(1)

Tá rochtain ar amhábhair ríthábhachtach do gheilleagar an Aontais, don aistriú digiteach agus glas, don tslándáil agus don chosaint agus d’fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. Tá sraith amhábhar neamhfhuinnimh neamhthalmhaíochta ann a mheastar a bheith ríthábhachtach, mar gheall ar a mórthábhacht eacnamaíoch agus mar gheall ar a neamhchosaint ar ardriosca soláthair, go minic mar gheall ar chomhchruinniú ard soláthair ó roinnt tríú tíortha. I bhfianaise an róil lárnaigh atá ag go leor amhábhair chriticiúla den sórt sin maidir leis an aistriú glas agus an t-aistriú digiteach a bhaint amach, i gcomhréir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, agus i bhfianaise a n-úsáide le haghaidh feidhmeanna cosanta agus aeraspáis, tiocfaidh méadú as cuimse ar an éileamh sna blianta amach romhainn, agus is gá, dá bhrí sin, bearta a chur chun feidhme chun é a mhaolú agus an tAontas a chosaint ar an mbearna atá ag dul i méid idir soláthar agus éileamh ar an leibhéal domhanda. D’fhéadfadh tuilleadh amhábhar a úsáidtear in earnálacha eile amhail talmhaíocht, sláinte nó tógáil a bheith neamhchosanta ar rioscaí arda soláthair amach anseo. Ag an am céanna, tá an riosca go mbeidh suaitheadh soláthair ann ag méadú i gcoinne an chúlra de theannas geopholaitiúil agus iomaíocht acmhainní a bheith ag dul i méid. Chomh maith leis sin, mura ndéantar é a bhainistiú i gceart, d’fhéadfadh tionchair dhiúltacha chomhshaoil agus shóisialta a bheith mar thoradh ar éileamh méadaithe ar amhábhair chriticiúla. Ag féachaint do na treochtaí sin, is gá bearta a ghlacadh chun rochtain ar sholáthar slán inbhuanaithe amhábhar criticiúil a áirithiú chun athléimneacht eacnamaíoch agus uathriail straitéiseach oscailte an Aontais a chosain tríd an méadú ar éileamh a mhaolú, trí ionadú agus méaduithe éifeachtúlachta a chothú chun criticiúlacht an fháis easpónantúil a bhfuiltear ag súil leis san éileamh san Aontas a laghdú, chun athléimneacht eacnamaíoch agus uathriail straitéiseach oscailte an Aontais a choimirciú.

(1a)

Chomh maith leis an éileamh méadaitheach ar amhábhair phríomha agus thánaisteacha, tá éileamh méadaitheach ar oibrithe oilte. Tá an ganntanas oibrithe oilte san Aontas ag céim ríthábhachtach cheana féin, in earnáil na n-amhábhar freisin, rud a éileoidh 1,2 milliún oibrí oilte breise faoi 2030 in earnáil na soghluaisteachta leictreonaí agus in earnáil na bhfoinsí in-athnuaite. Dá bhrí sin, ba cheart don Aontas tacú leis na Ballstáit oiliúint agus scileanna a sholáthar agus breithniú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí nithiúla ar leibhéal an Aontais, amhail acadamh Eorpach amhábhar a bhunú chun tallann a sholáthar d’earnálacha na n-amhábhar agus na n-ábhar ardfhorbartha, agus chun an lucht saothair atá ann cheana a athsciliú agus a uas-sciliú.

(1b)

Ní mór machnamh práinneach a dhéanamh ar an staid slándála san Eoraip agus ar fud an domhain maidir le conas athléimneacht an tslabhra soláthair a neartú, lena n-áirítear in earnáil na cosanta.

(2)

I bhfianaise chastacht agus shaintréith thrasnáisiúnta na slabhraí luacha amhábhar criticiúil, tá an-seans ann go ndéanfar iomaíocht a shaobhadh agus an margadh inmheánach a ilroinnt le bearta náisiúnta neamh-chomhordaithe chun soláthar slán inbhuanaithe amhábhar criticiúil a áirithiú. Dá bhrí sin, chun feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a chosaint, ba cheart creat coiteann de chuid an Aontais a chruthú chun aghaidh a thabhairt go comhpháirteach ar an dúshlán lárnach sin ar bhealach cóir agus cothromasach agus na rialacha is infheidhme maidir le hiomaíocht san Aontas agus maidir leis an státchabhair á gcomhlíonadh go hiomlán.

(3)

Ar an gcéad dul síos, chun rochtain éifeachtach an Aontais ar sholáthar slán inbhuanaithe amhábhar criticiúil a áirithiú, ba cheart a áireamh sa chreat sin bearta chun rioscaí soláthair an Aontais atá ag méadú a laghdú trí chumais an Aontais feadh na gcéimeanna uile sa slabhra luacha amhábhar straitéiseach a neartú, lena n-áirítear eastóscadh, próiseáil agus athchúrsáil, i dtreo tagarmharcanna arna sainiú do gach amhábhar straitéiseach. Maidir le hathchúrsáil, ba cheart é a bheith mar aidhm acmhainneacht athchúrsála gach amhábhair straitéisigh a fheabhsú agus féidearthacht theicniúil agus eacnamaíoch á gcur i gcuntas. Ar an dara dul síos, ós rud é go leanfaidh an tAontas de bheith ag brath ar allmhairí, ba cheart bearta a áireamh sa chreat chun éagsúlú sholáthairtí amhábhar straitéiseach an Aontais a mhéadú, go háirithe agus é mar aidhm leis spleáchais dhíreacha agus indíreacha ar chomhpháirtithe neamhiontaofa a laghdú agus, ag an am céanna, úsáid roghanna malartacha agus ionadaithe ar na hamhábhair chriticiúla sin a chothú, arb é is aidhm dóibh lorg comhshaoil níos ísle a bhaint amach, chun an t-éileamh orthu a laghdú nó a mhaolú. Ar an tríú dul síos, is gá bearta a sholáthar chun cumas an Aontais a neartú rioscaí soláthair atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo a shainaithint, faireachán a dhéanamh orthu agus iad a mhaolú agus gníomhú go tapa dá réir sin. Ar an gceathrú dul síos, ba cheart bearta a bheith sa chreat chun ciorclaíocht agus inbhuanaitheacht bharrfheabhsaithe na n-amhábhar criticiúil a thomhlaítear san Aontas a mhéadú agus taighde agus forbairt ar ábhair agus ar mhodhanna táirgthe nuálacha malartacha a chothú chun amhábhair a thomhlaítear san Aontas a ionadú. Ar deireadh, ba cheart bearta a dhéanamh chun teorainn a chur leis an éileamh méadaitheach ar amhábhair chriticiúla trí éifeachtúlacht agus glacadh ábhar a mhéadú sa slabhra luacha ina iomláine.

(4)

Lena áirithiú go ndíreofar na bearta a leagtar amach sa Rialachán ar na hábhair is ábhartha, ba cheart liosta d’amhábhair straitéiseacha agus liosta d’amhábhair chriticiúla a bhunú. Ba cheart na liostaí sin a úsáid freisin chun iarrachtaí na mBallstát a threorú agus a chomhordú chun cuidiú le haidhmeanna an Rialacháin seo a bhaint amach. Ba cheart go mbeadh amhábhair a bhfuil ardtábhacht straitéiseach ag baint leo bheith ar liosta na n-amhábhar straitéiseach, ag cur san áireamh an-úsáid i dteicneolaíochtaí straitéiseacha atá mar bhonn faoin aistriú glas agus faoin aistriú digiteach nó le haghaidh feidhmeanna cosanta nó spáis, arb iad is saintréithe dóibh bearna shuntasach a d’fhéadfadh a bheith ann idir soláthar domhanda agus éileamh réamh-mheasta, agus a bhfuil sé sách deacair táirgeadh a mhéadú ina leith, mar shampla, de bharr tréimhsí tionscanta fada le haghaidh tionscadail nua lena méadaítear an acmhainn soláthair. Chun go gcuirfí i gcuntas athruithe teicneolaíocha agus eacnamaíocha a d’fhéadfadh a bheith ann chomh maith le rioscaí ad hoc, amhail na rioscaí sin a eascraíonn as coinbhleachtaí geopholaitiúlanó tubaistí nádúrtha, ba cheart liosta na n-ábhar straitéiseach a athbhreithniú go tréimhsiúil agus, más gá, a thabhairt cothrom le dáta. Chun a áirithiú go mbeidh na hiarrachtaí chun acmhainneachtaí an Aontais a mhéadú feadh an tslabhra luacha, acmhainneacht an Aontais a threisiú chun faireachán a dhéanamh ar rioscaí soláthair agus iad a mhaolú agus éagsúlú an tsoláthair a mhéadú dírithe ar na hábhair is mó a bhfuil gá leo ina leith, níor cheart feidhm a bheith ag na bearta ábhartha ach amháin maidir le liosta d’amhábhair straitéiseacha.

(5)

Ba cheart go mbeadh sa liosta d’amhábhair chriticiúla na hamhábhair straitéiseacha go léir chomh maith le haon amhábhar eile a bhfuil ardtábhacht ag baint leo do gheilleagar foriomlán an Aontais agus lena mbaineann baol mór go mbeidh suaitheadh soláthair ann. Chun athruithe teicneolaíocha agus eacnamaíocha féideartha a chur san áireamh, ba cheart don Choimisiún, ag leanúint an cleachtas reatha dó, measúnú a dhéanamh go tréimhsiúil bunaithe ar shonraí maidir le táirgeadh, trádáil, feidhmeanna, athchúrsáil agus ionadú le haghaidh réimse leathan amhábhar chun liostaí na n-amhábhar criticiúil agus straitéiseach a thabhairt cothrom le dáta agus a bheidh ag teacht leis an bhforbairt ar an tábhacht eacnamaíoch agus an riosca soláthair a bhaineann leis na hamhábhair sin. Ba cheart go n-áireofaí sa liosta d’amhábhair chriticiúla na hamhábhair sin lena sroichtear nó lena sáraítear na tairseacha maidir le tábhacht eacnamaíoch agus riosca soláthair araon, gan na hamhábhair ábhartha a rangú de réir criticiúlachta. Ba cheart go mbeadh an measúnú sin bunaithe ar mheán na sonraí is déanaí a bheidh ar fáil thar thréimhse 5 bliana. Na bearta a leagtar amach sa Rialachán seo a bhaineann le hionad ilfhreastail maidir le gach amhábhar criticiúil maidir le ceadú, pleanáil, taiscéalaíocht, faireachán, ciorclaíocht agus inbhuanaitheacht, ba cheart go mbeadh feidhm acu maidir le gach amhábhar criticiúil.  Meastar go mbeidh an t-éileamh domhanda ar amhábhair chriticiúla níos airde ná an soláthar go luath, rud a fhágann go gcruthófar cothrom iomaíochta do roghanna malartacha nuálacha agus inbhuanaithe atá ríthábhachtach don Aontas. Chuige sin, ní hamháin gur gá infheistíochtaí a dhéanamh sa taighde ach ní mór dálaí margaidh a chruthú a chuirfidh ar chumas ionadaithe in-athnuaite dul in iomaíocht le hamhábhair iontaise thraidisiúnta. Dá bhrí sin, ba cheart don Aontas bearta réamhghníomhacha a ghlacadh chun an méadú a mheastar a thiocfaidh ar thomhaltas amhábhar criticiúil a mhaolú i gcomparáid le réamh-mheastacháin, gan a bhonn tionsclaíoch a chur i mbaol. Ba cheart liosta na n-amhábhar criticiúil agus na dtosaíochtaí gaolmhara a chur i gcuntas i ndlí ábhartha uile an Aontais agus sa dlí náisiúnta i gcás ina n-imreofar tionchar díreach nó indíreach ar na hábhair sin.

(6)

Chun cumais an Aontais a neartú feadh an tslabhra luacha amhábhar straitéiseach, ba cheart tagarmharcanna a shocrú chun iarrachtaí a threorú agus an dul chun cinn a rianú. Ba cheart go bhféachfaí le cumais a mhéadú do gach amhábhar straitéiseach ag gach céim den slabhra luacha, agus é mar aidhm tagarmharcanna foriomlána acmhainneachta a bhaint amach maidir le heastóscadh, próiseáil agus athchúrsáil amhábhar straitéiseach. Ar an gcéad dul síos, ba cheart don Aontas úsáid as a acmhainní geolaíocha féin d’amhábhair straitéiseacha a mhéadú agus acmhainn a fhorbairt ionas gur féidir leis na hábhair is gá a bhaint amach chun 10 % ar a laghad de thomhaltas amhábhar straitéiseach an Aontais a tháirgeadh. Ag cuimhneamh go mbraitheann an acmhainneacht eastósctha go mór ar acmhainní geolaíocha an Aontais a bheith ar fáil, braitheann baint amach an tagarmhairc sin ar an infhaighteacht sin. Ar an dara dul síos, chun slabhra luacha iomlán a chruthú agus cosc a chur ar aon bhac ag na céimeanna idirmheánacha, ba cheart don Aontas a chumas próiseála a mhéadú ar feadh an tslabhra luacha agus a bheith ábalta 40 % ar a laghad dá thomhaltas bliantúil amhábhar straitéiseach a tháirgeadh. Ina theannta sin, d’fhéadfaí cuid d’acmhainneacht phróiseála nua an Aontais a fhorbairt faoi chomhpháirtíochtaí straitéiseacha san Aontas maidir le príomhthionscadail straitéiseacha atá chun leasa fhrithpháirtigh i dtríú tíortha, go háirithe i dtíortha i mbéal forbartha agus i margaí atá ag teacht chun cinn. Ar an tríú dul síos, táthar ag súil gur féidir sciar atá ag méadú de thomhaltas amhábhar straitéiseach an Aontais a chumhdach le hamhábhair thánaisteacha sna blianta amach romhainn, rud a chuirfeadh feabhas ar shlándáil agus ar inbhuanaitheacht sholáthar amhábhair an Aontais. Dá bhrí sin, ba cheart acmhainneacht athchúrsála an Aontais a bheith in ann méid + 10 % ar a laghad d’acmhainneacht athchúrsála a tháirgeadh bunaithe ar bhonnlíne 2020-2022 le haghaidh gach amhábhair straitéisigh chun 45 % de gach amhábhar straitéiseach atá i ndramhaíl an Aontais a bhailiú, a shórtáil agus a phróiseáil, agus indéantacht theicniúil agus eacnamaíoch á cur san áireamh. Tagraíonn na tagarmharcanna sin do thréimhse ama 2030, i gcomhréir le spriocanna aeráide agus fuinnimh an Aontais arna leagan síos faoi Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) agus na spriocanna digiteacha faoin Deacáid Dhigiteach (4), a bhfuil siad mar bhonn fúthu. Ina theannta sin, le poist ardchaighdeáin, lena n-áirítear forbairt scileanna agus aistriú ó phost go post, tabharfar aghaidh ar na rioscaí sa mhargadh saothair earnála agus cuideoidh siad le hiomaíochas an Aontais a áirithiú. Laistigh den mheasúnú sin, tá gá le solúbthacht chun sonraíochtaí uathúla an amhábhair atá i gceist a mheas, lena n-áirítear airíonna ábhartha agus dúshláin feadh an tslabhra luacha. Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm leis freisin tacú leis na hacmhainneachtaí atá ann cheana.

(7)

Maidir le roinnt amhábhar, braitheann an tAontas go hiomlán, nach mór, ar aon tír amháin dá sholáthar. Cruthaítear ardriosca go mbeidh suaitheadh soláthair ann le spleáchais den sórt sin agus, i gcás Dhaon-Phoblacht na Síne, méadaítear rioscaí leochaileachta agus slándála an Aontais leo. Chun riosca féideartha dá leithéid a theorannú agus chun athléimneacht eacnamaíoch an Aontais a mhéadú, ba cheart iarrachtaí a dhéanamh lena áirithiú, nach mbeidh sé ag brath, faoi 2030, ar aon tríú tír amháin le haghaidh níos mó ná 65 % dá sholáthar d’aon amhábhar straitéiseach, neamhphróiseáilte agus ag aon chéim den phróiseáil, agus aird ar leith á tabhairt, áfach, ar thíortha a bhfuil Comhpháirtíocht Straitéiseach bunaithe ag an Aontas leo maidir le hamhábhair as a n-eascraíonn dearbhuithe níos mó maidir le rioscaí soláthair.

(8)

Is gá bearta iomchuí a chur ar bun chun tacú le Tionscadail Straitéiseacha arb é is aidhm dóibh amhábhair straitéiseacha a eastóscadh, a phróiseáil nó a athchúrsáil san Aontas, ar cheart dóibh, mar aon le hiarrachtaí na mBallstát, cur le méadú ar chumais i dtreo na dtagarmharcanna. Tá bearta eile, go háirithe maidir le taiscéalaíocht nó ciorclaíocht, chomh tábhachtach céanna chun céimeanna éagsúla den slabhra luacha a threisiú freisin agus rannchuidíonn siad ar an gcaoi sin chun na tagarmharcanna a bhaint amach. Lena áirithiú go gcomhlíonfar na tagarmharcanna in am, ba cheart don Choimisiún, le cuidiú ón mBord Eorpach um Amhábhair Chriticiúla (‘an Bord’), an dul chun cinn maidir leis na tagarmharcanna a rianú agus a thuairisciú. I gcás nach leor an dul chun cinn a thuairiscítear i dtreo na dtagarmharcanna go ginearálta, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar indéantacht agus comhréireacht na mbeart breise. I bprionsabal, níor cheart go spreagfadh easpa dul chun cinn ar shraith amháin nó ar shraith bheag amhábhar straitéiseach an gá atá le hiarrachtaí breise ón Aontas.

(9)

Chun cumais a fhorbairt san Aontas, ba cheart don Choimisiún, le tacaíocht ón mBord, Tionscadail Straitéiseacha a shainaithint san Aontas a bhfuil sé beartaithe go mbeidh siad gníomhach maidir le heastóscadh, próiseáil nó athchúrsáil amhábhar straitéiseach, nó i bhforbairt agus i méadú ionadach. Ba cheart do Thionscadail Straitéiseacha a bheith ina dtionscadail shuaitheanta ó thaobh na nuálaíochta teicneolaíochta agus na hinbhuanaitheachta de. Le tacaíocht éifeachtach i gcomhair Tionscadail Straitéiseacha, d’fhéadfaí feabhas a chur ar rochtain ar ábhair d’earnálacha iartheachtacha chomh maith le deiseanna eacnamaíocha a chruthú feadh an tslabhra luacha, lena n-áirítear d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) agus do phobail áitiúla agus d’fhéadfaí cur le cruthú fostaíochta. Dá bhrí sin, chun a áirithiú go ndéanfar Tionscadail Straitéiseacha a fhorbairt ar fud an Aontais, ba cheart go mbainfeadh tionscadail den sórt sin tairbhe as nósanna imeachta ceadaithe cuíchóirithe agus intuartha agus as tacaíocht chun rochtain a fháil ar mhaoiniú a d’fhéadfadh a bheith, dá mba rud é go n-éireodh leis, ina eiseamláir do nósanna imeachta ceadaithe agus rochtain ar mhaoiniú d’amhábhair chriticiúla nó d’amhábhair eile. Chun tacaíocht a dhíriú agus a mbreisluach a áirithiú, ba cheart tionscadail a mheasúnú, sula dtabharfar tacaíocht den sórt sin ina leith, i gcomhréir le sraith critéar. Le Tionscadail Straitéiseacha san Aontas, ba cheart go neartófaí slándáil soláthair an Aontais le haghaidh amhábhair straitéiseacha, go léireofaí indéantacht theicniúil leordhóthanach agus go gcuirfí chun feidhme iad ar bhealach atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus ón taobh sóisialta de. Ba cheart go soláthrófaí sochair trasteorann lasmuigh den Bhallstát lena mbaineann leo freisin. I gcás ina ndéanann an Coimisiún measúnú ar na critéir sin atá le comhlíonadh, ba cheart dó an t-aitheantas mar Thionscadal Straitéiseach a fhoilsiú i gcinneadh. Ós rud é go bhfuil aitheantas gasta ríthábhachtach chun tacú go héifeachtach le slándáil soláthair an Aontais, ba cheart go gcoinneofaí an próiseas measúnaithe éadrom agus nach mbeadh sé ródheacair. Tá maolú ar an éileamh ar amhábhair chriticiúla ar cheann de na luamháin chun neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a neartú agus a lorg comhshaoil dhomhanda a laghdú. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún táscaire a fhorbairt chun faireachán a dhéanamh ar éabhlóid an leibhéil criticiúlachta agus éifeachtúlachta ábhair na dtáirgí idirmheánacha agus deiridh ina bhfuil amhábhair chriticiúla.

(10)

Chun soláthar an Aontais d’amhábhair straitéiseacha a éagsúlú, ba cheart don Choimisiún, le tacaíocht ón mBord, agus i gcomhar le comhpháirtithe atá ar aon intinn leo, Tionscadail Straitéiseacha a shainaithint i dtríú tíortha agus sna tíortha agus sna críocha thar lear dá dtagraítear in Iarscríbhinn II CFAE a bhfuil sé beartaithe acu a bheith gníomhach maidir le heastóscadh, próiseáil nó athchúrsáil amhábhar straitéiseach. Ba cheart go n-urramódh tionscadail den sórt sin caighdeáin agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta a bhaineann le cosaint an chomhshaoil agus cearta an duine, agus ba cheart dóibh úsáid samhlacha cuimsitheacha gnó ina bhfuil pobail áitiúla rannpháirteach sa chinnteoireacht a spreagadh. Chun a áirithiú go gcuirfear na Tionscadail Straitéiseacha sin chun feidhme go héifeachtach, ba cheart dóibh tairbhe a bhaint as rochtain níos fearr ar mhaoiniú agus as sásraí dí-rioscaithe le haghaidh infheistíochta. Chun a mbreisluach agus a gcomhthairbhí don Aontas agus do na tríú tíortha lena mbaineann a áirithiú, lena n-áirítear do thríú tíortha ina bhfuil siad lonnaithe, ba cheart tionscadail a mheasúnú de réir tacar critéar. Amhail Tionscadail Straitéiseacha i dtríú tíortha, ba cheart go rannchuideofaí le neartú shlándáil soláthair an Aontais le haghaidh amhábhair straitéiseacha, go léireofaí indéantacht theicniúil leordhóthanach agus go gcuirfí chun feidhme go hinbhuanaithe iad ag úsáid creat scéime um dheimhniú inbhuanaitheachta maidir le hamhábhair atá aitheanta ag an gCoimisiún. Ba cheart don tionscadal a bheith chun tairbhe an Aontais agus an tríú tír lena mbaineann. I gcás inar gá, tacóidh an tAontas le tríú tíortha chun a gcreat dlíthiúil, a n-acmhainneacht dea-rialachais agus a dtrédhearcacht in earnáil na n-amhábhar a threisiú agus é mar aidhm leis sin staid chomhthairbheach a dhéanamh den chomhpháirtíocht amhábhar, lena n-áirítear don phobal áitiúil. Ba cheart do thionscadal cur le breisluach sa tír sin, agus i gcás tíortha atá i mbéal forbartha agus tíortha atá ag teacht chun cinn, a chur ar a chumas bogadh suas sa slabhra luacha agus a chomhsheasmhacht leis na prionsabail a chumhdaítear sna Conarthaí, i gcomhbheartas tráchtála agus i dtosaíochtaí straitéiseacha an Aontais chomh maith le prionsabal an chomhtháthaithe beartais ar mhaithe le forbairt a leagtar síos in Airteagal 208 CFAE á chur san áireamh. Féadfar luach den sórt sin a fháil ó chion an tionscadail le níos mó ná céim amháin den slabhra luacha amhábhar agus ó thairbhí eacnamaíocha agus sóisialta níos leithne a chruthú tríd an tionscadal, lena n-áirítear poist a chruthú i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS). I gcás ina ndéanann an Coimisiún measúnú ar na critéir sin atá le comhlíonadh, ba cheart dó an t-aitheantas mar Thionscadal Straitéiseach a fhoilsiú i gcinneadh.

(11)

Chun inbhuanaitheacht an mhéadaithe ar tháirgeadh amhábhar a áirithiú, ba cheart tionscadail amhábhar nua a chur chun feidhme go hinbhuanaithe. Chun na críche sin, ba cheart measúnú a dhéanamh ar na Tionscadail Straitéiseacha a fhaigheann tacaíocht faoin Rialachán seo agus ionstraimí idirnáisiúnta á gcur san áireamh lena gcumhdaítear gach gné den inbhuanaitheacht a chuirtear i dtábhacht i bprionsabail an Aontais maidir le hamhábhair inbhuanaithe (5), lena n-áirítear cosaint an chomhshaoil, lena n-áirítear an comhshaol muirí agus cósta, cleachtais atá freagrach go sóisialta a áirithiú, lena n-áirítear meas ar chearta an duine amhail cearta na mban agus na leanaí, agus cleachtais ghnó thrédhearcacha. Ba cheart rannpháirtíocht de mheon macánta chomh maith le comhairliúcháin chuimsitheacha fhiúntacha le pobail áitiúla, lena n-áirítear le pobail dhúchasacha, a áirithiú leis na tionscadail freisin. Chun bealach soiléir agus éifeachtúil a sholáthar do thionscnóirí tionscadail chun an critéar sin a chomhlíonadh, ba cheart a mheas gur leor comhlíonadh reachtaíocht ábhartha an Aontais, caighdeáin idirnáisiúnta, treoirlínte agus prionsabail nó rannpháirtíocht i scéim deimhniúcháin a aithnítear faoin Rialachán seo. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún tuilleadh plé a dhéanamh, i ndlúth-idirphlé leis na Ballstáit, le tríú tíortha, leis an tionscal, le comhlachtaí um chaighdeánú agus le geallsealbhóirí ábhartha eile, i bpléití faoi chaighdeáin Eorpacha a fhorbairt maidir le hamhábhair chriticiúla a eastóscadh, a phróiseáil agus a athchúrsáil. D’fhéadfaí féachaint ar thionscadail mhianadóireachta inbhuanaithe agus chomhshaoil, ina n-ionchorpraítear próisis nuálacha agus ina ndéantar próiseáil mianraí agus miotalóireachta gar do na láithreáin eastósctha, mar thionscadail thábhachtacha ar mhaithe le leas na hEorpa i gcoitinne. Ní mór do thionscadail den sórt sin cur go suntasach leis an bhfás eacnamaíoch, le cruthú post, leis an aistriú glas agus digiteach, agus le hiomaíochas do thionscal agus do gheilleagar an Aontais a fheabhsú. Thairis sin, chun ailíniú a dhéanamh le luachanna agus cuspóirí an Aontais, ba cheart tiomantas buanseasmhach a léiriú i dtionscadail den sórt sin don trédhearcacht, don oideachas agus do rannpháirtíocht an phobail, agus úsáid breoslaí iontaise á seachaint trí fhoinsí fuinnimh in-athnuaite a chomhtháthú, dramhaíl a laghdú, agus úsáid a bhaint as cleachtais inbhuanaithe úsáide uisce. I bhformhór na gcásanna, déantar amhábhair straitéiseacha a eastóscadh mar sheachtháirgí de mhianra iompróra. Chun go gcomhlíonfaidh an tAontas cuspóirí an Rialacháin seo, ní bheidh tionchar ag cineál fotháirge na n-amhábhar straitéiseach ar nádúr straitéiseach na dtionscadal eastósctha sin. Dá bhrí sin, is féidir a mheas gur tionscadail straitéiseacha iad tionscadail a bhfuil sé mar aidhm acu eastóscadh, i gcás ina n-eastósctar an mianra straitéiseach mar phríomhtháirge agus i gcás ina n-eastóctar é mar fhotháirge.

(12)

Ba cheart aon tionscnóir tionscadail straitéiseach amhábhar a bheith ábalta iarratas a dhéanamh chuig an gCoimisiún chun aitheantas a fháil dá thionscadail mar Thionscadal Straitéiseach. Ba cheart go gcuimseofaí san iarratas doiciméid ábhartha agus fianaise a bhaineann leis na critéir. Chun measúnú níos fearr a dhéanamh ar inmharthanacht shóisialta, chomhshaoil agus eacnamaíoch, ar indéantacht an tionscadail chomh maith leis an leibhéal muiníne sna meastacháin, ba cheart don tionscnóir tionscadail aicmiú an tionscadail a sholáthar de réir Chreat um Aicmiú na Náisiún Aontaithe maidir le hAcmhainní, agus chun bailíochtú oibiachtúil a éascú, ba cheart dóibh tacú leis an aicmiú sin le fianaise ábhartha. Ba cheart tráthchlár don tionscadal a chur i gceangal le hiarratas freisin, chun a mheas cathain a bheadh an tionscadal ábalta cur leis na tagarmharcanna maidir le hacmhainn intíre nó maidir le héagsúlú. Ós rud é go bhfuil glacadh an phobail le tionscadail mhianadóireachta ríthábhachtach dá gcur chun feidhme éifeachtach, ba cheart don tionscnóir plean a sholáthar freisin ina mbeadh bearta chun glacadh an phobail a éascú. Tá sé sin bailí freisin do thionscadail i dtríú tíortha. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar chomhpháirtithe sóisialta, ar an tsochaí shibhialta agus ar ghníomhairí maoirseachta eile. Ba cheart don tionscnóir plean gnó a sholáthar freisin lena soláthraítear faisnéis maidir le hinmharthanacht airgeadais an tionscadail agus lena dtugtar forléargas ar chistiú, lena n-áirítear an struchtúr úinéireachta chun a áirithiú nach dtiocfaidh cistiú tionscadail salach ar an aidhm atá ann an comhar le comhpháirtithe atá ar aon intinn a mhéadú, go háirithe maidir le tionscadail i dtríú tíortha nó arna maoiniú ag comhpháirtithe ó thríú tíortha. Ina theannta sin, ba cheart faisnéis a sholáthar maidir le comhaontuithe tógála a baineadh amach cheana féin chomh maith le meastacháin maidir le cruthú post a d’fhéadfadh a bheith ann agus maidir le riachtanais an tionscadail ó thaobh lucht saothair oilte de, lena n-áirítear uas-sciliú agus athsciliú, agus na tionscnaimh atá beartaithe chun rannpháirtíocht na mban a fheabhsú chomh maith leis na dálaí oibre foriomlána.

(13)

Lena áirithiú go ndéileálfar go héifeachtach agus go héifeachtúil le hiarratais, ba cheart don Choimisiún a bheith ábalta tús áite a thabhairt do phróiseáil na n-iarratas ar thionscadail a bhaineann le céimeanna sonracha sa slabhra luacha le hamhábhair straitéiseacha atá faoi ghannionadaíocht, lena áirithiú go ndéanfar dul chun cinn cothrom an Aontais i dtreo gach tagarmhairc le haghaidh acmhainn an Aontais atá sa Rialachán seo. Ba cheart don Choimisiún a bheith in ann tosaíocht a thabhairt do Thionscadail Straitéiseacha a rannchuidíonn le ciorclaíocht amhábhar nó a chuireann FBManna isteach ar choinníoll go ndéantar cothromaíocht tionscadal idir céimeanna éagsúla an tslabhra luacha a choinneáil. Ba cheart don Choimisiún iarracht réamhghníomhach a dhéanamh freisin ar thíortha comhpháirtíochta chun comhoibriú straitéiseach a chur chun cinn.

(14)

Mar go bhfuil gá le comhar ón mBallstát ar a chríoch a gcuirfear Tionscadal Straitéiseach chun feidhme lena chur chun feidhme éifeachtach a áirithiú, ba cheart an ceart a bheith ag an mBallstát sin cur i gcoinne go dtabharfaí stádas Tionscadail Straitéisigh do thionscadal, ar an dóigh sin, an tionscadal sin a chosc. Má dhéanann sé amhlaidh, ba cheart don Bhallstát ábhartha údar réasúnaithe a thabhairt lena dhiúltú faoi threoir na gcritéar is infheidhme. Mar an gcéanna, níor cheart don Aontas stádas Tionscadail Straitéisigh a dheonú do thionscadail a chuirfidh tríú tír chun feidhme i gcoinne thoil a rialtais agus, dá bhrí sin, níor cheart dó déanamh amhlaidh i gcás ina gcuirfeadh rialtas tríú tír ina choinne.

(15)

Chun mí-úsáid an aitheantais mar Thionscadal Straitéiseach a chosc, ba cheart don Choimisiún a bheith ábalta a chinneadh tosaigh a aisghairm maidir le haitheantas a thabhairt do thionscadal mar thionscadal straitéiseach mura gcomhlíonann sé na coinníollacha a thuilleadh nó má bhí an t-aitheantas bunaithe ar iarratas ina raibh faisnéis mhícheart. Sula bhféadfaidh sé é sin a dhéanamh, ba cheart don Choimisiún dul i gcomhairle leis an mBord agus éisteacht leis an tionscnóir tionscadail. Ba cheart do thionscnóirí tionscadail leanúint de bheith go hiomlán faoi dhliteanas as aon mheabhlaireacht d’aon ghnó, agus féadfaidh siad a bheith faoi réir imeachtaí breithiúnacha comhfhreagracha a d’fhéadfadh a bheith ann.

(16)

I bhfianaise a thábhachtaí atá siad maidir le slándáil an tsoláthair amhábhar straitéiseach a áirithiú, ba cheart a mheas go dtéann Tionscadail Straitéiseacha chun leasa an phobail nó chun leasa na slándála poiblí. Tá sé ríthábhachtach slándáil an tsoláthair amhábhar straitéiseach a áirithiú chun go n-éireoidh leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach chomh maith le hathléimneacht earnálachana cosanta agus an spáis. Chun rannchuidiú le slándáil soláthair amhábhar straitéiseach san Aontas, féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le tacaíocht i nósanna imeachta náisiúnta deonaithe ceadanna chun dlús a chur le Tionscadail Straitéiseacha a bhaint amach i gcomhréir le dlí an Aontais.

(17)

Áirithítear le próisis náisiúnta deonaithe ceadanna go mbeidh tionscadail amhábhar sábháilte, slán agus go gcomhlíonann siad ceanglais chomhshaoil, shóisialta agus sábháilteachta. Le reachtaíocht chomhshaoil an Aontais, leagtar síos coinníollacha comhchoiteanna maidir le próiseas agus ábhar na bpróiseas deonaithe ceadanna náisiúnta, rud a áirithíonn ardleibhéal cosanta comhshaoil agus a éascaíonn saothrú inbhuanaithe acmhainneacht an Aontais feadh an tslabhra luacha amhábhar. Dá bhrí sin, ba cheart stádas an Tionscadail Straitéisigh a bheith gan dochar d’aon choinníoll is infheidhme maidir le ceadú na dtionscadal ábhartha, lena n-áirítear na coinníollacha sin a leagtar amach i dTreoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), i dTreoir 92/43/CEE (7) ón gComhairle, i dTreoir 2000/60/CE (8) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, i dTreoir 2010/75/AE (9) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus i dTreoir 2004/35/CE (10) Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, i dTreoir 2009/147/CE (11) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus i dTreoir 2006/21/CE (12) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(18)

Ag an am céanna, le hintuarthacht, castacht agus, uaireanta, fad iomarcach na bpróiseas náisiúnta deonaithe ceadanna, baintear an bonn den tslándáil infheistíochta is gá chun tionscadail amhábhar straitéiseach a fhorbairt go héifeachtach. Dá bhrí sin, lena gcur chun feidhme éifeachtach a áirithiú agus dlús a chur leis, ba cheart do na Ballstáit nós imeachta cuíchóirithe agus intuartha um cheada a chur i bhfeidhm maidir le Tionscadail Straitéiseacha. Chuige sin, ba cheart stádas tosaíochta ar an leibhéal náisiúnta a thabhairt do thionscadail leasa choitinn chun cóireáil mhear riaracháin agus cóireáil phráinneach a áirithiú i ngach nós imeachta breithiúnach nó réitithe díospóide a bhaineann leo. Níor cheart go gcuirfí cosc leis an Rialachán seo ar údaráis inniúla an ceadú a chuíchóiriú do thionscadail eile maidir leis an slabhra luacha amhábhar criticiúil nach Tionscadail Straitéiseacha iad.

(19)

I bhfianaise a róil maidir le slándáil soláthair an Aontais le haghaidh amhábhair straitéiseacha a áirithiú, agus i bhfianaise a mhéid a chuireann siad le huathriail straitéiseach oscailte an Aontais agus leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach, ba cheart don údarás ceadúcháin atá freagrach a mheas go dtéann Tionscadail Straitéiseacha a bheith ar mhaithe le leas an phobail agus leis an tslándáil phoiblí. Tionscadail Straitéiseacha a bhfuil drochthionchar acu ar an gcomhshaol, a mhéid a thagann sé faoi raon feidhme Threoir 2000/60/CE, Threoir 92/43/CEE ón gComhairle agus Threoir 2009/147/CE (13) féadfar iad a údarú i gcás ina gcinnfidh an t-údarás ceadúcháin atá freagrach, bunaithe ar a mheasúnú de réir an cháis, go sáraíonn an leas poiblí ar a bhfreastalaíonn an tionscadal na tionchair sin, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha ábhartha go léir a leagtar amach sna Treoracha sin. Ba cheart sainiúlacht gheolaíoch na suíomhanna eastósctha a chur san áireamh go cuí sa mheasúnú cás ar chás, rud a chuireann srian le cinntí maidir le suíomh toisc nach ann do réitigh mhalartacha ar láithreáin eastósctha.

(20)

Chun an chastacht sa phróiseas ceadanna a laghdú agus chun an éifeachtúlacht agus an trédhearcacht ann a mhéadú, ba cheart go mbeadh thionscnóirí tionscadal a dhéanann tionscadail amhábhar criticiúil ábalta idirghníomhú le húdarás náisiúnta aonair atá freagrach as an bpróiseas deonaithe ceadanna ina iomláine a éascú agus a chomhordú agus i gcás Tionscadail Straitéiseacha eiseoidh sé cinneadh cuimsitheach laistigh den teorainn ama is infheidhme. Chuige sin, ba cheart do na Ballstáit údarás inniúil náisiúnta aonair a ainmniú. Ba cheart cásoifigeach a chuireann pointe teagmhála éasca ar fáil a shannadh. D’fhéadfadh an cásoifigeach ceaptha sin a bheith mar chuid d’údarás eile freisin maidir le struchtúir náisiúnta éagsúla an ionaid ilfhreastail. Más gá, i bhfianaise eagraíocht inmheánach Ballstáit, ba cheart go mbeifí ábalta cúraimí an údaráis inniúil náisiúnta a tharmligean chuig údarás eile, faoi réir na gcoinníollacha céanna. Gan difear a dhéanamh do luas na n-imeachtaí, ba cheart don údarás inniúil ainmnithe a bheith in ann tuairim agus rannpháirtíocht aireachtaí inniúla eile a iarraidh. Chun cur chun feidhme éifeachtach a fhreagrachtaí a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit pearsanra agus acmhainní leordhóthanacha a sholáthar dá n-údarás inniúil náisiúnta, nó d’aon údarás atá ag gníomhú thar a cheann.

(21)

Chun soiléireacht a áirithiú maidir le stádas ceadaithe na dTionscadal Straitéiseach agus chun éifeachtacht mí-úsáide féideartha as an dlíthíocht a theorannú, agus gan an bonn a bhaint d’athbhreithniú breithiúnach éifeachtach, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar aon díospóid a bhaineann leis an bpróiseas deonaithe ceadanna maidir le Tionscadail Straitéiseacha a réiteach go tráthúil. Chuige sin, ba cheart d’údaráis inniúla náisiúnta a áirithiú go mbeidh rochtain ag iarratasóirí agus ag tionscnóirí tionscadail ar nós imeachta simplí um réiteach díospóide agus go dtabharfar cóireáil phráinneach do thionscadail straitéiseacha i ngach nós imeachta breithiúnach nó réitigh díospóidí a bhaineann leis nationscadail. Ina theannta sin, ba cheart go n-éascódh an Rialachán seo malartú dea-chleachtas chun díospóidí a réiteach, amhail meithleacha ad hoc faoi eadránaithe neodracha chun saincheisteanna oscailte a réiteach.

(22)

Ionas go mbeidh saoránaigh agus gnólachtaí in ann tairbhe dhíreach a bhaint as buntáistí an mhargaidh inmheánaigh gan aon ualach riaracháin breise neamhriachtanach a bheith orthu, déantar foráil le Rialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14), lenar bunaíodh an Tairseach Aonair Dhigiteach, maidir le rialacha ginearálta i dtaca le soláthar faisnéise, nósanna imeachta agus seirbhísí cúnaimh ar líne atá ábhartha d’fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. Ba cheart do na ceanglais faisnéise agus do na nósanna imeachta a chumhdaítear leis an Rialachán seo ceanglais Rialachán (AE) 2018/1724 a chomhlíonadh. Go sonrach, ba cheart a áirithiú gur féidir le tionscnóirí tionscadail Tionscadail Straitéisigh rochtain a fháil ar aon nós imeachta a bhaineann leis an bpróiseas deonaithe ceadanna ar líne agus é a chomhlánú go hiomlán ar líne, i gcomhréir le hAirteagal 6(1) de Rialachán (AE) 2018/1724 agus le hIarscríbhinn II a ghabhann leis.

(23)

Chun an tslándáil agus an tsoiléireacht is gá chun méadú a dhéanamh ar fhorbairt an Tionscadail Straitéisigh a sholáthar do thionscnóirí tionscadail agus d’infheisteoirí eile, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach rachaidh an próiseas deonaithe ceadanna a bhaineann le tionscadail den sórt sin thar an teorainn ama réamhshocraithe. I gcás Tionscadail Straitéiseacha nach mbaineann ach le próiseáil nó le hathchúrsáil, níor cheart go mairfeadh an próiseas deonaithe ceadanna níos mó ná 1 bhliain. I gcás Tionscadail Straitéiseacha lena mbaineann eastóscadh, áfach, níor cheart go mairfeadh an próiseas deonaithe ceadanna níos faide ná 2 bhliain, agus castacht agus méid na dtionchar féideartha i gceist á gcur san áireamh. Chun na teorainneacha ama sin a bhaint amach go héifeachtach, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh acmhainní agus pearsanra leordhóthanacha ag na húdaráis fhreagracha. Tríd an Ionstraim Tacaíochta Teicniúla, tacaíonn an Coimisiún leis na Ballstáit, arna iarraidh sin dóibh, chun athchóirithe a dhearadh, a fhorbairt agus a chur chun feidhme lena n-áirítear an acmhainn riaracháin a bhaineann le ceadú náisiúnta a neartú.

(24)

Tá na measúnuithe agus na húdaruithe comhshaoil a cheanglaítear faoi dhlí an Aontais ina gcuid dhílis den phróiseas deonaithe ceadanna maidir le tionscadal amhábhar, lena n-áirítear i ndáil le huisce, gnáthóga agus éin, agus is cosaint fhíor-riachtanach iad lena áirithiú go ndéanfar tionchair dhiúltacha ar an gcomhshaol a chosc nó a íoslaghdú. Chun a áirithiú go bhfuil na próisis deonaithe ceadanna le haghaidh Tionscadail Straitéiseacha intuartha agus tráthúil agus nach sáraíonn siad an teorainn ama réamhshocraithe le haghaidh céim ar leith sa phróiseas deonaithe ceadanna, ba cheart cuíchóiriú a dhéanamh ar na measúnuithe agus na húdaruithe is gá agus gan leibhéal na cosanta comhshaoil a ísliú. I ndáil leis sin, ba cheart a áirithiú go ndéantar an measúnú riachtanach a chuachadh chun forluí neamhriachtanach a chosc agus ba cheart a áirithiú go n-aontóidh tionscnóirí tionscadail agus údaráis fhreagracha go sainráite faoi raon feidhme an mheasúnaithe chuachtaithe sula gcuirfear chun feidhme é chun bearta leantacha neamhriachtanacha a chosc, gan dochar do cháilíocht na measúnuithe sin.

(25)

Is féidir le coinbhleachtaí úsáide talún bacainní a chruthú ar imscaradh tionscadal amhábhar criticiúil, go háirithe i dtíortha atá i mbéal forbartha, áit ar gné choiteann d’oibríochtaí mianadóireachta é díshealbhú éigeantach. Pleananna dea-dheartha, atá bunaithe ar dhlúthchomhar a bhfuil bonn cirt leis idir na húdaráis inniúla ábhartha ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, lena n-áirítear pleananna spáis agus criosú, ina gcuirtear san áireamh an acmhainn le haghaidh tionscadail amhábhar criticiúil a chur chun feidhme agus a ndéantar measúnú ar a dtionchair fhéideartha ar an gcomhshaol, d’fhéadfadh siad a bheidh ina gcuidiú le hearraí agus leasanna poiblí a chothromú, rud a laghdóidh an riosca coinbhleachta agus a chuirfidh dlús le cur chun feidhme inbhuanaithe tionscadal amhábhar san Aontas agus i dtríú tíortha. Dá bhrí sin, ba cheart d’údaráis fhreagracha náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla smaoineamh ar fhorálacha maidir le tionscadail amhábhar a chur san áireamh agus pleananna ábhartha á bhforbairt acu.

(26)

Laistigh den Aontas, is minic a bhíonn deacrachtaí ag tionscadail amhábhar criticiúil maidir le rochtain ar mhaoiniú. Is minic a bhíonn ardluaineacht praghsanna, agaí tionscanta fada, comhchruinniú ard agus teimhneacht i gceist le margaí amhábhar criticiúil. Ina theannta sin, éilíonn maoiniú don earnáil ardleibhéal saineolais agus ionstraimí airgeadais a bhfuil sé mar aidhm leo infheistíochtaí a dhí-rioscú, amhail cistí amhábhar, faoiseamh cánach, ráthaíochtaí airgeadais, deontais nó bearta eile airgeadais um maolú riosca atá in easnamh go minic i measc institiúidí airgeadais. Chun na tosca sin a shárú agus chun cur lena áirithiú go mbeidh soláthar cobhsaí iontaofa amhábhar straitéiseach ann, ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún dul i ngleic le constaicí i dtéarmaí beartas agus cuidiú a thabhairt maidir le rochtain ar mhaoiniú agus ar a thacaíocht riaracháin. Ba cheart do na Ballstáit gealltanais chomhshaoil, shóisialta agus saothair arna nglacadh ag na tionscnóirí tionscadail ábhartha a chur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh acu maidir le tacaíocht airgeadais. Chun a bheith iomaíoch, nuálach agus athléimneach, agus chun a bheith in ann dlús a chur lena tháirgeadh, lena phróiseáil agus lena athchúrsáil chomh maith lena acmhainneachtaí ionadaíochta, ní mór don ghníomh um amhábhair chriticiúla rochtain a fháil ar mhaoiniú poiblí agus príobháideach araon. Sa phráinn a bhaineann le gníomhú agus chun na tagarmharcanna a leagtar amach sa Rialachán seo a bhaint amach, tá sé chomh tábhachtach céanna a áirithiú go leanfaidh beartais chothrománacha eile, amhail tionscnaimh maidir le maoiniú inbhuanaithe, de bheith comhsheasmhach le hiarrachtaí an Aontais rochtain leordhóthanach thionscal na n-amhábhar criticiúil ar mhaoiniú agus ar infheistíocht a éascú.

(27)

Ní féidir slabhra luacha láidir a chruthú san Eoraip ach le hacmhainní airgeadais leordhóthanacha amháin. Oibreoidh an Coimisiún le comhpháirtithe cur chun feidhme InvestEU chun bealaí a lorg chun tacaíocht d’infheistíocht a mhéadú i gcomhréir leis na cuspóirí comhchoiteanna a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/523 (15) agus sa Rialachán seo. Is féidir le Mol Comhairleach InvestEU cur le bailiú píblíne tionscadal inmharthana.

(27a)

Leis an Rialachán seo, ba cheart sineirgí a fheabhsú le gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht faoi láthair ón Aontas agus ó na Ballstáit trí chláir agus gníomhaíochtaí sa taighde agus nuálaíocht (T & N) i ndáil le hamhábhair chriticiúla agus i bhforbairtí cuid den slabhra soláthair, go háirithe an Clár Réime Fís Eorpach arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/695 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle  (16) (Fís Eorpach) agus Cinneadh (AE) 2021/764 ón gComhairle  (17).

(28)

Chun teorainneacha na n-iarrachtaí ar infheistíochtaí poiblí agus príobháideacha reatha a bhíonn ilroinnte go minic a shárú, comhtháthú agus toradh ar infheistíocht a éascú, ba cheart don Choimisiún, do na Ballstáit agus do bhainc cur chun cinn comhordú agus sineirgí a chruthú ar bhealach níos fearr idir na cláir um maoiniú atá ann cheana ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta agus ba cheart dóibh comhordú agus comhar níos fearr leis an tionscal agus le príomhpháirtithe leasmhara san earnáil phríobháideach a áirithiú. Chun na críche sin, ba cheart foghrúpa tiomnaithe den Bhord a bhunú ina dtabharfar le chéile saineolaithe ó na Ballstáit agus ón gCoimisiún chomh maith le hinstitiúidí airgeadais poiblí ábhartha. Ba cheart don fhoghrúpa sin plé a dhéanamh ar riachtanais mhaoiniúcháin aonair na dTionscadal Straitéiseach agus ar na féidearthachtaí maoiniúcháin a bhaineann leo cheana chun moladh a thabhairt do thionscnóirí tionscadail maidir leis an mbealach is fearr le rochtain a fháil ar na féidearthachtaí maoiniúcháin atá ann cheana. Agus moltaí á bplé agus moltaí á ndéanamh acu maidir le maoiniú Tionscadal Straitéiseach i dtríú tíortha, lena n-áirítear margaí atá ag teacht chun cinn agus tíortha atá i mbéal forbartha, ba cheart don Choimisiún agus don Bhord, i gcomhar leis na tíortha comhpháirtíochta ionchasacha, tosaíocht a thabhairt do Thionscadail Straitéiseacha faoin straitéis Global Gateway, agus comhordú a dhéanamh le hinstitiúidí airgeadais forbartha náisiúnta agus idirnáisiúnta (18).

(28a)

Tá gá le hiarrachtaí leanúnacha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta chun T&N maidir le hamhábhair chriticiúla a chothú agus chun tacú leo, ós rud é go mbeidh buntaighde ríthábhachtach chun ábhair nua agus ábhair ionadacha a aimsiú.

(28b)

Tá gá le hionstraimí sonracha airgeadais agus tacaíochta agus cistí spriocdhírithe T&N chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht, ionadú, próisis athchúrsála agus timthriallta ábhair iata ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta trí chláir T&N agus ionstraimí eile chun borradh a chur faoin nuálaíocht, go háirithe maidir le próiseáil dramhaíola, ábhair shárfhorbartha agus ionadú, agus chun teicneolaíochtaí nua agus nuálacha a fhorbairt i réimse na mianadóireachta inbhuanaithe d’amhábhair chriticiúla san Aontas.

(29)

Tá infheistíocht phríobháideach arna ndéanamh ag cuideachtaí, infheisteoirí airgeadais agus ceannaitheoirí fíor-riachtanach. I gcás nach leor infheistíocht phríobháideach amháin, d’fhéadfadh tacaíocht phoiblí a bheith ag teastáil chun tionscadail feadh an tslabhra luacha amhábhar criticiúil a chur i bhfeidhm go héifeachtach, mar shampla i bhfoirm ráthaíochtaí, iasachtaí nó infheistíochtaí cothromais agus infheistíochtaí cuasachothromais. D’fhéadfadh Státchabhair a bheith i gceist leis an tacaíocht phoiblí sin. Ní mór éifeacht dreasachta a bheith leis an gcabhair sin, ní mór gá a bheith leis an gcabhair sin agus ní mór di a bheith iomchuí agus comhréireach. Leis na treoirlínte státchabhrach atá ann cheana, a ndearnadh grinn-athbhreithniú orthu le déanaí i gcomhréir le cuspóirí an dá aistriú, soláthraítear go leor féidearthachtaí chun tacú le hinfheistíochtaí feadh an tslabhra luacha amhábhar criticiúil agus le cuspóirí eile faoin gComhaontú Glas don Eoraip faoi réir coinníollacha áirithe. Ba cheart don Choimisiún breithniú breise a dhéanamh ar an bhféidearthacht ciste tiomnaithe a bhunú ar leibhéal an Aontais, mar shampla i bhfoirm Ciste Eorpach le haghaidh Amhábhair Straitéiseacha lena n-áirítear ionstraimí imrothlacha a bhreithniú, nó tacaíocht airgeadais a chur i leataobh trí athbheartú i leith cistí faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil. Ba cheart eolas atá ann cheana, ardáin infheistíochta agus píblínte maidir le tionscadail amhábhar criticiúil a úsáid sa chomhthéacs sin.

(30)

Úsáidtear tacaíocht phoiblí chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha sonracha sainaitheanta agus níor cheart, de thoradh gníomhaíochtaí, maoiniú príobháideach a dhúbailt ná a phlódú, bac a chur ar chomhar idir cuideachtaí ó Bhallstáit éagsúla, ná an iomaíocht sa mhargadh inmheánach a shaobhadh. Ba cheart gníomhaíochtaí a bheith spriocdhírithe agus éifeachtúil agus ba cheart breisluach soiléir a bheith acu don Aontas.

(31)

Mar gheall ar phraghsanna luaineacha maidir le roinnt amhábhar straitéiseach, a dhéantar níos measa mar gheall ar an mbealach teoranta atá ann chun iad a fhálú ar réamh-mhargaí, cruthaítear constaic do thionscnóirí tionscadail maidir le maoiniú a fháil i gcomhair tionscadail amhábhar straitéiseach agus i gcomhair tomhaltóirí iartheachtacha a lorgaíonn praghsanna cobhsaí agus intuartha a fháil le haghaidh príomh-ionchur. D’fhonn an éiginnteacht maidir le praghsanna ar amhábhair straitéiseacha amach anseo a laghdú, is gá foráil a dhéanamh maidir le córas a chur ar bun lena gcuirfear ar chumas ceannaitheoirí a bhfuil suim acu ann agus tionscnóirí Tionscadal Straitéiseach araon a dtairiscintí ceannaigh nó díola a chur in iúl agus iad a chur i dteagmháil le chéile i gcás ina bhféadfadh na tairiscintí faoi seach a bheith comhoiriúnach. Tá an córas sin bunriachtanach chun rannpháirtíocht FBManna i slabhraí luacha na n-amhábhar straitéiseach a chothú. Ba cheart tacaíocht a chur ar fáil chun cuibhreannais ghnó a chumasú rochtain a fháil ar mhargaí nach bhfuil cumhdaithe go fóill ag Comhpháirtíocht Straitéiseach nó ag comhaontú saorthrádála.

(31a)

Ba cheart don Bhanc Eorpach Infheistíochta, i gcomhaontú leis an mBord, leis an gCoimisiún agus leis na Ballstáit, iniúchadh a dhéanamh ar Shaoráid Chreidmheasa Onnmhairiúcháin de chuid an Aontais a chur ar bun lena gcuirfear ar chumas ghnóthais an Aontais infheistíocht a dhéanamh i dtionscadail a rannchuidíonn leis na spriocanna a leagtar amach sa Rialachán seo a bhaint amach.

(32)

Forbraíodh an t-eolas agus an mhapáil atá ann cheana ar tharluithe amhábhar an Aontais tráth nach raibh sé ina thosaíocht soláthar amhábhar criticiúil a áirithiú chun teicneolaíochtaí straitéiseacha a fhorbairt. Chun faisnéis a fháil agus a thabhairt cothrom le dáta maidir leis na tarluithe amhábhar criticiúil, lena n-áirítear an acmhainneacht a bhaineann le heastóscadh geoiteirmeach , ba cheart do na Ballstáit cláir náisiúnta a tharraingt suas chun iniúchadh ginearálta a dhéanamh ar amhábhair chriticiúla agus ar miotail iompróra a bhféadfadh amhábhair chriticiúla a bheith iontu , ar cheart go n-áireofaí leo beart amhail mapáil mianraí, feachtais gheocheimice, suirbhéanna geo-eolaíochta chomh maith le hathphróiseáil tacar sonraí geo-eolaíocha atá ann cheana. Baineann ardriosca airgeadais le tarluithe mianraí a aithint agus measúnú a dhéanamh ar an inmharthanacht theicniúil agus eacnamaíoch a bhaineann lena n-eastóscadh. Chun an riosca sin a laghdú agus forbairt tionscadal eastósctha a éascú, ba cheart do na Ballstáit an fhaisnéis a fhaightear le linn a gclár taiscéalaíochta náisiúnta féin a chur ar fáil go poiblí, i gcás inarb iomchuí, trí úsáid a bhaint as creat an Bhonneagair d’Fhaisnéis Spáis arna bhunú le Treoir 2007/2/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19).

(32a)

Chun na spriocanna eastósctha, próiseála agus athchúrsála a chumasú, ba cheart do na Ballstáit gníomhaíochtaí a chur chun cinn chun aghaidh a thabhairt ar an nganntanas atá ag mic léinn agus céimithe geo-eolaíochta san Aontas.

(33)

Le sonraí agus seirbhísí spáis a dhíorthaítear ó fhaire na cruinne agus córais GNSS, go háirithe na córais a dhíorthaítear ó Chlár Spáis an Aontais Eorpaigh, ó Copernicus, ó Galileo agus ó EGNOS, ba cheart iad a úsáid a mhéid is féidir chun tacú leis na hiarrachtaí i dtreo slabhraí luacha amhábhar criticiúil inbhuanaithe trí shreabhadh leanúnach faisnéise a sholáthar, a d’fhéadfadh a bheith úsáideach do ghníomhaíochtaí amhail faireachán agus bainistiú ar limistéir mhianadóireachta, an measúnú tionchair comhshaoil agus socheacnamaíoch, nó taiscéalaíocht acmhainní mianraí. Ós rud é gur féidir sonraí a sholáthar freisin ó shonraí agus seirbhísí spáis faoi limistéir iargúlta agus neamh-inrochtana, ba cheart do na Ballstáit í a chur san áireamh a mhéid is féidir agus a gcláir náisiúnta taiscéalaíochta á dtarraingt suas agus á gcur chun feidhme acu.

(34)

Cé go bhfuil gá le slabhra luacha amhábhar criticiúil an Aontais a threisiú chun slándáil an tsoláthair a mhéadú, beidh slabhraí soláthair na n-amhábhar criticiúil fós ina gcinn dhomhanda agus beidh siad neamhchosanta ar thosca seachtracha. Maidir le himeachtaí a tharla le déanaí nó atá ar siúl faoi láthair, idir ghéarchéim COVID-19 agus an t-ionsaí míleata gan chúis i gcoinne na hÚcráine, chomh maith le tionchar Thionscnamh Chrios agus Bhóthar na Síne ar thríú tíortha, leag siad béim ar a leochailí atá cuid de shlabhraí soláthair an Aontais ar shuaitheadh agus a phráinní atá sé seifteanna a shainaithint chun an t-éileamh a mhaolú, go háirithe maidir le hamhábhair straitéiseacha. Chun a áirithiú go mbeidh na Ballstáit agus na tionscail Eorpacha ábalta suaitheadh soláthair a réamh-mheas agus go mbeidh siad ullmhaithe chun na hiarmhairtí a bheidh leo a sheasamh, ba cheart bearta a fhorbairt chun an acmhainneacht faireacháin a mhéadú, lena n-áirítear faisnéis a mhalartú chun stoic straitéiseacha a chomhordú i gcás inar gá, agus ullmhacht cuideachtaí a neartú.

(35)

Níl an acmhainn chéanna ag na Ballstáit nuair a bhaineann sé le feasacht faoi riosca agus réamh-mheas riosca, agus níl struchtúir thiomnaithe forbartha ag na Ballstáit go léir lena ndéantar faireachán ar shlabhraí soláthair na n-amhábhar criticiúil agus ar féidir cuideachtaí a chur ar an eolas leo faoi rioscaí féideartha go mbeidh suaitheadh soláthair ann. Ar an gcaoi chéanna, cé go bhfuil infheistíocht déanta ag roinnt cuideachtaí i bhfaireachán a slabhraí soláthair, níl sé d’acmhainn ag cuideachtaí eile é sin a dhéanamh. Dá bhrí sin, i bhfianaise ghné domhanda shlabhraí soláthair na n-amhábhar criticiúil agus i bhfianaise a gcastachta, ba cheart don Choimisiún deais faireacháin thiomnaithe a fhorbairt lena ndéanfar measúnú ar rioscaí soláthair amhábhar criticiúil agus lena n-áiritheofar infhaighteacht na faisnéise a bhailítear ar fáil d’údaráis phoiblí agus do ghníomhaithe príobháideacha, agus ar an dóigh sin méadófar sineirgí i measc na mBallstát. Lena áirithiú go mbeidh slabhraí luacha an Aontais ullmhaithe a ndóthain i gcoinne suaitheadh soláthair a d’fhéadfadh tarlú, ba cheart don Choimisiún tástálacha struis a dhéanamh lena ndéanfaí measúnú ar leochaileacht na slabhraí soláthair na n-amhábhar straitéiseach agus ar a neamhchosaint ar rioscaí soláthair. Ba cheart do na Ballstáit cur leis an gcleachtadh sin trí thástálacha struis den sórt sin a dhéanamh, nuair is féidir, trína ngníomhaireachtaí náisiúnta soláthair agus faisnéise a chumhdaíonn amhábhair chriticiúla. Ba cheart don Bhord a áirithiú go ndéanfaidh an Coimisiún agus na Ballstáit comhordú ar chur chun feidhme na dtástálacha struis. Nuair nach bhfuil sé d’acmhainn ag aon Bhallstát an tástáil struis a theastaíonn a dhéanamh ar amhábhar straitéiseach ar leith, ba cheart don Choimisiún í a dhéanamh é féin. Ba cheart don Choimisiún straitéisí féideartha a mholadh freisin ar féidir leis na húdaráis phoiblí agus le gníomhaithe príobháideacha iad a ghlacadh chun rioscaí soláthair a mhaolú sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma, amhail bearta beartais breise a chur chun feidhme chun an gá atá lehamhábhair straitéiseacha a laghdú stoic straitéiseacha a fhorbairt nó lena soláthar a éagsúlú tuilleadh Chun an fhaisnéis a bhailiú is gá chun na bearta faireacháin agus tástálacha struis a dhéanamh, ba cheart don Choimisiún comhordú a dhéanamh le buan-fhoghrúpa ábhartha an Bhoird agus ba cheart do na Ballstáit cuideachtaí móra atá tábhachtach d’fheidhmiú an tslabhra luacha a shainaithint agus faireachán a dhéanamh orthu. Nuair nach bhfuil sé d’acmhainn ag aon bhall den bhuan-fhoghrúpa an tástáil struis is gá a dhéanamh ar amhábhar straitéiseach ar leith, ba cheart don Choimisiún í a dhéanamh é féin.

(36)

Is uirlis thábhachtach iad stoic straitéiseacha chun suaitheadh soláthair a mhaolú, go háirithe le haghaidh amhábhar. Cé go n-éascaítear leis an Ionstraim Éigeandála don Mhargadh Aonair atá beartaithe forbairt fhéideartha a dhéanamh ar stoic den sórt sin i gcás modh airdill an Mhargaidh Aonair a ghníomhachtú, níl oibleagáidí ar na Ballstáit ná ar chuideachtaí a stoic straitéiseacha a fhorbairt nó a chomhordú roimh shuaitheadh soláthair. Ina theannta sin, níl aon sásra comhordúcháin ar fud an Aontais Eorpaigh lena n-éascaítear measúnú comhchoiteann a fhorbairt agus anailís a dhéanamh ar fhorluí agus ar shineirgí féideartha. Dá bhrí sin, mar chéad chéim, agus an easpa faisnéis ábhartha atá ann faoi láthair á cur san áireamh, ba cheart do na Ballstáit faisnéis a sholáthar don Choimisiún faoina stoic straitéiseacha, bíodh siad á n-oibriú ag údaráis phoiblí nó ag oibreoirí eacnamaíocha thar ceann na mBallstát. Ba cheart a áireamh san fhaisnéis sin an leibhéal stoic atá ar fáil in aghaidh an amhábhair straitéisigh, ionchas na leibhéal stoic, agus na rialacha agus na nósanna imeachta is infheidhme maidir leis na stoic sin. Ba cheart go mbeadh aon iarratas comhréireach, ba cheart aird a thabhairt ann ar an gcostas agus ar an iarracht a theastaíonn chun na sonraí a chur ar fáil chomh maith lena thionchar ar an tslándáil náisiúnta, agus ba cheart teorainneacha ama iomchuí a leagan amach chun an fhaisnéis a iarradh a sholáthar. Féadfar faisnéis faoi stoic na n-oibreoirí eacnamaíocha a chur leis an anailís, cé nach ionann é sin agus iarraidh ar fhaisnéis fúthu. Ba cheart don Choimisiún na sonraí a láimhseáil ar bhealach slán, agus níor cheart dó faisnéis a fhoilsiú ach ar leibhéal comhiomlán amháin. Mar dara céim, bunaithe ar an bhfaisnéis a fuarthas, ba cheart don Bhord leibhéal sábháilte stoc de chuid an Aontais a léiriú, agus tomhaltas bliantúil iomlán na n-amhábhar straitéiseach lena mbaineann á chur san áireamh ag an Aontas. Bunaithe ar chomparáid idir stoic atá ann cheana agus leibhéil fhoriomlána na stoc straitéiseach le haghaidh amhábhair straitéiseacha ar fud an Aontais, ba cheart don Bhord, ag gníomhú dó i gcomhaontú leis an gCoimisiún, a bheith ábalta tuairimí neamhcheangailteacha a eisiúint chuig na Ballstáit maidir le conas coinbhéirseachtaí a mhéadú agus iad a spreagadh chun a gcuid stoc straitéisí a fhorbairt, agus saobhadh an mhargaidh á sheachaint, agus saobhadh an mhargaidh á sheachaint, lena n-áirítear chun dochair do mhargaí atá ag teacht chun cinn agus do thíortha atá i mbéal forbartha. Agus é sin á dhéanamh, ba cheart don Bhord an gá atá le dreasachtaí a choinneáil maidir le stoic straitéiseacha arna bhforbairt ag oibreoirí príobháideacha a úsáideann amhábhair straitéiseacha a bhreithniú.

(37)

Chun comhordú breise a áirithiú, ba cheart don Choimisiún comhairliúchán riachtanach a áirithiú roimh rannpháirtíocht na mBallstát i bhfóraim idirnáisiúnta inar féidir stoic straitéiseacha den sórt sin a phlé, go háirithe trí bhuan-fhoghrúpa tiomnaithe an Bhoird. Mar an gcéanna, d’fhonn comhlántacht a mhéadú idir an togra seo agus ionstraimí cothrománacha nó ionstraimí ábhair-shonracha eile, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go gcuirfear an fhaisnéis a bailíodh agus a comhiomlánaíodh ar aghaidh chuig sásraí rialachais airdill nó géarchéime, amhail grúpa comhairleach na hIonstraime Éigeandála don Mhargadh Aonair atá beartaithe, Bord Eorpach Leathsheoltóirí an Ghnímh im Shliseanna atá beartaithe, Bord HERA nó an Bord um Ghéarchéim Sláinte.

(38)

Chun a áirithiú go mbeidh siad ullmhaithe a ndóthain chun aghaidh a thabhairt ar shuaitheadh soláthair, ba cheart do chuideachtaí móra a mhonaraíonn teicneolaíochtaí straitéiseacha san Aontas a úsáideann amhábhair straitéiseachabainistiú riosca inmheánach iomchuí a áirithiú. Áiritheofar leis sin go gcuirfidh siad san áireamh na rioscaí soláthair a bhaineann le hamhábhair straitéiseacha agus go bhforbróidh siad straitéisí iomchuí um maolú le go mbeidh siad ullmhaithe níos fearr i gcás suaitheadh soláthair. Mar an gcéanna, ba cheart do na cuideachtaí móra a thagann faoin raon feidhme sin tástálacha struis rialta a dhéanamh ar a slabhraí soláthair straitéiseacha amhábhar lena áirithiú go mbreithneoidh siad gach cás éagsúil a d’fhéadfadh difear a dhéanamh dá soláthar i gcás suaite. Mar thoradh ar na bearta sin tabharfar breithnithe breise ar chostais na rioscaí soláthair a d’fhéadfadh a bheith ann.

(39)

Níl go leor margaí le haghaidh amhábhair straitéiseacha go hiomlán trédhearcach agus dírítear iad ar thaobh an tsoláthair, rud a mhéadaíonn cumhacht idirbheartaíochta na ndíoltóirí agus a mhéadaíonn praghsanna do na ceannaitheoirí, rud a chruthaíonn dúshlán don mhargadh. Chun cuidiú le hinfhaighteacht amhábhair do ghnóthais atá bunaithe san Aontas a áirithiú, ba cheart don Choimisiún córas a chur ar bun trína mbeifear ábalta éileamh na gceannaitheoirí a bhfuil suim acu iontu a chomhiomlánú. Agus an córas sin á fhorbairt aige, ba cheart don Choimisiún an taithí a fuarthas in iarrachtaí comhchosúla a chur san áireamh, go háirithe maidir le comhcheannach gáis mar a bunaíodh roimhe sinmar fhreagairt ar an ngéarchéim gáis faoi Rialachán (AE) 2022/2576 ón gComhairle (20). Ba cheart d’údaráis na mBallstát a bheith ábalta páirt a ghlacadh sa chóras sin freisin chun a stoic straitéiseacha a fhorbairt. Ba cheart gach beart a ghlacfar mar chuid de sin faoin sásra sin a bheith comhoiriúnach le dlí iomaíochta an Aontais agus leis an dlí náisiúnta.

(39a)

Tá tábhacht mhór eacnamaíoch agus straitéiseach ag baint le hearnáil amhábhar atá athléimneach agus iomaíoch don Aontas. I bhfianaise chuspóirí an Rialacháin seo, eadhon acmhainneacht an Aontais maidir le heastóscadh, próiseáil agus athchúrsáil amhábhar straitéiseach a neartú, tá sé tábhachtach timpeallacht mhargaidh atá cothrom agus intuartha a áirithiú do ghnóthais ar fud shlabhra luacha iomlán na n-amhábhar. Dá bhrí sin, ní mór d’aon chóras, atá ceaptha an t-éileamh a chomhiomlánú chun seasamh margaidh ghnóthais an Aontais ar thaobh an éilimh a neartú, breithniú cúramach a dhéanamh ar éifeachtaí an mhargaidh ar ghnóthais an Aontais ar thaobh an tsoláthair.

(40)

Ní bheidh comhchuibhiú dlíthe agus rialachán náisiúnta i gceist leis na forálacha maidir le faireachán agus stoic straitéiseacha a áirítear sa Rialachán seo ná ní chuirtear in ionad na sásraí atá ann cheana iad. Ba cheart go mbeadh dreasachtaí faireacháin agus ullmhachta riosca i gcomhréir le hionstraimí Eorpacha. Dá bhrí sin, maidir le hionstraimí amhail togra na hIonstraime Éigeandála don Mhargadh Aonair arb é is aidhm dó géarchéim a théann i gcion ar fheidhmiú an Mhargaidh Aonair nó do Rialachán (AE) 2022/2372 (21) ón gComhairle a réamh-mheas, a mhaolú agus freagairt di i ndáil le creat beart chun soláthar frithbheart leighis atá ábhartha a bhaineann le géarchéim a áirithiú i gcás éigeandáil sláinte poiblí ar leibhéal an Aontais, d’fhéadfadh feidhm a bheith acu fós maidir le hamhábhair chriticiúla agus straitéiseacha i gcás géarchéime nó i gcás bagartha a mhéid a thagann na hábhair sin faoi raon feidhme ionstraimí dá leithéid. Ba cheart don Choimisiún comhlántacht agus comhleanúnachas idir an Rialachán seo agus ionstraimí géarchéime a áirithiú trí mhalartú airdeallach faisnéise idir na comhlachtaí comhairleacha agus rialachais faoi seach arna mbunú leis na hionstraimí géarchéime sin trí mhalartú faisnéise.

(41)

Miotail is ea formhór na n-amhábhar criticiúil, ar féidir iad a athchúrsáil de shíor i bprionsabal, ach meathlaíonn na hairíonna corruair mar gheall air sin. Soláthraítear leis sin an fhéidearthacht bogadh i dtreo fíorgheilleagar ciorclach i gcomhthéacs an aistrithe ghlais. I ndiaidh na chéad chéime d’fhás tapa an éilimh ar amhábhar criticiúil le haghaidh teicneolaíochtaí nua, i gcás ina mbeidh eastóscadh príomhúil agus próiseáil fós mar phríomhfhoinse ina leith, ba cheart go n-éireodh athchúrsáil agus athúsáid níos tábhachtaí agus ba cheart go ndéanfaí an gá le heastóscadh príomhúil agus na tionchair ghaolmhara a laghdú léi. Sa lá atá inniu ann, áfach, tá rátaí athchúrsála agus athúsáide fhormhór na n-amhábhar criticiúil íseal, lena n-áirítear mar gheall ar easpa breithnithe ar in-athchúrsáilteacht ag céim deartha na dtáirgí, agus is minic nach gcuirtear córais agus teicneolaíochtaí athchúrsála in oiriúint do shainiúlachtaí na n-amhábhar sin. Tá gá, dá bhrí sin, le gníomhaíocht lena dtugtar aghaidh ar na tosca éagsúla lena gcoinnítear siar an acmhainneacht um chiorclaíocht. Gan beann ar an méid amhábhar straitéiseach a thomhlaítear in 2030, ba cheart don Aontas díriú ar chiorclaíocht na n-amhábhar sin.

(41a)

Ní mór don Eoraip a ceannasacht straitéiseach oscailte a fheabhsú agus a hathléimneacht a mhéadú mar ullmhúchán do shuaitheadh a d’fhéadfadh a bheith ann sa soláthar de dheasca géarchéimeanna sláinte nó géarchéimeanna eile. Má dhéantar an chiorclaíocht agus an éifeachtúlacht acmhainne a fhorbairt agus athchúrsáil agus aisghabháil na n-amhábhar criticiúil a mhéadú san am céanna, is fearr mar a éireoidh leis an Eoraip an cuspóir sin a bhaint amach.

(42)

Coinníonn na Ballstáit inniúlachtaí tábhachtacha i réimse na ciorclaíochta, mar shampla, i réimse na gcóras bailithe agus cóireála dramhaíola. Ba cheart iad sin a úsáid chun rátaí bailithe agus athchúrsála do shruthanna dramhaíola a mhéadú lena mbaineann acmhainneacht ard amhábhair chriticiúla a aisghabháil, agus úsáid á baint, mar shampla, as dreasachtaí airgeadais amhail lascainí, luach saothair airgeadaíochta nó córais aisíoctha éarlaisí agus sláine an mhargaidh inmheánaigh á caomhnú. Ba cheart d’údaráis na mBallstát difríocht a dhéanamh freisin toisc go soláthraíonn ceannaitheoirí amhábhar criticiúil agus táirgí a bhfuil amhábhair chriticiúla iontu, agus le cláir náisiúnta taighde agus nuálaíochta soláthraítear acmhainní suntasacha chun staid an eolais agus na teicneolaíochta le haghaidh ciorclaíocht amhábhar criticiúil chomh maith le héifeachtúlacht ábhartha agusstraitéisí ionadaíochta a mhéadú. Ar deireadh, ba cheart do na Ballstáit aisghabháil amhábhar criticiúil ó dhramhaíl eastóscach a chur chun cinn trí fheabhas a chur ar infhaighteacht faisnéise agus trí aghaidh a thabhairt ar bhacainní dlíthiúla, eacnamaíocha agus teicniúla. Réiteach féideartha amháin ar cheart do na Ballstáit breathnú air is ea sásraí comhroinnte riosca idir oibreoirí agus an Ballstát chun téarnamh ó shaoráidí dramhaíola dúnta a chur chun cinn.  Ba cheart don Choimisiún faireachán a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí na mBallstát, dea-chleachtais a thagarmharcáil agus a scaipeadh agus moltaí a thabhairt do na Ballstáit maidir le gníomhaíochtaí breise, i gcás inarb iomchuí.

(42a)

I ndramhaíl leictreonach tá tiúchan na n-amhábhar criticiúil ar mó a méid ná na cinn a fhaightear sna gráid mhianaigh is fearr ar fud an domhain. Is deis shuntasach eacnamaíoch é seo don mhianadóireacht uirbeach, agus tá ardacmhainneacht forbartha ag baint leis.

(43)

Tá leagáid um eastóscadh amhábhar ag an Aontas i gcuid mhaith dá réigiúin agus, dá bhrí sin, tá leagáid méideanna suntasacha de dhramhaíl eastóscach ar shaoráidí dúnta nach bhfuil anailís déanta orthu i gcoitinne aige, de bharr an mhéadaithe atá tagtha ar a dtábhacht eacnamaíoch le déanaí, i gcás acmhainneacht amhábhar criticiúil. D’fhéadfadh aisghabháil amhábhar criticiúil ó shaoráidí dramhaíola eastóscacha éifeachtaí diúltacha sóisialta agus comhshaoil gníomhaíochtaí eastóscacha nua a sheachaint agus a mhaolú, luach eacnamaíoch agus fostaíocht a chruthú i réigiúin mhianadóireachta stairiúla, a ndéanann díthionsclú agus meath difear dóibh go minic, cé go bhféadfadh ról suntasach a bheith ag na réigiúin sin maidir le hathléimneacht an Aontais a fheabhsú agus maidir le tionchair dhiúltacha chomhshaoil agus shóisialta na rochtana ar amhábhair a laghdú. Tá an easpa airde agus an easpa faisnéise ar ábhar amhábhar criticiúil, go háirithe ar shaoráidí dramhaíola dúnta, ina phríomhbhacainn maidir le húsáid níos mó a bhaint as acmhainneacht amhábhar criticiúil na dramhaíola eastóscaí.

(44)

Ba cheart aisghabháil amhábhar criticiúil ó shaoráidí dramhaíola eastóscaí a bheith ina gcuid de luachshocrú saoráidí dramhaíola ábhartha. Leagtar amach i dTreoir 2006/21/CE ardcheanglais maidir le cosaint sláinte comhshaoil agus daonna maidir le bainistíocht dramhíola an tionscail eastóscaigh. Cé gur cheart na hardcheanglais sin a choinneáil, is iomchuí bearta breise a bhunú chun aisghabháil amhábhar criticiúil ó dhramhaíl eastóscach a uasmhéadú.

(45)

Ba cheart d’oibreoirí saoráidí dramhaíola eastóscaí, idir shaoráidí reatha agus saoráidí nua, réamhstaidéar um measúnú eacnamaíoch a dhéanamh maidir le haisghabháil amhábhar criticiúil ó dhramhaíl eastóscach a fhaightear ar an láithreán agus a sil-leagain agus ón dramhaíl sin atá á giniúint. I gcomhréir leis an ordlathas dramhaíola a bunaíodh le Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), ba cheart tús áite a thabhairt do ghiniúint dramhaíola ina bhfuil amhábhair chriticiúla a chosc, trí amhábhair chriticiúla a eastóscadh as an méid a eastóscadh sular tháinig sí chun bheith ina dramhaíl. Agus an staidéar sin á fhorbairt, ba cheart d’oibreoirí an fhaisnéis is gá a bhailiú, lena n-áirítear comhchruinnithe agus cainníochtaí amhábhar criticiúil sa dramhaíl eastóscach, agus measúnú a dhéanamh ar roghanna iomadúla maidir le próisis, oibríochtaí nó socruithe gnó lena gcumasófaí aisghabháil amhábhar criticiúil atá indéanta go teicniúilagus inmharthana ó thaobh na heacnamaíochta de. Tagann an oibleagáid sin sa bhreis ar na hoibleagáidí a leagtar síos i dTreoir 2006/21/CE agus sna dlíthe náisiúnta lena dtrasuitear í agus tá sí infheidhme go díreach. Agus é á chur chun feidhme, ba cheart d’oibreoirí agus d’údaráis inniúla iarracht a dhéanamh an t-ualach riaracháin a íoslaghdú agus nósanna imeachta a chomhtháthú a mhéid is féidir.

(46)

Chun aghaidh a thabhairt ar an easpa faisnéise atá ann faoi láthair maidir leis an acmhainneacht amhábhar criticiúil a bhaineann le saoráidí dramhaíola eastóscaí dúnta, ba cheart do na Ballstáit bunachar sonraí a tharraingt suas ina mbeadh an fhaisnéis uile is ábhartha chun an téarnamh a chur chun cinn, go háirithe cainníochtaí agus comhchruinnithe amhábhar criticiúil sa tsaoráid dramhaíola eastóscaí, i gcomhréir le rialacha iomaíochta an Aontais. Ba cheart an fhaisnéis sin a chur ar fáil go poiblí agus i bhfoirm sho-úsáidte dhigiteach, rud a éascóidh rochtain ar fhaisnéis theicniúil níos mionsonraithe. Chun rochtain sho-úsáidte ar an bhfaisnéis a éascú, ba cheart do na Ballstáit, mar shampla, pointe teagmhála a sholáthar chun malartuithe níos grinne le forbróirí ionchasacha tionscadal téarnaimh amhábhar criticiúil a éascú. Ba cheart an bunachar sonraí a dhearadh ionas gur féidir le tionscnóirí ionchasacha tionscadail saoráidí ag a bhfuil ardacmhainneacht ó thaobh athshlánú eacnamaíoch inmharthana a shainaithint go héascasa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Chun acmhainní teoranta a dhíriú, ba cheart do na Ballstáit cur chuige céimneach a leanúint maidir le bailiú faisnéise agus na céimeanna bailithe faisnéise is déine a dhéanamh do na saoráidí is mó a bhfuil gealladh fúthu amháin. Ba cheart na gníomhaíochtaí bailithe faisnéise a dhíriú ar faisnéis chruinn agus ionadaíoch a sholáthar maidir leis na saoráidí dramhaíola eastóscaí agus an léiriú is fearr is féidir ar acmhainneacht aisghabhála amhábhar criticiúil a fháil.

(47)

Ionchorpraítear buanmaighnéid i réimse leathan táirgí, agus is iad tuirbíní gaoithe agus feithiclí leictreacha na feidhmeanna is tábhachtaí agus is mó fáis ach freisin táirgí eile, lena n-áirítear feistí íomháithe athshondais mhaighnéadaigh, róbait thionsclaíocha, modhanna éadroma iompair, gineadóirí fuaraithe, caidéil teasa, mótair leictreacha, caidéil leictreacha thionsclaíocha, meaisíní níocháin uathoibríocha, triomadóirí rothlaim, micreathonnáin, folúsghlantóirí agus miasniteoirí ina bhfuil méideanna suntasacha ar fiú iad a aisghabháil. Tá amhábhair chriticiúla i bhformhór na mbuanmhaighnéad, go háirithe na cineálacha is feidhmiúla, mar shampla neoidimiam, praiséidimiam, diospróisiam agus teirbiam, bórón, samairiam, nicil nó cóbalt. Is féidir iad a athchúrsáil ach ní dhéantar amhlaidh san Aontas inniu ach ar scála beag nó i gcomhthéacs tionscadail taighde. Dá bhrí sin, ba cheart buanmhaighnéid a bheith ina dtáirge tosaíochta chun ciorclaíocht a mhéadú.

(48)

Réamhchoinníoll chun ciorclaíocht na maighnéid a mhéadú le haghaidh athchúrsálaithe, athchóiritheoirí agus deisitheoirí is ea go mbeidh rochtain ag athchúrsálaithe ar an bhfaisnéis is gá maidir le méid, cineál agus comhdhéanamh ceimiceach maighnéad i dtáirge, a suíomh agus an bratú, na gliúnna agus na breiseáin a úsáidtear, chomh maith le faisnéis ar conas na buanmhaighnéid a bhaint as an táirge. Ina theannta sin, chun cás gnó maidir le hathchúrsáil maighnéad a áirithiú, ba cheart méid méadaithe d’ábhair athchúrsáilte a bheith i mbuanmhaighnéid a ionchorpraítear i dtáirgí a chuirtear ar mhargadh an Aontais le himeacht ama. Agus trédhearcacht á soláthar maidir leis an ábhar athchúrsáilte sa chéad chéim, ba cheart íosmhéid ábhair athchúrsáilte a shocrú i ndiaidh measúnú tiomnaithe a dhéanamh ar an leibhéal iomchuí agus ar na tionchair dhóchúla.

(49)

Is minic a dheimhnítear amhábhair chriticiúla a dhíoltar ar mhargadh an Aontais maidir le hinbhuanaitheacht a slabhra táirgthe agus soláthair. Is féidir deimhniúchán a fháil i gcomhthéacs réimse leathan scéimeanna deimhniúcháin poiblí agus príobháideacha atá ar fáil lena mbaineann raonta feidhme éagsúla agus déine éagsúil, rud a chruthaíonn an fhéidearthacht go mbeadh mearbhall ann maidir le cineál agus fírinneacht na n-éileamh a dhéantar faoi inbhuanaitheacht choibhneasta na n-amhábhar criticiúil a chuirtear ar mhargadh an Aontais bunaithe ar an deimhniúchán sin. Ba cheart go gcumhachtófaí an Coimisiún chun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena n-aithneofaí scéimeanna deimhniúcháin ar cheart a mheas gur scéimeanna cuimsitheacha agus iontaofa iad, lena soláthrófaí bonn coiteann d’údaráis agus do rannpháirtithe sa mhargadh chun measúnú a dhéanamh ar inbhuanaitheacht amhábhar criticiúil. Níor cheart aitheantas a thabhairt ach do scéimeanna deimhniúcháin lena gcumhdaítear réimse leathan gnéithe inbhuanaitheachta, lena n-áirítear cosaint an chomhshaoil, a bhaineann leis an aer, leis an ithir, leis an uisce agus leis an mbithéagsúlacht, le cearta an duine lena n-áirítear breithnithe rialachais maidir le cearta saothair lena n-áirítear trédhearcacht ghnó agus rannpháirtíocht na bpobal áitiúil, lena ráthaítear ardchaighdeáin inbhuanaitheachta, agus ina bhfuil forálacha maidir le fíorú agus faireachán neamhspleách tríú páirtí ar chomhlíonadh. Chun nósanna imeachta éifeachtúla a áirithiú, ba cheart cead a thabhairt do thionscnóirí tionscadal a dhéanann iarratas ar aitheantas mar Thionscadail Straitéiseacha brath ar rannpháirtíocht i scéim aitheanta lena thaispeáint go bhfuil a dtionscadal á chur chun feidhme ar bhealach inbhuanaithe.

(50)

Bíonn tionchair ar an aeráid agus ar an gcomhshaol, go háirithe ar an uisce agus ar an mbithéagsúlacht, mar thoradh ar tháirgeadh amhábhar criticiúil ag céimeanna éagsúla den slabhra luacha. Chun teorainn a chur le damáiste den sórt sin agus táirgeadh amhábhar criticiúil níos inbhuanaithe a dhreasú, ba cheart go gcumhachtófaí an Coimisiún chun córas a fhorbairt chun lorg comhshaoil na n-amhábhar criticiúil a ríomh, lena n-áirítear próiseas fíorúcháin, lena áirithiú go dtaispeánfar faisnéis faoin lorg sin go poiblí ar amhábhair chriticiúla a chuirtear ar mhargadh an Aontais faisnéis faoin lorg sin. Ba cheart an córas a bhunú ar mhodhanna measúnaithe atá fónta ó thaobh na heolaíochta de agus ar chaighdeáin idirnáisiúnta ábhartha i réimse an mheasúnaithe saolré a chur san áireamh. Níor cheart feidhm a bheith ag an gceanglas maidir le lorg comhshaoil ábhair a dhearbhú ach amháin i gcás inar cinneadh, bunaithe ar mheasúnú tiomnaithe, go gcuideodh sé le cuspóirí aeráide agus comhshaoil an Aontais agus go mbeidh sé i gcomhréir leis na costais eacnamaíocha trí sholáthar amhábhar criticiúil a bhfuil lorg comhshaoil níos ísle acu a éascú agus nach rachaidh sé i gcion go díréireach ar shreafaí trádála. Nuair a ghlacfar na modhanna ríomha ábhartha, ba cheart don Choimisiún aicmí feidhmíochta a fhorbairt le haghaidh amhábhair chriticiúla, agus ar an dóigh sin deis a thabhairt do cheannaitheoirí ionchasacha comparáid a dhéanamh go héasca idir lorg coibhneasta comhshaoil na n-ábhar atá ar fáil agus an margadh a spreagadh i dtreo ábhair níos inbhuanaithe. Ba cheart do dhíoltóirí amhábhar criticiúil a áirithiú go mbeidh an dearbhú maidir le lorg comhshaoil ar fáil dá gcustaiméirí. Le trédhearcacht maidir le lorg coibhneasta na n-amhábhar criticiúil a chuirtear ar mhargadh an Aontais féadfar beartais eile ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta a éascú freisin, amhail dreasachtaí nó critéir maidir le soláthar poiblí glas, lena gcothófar táirgeadh amhábhar criticiúil a bhfuil tionchair chomhshaoil níos ísle acu. Creidtear gur san fharraige dhomhain atá an leibhéal is airde bithéagsúlacht ar Domhan agus go gcuireann sí seirbhísí ríthábhachtacha comhshaoil ar fáil, lena n-áirítear ceapadh carbóin ar bhonn fadtéarmach. Is rídhócha go mbeidh mianadóireacht domhainfharraige ina cúis le caillteanas bithéagsúlachta buan agus damáiste don éiceachóras. I gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim, níor cheart aon mhianadóireacht domhainfharraige a dhéanamh fad is nach bhfuil taighde leordhóthanach déanta ar a héifeachtaí ar an muirthimpeallacht agus ar an mbithéagsúlacht, agus fad nach bhfuil aon chomhthoil eolaíoch ann gur féidir mianadóireacht domhainfharraige a bhainistiú ar bhealach lena n-áirithítear nach gcaillfear bithéagsúlacht mhuirí ná go ndéanfar damáiste don éiceachóras.

(51)

Is bonn ábhartha iad na modhanna Lorg Comhshaoil chun na rialacha maidir le ríomh a fhorbairt. Braitheann siad ar mhodhanna measúnaithe atá fónta ó thaobh na heolaíochta de ina gcuirtear oibleagáidí comhchosúla arna mbunú le reachtaíocht eile de chuid an Aontais agus forbairtí ar an leibhéal idirnáisiúnta san áireamh agus lena gcumhdaítear tionchair chomhshaoil, lena n-áirítear an t-athrú aeráide agus tionchair a bhaineann le huisce, aer, ithir, acmhainní, úsáid talún agus tocsaineacht.

(52)

Ba cheart a áirithiú go ndéanfaidh oibreoirí freagracha measúnú ar chomhréireacht a dtáirgí nó a n-ábhar leis na ceanglais maidir le ciorclaíocht buanmhaighnéad a fheabhsú agus maidir le lorg comhshaoil amhábhar criticiúil a dhearbhú sula gcuirfear ar an margadh iad agus go ndéanfaidh údaráis náisiúnta inniúla na ceanglais sin a fhorfheidhmiú go héifeachtach. Na forálacha comhréireachta agus faireachais margaidh arna mbunú faoi Rialachán (AE) 2019/1020 agus Rialachán (AE) 2023/xxx [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach tagairt do ESPR], atá ceaptha chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin agus, dá bhrí sin, ba cheart feidhm a bheith acu freisin maidir leis na ceanglais sin. Lena áirithiú tuilleadh go mbainfear an úsáid is fearr as na creataí atá ann cheana, ba cheart a áirithiú, i gcás táirgí atá faoi réir cineálcheadaithe faoi Rialachán (AE) 2018/858 nó faoi Rialachán (AE) Uimh. 168/2013, go ndéanfar comhlíonadh a fhorfheidhmiú tríd an gcóras cineálcheadaithe atá ann cheana.

(53)

Ba cheart don Choimisiún, mar a fhoráiltear in Airteagal 10(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012, a iarraidh ar cheann amháin nó níos mó de na heagraíochtaí Eorpacha um chaighdeánú caighdeáin Eorpacha a dhréachtú mar thaca le cuspóirí an Rialacháin seo.

(54)

Tá Comhpháirtíochtaí Straitéiseacha tugtha i gcrích ag an Aontas a chumhdaíonn amhábhair le tríú tíortha chun Plean Gníomhaíochta 2020 maidir le hAmhábhair Chriticiúla a chur chun feidhme. Chun an soláthar a éagsúlú, ba cheart na hiarrachtaí sin a threisiú agus ba cheart bunú Tionscadal Straitéiseach a bheith mar thoradh orthu. Creat comhleanúnach a fhorbairt agus a áirithiú chun comhpháirtíochtaí a bheidh ann amach anseo a thabhairt i gcrích agus chun taidhleoireacht Eorpach maidir le hamhábhair a fhorbairt i gcomhréir le taidhleoireacht fuinnimh agus aeráide an Aontais. ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún, mar chuid dá n-idirghníomhaíocht ar an mBord, plé, anailís a dhéanamh agus comhordú a áirithiú maidir le, inter alia, i dtaobh an mbaineann na comhpháirtíochtaí atá ann cheana na haidhmeanna atá beartaithe amach, tús áite a thabhairt do thríú tíortha le haghaidh comhpháirtíochtaí nua, ábhar na gcomhpháirtíochtaí sin agus a gcomhleanúnachas agus a sineirgí féideartha idir comhar déthaobhach na mBallstát le tríú tíortha ábhartha agus rochtain leordhóthanach ar mhaoiniú a bheith ar fáil. Ba cheart don Aontas comhpháirtíochtaí comhthairbheacha agus inbhuanaithe a lorg leis na tríú tíortha sin, lena n-áirítear le geilleagair mhargaidh atá ag teacht chun cinn agus le geilleagair atá i mbéal forbartha (EMDE), i gcomhréir lena straitéis Global Gateway, a chur chuige Foireann na hEorpa, an comhbheartas tráchtála agus agus a bheartas forbartha agus eachtrach, ar nithe iad a chuireann le héagsúlú a shlabhra soláthair amhábhar agus a chuireann luach leis an táirgeadh sna tíortha sin. Ba cheart tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh freisin infheistíocht a dhéanamh i gcomhar le comhpháirtithe idirnáisiúnta atá ar aon intinn leo agus atá rannpháirteach sa mhargadh inmheánach, i dtíortha is iarrthóirí nó i dtríú tíortha atá ar aon intinn leo agus nach gcumhdaítear le Comhpháirtíocht Straitéiseach ná le comhaontú saorthrádála. Ba cheart go n-áireofaí ar na leasanna frithpháirteacha sin caighdeáin chomhshaoil, cosaint shóisialta agus cosaint chearta an duine a chur chun cinn agus a chosaint i gcomhréir leis an reachtaíocht idirnáisiúnta agus náisiúnta, agus lánurraim á tabhairt do rialacha comhair iltaobhaigh.

(54a)

Ní mór do thosaíocht straitéiseach an Aontais a sholáthar amhábhar criticiúil a éagsúlú a bheith ina tosaíocht i ngníomhaíocht sheachtrach agus taidhleoireacht an Aontais faoi chuimsiú chur chuige Fhoireann na hEorpa agus i gcomhréir lena bheartas seachtrach fuinnimh agus aeráide. Ba cheart é a bheith d’aidhm ag beartas seachtrach amhábhar an Aontais míniú a thabhairt ar chur chuige an Aontais maidir le héifeachtúlacht acmhainní, inbhuanaitheacht, ciorclaíocht agus ionadú agus ba cheart é a bheith mar aidhm leis freisin fóraim idirnáisiúnta a chruthú agus, más gá, fóraim idirnáisiúnta a chruthú ar mhaithe le comhordú agus trédhearcacht níos fearr i margaí domhanda na n-amhábhar mar aon le hardáin le haghaidh ceannach comhpháirteach.

(55)

Chun tacú le cur chun feidhme na gcúraimí a bhaineann le Tionscadail Straitéiseacha a fhorbairt agus lena maoiniú, lena gcláir taiscéalaíochta, lena gcumais faireacháin nó lena stoic straitéiseacha agus chun comhairle iomchuí a thabhairt don Choimisiún, ba cheart Bord Eorpach um Amhábhair Chriticiúla a bhunú. Ba cheart an Bord a bheith comhdhéanta de Bhallstáit, d’ionadaí ón gCoimisiún agus de chuid an Choimisiúin, agus a bheith in ann rannpháirtíocht na sochaí sibhialta agus páirtithe eile a áirithiú mar bhreathnóirí amhail an lucht acadúil, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, institiúidí eile de chuid an Aontais agus gníomhaireachtaí eile de chuid an Aontais. Chun an saineolas is gá a fhorbairt chun cúraimí áirithe a chur chun feidhme, ba cheart don Bhord buanghrúpaí a bhunú maidir le maoiniú, taiscéalaíocht, faireachán agus stoic straitéiseacha agus ar an inbhuanaitheacht, ar cheart dóibh gníomhú mar líonra trí na húdaráis náisiúnta ábhartha éagsúla a bhailiú agus, nuair is gá, dul i gcomhairle leis an lucht tionscail, leis an lucht acadúil, leis an tsochaí shibhialta agus le páirtithe ábhartha eile. Ba cheart go mbeadh comhairle agus tuairimí an Bhoird neamhcheangailteach agus níor cheart go gcuirfeadh easpa comhairle nó tuairime den sórt sin cosc ar an gCoimisiún a chúraimí a chomhlíonadh faoin Rialachán seo.

(56)

D’fhéadfadh sé gur léiriú é an éagmais dul chun cinn i dtreo na gcuspóirí, lena n-áirítear an acmhainn agus na tagarmharcanna um éagsúlú, go bhfuil gá le bearta breise a ghlacadh. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn i dtreo na gcuspóirí sin.

(57)

Chun an t-ualach riaracháin ar na Ballstáit agus ar chuideachtaí, go háirithe FBManna, a íoslaghdú, ba cheart na hoibleagáidí tuairiscithe éagsúla a chuíchóiriú agus ba cheart don Choimisiún teimpléad a fhorbairt lena gceadófar do na Ballstáit a n-oibleagáidí tuairiscithe maidir le tionscadail, taiscéalaíocht agus faireachán a chomhlíonadh laistigh de dhoiciméad aonair a fhoilsítear go rialta, agus d’fhéadfadh an doiciméad sin a bheith rúnda nó srianta.

(58)

Chun comhar iontaofa inchiallaithe a áirithiú idir na húdaráis inniúla ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, ba cheart do na páirtithe ar fad atá páirteach i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo rúndacht faisnéise agus sonraí a fhaightear agus a gcúraimí á ndéanamh acu a urramú. Níor cheart don Choimisiún ná do na húdaráis inniúla náisiúnta, a n-oifigigh, a seirbhísigh shibhialta ná daoine eile atá ag oibriú faoi mhaoirseacht na n-údarás sin ná oifigigh agus státseirbhísigh údaráis eile de chuid na mBallstát faisnéis a nochtadh arna fáil nó arna malartú acu de bhun an Rialacháin seo agus den chineál a chumhdaítear faoin oibleagáid maidir le rúndacht ghairmiúil. Ba cheart feidhm a bheith aige sin freisin maidir leis an mBord Eorpach um Amhábhair Chriticiúla. Ba cheart na sonraí a láimhseáil agus a stóráil i dtimpeallacht shábháilte.

(59)

Agus gníomhartha tarmligthe á nglacadh de bhun Airteagal 290 CFAE, tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear é sin a dhéanamh ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (23). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna le saineolaithe na mBallstát, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(60)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir leis an méid seo a leanas: (a) na teimpléid a shonrú atá le húsáid le haghaidh iarratas ar aitheantas do Thionscadail Straitéiseacha, tuarascálacha ar dhul chun cinn a bhaineann le Tionscadail Straitéiseacha, na cláir taiscéalaíochta náisiúnta, agus tuairisciú na mBallstát a bhaineann le taiscéalaíocht, faireachán, stoic straitéiseacha agus ciorclaíocht; (b) cad iad na táirgí, na comhpháirteanna agus na sruthanna dramhaíola a measfar go bhfuil ardacmhainneacht aisghabhála amhábhar criticiúil ag baint leo a shonrú; agus (c) na critéir agus a gcur i bhfeidhm chun scéimeanna a aithint a bhaineann le hinbhuanaitheacht amhábhar criticiúil a dhearbhú. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (24).

(61)

Lena áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a fhorchuirtear faoin Rialachán seo, go háirithe a mhéid a bhaineann leis na ceanglais éicidhearthóireachta a bheith á gcomhlíonadh acu, ba cheart pionóis a ghearradh ar chuideachtaí nach gcomhlíonann a n-oibleagáid, lena n-áirítear maidir le hullmhacht riosca, tuairisciú tionscadal agus faisnéis in-athchúrsáilteachta. Dá bhrí sin, ní mór do na Ballstáit pionóis atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a leagan síos sa dlí náisiúnta in aghaidh neamhchomhlíontacht leis an Rialacháin seo.

(62)

Ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an Rialachán seo. De bhun mhír 22 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, ba cheart an mheastóireacht sin a bhunú ar chúig chritéar mar atá éifeachtúlacht, éifeachtacht, ábharthacht, comhleanúnachas agus breisluach AE agus ba cheart í a bheith mar bhonn le measúnuithe tionchair ar bhearta a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo. Ba cheart don Choimisiún tuarascáil ar chur chun feidhme an Rialacháin seo agus ar an dul chun cinn i dtreo a chuspóirí a bhaint amach, lena n-áirítear na tagarmharcanna um acmhainneacht agus éagsúlú, a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Ba cheart measúnú a dhéanamh sa tuarascáil freisin, bunaithe ar chur chun feidhme na mbeart a bhaineann le trédhearcacht lorg comhshaoil na n-amhábhar criticiúil, ar oiriúnacht tairseacha uasta a bhunú a bhaineann leis an lorg comhshaoil.

(63)

Sa mhéid gur státchabhair é aon bheart dá bhforáiltear sa Rialachán seo, tá na forálacha a bhaineann le bearta den sórt sin gan dochar do chur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 den Chonradh.

(64)

I dtaca le cuspóirí an Rialacháin seo, mar atá, feabhas a chur ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh lena mbunaítear creat chun rochtain an Aontais ar sholáthar slán inbhuanaithe amhábhar criticiúil a áirithiú, ós rud é nach féidir leis na Ballstáit na cuspóirí sin a bhaint amach go leordhóthanach, ach gur fearr is féidir, de bharr a fhairsinge agus a éifeachtaí, iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE). I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach,