An Oifig Eorpach Frith-Chalaoise — rialacha maidir le himscrúduithe

PRÍOMHPHOINTÍ

Maidir le hOLAF:

• déanann sí imscrúduithe inmheánacha agus seachtracha;
• soláthraíonn sí cúnamh do OIPE bunaithe ar dhlúthchomhar, malartú faisnéise, comhlántacht agus dúbailt a sheachaint;
• cabhraíonn sí le tíortha AE dlúthchomhar agus a eagrú idir a n–údaráis frith-chalaoise;
• déanann sé beartais frith-chalaoise an Aontais a fhorbairt mar sheirbhís de chuid an Choimisiúin Eorpaigh;
• cuireann sí le ceapadh agus forbairt straitéisí frith-chalaoise agus frith-éillithe chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint;
• déanann sí taithí oibriúcháin agus dea-chleachtas nós imeachta a chur chun cinn agus a chomhordú;
• glacann sí páirt, i gcás inar gá, i gcomhfhoirne imscrúdaithe;
• tacaíonn sí le gníomhaíochtaí comhpháirteacha náisiúnta frith-chalaoise.

Imscrúduithe inmheánacha

Maidir le hOLAF:

• déanann sí imscrúduithe riaracháin laistigh d’institiúidí, de chomhlachtaí, d’oifigí agus de ghníomhaireachtaí AE, agus ag áitribh oibreoirí eacnamaíocha²;
• bíonn rochtain láithreach agus gan réamhfhógra aici ar aon fhaisnéis agus sonraí ábhartha, a bhaineann leis an ábhar atá faoi imscrúdú;
• féadfaidh sí faisnéis ó bhéal agus i scríbhinn a iarraidh ar oifigigh, ar bhaill foirne eile agus ar chinn oifigí agus gníomhaireachtaí;
• cuireann sí iúl do na hinstitiúidí, do na comhlachtaí, do na hoifigí agus do na gníomhaireachtaí má bhaineann imscrúdú lena bhfostaithe agus téann sí i gcomhairle leo, i gcás inar gá, más amhlaidh gur cheart bearta riaracháin réamhchúraim a dhéanamh chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint.

Le Rialachán Leasaitheach (AE, Euratom) 2020/2223 ceadaítear do OLAF, le linn a imscrúduithe, rochtain a fháil ar fheistí faoi úinéireacht phríobháideach a úsáidtear chun críocha oibre, má tá forais réasúnacha ag OLAF a bheith in amhras go bhféadfadh a n-ábhar a bheith ábhartha don imscrúdú. Bheadh rochtain bunaithe ar rialacha inmheánacha a bheadh le glacadh ag gach institiúid, comhlacht, oifig nó gníomhaireacht lena mbaineann maidir lena gcomhaltaí foirne agus a mbaill.

Imscrúduithe seachtracha

Maidir le hOLAF:

• déanann sí seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair agus gníomhaíochtaí imscrúdaithe eile i dtíortha AE, i dtíortha neamh-AE, ar áitribh eagraíochtaí idirnáisiúnta agus ar oibreoirí eacnamaíocha, de réir na rialacha atá leagtha síos i Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96, agus i gcomhréir le téarmaí na gcomhaontuithe comhair agus cúnaimh fhrithpháirtigh;
• féadfaidh sé faisnéis faoi chalaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht mhídhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a tharchur chuig údaráis náisiúnta inniúla thíortha AE chun a chumasú dóibh gníomhú go cuí.

Faoi Rialachán leasaithe (AE, Euratom) 2020/2223, in imscrúduithe seachtracha, dhéanfaí rochtain ar fheistí faoi úinéireacht phríobháideach a úsáidtear chun críocha oibre faoi na coinníollacha céanna agus a mhéid a dhéanann siad d’údaráis náisiúnta sa tír ábhartha.

Nósanna imeachta imscrúduithe

Maidir le hArd-Stiúrthóir OLAF:

• cinneann sé nó sí, má tá go leor amhrais ann, cé acu an n–osclófar imscrúdú seachtrach nó inmheánach nó nach n–osclófar, ar chonlán an ard-stiúrthóra é féin nó í féin nó tar éis iarratas a fháil ó insitiúid, comhlacht, oifig nó ó ghníomhaireacht AE, nó ó thír AE;
• féadfaidh sé nó sí faisnéis ábhartha ar bith a chur chuig an institiúid, comhlacht, oifig nó gníomhaireacht AE lena mbaineann nó chuig an tír AE lena mbaineann má chinneann an t–ard-stiúrthóir gan imscrúdú a oscailt;
• ordaíonn sé nó sí seoladh na n-imscrúduithe ar bhonn treoracha i scríbhinn, i gcás inar iomchuí;
• tuairiscíonn sé nó sí don Choiste Maoirseachta murar féidir imscrúdú a dhúnadh laistigh de 12 mhí agus gach 6 mhí ina dhiaidh sin;
• féadfaidh sé nó sí faisnéis ar bith a fhaightear le linn imscrúdú inmheánach a thagann faoina ndlínse a chur ar aghaidh chuig údaráis náisiúnta bhreithiúnacha.

Maidir le foireann OLAF:

• déanann sí imscrúduithe go hoibiachtúil agus go neamhchlaonta, agus aird á tabhairt ar ráthaíochtaí nós imeachta an rialacháin agus ar thoimhde na neamhchiontachta;
• lorgaíonn sí faisnéis i bhfabhar agus i gcoinne an duine lena mbaineann;
• féadfaidh sí, le fógra oiriúnach, duine nó finné a chur faoi agallamh am ar bith le linn an imscrúdaithe — tá sé de cheart ag an duine sin féin-ionchoiriú a sheachaint agus cúnamh a fháil ó dhuine de rogha;
• scríobhann sí taifead den agallamh agus tugann sí cóip don agallaí;
• tugann sí deis don duine lena mbaineann trácht a dhéanamh ar fhíorais a bhaineann leo;
• caitheann sí go rúnda leis an bhfaisnéis go léir a chuirtear ar aghaidh nó a fhaightear le linn imscrúduithe seachtracha agus inmheánacha;
• comhoibríonn sí le OIPE, Eurojust, Europol agus le húdaráis inniúla thíortha an Aontais, le tíortha neamh-AE agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta.

Rochtain ar fhaisnéis cuntas bainc

Faoi Rialachán leasaithe (AE, Euratom) 2020/2223, neartaítear cumhachtaí imscrúdaithe OLAF. Féadann OLAF faisnéis a iarraidh ar chuntais bhainc agus, nuair is gá, ar idirbhearta, le comhoibriú na n-údarás náisiúnta. Bheadh sé sin faoi na coinníollacha céanna leo siúd is infheidhme maidir le húdaráis náisiúnta inniúla agus faoi réir iarratais i scríbhinn ag míniú a hoiriúnachta agus a comhréireachta.

Rialaitheoir na gcoimircí nós imeachta

Cruthaítear seasamh neamhspleách rialaitheoir na gcoimircí nós imeachta faoi Rialachán leasaithe (AE, Euratom) 2020/2223. Agus an rialaitheoir nasctha ó thaobh riaracháin leis an gCoiste Maoirseachta, bheadh sé nó sí freagrach as gearáin a láimhseáil ó na daoine lena mbaineann agus d’fhéadfadh sé nó sí moltaí a dhéanamh chuig OLAF maidir le conas an fhadhb a ardaíodh sa ghearán a réiteach.

Dlúth-chomhoibriú idir OLAF agus OIPE

Tá róil chomhlántacha ag OLAF agus OIPE chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus oibreoidh siad i ndlúthchomhar lena chéile. Faoi Rialachán leasaithe (AE, Euratom) 2020/2223, is comhlacht riaracháin é OLAF i gcónaí a sheolann imscrúduithe riaracháin, a bhféadfadh moltaí airgeadais, riaracháin, araíonachta agus breithiúnacha a bheith mar thoradh orthu, díríonn sainordú OIPE, lena gcuimsítear 22 de 27 dtír an Aontais, ar imscrúduithe coiriúla d’fhonn freagracht choiriúil daoine a bhfuil baint acu le calaois, éilliú nó cionta coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a thagann faoina inniúlacht a chinneadh.

Ní mór do OIPE agus OLAF, agus iad ag gníomhú chun tacú le OIPE agus chun inghlacthacht fianaise a chosaint, chomh maith le cearta bunúsacha agus ráthaíochtaí nós imeachta, comhoibriú go dlúth lena áirithiú go gcomhlíontar coimircí nós imeachta Rialachán (AE) 2017/1939.

Maidir leis an tuarascáil chríochnaitheach

Dréachtaítear í faoi údarás an ard-stiúrthóra nuair a chuirtear an t–imscrúdú i gcrích. Sa tuarascáil chríochnaitheach:

• cuimsítear inti;
  • an bunús dlí le haghaidh an imscrúdaithe
  • na céimeanna nós imeachta ar cloíodh leo agus na ráthaíochtaí ar ar tugadh aird
  • na fíricí a bunaíodh agus a réamhaicmiú sa dlí
  • tionchar airgeadais measta agus
  • conclúidí an imscrúdaithe;
• gabhann moltaí ón ard-stiúrthóir léi maidir le cé acu ar cheart nó nár cheart beart a dhéanamh, bíodh sé ina bheart smachtaithe, riaracháin, airgeadais nó breithiúnach, agus maidir le cé acu ar cheart nó nár cheart na méideanna measta a aisghabháil;
• seoltar í chuig an tír AE nó chuig an institiúid, comhlacht, oifig nó gníomhaireacht AE lena mbaineann.

Tíortha AE:

• bunaítear leo seirbhís comhordúcháin frith-chalaoise (AFCOS) chun comhar agus malartú faisnéise éifeachtach le OLAF a éascú;
• soláthraítear nó comhordaítear leo an cúnamh is gá chun go ndéanfaidh OLAF a chuid cúraimí go héifeachtach.

Maidir le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí AE:

• glacann siad rialacha lena gceanglaítear ar a mbaill foirne comhoibriú le hOLAF agus faisnéis a sholáthar di;
• áirithíonn siad rúndacht imscrúduithe inmheánacha;
• ní fhéadfaidh siad fiosrúchán comhuaineach a thionscnamh maidir leis na fíricí céanna i gcás gur oscail an t–ard-stiúrthóir OLAF imscrúdú, nó i gcás go bhfuil sé i gceist ag ard-stiúrthóir OLAF imscrúdú a oscailt;
• cuireann siad faisnéis chuig OLAF, gan aon mhoill, maidir le cásanna féideartha calaoise, éillithe nó gníomhaíochta airgeadais neamhdhleathaí ar bith eile.

Aisghairm

Déantar Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 agus Rialachán (Euratom) Uimh. 1074/1999 a aisghairm le Rialachán (AE, Euratrom) Uimh. 883/2013.