kooperazzjoni fi ħdan organizzazzjonijiet multilaterali u reġjonali u se tfittex involviment aktar mill-qrib mal-Unjoni għall-Mediterran, mal-Unjoni Afrikana u mal-aġenziji tagħha, mal-Organizzazzjoni Latino-Amerikana tal-Enerġija (OLADE) jew mal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN) sabiex tindirizza sfidi komuni u taħdem flimkien fil-livell internazzjonali.
Azzjonijiet ewlenin:
·monitoraġġ regolari tal-impatt ġeopolitiku tat-tranżizzjoni ekoloġika;
·it-tnedija ta’ rieżami tal-involviment tal-UE f’fora internazzjonali tal-enerġija ewlenin għat-tranżizzjoni globali tal-enerġija;
·iż-żieda tad-diplomazija tal-enerġija fil-politika barranija tal-UE u tal-Istati Membri.
6.Konklużjoni
Dan huwa żmien kritiku għall-politika globali dwar l-enerġija. It-tibdil fil-klima, iċ-ċaqliq ġeopolitiku, l-iżviluppi teknoloġiċi u ż-żieda fid-domanda globali għall-enerġija joħolqu ambjent ta’ sfida u li jinbidel malajr li jirrikjedi li s-sistemi tal-enerġija u r-relazzjonijiet tagħna jiġu adattati.
Barra minn hekk, l-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna għandha konsegwenzi estensivi għas-sigurtà tal-enerġija mhux biss tal-UE, iżda tad-dinja kollha. L-azzjonijiet tar-Russja wasslu għal volatilità bla preċedent tal-prezzijiet fis-swieq tal-enerġija u enfasizzaw il-ħtieġa għal sħubijiet ibbażati fuq il-fiduċja u fuq għanijiet kondiviżi fit-tul.
It-tranżizzjoni lejn l-enerġija ekoloġika hija l-uniku mod kif tiġi żgurata simultanjament enerġija sostenibbli, sigura u affordabbli madwar id-dinja. Sabiex tirnexxi, dik it-tranżizzjoni trid tkun ġusta u ma tiddiskriminax soċjalment, u ma teskludi lil ħadd. Dan ifisser mhux biss it-tneħħija gradwali tal-fjuwils fossili u tal-prattiki skaduti, iżda l-introduzzjoni gradwali tal-enerġija ekoloġika, tat-teknoloġija innovattiva, ta’ swieq aħjar u ta’ ekonomija ċirkolari. Dan jeħtieġ li jiġu indirizzati diġà minn issa r-riskji u d-dipendenzi futuri potenzjali.
It-tranżizzjoni hija opportunità għall-UE u għas-sħab tagħha sabiex jibnu flimkien sistema ġdida tal-enerġija li tkun aktar sostenibbli, aktar ugwali u aktar kollaborattiva. Din il-komunikazzjoni tistabbilixxi l-istrateġija tal-UE sabiex jintlaħaq dak l-għan.