EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52020AE1189
Opinion of the European Economic and Social Committee on ‘Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions “A new Circular Economy Action Plan For a cleaner and more competitive Europe”’ (COM(2020) 98 final)
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni ‘Pjan ta’ Azzjoni ġdid dwar l-Ekonomija Ċirkolari għal Ewropa aktar nadifa u kompetittiva’” (COM(2020) 98 final)
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni ‘Pjan ta’ Azzjoni ġdid dwar l-Ekonomija Ċirkolari għal Ewropa aktar nadifa u kompetittiva’” (COM(2020) 98 final)
EESC 2020/01189
ĠU C 364, 28.10.2020, p. 94–100
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
28.10.2020 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 364/94 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni ‘Pjan ta’ Azzjoni ġdid dwar l-Ekonomija Ċirkolari għal Ewropa aktar nadifa u kompetittiva’”
(COM(2020) 98 final)
(2020/C 364/13)
Relatur: |
Antonello PEZZINI |
Korelatur: |
Cillian LOHAN |
Konsultazzjoni |
Kummissjoni, 22.4.2020 |
Bażi legali |
Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropa |
Sezzjoni kompetenti |
Sezzjoni għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum |
Adottata fis-sezzjoni |
25.6.2020 |
Adottata fil-plenarja |
16.7.2020 |
Sessjoni plenarja Nru |
553 |
Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) |
215/2/4 |
1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
1.1. |
Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) huwa konvint li s-sostenibbiltà hija wieħed mill-pilastri tal-iżvilupp tal-Ewropa tal-ġejjieni, permezz ta’ tranżizzjoni għaqlija u parteċipattiva, appoġġjata mill-kultura tal-ekonomija ċirkolari. |
1.2. |
It-tranżizzjoni lejn modi ċirkolari tal-ekonomija Ewropea ma tistax tiġi eparata mill-kuntest soċjoekonomiku li qed ikollha tiżviluppa fih bħalissa, iżda l-isfidi tal-kriżi tas-saħħa għandhom jinbidlu f’opportunità ta’ bidu mill-ġdid, fuq pedamenti ġodda, bil-prerekwiżiti biex titħaffef il-preparazzjoni tal-modi ċirkolari l-ġodda. |
1.3. |
Il-kultura l-ġdida li tirfed l-ekonomija ċirkolari għandha tkun opportunità biex jitħaffef il-kunċett tal-kejl tal-ġid tal-entitajiet territorjali, permezz ta’ kriterji ġodda, jiġifieri lil hinn mill-PDG (1). |
1.4. |
Għandha ssir enfasi akbar fuq it-tixrid ta’ “kultura ċirkolari”, permezz tal-edukazzjoni, il-bini tal-kapaċitajiet u aktar responsabbiltà, b’mod li l-persuni jiġu mħeġġa jadattaw u jibdlu d-drawwiet u l-imġiba tagħhom ta’ kuljum. |
1.5. |
Il-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari (ECESP) jistħoqqilha tiġi msaħħa u tista’ tappoġġja inizjattivi ta’ politika differenti li jkunu ta’ għajnuna biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni lejn iċ-ċirkolarità. |
1.6. |
Il-Kumitat jilqa’ l-proposti tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari (CEAP) u jqis li l-miżuri ta’ tranżizzjoni għandhom jitqiesu sew meta jiġu mfassla l-pjani għar-rikostruzzjoni ekonomika u soċjali wara s-sitwazzjoni devastanti kkawżata mill-COVID-19. |
1.7. |
Huwa essenzjali li tiġi rikonoxxuta l-komplementarjetà li teżisti bejn it-tibdil fil-klima, il-politiki tal-ekonomija ċirkolari u r-responsabbiltà soċjali korporattiva, li jiġu enfasizzati l-karatteristiċi ċirkolari tal-enerġija fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, speċjalment fis-setturi tal-bini u tat-trasport, mingħajr ma nħallu barra l-appoġġ għall-proċessi agrikoli u għas-sistema tal-ikel, li huma meħtieġa biex titnaqqas il-ħela. |
1.8. |
Il-KESE jemmen li l-patt propost għall-ħiliet u x-xogħol fil-Fond Soċjali Ewropew Plus huwa opportunità eċċellenti biex jitwettqu l-programmi ppjanati. |
1.9. |
Il-prattika tal-ekodisinn għandha tkompli tespandi, u b’hekk tiffaċilita d-durabbiltà tal-prodotti u l-irkupru ppjanat tal-komponenti, bħala stimolu għal suq dinamiku tal-materja prima sekondarja, appoġġjat minn interventi legalment vinkolanti, b’kontenut irriċiklat obbligatorju u rintraċċar diġitali. |
1.10. |
Il-Kummissjoni, bħal fil-każ tal-“prodotti li jużaw l-enerġija”, għandha, bi ftehim mas-setturi kkonċernati, tippubblika atti delegati li jiddeterminaw il-karatteristiċi ta’ prodotti ġodda li jistgħu jsiru nutrijenti ta’ prodotti oħrajn. |
1.11. |
Il-proċess tal-istandardizzazzjoni teknika tal-prodotti sostenibbli, qabel kollox mis-setturi li jużaw ħafna riżorsi, għandu jingħata importanza partikolari fil-kuntest tas-sistema ta’ “kwalità u konformità”, billi jinvolvi l-valutazzjoni tal-konformità, bħall-użu usa’ tal-akkwisti ekoloġiċi u tal-klassifikazzjoni tal-materja prima u tal-materjal sekondarju. |
1.11.1. |
Il-korpi tal-istandardizzazzjoni nazzjonali, f’kooperazzjoni mal-korpi Ewropej (2), għandhom jiżviluppaw malajr kemm jista’ jkun rakkomandazzjonijiet (3) u standards armonizzati, sabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni lejn ekonomija funzjonali ġdida. |
1.12. |
L-implimentazzjoni prattika tal-ekonomija ċirkolari se teħtieġ kollaborazzjoni kbira mill-partijiet interessati, u l-KESE jitlob li jkun hemm politiki ċari u appoġġ finanzjarju, speċjalment fir-rigward tar-reklamar, sabiex dan ma jibqax b’karatterizzazzjoni qawwija fuq il-konsum u, filwaqt li jiġu osservati r-regoli tas-suq ħieles, jiffavorixxi l-aspetti tad-durabbiltà tal-prodotti u tal-possibbiltà tal-użu mill-ġdid. |
1.13. |
Il-KESE jqis li huwa fundamentali li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni u data aħjar dwar il-ġestjoni tal-prodotti, it-traċċabbiltà u t-trasparenza, permezz ta’ speċifikazzjonijiet tal-prodotti u ta’ teknoloġiji diġitali, li jippermettu l-fluss ta’ informazzjoni dwar il-kompożizzjoni u dwar il-possibbiltà ta’ tiswija. |
1.14. |
Il-KESE jqis li huwa opportun li jiġi promoss, permezz ta’ programmi Ewropej, l-ittestjar konkret ta’ proċessi ta’ ekonomija ċirkolari f’setturi differenti, f’numru sinifikanti ta’ bliet Ewropej, ċentri agroalimentari u żoni rurali, sabiex jiġu kapitalizzati esperjenzi sinifikanti, fi ktajjen ta’ produzzjoni u ta’ konsum, li jistgħu jintużaw bħala prattiki tajbin. |
1.15. |
Il-KESE jemmen li għandu jiġi riservat spazju wiesa’ għall-atturi pubbliċi u privati, fil-livell tal-prossimità territorjali, li jistgħu jaqdu rwol kruċjali biex jiġu ffaċċjati l-opportunitajiet ġodda, billi jiżviluppaw sħubijiet pubbliċi-privati, li jipproduċu eżempji ta’ “responsabbiltà soċjali territorjali” (4) u ta’ responsabbiltà soċjali korporattiva, immirati lejn il-prinċipji taċ-ċirkolarità kollaborattiva. |
1.16. |
Fl-aħħar nett, il-KESE jitlob li l-azzjonijiet kollha proposti jkunu soġġetti għal valutazzjonijiet tal-impatt xierqa li jqisu l-implikazzjonijiet ambjentali, soċjali u ekonomiċi. |
2. Kuntest soċjoekonomiku — lejn ekonomija ċirkolari Ewropea
2.1. |
L-intrapriżi u l-konsumaturi qegħdin jirrikonoxxu dejjem aktar il-ħsara għall-iżvilupp sostenibbli kkawżata mill-mudelli ekonomiċi lineari adottati s’issa, ikkaratterizzati minn konsum għoli ta’ materjali u riżorsi, bl-użu ta’ tekniki ta’ obsolexxenza programmata u bl-inċentivi għax-xiri ta’ prodotti dejjem ġodda. |
2.2. |
Fl-2019, aktar minn 92 biljun tunnellata ta’ materjal ġew estratti u pproċessati, dawn ikkontribwew għal madwar nofs l-emissjonijiet globali ta’ CO2 (5), kif ukoll ħolqu problemi sinifikanti fuq l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem. |
2.2.1. |
L-estrazzjoni u l-ipproċessar tar-riżorsi jikkawżaw aktar minn 90 % tat-telfien globali tal-bijodiversità (6). |
2.2.2. |
Madwar 20 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra huwa kkawżat mill-estrazzjoni u l-ipproċessar ta’ metalli u minerali mhux metalliċi (7). |
2.2.3. |
Barra minn hekk, l-UE jkollha timporta, bi spiża konsiderevoli, il-parti l-kbira tal-ħtiġijiet tagħha ta’ materja prima. |
2.3. |
L-ekonomija ċirkolari, li tippromovi:
li tista’ tiżviluppa ekonomija funzjonali, li tista’ ġġib benefiċċji konsiderevoli għas-soċjetà. |
2.4. |
Fil-preżent, 8,6 % biss tal-attività dinjija timxi fuq il-mudell ċirkolari. Madankollu, it-tranżizzjoni lejn tali dimensjoni teħtieġ kooperazzjoni kbira mill-pubbliku u mill-privat. |
2.5. |
It-tranżizzjoni tal-ekonomija Ewropea lejn il-modi ċirkolari ma tistax tiġi sseparata mill-kuntest soċjoekonomiku li qed ikollha tiżviluppa fih bħalissa, f’mument fejn il-pandemija tal-coronavirus ikkawżat l-agħar reċessjoni ekonomika minn wara d-Depressjoni l-Kbira tal-1929. |
2.5.1. |
Minħabba l-COVID-19, il-kumpaniji qegħdin jiffaċċjaw telf ta’ dħul u ġew interrotti l-ktajjen ta’ provvista, filwaqt li l-għeluq ta’ fabbriki u l-qgħad qegħdin jinfirxu ma’ kullimkien. |
2.6. |
It-tliet tipi ta’ riskji ta’ bħalissa — pandemiji mhux ikkontrollati, proġetti ta’ politika ekonomika insuffiċjenti, u “iċ-ċinju iswed” ġeopolitiku (avveniment assolutament mhux mistenni) — jistgħu jitfgħu lill-ekonomija globali f’depressjoni kontinwa, proprju waqt li l-komponenti kollha tas-soċjetà Ewropea qegħdin isiru konxji tal-fatt li għal żvilupp ekonomiku sostenibbli huwa meħtieġ li jintużaw modi li jqisu fl-istess ħin l-aspett teknoloġiku, iż-żieda fil-produttività u użu aktar effiċjenti tar-riżorsi. |
2.7. |
Min-naħa l-oħra, l-isfidi li qiegħda tiffaċċja d-dinja jistgħu jinbidlu f’opportunità kbira, biex nerġgħu nibdew b’entużjażmu għal żvilupp sostenibbli, fuq pedamenti ġodda, li jkunu kapaċi jsibu l-kundizzjonijiet biex iħaffu l-ippjanar tal-modi ċirkolari. |
2.8. |
Il-KESE esprima ruħu kemm-il darba dwar il-ħtieġa ta’ tkabbir sostenibbli u inklużiv. Flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, nieda l-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari (ECESP) (8), fejn enfasizza li “minkejja s-suċċessi li nkisbu s’issa, hemm ostakli ċari għall-kisba tal-ekonomija ċirkolari”. |
2.9. |
Kif tenna l-grupp ta’ koordinazzjoni tal-ECESP, it-tranżizzjoni lejn ekonomija inklużiva, newtrali għall-klima u ċirkolari għandha tibda mil-lum (9). |
2.10. |
Fis-6 ta’ April 2020, il-KESE adotta dikjarazzjoni konġunta fejn jenfasizza li “f’dawn iż-żminijiet ta’ inċertezza kbira — pjan Ewropew komprensiv ta’ rkupru ekonomiku biss jippermetti li jiġu indirizzati bl-aħjar mod il-konsegwenzi tal-pandemija tal-COVID-19 u tinbena mill-ġdid ekonomija Ewropea aktar sostenibbli u reżiljenti”. |
3. Il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea
3.1. |
Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari l-ġdid (CEAP) jistabbilixxi għadd ta’ inizjattivi ġodda li jkopru ċ-ċiklu sħiħ tad-disinn u tal-ħajja tal-prodotti, li jippermettu liċ-ċittadini u lin-negozji jipparteċipaw bis-sħiħ fl-ekonomija ċirkolari. |
3.2. |
Bħala parti mill-istrateġija industrijali tal-UE, qegħdin jiġu proposti miżuri sabiex:
Il-pjan jinkludi madwar 35 azzjoni matul il-perjodu ta’ tliet snin, min-nofs l-2020 sa nofs l-2023, b’inizjattivi fl-oqsma tal-elettronika, tal-iskart, u fis-servizzi għan-nies u l-ambjent. |
4. Kummenti ġenerali
4.1. |
Il-KESE jinsab konvint li s-sostenibbiltà hija waħda mill-pilastri tal-iżvilupp tal-Ewropa tal-ġejjieni u li, permezz ta’ tranżizzjoni għaqlija u parteċipattiva lejn l-ekonomija ċirkolari, iċ-ċittadini, il-konsumaturi, l-intrapriżi u l-ħaddiema jkunu jistgħu, permezz ta’ investimenti qawwija, jilqgħu għall-isfida u jikkontribwixxu mhux biss għar-rispett tal-ambjent, iżda wkoll għall-iżvilupp ta’ idea ta’ soċjetà miftuħa u inklużiva, li tissalvagwardja r-riżorsi għall-ġenerazzjonijiet futuri. |
4.1.1. |
B’mod partikolari, il-proċessi agrikoli u s-sistema tal-ikel jistgħu jibbenefikaw ħafna mill-ekonomija ċirkolari sabiex tonqos il-ħela u jiġi żgurati benesseri taċ-ċittadini aħjar. |
4.1.2. |
Se jkun hemm bżonn ta’ investimenti qawwija biex jiġu żviluppati teknoloġiji ekoloġiċi, fertilizzanti organiċi ġodda u l-bijometan. |
4.2. |
Il-Kumitat jilqa’ s-sensiela ta’ miżuri leġislattivi u ta’ politika proposti fis-CEAP u jqis li l-miżuri ta’ tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari għandhom jitqiesu sew, speċjalment wara s-sitwazzjoni devastanti kkawżata mill-COVID-19. |
5. Koerenza fil-livell Ewropew
5.1. |
Aħna nemmnu li huwa essenzjali li nirrikonoxxu l-komplementarjetà li teżisti bejn it-tibdil fil-klima u l-politiki tal-ekonomija ċirkolari. Huwa essenzjali wkoll li l-input tal-enerġija jkun ġej minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u ma jkunx lineari bħall-fjuwils fossili. |
5.1.1. |
Iċ-ċirkolarità fl-użu tal-enerġija tista’ sseħħ ukoll meta tingħata attenzjoni għall-iffrankar u għall-effiċjenza fl-enerġija, li qed issir dejjem aktar urġenti fis-settur tat-trasport. |
5.2. |
L-iżvilupp tal-kapaċitajiet li huma meħtieġa għall-promozzjoni tal-ekonomija ċirkolari għandu jiġi mħeġġeġ fil-livelli kollha. Il-patt propost għall-ħiliet u x-xogħol fil-Fond Soċjali Ewropew Plus, huwa opportunità eċċellenti biex jitwettqu l-programmi ppjanati. |
5.3. |
Ir-rwol tal-akkwist pubbliku m’għandux jiġi sottovalutat biex tinkiseb din it-tranżizzjoni. Il-kriterji ambjentali minimi, li diġà huma inklużi fid-Direttivi dwar l-akkwist pubbliku (10), għandhom isiru obbligatorji, bi speċifikazzjonijiet tekniċi adegwati (11). Għandu jiġi offrut taħriġ speċifiku lill-kuntratturi sabiex ikun żgurat li jiġu offruti l-opportunitajiet ċirkolari kollha u biex jiġi evitat li l-ostakli eventwali ma jtellfux l-akkwisti ċirkolari. |
5.4. |
Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali li l-ħafna inizjattivi li jridu jitwettqu fix-xhur li ġejjin għandhom iqisu, b’mod espliċitu, kif jistgħu jtejbu ċ-ċirkolarità u s-sostenibbiltà tal-investimenti, speċjalment fil-pajjiżi strutturalment u finanzjarjament aktar vulnerabbli. |
5.4.1. |
Dawn l-inizjattivi għandhom ikunu promossi f’kollaborazzjoni mal-awtoritajiet lokali u mal-forzi soċjali, b’attenzjoni partikolari għall-ħolqien ta’ impjiegi aħjar u impjiegi ġodda. |
5.5. |
Il-KESE jappoġġja l-opportunità li jiġu adottati rekwiżiti legalment vinkolanti biex jissaħħaħ is-suq tal-materja prima sekondarja, b’mod partikolari għall-imballaġġ, il-vetturi, il-materjali tal-kostruzzjoni u l-batteriji. |
5.6. |
Element fundamentali biex jiġu implimentati l-proċessi ċirkolari huwa d-disinn ekoloġiku tal-prodotti. L-ambitu tal-ekodisinn għandu jkompli jespandi, sabiex isir parti integrali ta’ kull fażi tal-produzzjoni, u b’hekk jiffaċilita l-irkupru tal-komponenti bħala mutur għal suq dinamiku tal-materja prima sekondarja. |
5.6.1. |
Fid-dawl ta’ dan, kif diġà ġara bil-“prodotti li jużaw l-enerġija” (12), il-Kummissjoni għandha tippubblika atti delegati li jiddeterminaw il-karatteristiċi ta’ diversi prodotti ta’ użu komuni li, wara li jintużaw, jistgħu jsiru nutrijenti ta’ prodotti oħrajn. |
5.7. |
L-istandardizzazzjoni teknika fil-qasam tal-ekonomija ċirkolari hija partikolarment importanti. Minħabba t-trasversalità u l-kumplessità tas-suġġett, huwa essenzjali li jkun hemm koordinazzjoni b’saħħitha bejn id-diversi partijiet interessati, il-korpi ta’ standardizzazzjoni differenti u l-attività tal-leġislatur. |
5.8. |
Il-proċess ta’ standardizzazzjoni teknika tal-prodotti sostenibbli, speċjalment fis-setturi li jużaw ħafna riżorsi, huwa partikolarment importanti, speċjalment fil-proċessi tal-għoti ta’ akkwisti pubbliċi ekoloġiċi u fil-klassifikazzjoni tal-materja prima u tal-materja sekondarja. |
5.9. |
Il-KESE jitlob li l-azzjonijiet kollha proposti jkunu soġġetti għal valutazzjonijiet tal-impatt xierqa li jqisu l-implikazzjonijiet ambjentali, soċjali u ekonomiċi. |
5.10. |
Id-dibattitu li għaddej dwar il-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari u kemm huma utli u meħtieġa biex tiġi indirizzata l-kwistjoni, li ġiet diskussa diversi drabi, li mmorru lil hinn mill-PDG, jiġifieri li jiġu inklużi elementi ġodda oħra minbarra dawk li jirrigwardaw il-prestazzjoni ekonomika li jintużaw bħalissa fit-tliet sistemi tal-kalkolu tal-PDG (13), bħal pereżempju il-ħolqien ta’ sistemi ta’ solidarjetà għal soċjetà inklużiva; l-għajxien fil-limiti tal-pjaneta tagħna; u distribuzzjoni ġusta tar-riżorsi. |
6. Edukazzjoni u kultura
6.1. |
Skont il-KESE, huwa kruċjali li ssir enfasi akbar fuq it-tixrid ta’ “kultura ċirkolari”, permezz tal-edukazzjoni, il-bini tal-kapaċitajiet u aktar responsabilizzazzjoni, u fuq l-intensifikazzjoni tad-djalogu mas-soċjetà ċivili, b’mod li l-persuni jiġu mħeġġa jadattaw u jibdlu d-drawwiet u l-imġiba ta’ kuljum tagħhom. Il-kooperazzjoni transettorjali b’saħħitha hija wkoll essenzjali. |
6.1.1. |
Ir-responsabbiltà soċjali korporattiva bħala element konkret ta’ ekonomija funzjonali tikkombina perfettament mal-kultura tal-ekonomija ċirkolari, peress li tippermetti sinerġija straordinarja bejn l-interessi tal-intraprendituri u dawk tal-impjegati, kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli, li jkun immirat lejn it-tnaqqis tal-ħela u l-ħela bla bżonn. |
6.2. |
Ikun xieraq li jsiru proposti għall-integrazzjoni ta’ prinċipji tal-ekonomija ċirkolari fil-kurrikuli tal-iskejjel u programmi ta’ edukazzjoni għolja, kif ukoll għall-finanzjament tal-edukazzjoni teknika b’ħiliet għolja u l-appoġġ għall-ħiliet kreattivi. |
6.3. |
Il-programm Erasmus+ kien utli ħafna sabiex jiġi promoss l-iskambju ta’ għarfien dwar l-ekonomija ċirkolari fost id-diversi pajjiżi Ewropej. |
6.4. |
L-istudju kkummissjonat mill-KESE (14) u l-Opinjoni relatata NAT/764 dwar l-iżvilupp ta’ sinerġiji fost id-diversi pjani direzzjonali tal-ekonomija ċirkolari, flimkien man-netwerk attiv fil-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari, jipprovdu bażi soda għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni u għall-ħolqien ta’ għarfien tal-partijiet interessati. |
6.5. |
L-operaturi ekonomiċi u s-soċjetà ċivili jistgħu jibdew testjar konkret ta’ proċessi ta’ ekonomija ċirkolari f’setturi differenti, f’għadd sinifikanti ta’ muniċipalitajiet Ewropej adatti, permezz ukoll tal-użu ta’ fondi adegwati, bħall-Fond “Missjonijiet” tal-programm Orizzont Ewropa. |
6.6. |
Madankollu, l-element fundamentali biex jiġu implimentati l-proċessi ċirkolari huwa d-disinn ekoloġiku tal-prodotti. |
7. Il-konsumaturi bħala protagonisti tal-implimentazzjoni
7.1. |
L-implimentazzjoni prattika tal-ekonomija ċirkolari se teħtieġ netwerk b’saħħtu ta’ partijiet interessati li jkunu informati, involuti u konnessi. Il-politiki ewlenin u l-appoġġ strutturali għad-diversi gruppi interessati għandhom jiġu identifikati, riveduti b’mod regolari u kkomunikati b’mod effettiv. |
7.2. |
Ir-rwol tar-reklamar għandu jiġi indirizzat ukoll, sabiex tonqos in-natura konsumista qawwija tiegħu u, waqt li josserva r-regoli tas-suq ħieles, jiffavorixxi l-aspetti tad-durabbiltà tal-prodotti u l-possibbiltà ta’ użu ġdid mingħajr ma jaqa’ fir-reklamar qarrieqi. |
7.2.1. |
Huwa importanti li r-reklamar ikun aktar iffukat fuq il-prinċipji tar-realiżmu, ix-xejriet u l-karatteristiċi tipiċi, fejn eżempji konkreti, l-approċċ lejn l-iżvilupp sostenibbli, u l-karatteristiċi pożittivi tad-durabbiltà tal-oġġetti jidhru li huma ta’ valur għall-konsumatur u għas-soċjetà. |
7.3. |
Id-dritt għal tiswija tal-prodotti bi prezzijiet ġusti u proporzjonati għandu jkun rikonoxxut u inkorporat fil-garanziji tal-prodott, inkluż permezz ta’ miżuri fiskali u networks ta’ tiswijiet lokali u aċċess iffaċilitat (15). F’dan ir-rigward, il-ġlieda kontra l-obsolenza ppjanata għandha ssir parti integrali tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u standards ġodda tal-prodotti li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, li jistgħu jissewwew faċilment u jiġu rkuprati. |
7.4. |
Il-KESE jirrikonoxxi s-suċċess tas-sħubija bejnu u l-Kummissjoni Ewropea għall-iżvilupp ta’ pjattaforma innovattiva interistituzzjonali (ECESP), u jistenna bil-ħerqa li jestendi l-mandat tagħha fil-futur. |
7.4.1. |
Il-KESE jemmen li għandha tingħata kunsiderazzjoni lil distribuzzjoni differenti tat-tassazzjoni, li tnaqqas il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol sabiex tiżdied dik fuq ir-riżorsi u, b’mod partikolari, fuq prodotti inqas sostenibbli u dawk li għandhom obsolenza ċara. |
7.4.2. |
Il-prinċipju ta’ tassazzjoni aktar stretta għandu jiġi applikat fuq il-prodotti importati fl-UE li jidhru li ma jikkonformawx mal-kriterji tal-ekonomija ċirkolari. |
7.5. |
Għandu jkun hemm rikonoxximent u appoġġ espliċitu għar-rwol tal-intrapriżi soċjali fl-ekonomija ċirkolari, b’mod li n-negozji b’esperjenza fl-użu mill-ġdid, fit-tiswijiet u fir-riġenerazzjoni jkunu jistgħu jibbenefikaw minn valur soċjali akbar, peress li huma impenjati favur l-iżvilupp tal-ħiliet tal-persuni l-aktar vulnerabbli fis-soċjetà. |
7.6. |
Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li l-konsumaturi Ewropej jingħataw informazzjoni aħjar dwar il-ġestjoni tal-prodotti, li tinkludi l-vantaġġi ta’ disinji u manifattura ċirkolari, kif ukoll dwar it-traċċabbiltà u t-trasparenza, billi jintużaw ukoll passaporti tal-prodotti u ta’ teknoloġiji diġitali, bħall-blockchain, li jippermettu l-fluss ta’ informazzjoni dwar il-kompożizzjoni, dwar il-possibbiltà ta’ tiswija u dwar tmiem il-ħajja tal-prodotti. |
7.7. |
L-informazzjoni affidabbli, komparabbli u verifikabbli hija importanti biex tippermetti lix-xerrejja jieħdu deċiżjonijiet aktar sostenibbli u b’hekk tnaqqas ir-riskju ta’ kummerċjalizzazzjoni ambjentali qarrieqa (“green washing”). |
7.8. |
L-awtoritajiet lokali huma atturi ewlenin fil-ġestjoni tal-ilma, tal-iskart u tal-hubs sekondarji tal-materja prima. Jistgħu jvaraw sħubiji sperimentali, li huma essenzjali għall-iżvilupp tal-innovazzjoni ċirkolari. |
7.9. |
Il-KESE jappoġġja l-iżvilupp tal-prinċipji tar-“responsabbiltà soċjali territorjali” diġà enfasizzata f’opinjonijiet preċedenti, li jiżguraw ir-responsabbiltà pubblika u privata tas-sostenibbiltà ċirkolari tat-territorju. |
Brussell, is-16 ta’ Lulju 2020.
Luca JAHIER
Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
(1) ĠU C 100, 30.4.2009, p. 53.
(2) CEN, CENELEC u ETSI.
(3) Ara UNI, il-korp tal-istandardizzazzjoni tal-Italja, Regolament (UE) 1025/2012.
(4) ĠU C 175, 28.7.2009, p. 63.
(5) Ara Forum Ekonomiku Dinji, Circular Economy and Material Value Chains (Ekonomija Ċirkolari u Katini tal-Valur tal-Materjali – mhux disponibbli bil-Malti) 2020.
(6) Ara Il-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent (UNEP), Natural Resources for the Future We Want (Riżorsi Naturali għall-Ġejjieni li Nixtiequ – mhux disponibbli bil-Malti), 2019.
(7) Ara Il-Kummissjoni għat-Tranżizzjonijiet Enerġetiċi, Mission Possible: Reaching Net-Zero Carbon Emissions (Missjoni Possibbli: Nilħqu n-Newtralità Karbonika – mhux disponibbli bil-Malti), 2018.
(8) EESC-2017-02666-05-00-decbur — Mandat tal-grupp ta’ koordinazzjoni.
(9) Joint statement on the new Circular Economy Action Plan (CEAP) by members of the Coordination Group (CG) of the European Circular Economy Stakeholder Platform – March 2020. (Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-Pjan ta’ Azzjoni l-ġdid għal Ekonomija Ċirkolari (CEAP) mill-membri tal-Grupp ta’ Koordinazzjoni tal-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari – Marzu 2020).
(10) Id-Direttivi 2014/23/UE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 1), 2014/24/UE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65), 2014/25/UE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).
(11) Ara UNI/prassi di riferimento: 2019 Linee guida per la modalità di verifica del contenuto di riciclato e/o recuperato e/o sottoprodotto presente nei prodotti regolati da CAM (Criteri Ambientali Minimi) (Linji Gwida għall-verifika tal-kontenut riċiklat u/jew irkuprat u/jew prodott sekondarju soġġett għall-kriterji ambjentali minimi – mhux disponibbli bil-Malti).
(12) Ara d-Direttiva 2005/32/KE (ĠU L 191, 22.7.2005, p. 29) kif riformulata mid-Direttiva 2009/125/KE (ĠU L 285, 31.10.2009, p. 10).
(13) Ara ESA 2010 UE.
(14) https://www.eesc.europa.eu/en/our-work/publications-other-work/publications/circular-economy-strategies-and-roadmaps-europe-executive-summary
(15) Ara d-Direttiva 1999/85/KE tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 1999 dwar il-possibbiltà li tiġi introdotta rata ta’ VAT imnaqqsa fuq servizzi li jinvolvu xogħol intensiv (ĠU L 277, 28.10.1999, p. 34): servizzi ta’ tiswijiet fuq skala żgħira għar-roti, żraben u oġġetti tal-ġilda, ħwejjeġ, lożor u purtieri tad-dar, tiswijiet u rinnovazzjoni ta’ djar privati, u s-servizzi ta’ għajnuna fid-dar.