19.9.2013   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 271/75

1.1

L-Ewropa qed tiffaċċja sfidi kbar u l-ebda Stat Membru m’għandu jonqos milli jikkontribwixxi bi spirtu analitiku sabiex jinstabu soluzzjonijiet għall-problemi li ħarġu fid-dieher bil-kriżi ekonomika u finanzjarja. Il-qgħad, irrispettivament mit-tip u l-kategorija ta’ nies fis-soċjetà li jolqot, jirrikjedi sforzi konġunti u komuni mill-Istati Membri kollha organizzati fi strateġija komuni li tiġi applikata b’mod differenti skont il-karatteristiċi u l-kapaċitajiet ta’ kull pajjiż.

1.2

Huwa f’dan l-isfond li l-Kummissjoni Ewropea qed tipproponi l-Pjan ta’ Azzjoni “l-Intraprenditorija 2020” biex tippromovi kultura intraprenditorjali u ta’ innovazzjoni li tippermetti l-ekonomiji tagħna li jirkupraw u toħloq spirtu ġenwin intraprenditorjali fl-Ewropa bil-kapaċità li jispira lis-soċjetà sabiex tikseb l-għanijiet li jikkonċernaw lil kulħadd.

1.3

Din l-opinjoni tanalizza l-valur miżjud tal-ħolqien tal-pjan ta’ azzoni “Intraprenditorija 2020”, li huwa impenn realistiku biex jagħti spinta lill-intraprenditorija u l-intrapriża bħala strument genwinament Ewropew sabiex jikkontribwixxi ħalli tingħeleb il-kriżi, b’enfasi fuq l-investiment f’azzjonijiet speċifiċi u politiki strutturati fil-perjodu qasir, medju u twil b’mod effikaċi biżżejjed biex tinbidel is-sitwazzjoni attwali permezz tat-tisħiħ u l-promozzjoni ta’ attitudni intraprenditorjali li tagħti kontribut fis-soċjetà bħala mutur tal-innovazzjoni u t-tkabbir ekonomiku. Din il-politika intraprenditorjali trid tistimola l-ħolqien tal-forom kollha ta’ intrapriżi. Barra minn hekk trid tippromovi l-iżvilupp ta’ dawk li jaħdmu għal rashom, tal-artiġjani, tal-professjonisti liberi, tan-negozji tal-familja, tal-kooperattivi u tal-intrapriżi soċjali.

1.4

Il-KESE jqis li s-soċjetà m’għandhiex tqis l-intraprenditorija bħala s-soluzzjoni għall-problemi kollha iżda iktar bħala għajnuna għal bidla fl-imġiba meħtieġa sabiex tinħoloq kultura ta’ innovazzjoni, iffukata fuq it-tiftix tal-għarfien u tal-opportunitajiet tan-negozju bil-għan li tikseb tkabbir ekonomiku sostenibbli kif ukoll benesseri soċjali fil-forom kollha ta’ intrapriża.

1.5

Il-KESE jibża’ li l-qafas finanzjarju pluriniennali approvat mill-Kunsill idgħajjef l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni “Intraprenditorija 2020” u li dan jispiċċa fil-kapitli tal-intenzjonijiet tajbin mingħajr finanzi adegwati.

1.6

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-ħtieġa li jawtorizza r-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-pjan, b’livelli sustanzjali u sostenibbli, u jistiednu jirrifletti dwar dan, huwa jfakkar li l-fondi strutturali jista’ jkollhom sehem importanti f’dan il-kuntest.

1.7

Il-KESE jfakkar fil-ħtieġa li l-“atturi” differenti fil-kamp jingħataw il-mezzi meħtieġa biex ixandru u jwasslu l-aħjar prattiki fil-qasam tal-intraprenditorija, indipendentement mill-provenjenza tagħhom (settur pubbliku jew privat) jew il-qasam tal-attività.

1.8

Il-KESE jirrakkomanda li l-pjan ta’ azzjoni “Intraprenditorija 2020” jiġi implimentat mill-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri b’kollaborazzjoni mill-viċin mal-organizzazzjonijiet differenti rappreżentattivi tal-SMEs, minħabba l-firxa tas-settur tagħhom u tal-importanza tagħhom fil-kuntest Ewropew.

1.9

Il-KESE jirrikonoxxi li l-politiki li jippromovu l-intraprenditorija jridu jkunu koordinati mal-politiki tal-edukazzjoni, billi jassoċċjaw il-korp tal-għalliema u billi l-kunċett ta’ intraprenditorija jsir magħruf mill-ewwel snin tal-iskola. Il-KESE jappella wkoll sabiex ikun hemm koordinazzjoni bejn l-azzjonijiet kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll dak Ewropew, sabiex tiġi assigurata applikazzjoni armonjuża tal-azzjonijiet proposti.

1.10

Il-KESE jirrakkomanda li kif ġara b’kampanji simili, il-Kummissjoni tiddikjara li waħda mis-sentejn li ġejjin tiġi dikjarata “Is-sena Ewropea għall-intraprenditorija”, biex tħeġġeġ inizjattivi komuni u biex issaħħaħ il-promozzjoni tal-kunċett tal-“intraprenditorija Ewropea”. Din il-proposta ma tmurx kontra l-implimentazzjoni ta’ “Jum tal-UE għall-Intraprenditorija” imsemmija fid-dokument attwali.

1.11

Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni timplimenta r-raba’ ass ta’ miżuri mmirat li jsaħħaħ l-azzjonijiet ta’ appoġġ, pariri u għajnuna li jingħataw lill-intrapriżi, l-aktar dawk li huma l-iżgħar, bis-saħħa ta’ organizzazzjonijiet intermedji.

1.12

Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni, lill-Parlament u lill-Kunsill li jirrevedu u jimplimentaw sistemi mmirati li jappoġġjaw lill-anzjani li jixtiequ jibdew attività għal rashom filwaqt li huma rtirati u jissemplifikaw il-qafas tal-attività tagħhom fuq il-bażi tal-esperjenzi ta’ diversi Stati Membri.

2.1

Il-KESE jikkunsidra li l-għażla tat-tliet oqsma li jirrikjedu intervent immedjat u li għandhom l-għan li jikkontribwixxu għal żvilupp sostnut ta’ spirtu intraprenditorjali u l-intraprenditorija fl-Ewropa jidhru adegwati iżda jirrikjedu l-appoġġ ta’ miżuri speċifiċi applikati lokalment b’viżjoni li hija kemm Ewropea kif ukoll orjentata lejn is-swieq globali. Iżda għalkemm fil-livell kunċettwali huwa adegwat, il-KESE jitlob lill-Kummissjoni li tiggarantixxi finanzi sostenibbli biex l-azzjonijiet jitwettqu.

L-oqsma ta’ intervent immedjat huma definiti tajjeb:

Fi kliem ieħor it-teħid ta’ azzjoni għat-tħejjija u t-taħriġ tan-nies, il-ħolqien tal-kundizzjonijiet it-tajba għall-intraprenditorja u l-promozzjoni tal-kunċett abbażi tal-kundizzjonijiet li jinħolqu sadattant.

Il-KESE jerġa’ jisħaq li l-kunċett huwa definit tajjeb iżda jirrikjedi l-impenn konġunt tal-Istati Membri u kjarifika dwar il-vijabbiltà finanzjarja tal-pjan.

3.1

L-intraprenditorija fiha nnifisha hija kunċett li diġà ġie identifikat u rikonoxxut bħala fattur li jiddistingwi s-soċjetajiet żviluppati minn oħrajn u li għandu jkun element pożittiv ta’ soċjetà organizzata (1).

3.2

L-approċċ tas-soċjetà Ewropea lejn l-intraprenditorija jista’ jinbidel billi jsir użu mill-prattiki tajba u l-eżempji ta’ suċċess li jeżistu flimkiem ma’ kunċetti bażiċi assoċjati mal-kultura tal-intraprenditorija filwaqt li jitqies il-fatt li l-investiment li għandu jsir għandu jiffoka fuq l-isfruttar tal-kapital uman Ewropew li huwa rikk. Ir-riżorsi tal-qafas finanzjarju pluriennali jridu jagħtu kas ta’ din il-ħtieġa ta’ promozzjoni u disseminazzjoni tal-prattiki tajbin li jeżistu fost l-organizzazzjonijiet u r-rappreżentanti tal-SMEs fl-Istati Membri differenti.

3.3

Biex din il-bidla meħtieġa fl-atteġġjament tirnexxi, iridu jiddaħħlu ċerti ideat li ma jingħatawx l-attenzjoni li tixraqilhom fid-dokument. Eżempju ta’ dan huwa l-kunċett tal-proprjetà intellettwali u d-dritt tal-awtur. Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwa li l-Kummissjoni tintegra dawn il-kunċetti essenzjali sabiex jinkisbu l-għanijiet globali tad-dokument (2) fl-abbozzar tal-azzjonijiet ipprogrammati li jridu jiġu żviluppati. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jieħdu pożizzjoni ferma dwar dan fil-korpi li jiggovernaw il-kummerċ dinji f’dawn l-oqsma.

3.4

Minkejja l-intenzjonijiet tajba tad-dokument, ftit għandu xi jgħid dwar il-metodu tal-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki li għandhom jippromovu l-Istati Membri. Il-KESE jemmen li għandu jittieħed kont tal-fatt li ħafna minn dawn il-politiki jista’ jkollhom effett prattiku biss jekk l-Istati Membri jaqdu rwol attiv fil-proċess tal-bidla kulturali, xi ħaġa li tidher li hija diffiċli fl-ambjent ekonomiku attwali mingħajr rikors lejn il-fondi mill-programmi Ewropej. Il-KESE jisħaq li l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni “Intraprenditorija 2020” ikun aktar effikaċi jekk jingħaqdu magħha r-rappreżentanti differenti tal-SMEs, biex b’hekk tiġi garantita l-parteċpazzjoni tal-atturi rilevanti għall-kwistjonijiet li jridu jiġu affrontati, fil-persettiva tal-bidla meħtieġa fl-imġiba.

3.5

F’dan ir-rigward, il-KESE jinsab imħasseb dwar l-assenza ta’ baġit speċifiku għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni u jiddubita kemm il-Pjan jista’ jiġi implimentat mingħajr baġit adatt għall-proposti ppreżentati. Huwa jfakkar ukoll li l-Fondi Strutturali jista’ jkollhom rwol essenzjali fil-proċess u għaldaqstant jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jużawhom b’mod adatt ħalli jippromovu l-intraprenditorija fil-qafas ta’ referenza li jmiss għall-UE. Is-segwitu u l-valutazzjoni tal-azzjonijiet iridu jitqiesu waqt li jintużaw il-Fondi Strutturali.

3.6

Il-KESE jirrakkomanda li kif ġara b’kampanji simili, il-Kummissjoni tiddikjara li waħda mis-sentejn li ġejjin tkun “Is-sena Ewropea għall-intraprenditorija”, biex tħeġġeġ inizjattivi relevanti u komuni għall-promozzjoni tal-kunċett tal-“intraprenditorija Ewropea”.

3.7

Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-isforzi li għamlet il-Kummissjoni sabiex tħeġġeġ it-tnaqqis tal-burokrazija involuta fil-ħolqien u l-iżvilupp tal-intrapriżi u jitlob lill-Istati Membri li jadottaw miżuri komuni li jħarsu lis-suq Ewropew minn kompetizzjoni inġusta minn pajjiżi jew reġjuni oħra tad-dinja.

3.8

Il-KESE jinnota li l-Istati Membri għandhom, bħala parti mill-programmi tal-promozzjoni tal-intraprenditorija, jistabbilixxu arranġamenti speċifiċi fis-sistemi ta’ sigurtà soċjali tagħhom, li jagħtu lill-intraprendituri l-istess tip ta’ protezzjoni bħal ħaddiema oħra u b’hekk titjieb il-protezzjoni ta’ dawk li għalihom ir-riskju huwa ċ-ċavetta tas-suċċess tal-proġetti tagħhom.

3.9

Il-KESE jitlob li jitwaqqaf tim virtwali ta’ “ambaxxaturi tal-intraprenditorija” jiġifieri nies li għandhom storja ta’ suċċess intraprenditorjali sabiex jgħinu biex jittejjeb il-profil tal-intraprendituri u tal-persuni tan-negozju u b’hekk jibdlu b’mod pożittiv il-perċezzjonijiet fis-soċjetà. Dan it-tim jista’ jxerred il-valuri tal-intraprenditorija u jippromovi inizjattivi komuni b’mod relattivament koordinat f’kull pajjiż. Il-Kummissjoni diġà ħadet l-ewwel pass f’din id-direzzjoni billi kull sena tippubblika l-ktejjeb “Secret of Success” waqt il-Ġimgħa Ewropea tal-SMEs li fih ikun hemm ambaxxaturi tal-intraprenditorija li jinsabu fl-Istati Membri. L-istess jgħodd għall-inizjattiva “Start up Europe” fil-qafas tal-aġenda diġitali.

4.1.1

Il-KESE jagħraf u jikkonferma li huwa importanti ħafna li ninvestu fil-promozzjoni tal-edukazzjoni intraprenditorjali sabiex jinkisbu l-għanijiet proposti b’mod partikolari b’rabta mal-bidla kulturali li hemm bżonn fis-soċjetà. Il-KESE jqis li huwa essenzjali li dan il-kunċett jiġi promoss mill-ewwel snin tal-iskola; madankollu huwa jfakkar li huwa jkopri realtajiet differenti skont l-istrutturi tas-soċjetà u l-fażijiet differenti tal-ħajja taċ-ċittadini. Huwa għandu jiġi promoss ukoll b’aċċettazzjoni wiesgħa. Pereżempju, is-soċjetà ċivili hija soltu ambjent favorevoli għall-iżvilupp tal-intraprenditorjat soċjali, dimensjoni essenzjali għall-iżvilupp tal-kunċett ġenerali tal-intraprenditorija. Għaldaqstant, il-KESE jirrakkomanda li dan il-kunċett jiġi rikonoxxut u appoġġjat.

4.1.2

Jeżisti korp sostanzjali ta’ prattiki tajba fl-Istati Membri kollha li jista’ u li għandu jitferrex u jiġi applikat skont il-karatteristiċi u l-bżonnijiet ta’ kull Stat Membru. Jekk l-inizjattivi differenti jiġu promossi u mferrxa b’mod tajjeb, dan jista’ joħloq ambjent li jagħti spinta lill-perċezzjonijiet tal-importanza tal-intraprenditorija u tal-kultura intraprenditorjali. Huwa importanti li l-qafas finanzjarju pluriennali jimmobilizza riżorsi suffiċjenti biex l-awtoritajiet u r-rappreżentanti differenti tal-SMEs jxerrdu u jippromovu dawn il-prattiki tajbin.

4.1.3

Dwar dan il-prinċipju, il-KESE jilqa’ b’mod favorevoli l-idea tal-promozzjoni ta’ prattiki tajba f’dawn l-oqsma iżda jiġbed l-attenzjoni lejn il-bżonn li ma ninsewx il-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull Stat Membru u nadattaw il-miżuri skonthom.

4.1.4

Il-KESE jfakkar li wieħed jista’ janalizza l-possibbiltajiet li huma diġà offruti min-Netwerk tal-Intrapriżi Ewropej għall-promozzjoni fl-Istati Membri u l-informazzjoni għalihom dwar il-pjan ta’ azzjoni. Biex din il-ħidma tkun possibbli, ikun hemm bżonn li titħeġġeġ il-kollaborazzjoni ta’ dan in-netwerk mal-organizzazzjonijiet differenti li huma kkonċernati mill-promozzjoni tal-intraprenditorija, b’mod partikolari dawk marbutin mal-SMEs, filwaqt li jitqies il-fatt li dan in-netwerk huwa xi ftit jew wisq dinamiku skont il-pajjiż.

4.2.1

Il-KESE jilqa’ b’mod favorevoli l-politiki li jimmiraw li jimmobilizzaw is-soċjetà madwar l-intraprenditorija fuq il-bażi ta’ mudelli li kellhom suċċess u ta’ każijiet li diġà ġew validati. L-eżempji tajbin ġeneralment jiġu kkuppjati mis-soċjetà, dan hu mod effikaċi biex tiġi promossa perċezzjoni pożittiva tal-ispirtu intraprenditorjali mal-gruppi mmirati differenti.

4.2.2

Madankollu huwa assolutament meħtieġ, kif diġà ntqal, li l-kultura tal-intraprenditorija tiġi promossa minn kmieni fost iż-żgħażagħ. Teżisti relazzjoni ta’ kawża u effett fil-gruppi mmirati li tħeġġeġ l-intraprenditorija u l-innovazzjoni. Iż-żgħażagħ huma motivati u jirreaġixxu tajjeb għall-inkoraġġiment tal-promozzjoni ta’ kultura u ta’ ambjent li jiffavorixxi l-ħolqien ta’ xi ħaġa fuq inizjattiva tagħhom u li jkunu responsabbli għaliha huma, huma juru entużjażmu għall-proġetti li jkunu verament personali. Minn kmieni, iż-żgħażagħ jidħlu fi proġetti li waqthom huma jistgħu jitgħallmu b’mod prattiku kif ikunu intraprendituri u jsiru eżempji tajbin ta’ kultura intraprenditorjali u ta’ kooperazzjoni bejn l-individwi li jaqsmu l-istess valuri u jkollhom għanijiet komuni, b’hekk ir-riżultati fil-futur ikunu aħjar. Għaldaqstant ir-rwol tal-għalliem huwa essenzjali biex jinbidel l-atteġġjament u l-KESE jappoġġja inizjattivi li jgħinu lill-korp tal-għalliema jwasslu u jippromovu dan il-kunċett. Eżempju tajjeb ta’ programm li huwa mutur tal-intraprenditorija huwa l-“F1 in Schools” (3) Il-KESE jfakkar ukoll il-konklużjonijiet tar-rapport “Entrepreneurship in education” (l-intraprenditorija fl-edukazzjoni) li joffri sintesi tal-istrateġiji differenti applikati fl-Ewropa biex jippromovu l-edukazzjoni intraprenditorjali (4).

4.2.3

Il-KESE jenfasizza li m’hemmx kultura uniformi tal-intrapriżi iżda kulturi differenti skont id-daqs, in-natura u s-settur tal-attività. Għaldaqstant, l-azzjonijiet ta’ promozzjoni jridu min-naħa jirrigwardaw it-tipi kollha ta’ intrapriżi filwaqt li jkun hemm attenzjoni biex ma jiġix privileġġjat xi mudell wieħed. Huma jridu jindirizzaw ukoll lill-imsieħba tal-intrapriżi, l-aktar il-banek, l-awtoritajiet pubbliċi u l-mezzi tax-xandir biex ikunu jistgħu jagħtu każ tad-differenzi kulturali fl-informazzjoni li jgħaddu u fl-għażliet ta’ politiki tagħhom.

4.2.4

Il-KESE jenfasizza u jirrakkomanda lill-Istituzzjonijet tal-Unjoni Ewropea u lill-Istati Membri l-ħtieġa li tiġi protetta u miżmuma d-diversità tal-forom ta' intrapriżi sabiex is-suq uniku u l-mudell soċjali Ewropew jiżviluppaw u jitħaddmu b'mod sħiħ. Il-forom kollha ta’ intrapriżi jirriflettu aspett tal-istorja Ewropea u kull waħda minnhom tirrappreżenta l-memorja u d-diversi kulturi intraprenditorjali tagħna (5). Anke sabiex l-intraprenditorija Ewropea tiżviluppa u tiġi promossa b'mod sħiħ, jeħtieġ li d-diversità u l-pluraliżmu tal-forom ta' intrapriżi jiġu ċċarati u rikonoxxuti permezz ta' pjan ta' azzjoni Ewropew.

4.3.1

Il-bżonn li s-setturi differenti jifhmu li l-ħolqien ta’ negozju huwa r-riżultat tal-isforzi tal-komunità kollha li tirrikonoxxi u tapprezza l-valur miżjud mill-kap ta’ intrapriża u mill-intraprenditur u li hija miftuħa għall-dan il-valur miżjud huwa ċar. Fis-sitwazzjoni ekonomika attwali huwa aktar u aktar essenzjali li r-rwol tagħhom jidher f’dawl pożittiv.

4.3.2

Barra minn promozzjoni adatta ta’ kultura kummerċjali, jeħtieġ li jinħolqu wkoll kundizzjonijiet verament sostenibbli fil-livell legali għal dawk li jixtiequ jinvestu u jieħdu r-riskju li jiżviluppaw idea, kunċett jew negozju.

4.3.3

Il-KESE jfakkar li huwa ċertament essenzjali li jiġi promoss il-ħolqien ta’ intrapriżi ġodda jew li jiġi faċilitat it-trasferiment ta’ intrapriżi li huma fil-periklu li jagħlqu jew li jfallu. Barra minn hekk, huwa essenzjali wkoll li jiġu appoġġati l-intrapriżi li diġà jeżistu. Bejn il-ħolqien u l-għeluq ta’ intrapriża hemm il-ħajja sħiħa tagħha, li titlob politiki speċifiċi li joffru regolamentazzjoni aħjar sabiex jinħolqu l-impjiegi u attivitajiet ekonomiċi sostenibbli, kif ukoll l-innovazzjoni u l-kompetittività fi ħdan suq intern u fl-ekonomija globalizzata.

4.3.4

L-Istati Membri għandhom fl-aħħar iwettqu l-armonizzazzjoni pożittiva tal-kundizzjonijiet sabiex joħolqu l-kundizzjonijiet ideali għall-iżvilupp tan-negozji u l-attivitajiet kummerċjali u soċjali, filwaqt li jqisu l-varjetà sħiħa tal-istrutturi kummerċjali. Għal darba oħra, eżempji ta’ suċċess bħat-tipi differenti ta’ appertenenza kollettiva tal-ishma f’intrapriżi jew it-twaqqif ta’ kooperattivi jista’ jservi ta’ xprun għat-tibdil li għandhom iħeġġu l-Istati Membri (6).

4.3.5

Il-KESE huwa favur informazzjoni iktar ċara u armonizzata fl-Istati Membri kollha dwar il-kundizzjonijiet tat-twaqqif ta’ intrapriża billi kundizzjonijiet ekwi jħeġġu l-intraprenditorija. Bl-istess mod huwa importanti li jiġi assigurat aċċess għas-servizzi ta’ appoġġ li jagħtu każ tat-tipi differenti ta’ intrapriża.

4.3.6

Il-KESE jaqbel li l-finanzjament huwa kwistjoni Ewropea li l-Istati Membri kollha għandhom jindirizzaw b’kawtela. Il-likwidità finanzjarja hija limitata f’dan il-kuntest u huma l-intraprendituri ż-żgħar li jixitequ jibdew proġett l-iktar li jbatu f’sitwazzjoni bħal din. Għaldaqstant huwa essenzjali li jissaħħu l-mekkaniżmi ta’ finanzjament li jappoġġjaw dan it-tip ta’ inizjattivi, fosthom is-sistemi ta’ garanzija reċiproka jew il-linji ta’ krediti sussidjati, għodod essenzjali għall-intraprendituri ż-żgħar li ma jiksbux finanzi fis-swieq “tradizzjonali” (7).

4.3.7

Għaldaqstant, il-KESE japprova l-idea ta’ tisħiħ tal-istrumenti ta’ appoġġ għall-proġetti innovattivi u b’riskju għoli, riskju li huwa direttament proporzjonat mal-grad ta’ innovazzjoni integrata. F’dan ir-rigward, huwa jaqbel ukoll mad-deċiżjoni li jiżdied l-appoġġ finanzjarju għall-ittestjar, id-dimostrazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ teknoloġiji ġodda billi għandu effett multiplikatur fis-soċjetà.

4.3.8

F’dawn iż-żminijiet partikolarment diffiċli għall-intrapriżi, il-KESE jaqbel mal-miżuri mmirati li jiġu faċilitati t-trasferimenti kummerċjali billi dawn l-operazzjonijiet għandhom jitqiesu opportunità għall-appoġġ tal-irkupru ta’ ċerti setturi ekonomiċi li jistgħu jagħtu spinta lis-suq tax-xogħol.

4.3.9

F’dan ir-rispett, il-kwalità tal-leġislazzjoni li tapplika fil-kuntest tas-suq intern hija partikolarment importanti. L-Istati Membri għandhom ħafna xogħol quddiemhom iżda ma nistgħux induru lura.

4.4.1

Intqal ħafna dwar l-attitudnijiet “Amerikani” u “Anglosassoni” lejn il-falliment u lejn ċans ieħor. Il-KESE jaqbel li s-soċjetà sħiħa għandha tagħmel sforz sabiex tara l-intraprendituri f’dawl differenti f’dak li jirrigwarda r-reżiljenza tagħhom kontra l-ewwel falliment. Għaldaqstant, jiġbed l-attenzjoni lejn il-bżonn li jiġu żviluppati mekkaniżmi li jgħinu n-nies li jixtiequ jiżviluppaw xi ħaġa innovattiva sabiex jipperseveraw fl-għażliet tagħhom. Jekk l-ewwel sforz ma jwassal għal imkien, għandu jitqies, b’mod partikolari mis-sistema finanzarja bħala opportunità sabiex jittejbu u jissaħħu l-ħiliet għal proġetti intraprenditorjali futuri mhux bħala tmiem sħiħ. Il-KESE jemmen ukoll li jista’ jkun kontraproduttiv li tiġi enfasizzata żżejjed il-promozzjoni ta’ kultura waħda u li għandhom jiddominaw is-sens tajjeb u l-bilanċ.

4.5.1

Il-KESE jagħraf li r-regoli li japplikaw għall-intrapriżi jridu jiġu semplifikati u ċċarati għal dawk li għandhom il-ħsieb li jkollhom rwol attiv fil-ħolqien u l-iżvilupp tagħhom. Il-KESE jappoġġja l-isforzi tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri f’li jnaqqsu l-burokrazija involuta sabiex jinbdew u jiġu modernizzati l-intrapriżi. It-twaqqif ta’ intrapriżi, kemm fis-settur industrijali kif ukoll teknoloġiku għandu jsir b’mod ċar u malajr iżda għandu jirċievi wkoll l-appoġġ adegwat sabiex jiġu evitati l-eżaġerazzjonijiet jew in-nuqqas ta’ ftehim kemm għall-intraprendituri kull ukoll għall-awtoritajiet regolatorji.

4.5.2

Il-KESE jaqbel mal-istqarrija tal-Kummissjoni dwar it-twaqqif ta’ grupp ta’ ħidma biex janalizza l-ħtiġijiet speċifiċi tal-professjonijiet ħielsa, f’dak li jirrigwarda kwistjonijiet bħas-semplifikazzjoni amministrattiva, l-internazzjonalizzazzjoni u l-aċċess għall-finanzi. Il-KESE jfakkar ukoll li l-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-funzjoni speċifika tal-professjonisti ħielsa f’diversi Stati Membri għandha titqies biex tiġi inkoraġġita “Karta Ewropea għall-professjonisti ħielsa”, simili għall-“Karta tal-UE tal-intrapriżi ż-żgħar”.

4.5.3

Il-KESE jaqbel li hemm bżonn ta’ servizzi ta’ pariri u appoġġ għall-intrapriżi madanakollu jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jinħolqu gruppi multidixxiplinarji li jifhmu sew is-suq u l-karatteristiċi speċifiċi tiegħu. Huwa jiġbed l-attenzjoni għalhekk lejn il-possibbilità li tintuża l-esperjenza ta’ intraprendituri irtirati jew ta’ esperjenza li huma disponibbli biex jagħtu l-għarfien espert tagħhom lil intraprendituri ġodda. Dan jippermetti djalogu li jagħti l-frott bejn il-ġenerazzjonijiet. Għalhekk il-KESE jqis li huwa importanti li attivitajiet bħal dawn ma jkunux sempliċiment volontarji iżda jkunu appoġġjati minn inċentivi li jagħmluha possibbli għall-konsulenti u l-intraprendituri li jaqsmu l-benefiċċji tal-ħolqien tal-valur. Dan huwa mezz tajjeb ukoll ta’ kif jiġu integrati nies li għadhom jistgħu jikkontribwixxu fis-soċjetà iżda li mhumiex attivi b’mod sħiħ fis-suq tax-xogħol.

4.5.4

In-netwerks ta’ kollaborazzjoni bejn l-SMEs iridu jiġu inkoraġġuti għaliex huma jsaħħu b’mod konsiderevoli l-vijabilità tal-SMEs minħabba l-ekonomiji ta’ skala (qsim tal-ispejjeż fil-qafas tal-marketing, ix-xiri jew servizzi komuni oħra, il-kooperazzjoni bejn entitajiet li jipproduċu prodotti jew servizzi komplementarji, il-possibilità tal-innovazzjoni u li wieħed jespandi fis-suq internazzjonali).

4.5.5

Barra mill-isforzi ta’ simplifikazzjoni amministrattiva u ta’ akkumpanjament tal-intraprendituri l-ġodda, il-KESE jinsisti fuq ir-rwol essenzjali tal-pariri (coaching u mentoring) li jsir mill-organizzazzjonijiet tal-intrapriżi. Mingħajr dawn l-azzjonijiet, l-SMEs b’mod partikolari l-mikrointrapriżi, ma jistgħax ikollhom aċċess għall-finanzi waħedhom, u l-anqas għall-fondi tal-UE, jew jinnovaw, jiżviluppaw il-kompetittività tagħhom u japplikaw il-miżuri ta’ prijorità tal-Istrateġija UE 2020 anke jekk huma direttament ikkonċernati. Il-KESE huwa diżappuntat li t-tisħiħ tal-azzjoni ta’ coaching u mentoring tal-organizzazzjonijiet tal-intrapriżi ma tinsabx fil-pjan ta’ azzjoni. Il-Kumitat jitlob li jiġi stabbilit ir-raba’ ass ta’ miżuri mmirat biex isaħħaħ dawn l-azzjonijiet bis-saħħa tal-appoġġ tal-organizzazzjonijiet intermedji. Dawn l-azzjonijiet għandhom jiffokaw b’mod partikolari fuq l-aktar intrapriżi żgħar.

4.6.1

Il-KESE japoġġja l-isforzi mmirati b’mod partikolari lejn it-tħeġġiġ ta’ ċerti setturi tas-soċjetà li qed jaqdu rwol dejjem iktar importanti fl-isforzi konġunti sabiex jinkisbu l-għanijiet ta’ dan it-tip.

4.6.2

Il-KESE jappoġġja l-politiki li jimmobilizzaw lill-gruppi msemmija fil-pjan (nies qgħida, nisa, anzjani, żgħażagħ, persuni b’diżabbiltà u immigranti) dwar temi li jirrigwardaw l-intraprenditorjat, il-ħolqien ta’ intrapriżi u l-valur tagħhom għas-soċjetà. Il-promozzjoni u d-disseminazzjoni ta’ prattiki tajbin li jeżistu minn dawn il-gruppi jistgħu jikkontribwixxu għal approċċ aktar komplut u l-implimentazzjoni ta’ politiki adatti. Il-KESE jesprimi s-sudisfazzjoni tiegħu li dawn il-gruppi ġew identifikati li jistgħu jimmobilizzaw is-soċjetà dwar dawn it-temi u jaqbel mal-miżuri ta’ promozzjoni tal-valuri ta’ intraprenditorija u ta’ innovazzjoni fosthom, biex il-parteċipazzjoni tagħhom tiġi mħeġġa bil-għan li niffaċċjaw din l-isfida Ewropea.

4.6.3

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni tal-Istituzzjonijiet, b’mod partikolari għat-tendenza li qed tikber li l-anzjani li jkunu rtiraw, joħolqu jew joħolqu mill-ġdid attività oħra indipendenti. Dan l-iżvilupp huwa minħabba li n-nies qed jgħixu aktar fit-tul, il-progress fil-kura tas-saħħa kif ukoll il-ħtieġa li jiżdied id-dħul minħabba l-effetti tal-kriżi fuq il-pensjoni. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni, lill-Parlament u lill-Kunsill li jirrevedu u jimplimentaw sistemi mmirati li jappoġġjaw lill-anzjani li jixtiequ jaqbdu din it-triq u jissimplifikaw il-qafas tal-attività tagħhom fuq il-bażi tal-esperjenzi ta’ diversi Stati Membri.