ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 20.9.2024
COM(2024) 426 final
2024/0234(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη σύσταση του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η ΕΕ στηρίζει σταθερά την Ουκρανία, το μέλλον της οποίας βρίσκεται εντός της ΕΕ. Η ΕΕ στηρίζει την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνών αναγνωρισμένων συνόρων της και είναι αταλάντευτη όσον αφορά τη δέσμευσή της να της παρέχει πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη. Υπό το πρίσμα της κλιμακούμενης ρωσικής επίθεσης, είναι αναγκαίο να αναληφθεί ταχεία δράση για να διασφαλιστεί η πρόσβαση της Ουκρανίας στους πόρους που χρειάζεται επειγόντως. Η παρούσα πρόταση σκοπό έχει τη θέσπιση νέου μηχανισμού πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους για την κινητοποίηση κεφαλαίων για την Ουκρανία και προβλέπει επίσης έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (ΜΧΣ) για την αντιμετώπιση αυτών των επειγουσών αναγκών.
Στις 24 Φεβρουαρίου 2022 η Ρωσία εξαπέλυσε γενική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία, με καταστροφικές συνέπειες για τη χώρα και τον λαό της. Η πρόσφατη κλιμάκωση του βάναυσου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας επιβεβαιώνει την ετοιμότητά της να παραβιάσει τα θεμελιώδη δικαιώματα της Ουκρανίας στην ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της και να καταστρέψει τη βιωσιμότητά της ως κράτους. Η γενναιότητα, το θάρρος και η αποφασιστικότητα που επιδεικνύει ο ουκρανικός λαός να υπερασπιστεί τη χώρα του αξίζουν βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη.
Η ΕΕ, από κοινού με τα κράτη μέλη της, έχει καταδικάσει απερίφραστα τις ενέργειες της Ρωσίας και έχει προσφέρει άνευ προηγουμένου στήριξη στην Ουκρανία. Από την έναρξη του πολέμου μέχρι σήμερα, η ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν παράσχει από κοινού στην Ουκρανία και τον λαό της ευρεία βοήθεια ύψους 118 δισ. EUR σύμφωνα με τη δέσμευση της ΕΕ να βοηθήσει την Ουκρανία για όσο διάστημα χρειαστεί και στον βαθμό που είναι αναγκαίο.
Ωστόσο, η κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων έχει αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας. Είναι σαφές ότι θα χρειαστούν πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης, τόσο από την ΕΕ όσο και από τη διεθνή κοινότητα. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2025 θα υπερβούν τις υφιστάμενες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), του οποίου η τέταρτη επανεξέταση του προγράμματος του ΔΝΤ βασιζόταν στην παραδοχή ότι ο πόλεμος θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2024. Η παραδοχή αυτή φαίνεται όλο και πιο απίθανη, η δε πρόσφατα εγκριθείσα δήλωση προϋπολογισμού της Ουκρανίας που καταρτίστηκε σε συνεργασία με το ΔΝΤ, προσθέτει ένα προβλεπόμενο πρόσθετο ποσό ύψους 12 δισ. USD στις χρηματοδοτικές της ανάγκες για το 2025, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό σε 38 δισ. USD. Η Ουκρανία εφαρμόζει μέτρα για την αύξηση των εσόδων και τη μείωση των μη ουσιωδών δαπανών, όμως υπάρχουν πλέον περιορισμένα περιθώρια για πρόσθετες περικοπές και λίγα περιθώρια για εγχώρια μέτρα για την αντιμετώπιση των πρόσθετων αναγκών. Περαιτέρω φορολογικές αυξήσεις ευρείας βάσης θα μπορούσαν να βλάψουν την οικονομική δραστηριότητα, η οποία ήδη διατρέχει πρόσθετο κίνδυνο ως συνέπεια των συνεχιζόμενων επιθέσεων σε βασικές ενεργειακές και άλλες υποδομές, καθώς και των ελλείψεων εργατικού δυναμικού λόγω του συνεχιζόμενου εκτοπισμού ανθρώπων και την κινητοποίηση στρατιωτών. Η ταχεία παροχή χρηματοδοτικής στήριξης είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να βοηθηθεί η Ουκρανία να διατηρήσει βασικές κρατικές λειτουργίες, να διασφαλίσει τη μακροοικονομική της σταθερότητα και να αποκαταστήσει κρίσιμες υποδομές. Οι ανάγκες αυτές προστίθενται στις σημαντικές απαιτήσεις για μεσοπρόθεσμη ανάκαμψη και ανασυγκρότηση.
Στη δήλωση της συνόδου κορυφής της 14ης Ιουνίου 2024, οι ηγέτες της G7 επιβεβαίωσαν την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν να παρέχουν στην Ουκρανία στρατιωτική, δημοσιονομική και ανθρωπιστική στήριξη καθώς και βοήθεια για την ανασυγκρότηση της χώρας. Για τον σκοπό αυτό, οι ηγέτες της G7 ανακοίνωσαν τη δρομολόγηση των δανείων επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία, με σκοπό τη διάθεση πρόσθετης χρηματοδότησης ύψους περίπου 50 δισ. USD έως το τέλος του 2024.
Με την πρόταση που υποβλήθηκε σήμερα πραγματοποιείται αυτό το σημαντικό βήμα καθώς διασφαλίζεται η συνεχής στήριξη προς την Ουκρανία μέσω συλλογικής προσέγγισης της διεθνούς κοινότητας. Ο στόχος αυτός θα μπορέσει να επιτευχθεί με τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα παρέχει στήριξη από τους εταίρους της G7 στην Ουκρανία για την εξυπηρέτηση και την αποπληρωμή δανείων παράλληλα με ένα νέο έκτακτο δάνειο ΜΧΣ από την ΕΕ.
Μόχλευση έκτακτων εσόδων για τη στήριξη δανείων προς την Ουκρανία
Στο πλαίσιο των κυρώσεων που επέβαλε η ΕΕ στη Ρωσία ως απάντηση στις ενέργειές της στην Ουκρανία, τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που κατέχονται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στα κράτη μέλη έχουν ακινητοποιηθεί από τον Φεβρουάριο του 2022. Τα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην ΕΕ, αξίας περίπου 210 δισ. EUR, αντιπροσωπεύουν την πλειονότητα τέτοιων ακινητοποιημένων περιουσιακών στοιχείων παγκοσμίως. Η απαγόρευση των συναλλαγών επί των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων δημιουργεί έκτακτη και απροσδόκητη συσσώρευση μετρητών στους ισολογισμούς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων. Ανάλογα με το επίπεδο των επιτοκίων, τα έκτακτα έσοδα εκτιμήθηκαν σε 4-5 δισ. EUR ετησίως.
Τα εν λόγω απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα δεν συνιστούν κρατικά περιουσιακά στοιχεία και δεν χρειάζεται να διατεθούν στην Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, ακόμη και μετά τη λήξη της ακινητοποίησης. Δεδομένου ότι τα έσοδα αυτά προκύπτουν από την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων δεν μπορούν να προσδοκούν να αποκομίσουν κέρδη από αυτά.
Η απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/577 του Συμβουλίου προέβλεπε μέτρα που εφαρμόζονται από την 15η Φεβρουαρίου 2024 για τη θέσπιση κανόνων όσον αφορά τη δέσμευση των έκτακτων εσόδων που προέρχονται από την ακινητοποίηση. Τον Μάιο του 2024 ακολούθησαν μέτρα για τη χρήση των προκυπτόντων καθαρών κερδών προς όφελος της Ουκρανίας. Τα μέτρα αυτά χρησιμοποιούνται επί του παρόντος με τη μορφή χρηματοδοτικής συνεισφοράς για τη στήριξη τόσο στρατιωτικών στόχων όσο και στόχων ανασυγκρότησης. Επί του παρόντος, τα περιοριστικά μέτρα της Ένωσης προβλέπουν ότι το 90 % της χρηματοδοτικής συνεισφοράς διατίθεται στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη και το 10 % στο Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Η κατανομή αυτή αντικατοπτρίζει τις επείγουσες στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας. Ωστόσο, οι σχετικοί κανόνες για τα περιοριστικά μέτρα επιτρέπουν την αναθεώρηση της κατανομής αυτής.
Μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία
Τον Ιούνιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή, τον ύπατο εκπρόσωπο και το Συμβούλιο να προωθήσουν τις εργασίες για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης στην Ουκρανία έως το τέλος του έτους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής της G7, η χρηματοδότηση αυτή θα λάβει τη μορφή δανείων που θα εξυπηρετούνται και θα αποπληρώνονται από τις μελλοντικές ροές των έκτακτων εσόδων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέστησε σαφές ότι η μέθοδος αυτή σχεδιάστηκε για να καταστήσει δυνατή την εξυπηρέτηση και την αποπληρωμή όχι μόνο ενός δανείου της ΕΕ, αλλά και των δανείων από άλλους εταίρους της G7. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα έως ότου η Ρωσία θέσει τέλος στον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την αποζημιώσει για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος. Αυτό αποτελεί δέσμευση υπέρ της διατήρησης της ακινητοποίησης των περιουσιακών στοιχείων και, ως εκ τούτου, υπέρ της είσπραξης της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που συγκεντρώθηκε επί των έκτακτων κερδών, προσφέροντας μια πηγή κεφαλαίων για την εξυπηρέτηση και την αποπληρωμή δανείων της Ουκρανίας έως ότου καταστεί διαθέσιμη αποζημίωση από τη Ρωσία για την αποπληρωμή των δανείων.
Η παρούσα πρόταση θα στηρίξει τους εταίρους της G7 στην έκδοση δανείων προς την Ουκρανία παράλληλα με το έκτακτο δάνειο ΜΧΣ της ΕΕ, με σκοπό την επίτευξη του συνολικού ποσού που προσδιόρισε η σύνοδος κορυφής της G7. Συγκεκριμένα, η παρούσα πρόταση θα δημιουργήσει έναν μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, μέσω του οποίου θα παρασχεθεί στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη για να τη βοηθήσει να αποπληρώσει δάνεια που χορηγήθηκαν από τους εταίρους της G7. Η αποπληρωμή των δανείων θα στηριχθεί από έσοδα από μελλοντικές ροές των έκτακτων κερδών που προέρχονται από τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας στην Ένωση, καθώς και από άλλες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των έκτακτων εσόδων που προκύπτουν σε άλλες σχετικές δικαιοδοσίες.
Ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα εκταμιεύει τα εν λόγω ποσά σε τακτική βάση, ώστε η Ουκρανία να μπορεί να καλύπτει το κεφάλαιο και τους τόκους των επιλέξιμων δανείων προς την ΕΕ και άλλους δανειστές της G7 κατ’ αναλογία, με βάση το αρχικό κεφάλαιο κάθε δανείου.
Κάθε δανειστής αναλαμβάνει τον υπολειπόμενο κίνδυνο για τα αντίστοιχα δάνειά του. Μια δανειακή συμφωνία με την Ουκρανία θα διευκρινίζει ότι μόλις καταβληθεί αποζημίωση από τον επιτιθέμενο, τα κεφάλαια αυτά θα διασφαλίσουν την αποπληρωμή των δανείων από την Ουκρανία. Τα δάνεια δεν θα αυξήσουν το χρέος της Ουκρανίας, δεδομένου ότι υποστηρίζονται από τα έσοδα από τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Για να καταστεί λειτουργικός ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, θα πρέπει να προσαρμοστεί η κατανομή του ποσού που καταβάλλεται από τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων, όπως ορίζεται στην απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470 του Συμβουλίου και στο παράρτημα XLI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου. Η Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος προετοιμάζουν τις νομικές προτάσεις για εκτελεστικές πράξεις που τροποποιούν την κατανομή. Επιπλέον, προκειμένου να εξομαλυνθεί η πορεία των πληρωμών του συνόλου της δημοσιονομικής στήριξης της Ένωσης προς την Ουκρανία, το χρονοδιάγραμμα πληρωμών του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία μπορεί να τροποποιηθεί. Η Επιτροπή παρακολουθεί το συνολικό επίπεδο χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία και μπορεί να καταρτίσει πρόταση για την τροποποίηση του εν λόγω χρονοδιαγράμματος πληρωμών ανάλογα με τις ανάγκες.
Οι προσεχείς μήνες θα είναι αποφασιστικής σημασίας για να καταδειχθεί η συλλογική δέσμευση της G7 με τη μορφή τέτοιων δανείων, πράγμα που απαιτεί συντονισμένη διεθνή προσπάθεια και στενή συνεργασία μεταξύ των διεθνών εταίρων. Είναι επείγον να εγκριθούν οι προτάσεις πριν από το τέλος Οκτωβρίου, ώστε το δάνειο της Ένωσης να μπορέσει να αποδεσμευτεί πριν από το τέλος του 2024 για μελλοντικές εκταμιεύσεις σε δόσεις και να καταστεί δυνατή η χρήση της ήδη χορηγηθείσας εγγύησης περιθωρίου.
Χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΕ προς την Ουκρανία
Η παρούσα πρόταση θα συμπληρώσει τη στήριξη που έχει ήδη δρομολογηθεί. Η ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν παράσχει από κοινού πάνω από 118 δισ. EUR σε επιχορηγήσεις και δάνεια για τη στήριξη της πολεμικής προσπάθειας και της οικονομίας της Ουκρανίας, συμβάλλοντας στη διατήρηση βασικών υπηρεσιών και στην παροχή βοήθειας για άμεση ανασυγκρότηση, ανθρωπιστικής βοήθειας και βοήθειας στα άτομα που εγκαταλείπουν τις εμπόλεμες περιοχές. Ως μέρος της στρατιωτικής βοήθειας, η ΕΕ παρέχει στρατιωτική στήριξη ύψους 6,1 δισ. EUR μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, ποσό που θα αυξηθεί το 2024 χάρη στη χρήση των εσόδων από ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Από το συνολικό ποσό, πάνω από 45 δισ. EUR έχουν χορηγηθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ή δόθηκαν με την εγγύηση του προϋπολογισμού της ΕΕ ως δημοσιονομική στήριξη, καθώς και ως ανθρωπιστική βοήθεια και βοήθεια έκτακτης ανάγκης. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται εκταμιεύσεις ύψους 25,2 δισ. EUR στο πλαίσιο τεσσάρων πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής για να βοηθηθεί η Ουκρανία να αντιμετωπίσει επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες, καθώς και εκταμιεύσεις ύψους 12,2 δισ. EUR μέχρι στιγμής στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
Η σημαντική μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της ΕΕ προς την Ουκρανία το 2022 και το 2023 συνέβαλε σημαντικά στη μακροοικονομική σταθερότητα της Ουκρανίας. Η σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών επέτρεψε στην Ουκρανία να διατηρήσει βασικές υπηρεσίες για τον λαό της, καθώς και να απελευθερώσει πόρους για να ανταποκριθεί στην επιτακτική ανάγκη στρατιωτικής άμυνας κατά της ρωσικής επίθεσης. Συνέβαλε επίσης στην προώθηση της εφαρμογής κρίσιμων οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Το 2024, χάρη στο αποδεδειγμένο ιστορικό μεταρρυθμίσεων της Ουκρανίας άνοιξε ο δρόμος για την έγκριση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία ύψους 50 δισ. EUR, ενός μεσοπρόθεσμου μέσου για την παροχή στην Ουκρανία μιας συνεχούς, προβλέψιμης και ευέλικτης πηγής χρηματοδότησης έως το 2027, μεριμνώντας παράλληλα ώστε η Ουκρανία να συνεχίσει τις βασικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως ενόψει της ενταξιακής πορείας της. Στο πλαίσιο αυτό, οι ουκρανικές αρχές ενέκριναν το σχέδιο για την Ουκρανία, το γενικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για την περίοδο 2024-2027. Η χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης θα βοηθήσει την Ουκρανία να συνεχίσει τη λειτουργία της διοίκησής της, να παρέχει βασικές δημόσιες υπηρεσίες και να στηρίξει την ανάκαμψη και την ανασυγκρότηση. Το σχέδιο για την Ουκρανία περιλαμβάνει βασικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που μπορούν να τονώσουν τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και να προσελκύσουν επενδύσεις, ώστε να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό της χώρας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Μόνο το 2024, αναμένεται να εκταμιευθούν 16 δισ. EUR στο πλαίσιο του πυλώνα I του Μέσου Διευκόλυνσης, κυρίως με την επιφύλαξη της έγκαιρης και επιτυχούς εφαρμογής των μέτρων του σχεδίου για την Ουκρανία, γεγονός που το καθιστά όχι μόνο σημαντική πηγή χρηματοδότησης, αλλά και το βασικό πλαίσιο στο οποίο στηρίζονται οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Ουκρανίας.
Η παρούσα πρόταση προβλέπει έκτακτη ΜΧΣ για την αντιμετώπιση των αυξημένων αναγκών. Η βοήθεια αυτή θα παρασχεθεί με προβλέψιμο, συνεχή, ομαλό και έγκαιρο τρόπο για τη χρηματοδότηση άμεσων αναγκών, την αποκατάσταση υποδομών ζωτικής σημασίας και την παροχή αρχικής στήριξης για τη βιώσιμη μεταπολεμική ανασυγκρότηση, στηρίζοντας έτσι την Ουκρανία στην πορεία της προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η εκταμίευση θα πραγματοποιηθεί υπό προϋποθέσεις και όρους πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας (στο εξής: ΜΣ). Οι όροι αυτοί θα πρέπει να συνάδουν με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που προβλέπονται στο σχέδιο για την Ουκρανία.
Η συνεισφορά της ΕΕ μέσω της έκτακτης ΜΧΣ θα παράσχει δημοσιονομικά περιθώρια στην Ουκρανία ώστε να κάνει τις επιλογές για τις δαπάνες της σύμφωνα με τις πλέον επείγουσες ανάγκες της, συμπεριλαμβανομένης της ανάκαμψης και της ανασυγκρότησής της, καθώς και της αυτοάμυνας της Ουκρανίας κατά του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας. Στο πλαίσιο αυτό είναι σκόπιμο να αναλάβει η Ουκρανία δέσμευση για την προώθηση της συνεργασίας με την Ένωση όσον αφορά την ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τους στόχους του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP) και άλλων σχετικών ενωσιακών μέσων.
Για να διασφαλιστεί αξιόπιστη χρηματοδοτική στήριξη, το δάνειο ΜΧΣ προς την Ουκρανία θα πρέπει (κατά τον ίδιο τρόπο με το μέσο ΜΧΣ+ και το δανειακό μέρος του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία τα οποία παρέχουν χρηματοδοτική στήριξη στην Ουκρανία από το 2023) να στηρίζεται με εγγύηση από το περιθώριο του προϋπολογισμού της ΕΕ, δηλαδή το δημοσιονομικό περιθώριο πάνω από το ανώτατο όριο πληρωμών του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) έως το ανώτατο όριο των ιδίων πόρων. Αυτό θα παράσχει υψηλό βαθμό προστασίας και διαβεβαιώσεων στους επενδυτές και θα αποτρέψει τη δημιουργία προβλέψεων δανείων ή τη σύσταση εθνικών εγγυήσεων, χωρίς να χρειαστούν αλλαγές στο μέγεθος ή τα ανώτατα όρια του ΠΔΠ. Ως εκ τούτου, η απόφαση για την αποδέσμευση του νέου δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να ληφθεί πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η στήριξη στο πλαίσιο της πράξης ΜΧΣ θα είναι συνεπής και συμπληρωματική ως προς τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792, του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/96, σύμφωνα με τους αντίστοιχους στόχους, τη λογική παρέμβασης και τους κανόνες που διέπουν τα εν λόγω μέσα.
Ειδικότερα, το δάνειο ΜΧΣ προστίθεται και συμπληρώνει τη στήριξη που παρέχεται από την ΕΕ στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη συνέπεια και την αμοιβαία ενίσχυση της πράξης ΜΧΣ και στην υλοποίηση του Μέσου Διευκόλυνσης. Ειδικότερα, η αποδέσμευση του δανείου ΜΧΣ θα συνδέεται με την ικανοποιητική εκπλήρωση των όρων πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης, πράγμα το οποίο θα συνάδει με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/1447 του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου για την Ουκρανία, καθώς και με τυχόν τροποποιήσεις του έως την έναρξη ισχύος του ΜΣ. Επιπλέον, ο μηχανισμός χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, καθώς και τα δικαιώματα, οι ευθύνες και οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης, ο οποίος θα πρέπει να διασφαλίζει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, θα πρέπει να εφαρμόζονται για τους σκοπούς του δανείου ΜΧΣ.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα συνάδει με την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων (κυρώσεων) κατά της Ρωσίας. Θα συνάδει επίσης με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2024, στα οποία η Επιτροπή, ο ύπατος εκπρόσωπος και το Συμβούλιο καλούνται να προωθήσουν τις εργασίες για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης στην Ουκρανία έως το τέλος του έτους, με τη μορφή δανείων που εξυπηρετούνται και αποπληρώνονται από τις μελλοντικές ροές των έκτακτων εσόδων, μαζί με τους εταίρους της G7, για τη στήριξη των τρεχουσών και μελλοντικών στρατιωτικών και δημοσιονομικών αναγκών και των αναγκών ανασυγκρότησης της Ουκρανίας.
Επιπλέον, το καθεστώς υποψήφιας χώρας που χορηγήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 23 Ιουνίου 2022 και η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 14ης-15ης Δεκεμβρίου 2023 να αρχίσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία επιβεβαιώνουν σαφώς την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η συνολική αντίδραση της ΕΕ με τη στήριξη της ανθεκτικότητας και της ανάκαμψης της Ουκρανίας —μεταξύ άλλων μέσω του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και της πράξης ΜΧΣ, η οποία με τη σειρά της θα συνάδει με το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία και θα το στηρίζει— θα συμβάλει επίσης στην πρώιμη φάση της προενταξιακής διαδικασίας της Ουκρανίας.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Το άρθρο 212 της ΣΛΕΕ αποτελεί κατάλληλη νομική βάση για τα προγράμματα χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγεί η Ένωση σε τρίτες χώρες, οι οποίες δεν είναι αναπτυσσόμενες χώρες, και χρησιμοποιήθηκε επίσης ως νομική βάση για προηγούμενα δάνεια ΜΧΣ.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η αρχή της επικουρικότητας τηρείται στον βαθμό που η ανάγκη κοινής απόκρισης ως προς την παροχή στήριξης στην Ουκρανία σε κατάλληλη κλίμακα δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη μόνον και, δεδομένης της κλίμακάς της, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα από την ΕΕ. Οι κύριοι λόγοι είναι η δημοσιονομική ικανότητα και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που υφίστανται σε εθνικό επίπεδο και η ανάγκη για στενό συντονισμό των χορηγών προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η κλίμακα και η αποτελεσματικότητα της στήριξης και, παράλληλα, να περιοριστεί η επιβάρυνση της διοικητικής ικανότητας των ουκρανικών αρχών, οι οποίες αντιμετωπίζουν εξαιρετικά υψηλό φόρτο υπό τις παρούσες συνθήκες. Η ΕΕ βρίσκεται σε μοναδική θέση να παράσχει εξωτερική βοήθεια στην Ουκρανία για την κάλυψη επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών, ιδίως με την παροχή βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης αρωγής με ευνοϊκούς όρους με τη μορφή δανείων και μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης με προβλέψιμο, συνεχή, ομαλό και έγκαιρο τρόπο.
•Αναλογικότητα
Ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και η πράξη ΜΧΣ προτείνονται ως στοχευμένη απόκριση στις ειδικές συνθήκες της Ουκρανίας που προκάλεσε ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας.
Η συνεχιζόμενη απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας απαιτεί τη χορήγηση πρόσθετης χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία σύμφωνα με τους στόχους και τις λεπτομέρειες που περιγράφονται στην παρούσα πρόταση.
Το ύψος της προτεινόμενης χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία θεωρείται επαρκές, με βάση τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την υψηλή αβεβαιότητα των πολεμικών συνθηκών.
Το συνολικό ποσό της χρηματοδότησης που διατίθεται στην Ουκρανία μέσω της έκτακτης πράξης ΜΧΣ και των επιλέξιμων διμερών δανείων, τα οποία θα εξυπηρετηθούν και θα αποπληρωθούν από μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων μέσω του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, συνάδει με πρωτοβουλία που ανέλαβε η G7 για να διασφαλίσει τον ευρύ επιμερισμό των διεθνών βαρών μεταξύ των εταίρων και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για τον επιδιωκόμενο σκοπό, δηλαδή για τη στήριξη των προβλεπόμενων δημοσιονομικών αναγκών της Ουκρανίας.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Ο κανονισμός αποτελεί το κατάλληλο μέσο, δεδομένου ότι προβλέπει άμεσα εφαρμοστέους κανόνες για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Η πρόταση αποτελεί συνέχεια μιας σειράς πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγήθηκε στην Ουκρανία από το 2015. Προγενέστερες εκ των υστέρων αξιολογήσεις προηγούμενων πράξεων ΜΧΣ προς την Ουκρανία έδειξαν ότι, γενικά, ήταν ιδιαίτερα ενδεδειγμένες όσον αφορά τους στόχους, το χρηματοδοτικό κονδύλιο και τους όρους πολιτικής. Ειδικότερα, οι πράξεις ΜΧΣ αποδείχθηκαν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της Ουκρανίας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών της και στην εφαρμογή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της εξωτερικής της θέσης. Κατέστησαν δυνατή την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων και παρείχαν οικονομικά οφέλη, ενώ λειτούργησαν και ως καταλύτης για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη και για αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Οι όροι που συνδέονται με τις πράξεις ΜΧΣ κρίθηκαν συμπληρωματικοί προς τα σχετικά προγράμματα του ΔΝΤ. Δημιούργησαν ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα σε πολιτικό επίπεδο που συνέβαλε ώστε οι ουκρανικές αρχές να υποστηρίξουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε τομείς διαρθρωτικής πολιτικής που καλύπτονται λιγότερο από άλλα διεθνή προγράμματα χορηγών.
Το μέσο ΜΧΣ+ αύξησε το 2023 τη συνολική χρηματοδοτική στήριξη στο ανώτατο επίπεδο των 18 δισ. EUR, γεγονός που βοήθησε την Ουκρανία να καλύψει τις άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες της το 2023 μέσω ενός σταθερού, προβλέψιμου και σημαντικού μέσου χρηματοδοτικής στήριξης. Η χρηματοδότηση αυτή ήταν καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας, και οι όροι στήριξης των μεταρρυθμίσεων κατέστησαν δυνατές ευρείες βελτιώσεις στον διαρθρωτικό οικονομικό ιστό της χώρας. Συγκεκριμένα, οι βελτιώσεις αυτές περιλάμβαναν την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της ειδικής εισαγγελίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ενίσχυση της λειτουργίας των νομικών θεσμών, λ.χ. μέσω του διορισμού προϊσταμένου της αρχής για την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη βελτίωση της διαδικασίας επιλογής δικαστών. Επιπλέον, η Ουκρανία βελτίωσε το πλαίσιο περί πτώχευσης και αφερεγγυότητας ενώ σημείωσε επίσης σημαντική πρόοδο όσον αφορά την αύξηση της αποδοτικότητας του ενεργειακού της συστήματος και την προώθηση ενός καλύτερου επιχειρηματικού κλίματος.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Η πρόταση ανταποκρίνεται στις εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας να παραμείνουμε σταθερά προσηλωμένοι στην παροχή βοήθειας στην Ουκρανία για την κάλυψη των επειγουσών βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτικών αναγκών της, καθώς και στη στήριξη των μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων της για ανάκαμψη και ανασυγκρότηση. Αποτελεί συνέχεια της δέσμευσης που αναλήφθηκε κατά τη σύνοδο κορυφής της G7 στην Απουλία στις 14 Ιουνίου 2024 για τη δρομολόγηση «Δανείων επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων (ERA) για την Ουκρανία», προκειμένου να διατεθεί στην Ουκρανία πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους περίπου 50 δισ. USD έως το τέλος του 2024. Κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής προχώρησαν σε διαβούλευση με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και άλλους διμερείς (συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ και της G7) και πολυμερείς χορηγούς, με σημαντική εμπειρογνωσία, μεταξύ άλλων όσον αφορά την οικονομία της Ουκρανίας. Η Επιτροπή βρίσκεται επίσης σε τακτική επαφή με τις ουκρανικές αρχές.
Δεν κατέστη δυνατή η διεξαγωγή επίσημης διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της κατάρτισης της πρότασης, ώστε να μπορέσει να εγκριθεί εγκαίρως από τους συννομοθέτες προκειμένου να καταστεί λειτουργική έως στα τέλη του 2024. Αυτό θα επιτρέψει την αξιοποίηση των ευκαιριών χρηματοδότησης που θα λήξουν στα τέλη του 2024, καθώς και την αντιμετώπιση των νέων και αυξανόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών αναγκών που προκλήθηκαν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας, οι οποίες θα πρέπει να καλυφθούν, καθώς και την ανάκαμψη και την ανασυγκρότηση. Η ΕΕ θα διασφαλίσει την κατάλληλη επικοινωνία και ορατότητα σχετικά με τους στόχους και τις δράσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και της πράξης ΜΧΣ, εντός της Ένωσης και πέραν αυτής.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Η πρόταση βασίζεται στη μακρά πείρα τριάντα ετών στον τομέα της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, καθώς και στην πείρα από τη στήριξη στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.
Η Επιτροπή βασίστηκε για την παρούσα πρόταση σε προσεκτική ανάλυση, αξιοποιώντας επίσης συνεισφορές διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών και άλλων αρμόδιων διεθνών οργανισμών, των χρηματοδοτικών αναγκών και της ευρύτερης μακροοικονομικής κατάστασης της Ουκρανίας. Μεταξύ άλλων έχουν γίνει συζητήσεις σε τακτική βάση σχετικά με τις τελευταίες προβλέψεις των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας στο πλαίσιο διεθνών φόρουμ, π.χ. της G7, και της πλατφόρμας των χορηγών για την Ουκρανία, αλλά και σε συνεχή άμεση επαφή με τις ουκρανικές αρχές.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της πρότασης, η οποία αποσκοπεί στην παροχή επείγουσας βοήθειας έως το τέλος του έτους σε εμπόλεμη χώρα, δεν κατέστη δυνατή η διενέργεια εκτίμησης επιπτώσεων. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των αναγκών που προτείνεται να καλυφθούν από τα δάνεια που στηρίζονται στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία (συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της πράξης ΜΧΣ) βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε πρόσφατα στοιχεία από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο της πράξης ΜΧΣ θα πρέπει να βασιστεί στα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις πράξεις ΜΧΣ με την Ουκρανία και τα επιτεύγματα των εν λόγω πράξεων από το 2015 μέχρι σήμερα, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων έκτακτης ανάγκης και έκτακτης ΜΧΣ το 2022 και του μέσου ΜΧΣ+ το 2023 υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις του συνεχιζόμενου πολέμου. Επιπλέον, οι όροι πολιτικής του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να συνάδουν με τα βήματα που προβλέπονται στο σχέδιο για την Ουκρανία και να ενισχύουν περαιτέρω τα κίνητρα για την εφαρμογή του.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Η πρόταση δεν συνδέεται με την καταλληλότητα και την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Προϋπόθεση για τη χορήγηση στήριξης στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ είναι να συνεχίσει η Ουκρανία να σέβεται τους ουσιαστικούς μηχανισμούς και θεσμούς της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα και το κράτος δικαίου, και να εγγυάται τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες.
Η δέσμευση για μεταρρυθμίσεις και η ισχυρή πολιτική βούληση των ουκρανικών αρχών αποτελούν θετική ένδειξη, ιδίως όπως αποδεικνύεται από τη χορήγηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθεστώτος υποψήφιας χώρας στην Ουκρανία τον Ιούνιο του 2022, από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2023 για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, από την εκ νέου επιτυχή ολοκλήρωση των όρων διαρθρωτικής πολιτικής που συνδέονται με τις πρόσφατες πράξεις ΜΧΣ προς την Ουκρανία και από την έναρξη της εφαρμογής του σχεδίου για την Ουκρανία. Μετά τη ρωσική επίθεση, οι ουκρανικές αρχές επέδειξαν ανθεκτικότητα σε εντυπωσιακό βαθμό και παρέμειναν προσηλωμένες στη συνέχιση με διαφάνεια των μεταρρυθμίσεων αυτών και στην εκπλήρωση των προτύπων της ΕΕ, σύμφωνα με την πορεία της χώρας προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Για τον σκοπό αυτόν, θεωρείται ότι πληρούται επί του παρόντος η προϋπόθεση για πράξη ΜΧΣ. Ταυτόχρονα, η συνεχής τήρηση αυτής της προϋπόθεσης θα διασφαλιστεί περαιτέρω με συγκεκριμένους όρους που θα περιληφθούν στη μελλοντική δανειακή συμφωνία για την πράξη ΜΧΣ. Η ίδια προϋπόθεση για την παροχή στήριξης ισχύει για την εφαρμογή του σχεδίου για την Ουκρανία.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η πρόταση είναι πλήρως συμβατή με τα ανώτατα όρια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027.
Η χρηματοδότηση του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία απαιτεί προσαρμογή των κανόνων κατανομής της χρηματοδοτικής συνεισφοράς από τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που έχουν συσταθεί βάσει περιοριστικών μέτρων της Ένωσης. Τα ποσά που θα μεταφέρονται στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού. Επιπλέον, ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία μπορεί να χρηματοδοτείται από ποσά που εισπράττονται ως πρόσθετες χρηματοδοτικές συνεισφορές από κράτη μέλη, τρίτες χώρες ή άλλες πηγές. Οι εν λόγω συνεισφορές θα συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχείο α) σημείο ii) και στοιχεία δ) και ε) του δημοσιονομικού κανονισμού, αντίστοιχα.
Το έκτακτο δάνειο ΜΧΣ θα διαθέσει στήριξη σε δάνεια ύψους έως 35 δισ. EUR σε μία δόση που θα είναι διαθέσιμη για αποδέσμευση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Αυτό προϋποθέτει η Ουκρανία να εκπληρώσει τους σχετικούς όρους εντός του 2024.
Τα κεφάλαια μπορούν να εκταμιευθούν σε ένα ή περισσότερα τμήματα. Η εκταμίευση όλων αυτών των τμημάτων θα πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις δημοσιονομικές επιπτώσεις παρέχονται στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο που επισυνάπτεται στην παρούσα πρόταση.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, η Επιτροπή θα συνάψει συμφωνία με την Ουκρανία στην οποία θα καθορίζονται οι όροι και οι υποχρεώσεις για τη λήψη και τη χρήση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να θέσει στη διάθεση της Ουκρανίας το έκτακτο δάνειο ΜΧΣ, συμβάλλοντας έτσι στις προσπάθειες των διεθνών εταίρων της Ουκρανίας, ιδίως όπως τις εξέφρασαν οι ηγέτες της G7 τον Ιούνιο του 2024 στην Απουλία, για την κάλυψη των δημοσιονομικών αναγκών της. Η στήριξη θα συμβάλει στην κάλυψη του εναπομένοντος ελλείμματος εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας το 2024-2025 και προγραμματίζεται να εκταμιευθεί σε μία δόση, η οποία μπορεί να εκταμιευθεί σε περισσότερα τμήματα. Η αποδέσμευση της δόσης θα εξαρτηθεί από την ικανοποιητική εκπλήρωση των όρων πολιτικής που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ και αναφέρονται στην παρούσα πρόταση. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τις εθνικές αρχές για την παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων και της εφαρμογής των απαιτήσεων και των όρων πολιτικής που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ. Η Επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση της στήριξης. Εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και με βάση τη συμφωνία-πλαίσιο που συνήφθη στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Επιπλέον, για το δάνειο ΜΧΣ θα εφαρμοστούν και τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, όπως προτείνονται στο πλαίσιο του σχεδίου για την Ουκρανία που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 2024, για τη θέσπιση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
Τέλος, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της στήριξης της Ουκρανίας από την Ένωση στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και της πράξης ΜΧΣ, η οποία θα περιλαμβάνει και αξιολόγηση. Το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2027, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά τα αποτελέσματα και την αποδοτικότητα της περατωθείσας στήριξης της Ένωσης στο πλαίσιο της πράξης ΜΧΣ, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των στόχων της.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Το κεφάλαιο I του κανονισμού αφορά τις γενικές του διατάξεις.
Το άρθρο 1 ορίζει το αντικείμενο του κανονισμού, το οποίο είναι η θέσπιση του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και η παροχή έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία.
Το άρθρο 2 προβλέπει τους ορισμούς που ισχύουν στον κανονισμό.
Το κεφάλαιο II του κανονισμού αφορά τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
Στο άρθρο 3 ορίζεται ο σκοπός του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
Το άρθρο 4 περιγράφει τη χρηματοδότηση της στήριξης στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο τα κράτη μέλη και οι ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες και μέρη μπορούν να συνεισφέρουν στον εν λόγω μηχανισμό.
Στο άρθρο 5 περιγράφεται η διαθέσιμη στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
Το άρθρο 6 καθορίζει τα κριτήρια επιλεξιμότητας βάσει των οποίων η Επιτροπή θα αξιολογεί κατά πόσον ένα διμερές δάνειο είναι επιλέξιμο στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και προβλέπει ότι η Επιτροπή εγκρίνει την επιλεξιμότητα των διμερών δανείων στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
Στο άρθρο 7 ορίζεται ότι η Επιτροπή θα συνάψει με την Ουκρανία συμφωνία ΜΣΔΟ για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και παρέχονται πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο και την τροποποίησή της.
Το άρθρο 8 προβλέπει τον τρόπο με τον οποίο αποδεσμεύεται η στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
Το κεφάλαιο III του κανονισμού αφορά την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή.
Στο άρθρο 9 περιγράφεται η στήριξη που διατίθεται στο πλαίσιο της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της μορφής, της υλοποίησης και της διαθεσιμότητάς της.
Στο άρθρο 10 καθορίζεται το ποσό της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.
Το άρθρο 11 προβλέπει τη συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την εκταμίευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.
Στο άρθρο 12 ορίζεται ότι η Επιτροπή θα συνάψει με την Ουκρανία μνημόνιο συνεννόησης και παρέχει πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμά του.
Το άρθρο 13 καθορίζει τους όρους και τη διαδικασία αποδέσμευσης του δανείου ΜΧΣ.
Με το άρθρο 14 η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανειστεί εξ ονόματος της Ένωσης τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Το άρθρο 15 ρυθμίζει τη δανειακή συμφωνία ΜΧΣ και το περιεχόμενό της.
Το άρθρο 16 ρυθμίζει τη διακυβέρνηση μέσω διαδικασιών επιτροπής.
Το κεφάλαιο IV του κανονισμού περιλαμβάνει τις τελικές διατάξεις.
Το άρθρο 17 ρυθμίζει την ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Το άρθρο 18 ρυθμίζει τον χρόνο έναρξης ισχύος.
2024/0234 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη σύσταση του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 212,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
Από την έναρξη του απρόκλητου και αδικαιολόγητου επιθετικού πολέμου που εξαπέλυσε η Ρωσία κατά της Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ένωση, τα κράτη μέλη της και τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν κινητοποιήσει μια άνευ προηγουμένου στήριξη για την οικονομική, κοινωνική και χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα της Ουκρανίας. Η εν λόγω στήριξη συνδυάζει τη στήριξη από τον προϋπολογισμό της Ένωσης —συμπεριλαμβανομένης της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και της στήριξης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), με πλήρη ή μερική εγγύηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης— καθώς και περαιτέρω χρηματοδοτική στήριξη από τα κράτη μέλη.
(2)Η παροχή από την Ένωση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους έως 18 δισ. EUR δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2463 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεωρήθηκε κατάλληλη απόκριση στο χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για το 2023 και συνέβαλε στην κινητοποίηση σημαντικής χρηματοδότησης από άλλους χορηγούς και διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτό αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα που συνέβαλε στη μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα της Ουκρανίας σε μια κρίσιμη περίοδο.
(3)Στις 29 Φεβρουαρίου 2024, με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεσπίστηκε το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία ως ένα έκτακτο μεσοπρόθεσμο μέσο που συγκεντρώνει τη διμερή στήριξη που παρέχει η Ένωση στην Ουκρανία, διασφαλίζοντας συντονισμό και αποτελεσματικότητα. Κατά την περίοδο 2024-2027, το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία βοηθά στην αντιμετώπιση των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας και συμβάλλει στις ανάγκες της για ανάκαμψη, ανασυγκρότηση και εκσυγχρονισμό, στηρίζοντας παράλληλα τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Ουκρανίας στο πλαίσιο της ενταξιακής της πορείας στην Ένωση. Το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία έχει θέσει σε εφαρμογή την αταλάντευτη δέσμευση της Ένωσης για την παροχή συνεχούς χρηματοδοτικής στήριξης στην Ουκρανία και τον λαό της.
(4)Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει προκαλέσει τεράστιες ζημίες στην Ουκρανία, με εκτιμώμενο κόστος ανάκαμψης και ανασυγκρότησης ύψους 486 δισ. USD στις 31 Δεκεμβρίου 2023. Επιπλέον, η Ουκρανία έχει χάσει την πρόσβαση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει υποστεί σημαντική μείωση των δημόσιων εσόδων, ενώ οι δημόσιες δαπάνες έχουν αυξηθεί σημαντικά. Στο πλαίσιο αυτό, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν ουσιαστικές ανάγκες χρηματοδότησης για τα επόμενα έτη.
(5)Στις 30 Μαρτίου 2023, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) συμφώνησε με την Ουκρανία τετραετές πρόγραμμα ύψους 15,6 δισ. USD στο πλαίσιο του διευρυμένου πιστωτικού μηχανισμού (EFF) για τη διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας σε μια περίοδο εξαιρετικά υψηλής αβεβαιότητας, την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους και την προώθηση μεταρρυθμίσεων που στηρίζουν την ανάκαμψη της Ουκρανίας μεταπολεμικά. Το πρόγραμμα, σε συνδυασμό με τις χρηματοδοτικές εγγυήσεις από τους ηγέτες της G7, την Ένωση και άλλους χορηγούς, έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση των αναγκών χρηματοδότησης του ισοζυγίου πληρωμών της Ουκρανίας και για την αποκατάσταση της μεσοπρόθεσμης εξωτερικής βιωσιμότητας. Μέχρι σήμερα, η Ουκρανία έχει ολοκληρώσει επιτυχώς τέσσερις επανεξετάσεις στο πλαίσιο του EFF, υπογραμμίζοντας έτσι τη σταθερή δέσμευση των ουκρανικών αρχών για μεταρρυθμίσεις και συνετές πολιτικές. Το βασικό συνολικό χρηματοδοτικό κενό κατά την περίοδο του προγράμματος εκτιμάται από το ΔΝΤ σε 121,9 δισ. USD.
(6)Λόγω της εξαιρετικά αυξημένης αβεβαιότητας που περιβάλλει τις προοπτικές, το ΔΝΤ παρουσίασε επίσης ένα επικαιροποιημένο δυσμενές σενάριο με την ευκαιρία της τέταρτης επανεξέτασης του προγράμματος, στο οποίο συνυπολογίζεται ο οικονομικός κλυδωνισμός από έναν πιο έντονο πόλεμο που διαρκεί έως το 2025. Εξαιτίας των δυσμενών επιπτώσεων στο οικονομικό κλίμα, τη μετανάστευση, την αυξανόμενη πίεση στον ενεργειακό εφοδιασμό, την υποβάθμιση της εξαγωγικής ικανότητας, και ιδίως τις αμυντικές δαπάνες, το συνολικό χρηματοδοτικό κενό στο πλαίσιο αυτού του δυσμενέστερου σεναρίου θα μπορούσε, κατά την περίοδο προγραμματισμού του ΔΝΤ, να αυξηθεί σε 140,7 δισ. USD. Δεδομένης της συνεχιζόμενης έντασης του πολέμου και των ζημιών στις κρίσιμες μη στρατιωτικές υποδομές της Ουκρανίας από τις αυξημένες επιθέσεις μεγάλης κλίμακας από τον Ρώσο εισβολέα, η Ουκρανία πρέπει να κινητοποιήσει σημαντικούς πρόσθετους πόρους για τις δημοσιονομικές και μακροπρόθεσμες προτεραιότητές της για ανάκαμψη και ανασυγκρότηση. Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι το υπολειπόμενο χρηματοδοτικό κενό εξακολουθεί να υπερβαίνει τους πόρους που έχουν ήδη παρασχεθεί από την Ένωση και άλλους χορηγούς και οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ, η Ένωση θα πρέπει να συνεχίσει να έχει την κατάλληλη απόκριση.
(7)Στο ανακοινωθέν που εξέδωσαν στις 14 Ιουνίου 2024, οι ηγέτες της G7 επιβεβαίωσαν την αταλάντευτη υποστήριξή τους στην Ουκρανία και τη σταθερή τους προσήλωση στην παροχή βοήθειας στην Ουκρανία για την κάλυψη των επειγουσών βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτικών αναγκών της, καθώς και στη στήριξη των μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων της για ανάκαμψη και ανασυγκρότηση. Για τον σκοπό αυτό, οι ηγέτες της G7 ανακοίνωσαν τη δρομολόγηση των δανείων «επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων» για την Ουκρανία, με σκοπό τη διάθεση πρόσθετης χρηματοδότησης ύψους περίπου 50 δισ. USD για τις στρατιωτικές και δημοσιονομικές ανάγκες και τις ανάγκες ανασυγκρότησης της Ουκρανίας έως το τέλος του 2024. Οι ηγέτες της G7 εξήγγειλαν την πρόθεσή τους να παράσχουν χρηματοδότηση που θα εξυπηρετηθεί και θα αποπληρωθεί από μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων που θα προέλθουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε άλλες σχετικές δικαιοδοσίες.
(8)Στα συμπεράσματά του της 27ης Ιουνίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή, τον ύπατο εκπρόσωπο και το Συμβούλιο να προωθήσουν τις εργασίες, συνεκτιμώντας παράλληλα όλες τις συναφείς νομικές και οικονομικές πτυχές, για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης για την Ουκρανία έως το τέλος του έτους, με τη μορφή δανείων που θα εξυπηρετούνται και θα αποπληρώνονται από τις μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων, από κοινού με τους εταίρους της G7, όπως ανέφεραν οι ηγέτες της, για τη στήριξη των τρεχουσών και μελλοντικών στρατιωτικών και δημοσιονομικών αναγκών και των αναγκών ανασυγκρότησης της Ουκρανίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε επίσης ότι σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα έως ότου η Ρωσία θέσει τέλος στον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την αποζημιώσει για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος.
(9)Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι παρέχεται επαρκής και συνεχής χρηματοδοτική στήριξη στην Ουκρανία. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να θεσπιστεί μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, ώστε να παράσχει στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη προκειμένου να βοηθήσει τη χώρα να αποπληρώσει τα δάνεια που χορηγήθηκαν για τη στήριξή της. Ο εν λόγω μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα πρέπει να λαμβάνει πόρους, μεταξύ άλλων και από μελλοντικές ροές των έκτακτων κερδών που απορρέουν από τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας, και να εκταμιεύει τους εν λόγω πόρους σε τακτική βάση προς την Ουκρανία για την κάλυψη του κεφαλαίου, των τόκων και κάθε άλλου σχετικού κόστους των δανείων. Επιπλέον, προκειμένου η ίδια η Ένωση να βοηθήσει άμεσα την Ουκρανία να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες, θα πρέπει να της παράσχει έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή (ΜΧΣ), η οποία θα πρέπει να υποστηρίζεται από τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
(10)Η απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470 του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου ορίζει ότι «[τ]α περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με την απαγόρευση συναλλαγών σχετικών με τη διαχείριση των στοιχείων ενεργητικού και των αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ, έως ότου η Ρωσία παύσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός.»
(11)Στις 21 Μαΐου 2024, το Συμβούλιο τροποποίησε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου, ο οποίος θέτει σε εφαρμογή ορισμένα μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τους κανόνες για τον τρόπο με τον οποίο τα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τα απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα τα οποία συσσωρεύουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της απαγόρευσης που προβλέπεται στο άρθρο 1α παράγραφος 4 της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου και στο άρθρο 5α παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 θα πρέπει να προορίζονται για τη στήριξη της Ουκρανίας, μεταξύ άλλων μέσω ενωσιακών προγραμμάτων τα οποία χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, κατά τρόπο που συνάδει με τις ισχύουσες συμβατικές υποχρεώσεις και σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, σε συντονισμό με τους εταίρους. Ειδικότερα, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που κατέχουν περιουσιακά στοιχεία και αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας συνολικής αξίας άνω του 1 εκατ. EUR πρέπει να καταβάλλουν χρηματοδοτική συνεισφορά στην Ένωση ισοδύναμη με το 99,7 % των έκτακτων καθαρών κερδών που προκύπτουν από την ακινητοποίηση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και συσσωρεύονται από την 15η Φεβρουαρίου 2024.
(12)Τα κεντρικά αποθετήρια θα οφείλουν αυτή τη συνεισφορά για όσο διάστημα παραμένουν σε ισχύ τα περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με την απαγόρευση συναλλαγών σχετικών με τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων και των αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, δηλαδή έως ότου η Ρωσία παύσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός.
(13)Στις [...], το ποσοστό των ποσών της χρηματοδοτικής συνεισφοράς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη της Ουκρανίας μέσω των προγραμμάτων της Ένωσης που ορίζονται στην απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ προσαρμόστηκε σε [...] %. Την ίδια ημερομηνία, η κατανομή των ποσών της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που καταβλήθηκαν στον προϋπολογισμό της Ένωσης ως εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό, όπως ορίζεται στο παράρτημα XLI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου, προσαρμόστηκε ώστε να διατεθεί το [...] % της εν λόγω συνεισφοράς στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία. Ως εκ τούτου, η Ένωση έλαβε τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει τη συνεχή χρήση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς για τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
(14)Έκτακτα έσοδα που απορρέουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται σε άλλες σχετικές δικαιοδοσίες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να παρέχονται για τη στήριξη του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία. Για τον σκοπό αυτό, τρίτες χώρες ή άλλες πηγές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να συνεισφέρουν οικειοθελώς στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, ιδίως από έσοδα που συσσωρεύει το κράτος και απορρέουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Οι συνεισφορές αυτές θα πρέπει να αποτελούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο α) σημείο ii) και στοιχεία δ) και ε) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός). Επιπλέον, οι τρίτες χώρες μπορούν να χρησιμοποιούν άμεσα έκτακτα έσοδα που απορρέουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων εντός της δικαιοδοσίας τους για να μειώσουν τις ανάγκες αποπληρωμής κάθε αντίστοιχου διμερούς δανείου που χορηγήθηκε στην Ουκρανία και, ως εκ τούτου, να στηρίξουν τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία μειώνοντας το συνολικό επίπεδο στήριξης που θα απαιτούνταν για το εν λόγω δάνειο.
(15)Η στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα πρέπει να είναι διαθέσιμη για την κάλυψη του συνολικού ποσού του κεφαλαίου, των τόκων και κάθε άλλου σχετικού κόστους του δανείου που έλαβε η Ουκρανία μέσω της υπογραφής της δανειακής συμφωνίας ΜΧΣ, καθώς και μέσω διμερών δανειακών συμφωνιών με δανειστές που ενεργούν υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας της G7 με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία», όπως κατοχυρώνεται στο ανακοινωθέν της G7 που εκδόθηκε στις 14 Ιουνίου 2024 στην Απουλία.
(16)Η στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα πρέπει να είναι διαθέσιμη και να παρέχεται κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ισότιμη πρόσβαση τόσο για τους διμερείς δανειστές όσο και για το έκτακτο δάνειο ΜΧΣ της Ένωσης. Η παροχή διμερών δανείων μέσω ενδιάμεσου φορέα δεν θα πρέπει να αποκλείει την επιλεξιμότητά τους για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού. Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει να διατεθεί στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και των επιλέξιμων διμερών δανείων κατά την αναλογία του κεφαλαίου του αντίστοιχου δανείου προς το άθροισμα του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ και όλων των επιλέξιμων διμερών δανείων. Η κατανομή θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί μόλις αποπληρωθούν πλήρως από την Ουκρανία τα αντίστοιχα δάνεια, συμπεριλαμβανομένων των τόκων και κάθε άλλου σχετικού κόστους, κατά τρόπο ώστε τυχόν μελλοντικοί πόροι να διατίθενται στα υπολειπόμενα δάνεια κατά την αναλογία του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ ή του επιλέξιμου διμερούς δανείου προς το άθροισμα του κεφαλαίου όλων των υπολειπόμενων δανείων. Ως κεφάλαιο κάθε δανείου θα πρέπει να θεωρείται το αρχικό κεφάλαιο που δεσμεύεται στα αντίστοιχα δανειακά έγγραφα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλοι παράγοντες, όπως οι αποπληρωμές, η πρόσθετη χρηματοδότηση ή τυχόν κεφαλαιοποιημένα ποσά.
(17)Προκειμένου τα διμερή δάνεια που παρέχονται από διμερείς δανειστές να μπορούν να λάβουν στήριξη γρήγορα και αποτελεσματικά από τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει και, κατά περίπτωση, να εγκρίνει προς στήριξη, τα διμερή δάνεια που θα χορηγήσουν δανειστές που ενεργούν υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7. Όταν οι εν λόγω διμερείς δανειακές συμφωνίες βρίσκονται υπό μορφή σχεδίου ή δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ, η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί τον χρόνο έναρξης ισχύος τους. Προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη εκταμίευση των διμερών δανείων προς την Ουκρανία, οι διμερείς δανειακές συμφωνίες θα πρέπει να υποβληθούν στην Επιτροπή έως την 1η Ιουνίου 2025 και να τεθούν σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2025.
(18)Η αποδέσμευση της στήριξης στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα πρέπει να τελεί υπό την αίρεση της σύναψης συμφωνίας μεταξύ Επιτροπής και Ουκρανίας σχετικά με τις λεπτομερείς διατάξεις εφαρμογής του εν λόγω μηχανισμού και υπό την αίρεση της θετικής αξιολόγησης από την Επιτροπή αιτήματος της Ουκρανίας για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη. Η Ουκρανία θα πρέπει να παράσχει στην Επιτροπή τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες ώστε να διασφαλίζεται ότι ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία στηρίζει διμερή δάνεια έως το συνολικό ποσό που οφείλεται στον οικείο διμερή δανειστή. Κατ’ εξαίρεση, η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης, για δεόντως τεκμηριωμένους λόγους, να αξιολογεί αιτήσεις πληρωμών από διμερείς δανειστές.
(19)Εκτός από τη στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, θα πρέπει να χορηγηθεί έκτακτο δάνειο ΜΧΣ για τη στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας της Ουκρανίας και για τη χαλάρωση των περιορισμών εξωτερικής χρηματοδότησής της, ιδίως με σκοπό την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα των εν λόγω χρηματοδοτικών αναγκών, το δάνειο ΜΧΣ θα πρέπει να είναι διαθέσιμο το 2024.
(20)Η ΜΧΣ θα πρέπει να παρέχει στήριξη με τη μορφή δανείου ύψους έως 35 δισ. EUR. Προκειμένου να ικανοποιηθούν πιθανά αιτήματα για στήριξη διμερών δανείων στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, διασφαλίζοντας παράλληλα τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση της ενωσιακής στήριξης που διατίθεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, το ποσό του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να προσαρμοστεί λαμβανομένων υπόψη των διμερών δανείων προς την Ουκρανία που έχουν εγκριθεί ως επιλέξιμα στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, μαζί με το ποσό του κεφαλαίου που αναφέρεται στις δηλωμένες προθέσεις τρίτων χωρών που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7. Η προσαρμογή αυτή θα πρέπει να γίνει εφόσον το συνολικό ποσό όλων των δανείων για τα οποία έχει ζητηθεί στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα υπερβεί τα 45 δισ. EUR.
(21)Η στήριξη προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να είναι πρόσθετη και συμπληρωματική προς την ενωσιακή στήριξη που παρέχεται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792. Η Επιτροπή θα πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να επιδιώκει την ελαχιστοποίηση του διοικητικού φόρτου και του φόρτου υποβολής εκθέσεων για την Ουκρανία.
(22)Η στήριξη προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να διατίθεται υπό την προϋπόθεση ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να τηρεί και να σέβεται τους ουσιαστικούς μηχανισμούς της δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου του πολυκομματικού κοινοβουλευτικού συστήματος και του κράτους δικαίου, και να εγγυάται τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Η προϋπόθεση αυτή θα πρέπει να ισχύει και για τα αιτήματα εκταμίευσης από τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, δεδομένου ότι αφορούν το δάνειο ΜΧΣ. Η ίδια προϋπόθεση ισχύει και για τη στήριξη που παρέχεται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792 και η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργεί από κοινού την αξιολόγησή της και για τα δύο μέσα.
(23)Η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου και τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, κατά περίπτωση.
(24)Το δάνειο ΜΧΣ που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να εξαρτάται από όρους πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας (στο εξής: ΜΣ). Οι όροι αυτοί θα πρέπει να συνάδουν με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που παρατίθενται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/1447 του Συμβουλίου, καθώς και σε τυχόν τροποποιήσεις της κατά τον χρόνο έγκρισης του ΜΣ. Επιπλέον, το ΜΣ θα πρέπει να περιλαμβάνει δέσμευση της Ουκρανίας για την προώθηση της συνεργασίας με την Ένωση όσον αφορά την ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τους στόχους του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP) και άλλων σχετικών ενωσιακών προγραμμάτων. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί ο συντονισμός και η συμπληρωματικότητα των διμερών δανείων, συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου δανείου ΜΧΣ, με τους άλλους χορηγούς. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να χρησιμοποιείται η πλατφόρμα συντονισμού των χορηγών για την Ουκρανία ως ένα ήδη καθιερωμένο φόρουμ για τέτοιες ανταλλαγές.
(25)Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής και για λόγους αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να διαπραγματευθεί τους εν λόγω όρους με τις αρχές της Ουκρανίας υπό την εποπτεία της επιτροπής των αντιπροσώπων των κρατών μελών δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Λαμβανομένων υπόψη των δυνητικά σημαντικών επιπτώσεων της συνδρομής άνω των 90 εκατ. EUR, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται η διαδικασία εξέτασης για πράξεις που υπερβαίνουν το εν λόγω όριο. Δεδομένου του ποσού της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης προς την Ουκρανία, για την έγκριση του ΜΣ και για οποιαδήποτε μείωση ή ακύρωση της συνδρομής θα πρέπει να εφαρμόζεται η διαδικασία εξέτασης.
(26)Η αποδέσμευση της μίας δόσης στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να τελεί υπό την αίρεση της θετικής αξιολόγησης από την Επιτροπή αιτήματος χρηματοδότησης που θα υποβληθεί από την Ουκρανία. Η αξιολόγηση των όρων πολιτικής που καθορίζονται στο ΜΣ θα πρέπει να γίνεται με την επιφύλαξη της αξιολόγησης της εκπλήρωσης εναρμονισμένων όρων στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων και μέσων της Ένωσης.
(27)Με βάση την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, και προκειμένου να διευκολυνθεί η διαχείριση της ρευστότητας από τις ουκρανικές αρχές και να διασφαλιστεί η προβλεψιμότητα, η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε τα τμήματα να εκταμιεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και του 2025, αποφεύγοντας, στο μέτρο του δυνατού, σημαντικές αποκλίσεις στα εκταμιευόμενα ποσά από τρίμηνο σε τρίμηνο. Η εκταμίευση των εν λόγω τμημάτων θα πρέπει, κατά περίπτωση, να ευθυγραμμίζεται με το χρονοδιάγραμμα των εκταμιεύσεων δανείου ή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του πυλώνα Ι του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792. Επίσης, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα επανεκτίμησης των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας και η δυνατότητα μείωσης ή ακύρωσης της δανειακής στήριξης, εάν οι εν λόγω ανάγκες μειωθούν ριζικά σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις κατά την περίοδο διαθεσιμότητας της στήριξης στο πλαίσιο της ΜΧΣ.
(28)Η δανειακή συμφωνία που πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των ουκρανικών αρχών θα πρέπει να περιέχει διατάξεις εναρμονισμένες με τα δικαιώματα, τις αρμοδιότητες και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792, η οποία υπεγράφη μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας και τέθηκε σε ισχύ στις 20 Ιουνίου 2024. Έτσι θα διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης που συνδέονται με την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της, με την πρόβλεψη κατάλληλων μέτρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παρατυπιών σε σχέση με την εν λόγω συνδρομή. Έτσι, επίσης, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, θα παρασχεθούν και τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, την OLAF, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και, κατά περίπτωση, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, καθώς και σε τρίτους που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης κατά τη διάρκεια και μετά την περίοδο διαθεσιμότητας της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Η Ουκρανία θα πρέπει επίσης να αναφέρει στην Επιτροπή παρατυπίες σε σχέση με τη χρήση των κεφαλαίων, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο.
(29)Στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, είναι σκόπιμο η χρηματοδοτική συνδρομή να οργανωθεί βάσει της διαφοροποιημένης στρατηγικής χρηματοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 220α του δημοσιονομικού κανονισμού όπου καθορίστηκε ως ενιαία μέθοδος χρηματοδότησης, και η οποία αναμένεται να ενισχύσει τη ρευστότητα των ομολόγων της Ένωσης και την ελκυστικότητα και την οικονομική αποδοτικότητα της έκδοσης ομολόγων της Ένωσης.
(30)Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 31 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η δημοσιονομική υποχρέωση από δάνεια δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν θα πρέπει να υποστηρίζεται από την εγγύηση εξωτερικής δράσης που θεσπίστηκε από τον εν λόγω κανονισμό. Η στήριξη με μορφή δανείων στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να συνιστά χρηματοδοτική συνδρομή κατά την έννοια του άρθρου 220 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού. Δεδομένου ότι η χρηματοδοτική συνδρομή του δανείου ΜΧΣ είναι διαθέσιμη το 2024 και εγκρίνεται βάσει του άρθρου 220 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, είναι σκόπιμο η εγγύηση για χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία να κινητοποιηθεί πάνω από τα ανώτατα όρια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) και έως τα ανώτατα όρια του άρθρου 3 παράγραφοι 1 και 2 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου. Κατά την εξέταση των χρηματοοικονομικών κινδύνων και της δημοσιονομικής κάλυψης, δεν θα πρέπει να συσταθεί πρόβλεψη για τη στήριξη με τη μορφή δανείων δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η οποία να είναι εγγυημένη πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ, και, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, δεν θα πρέπει να καθοριστεί συντελεστής προβλέψεων.
(31)Δεδομένης της δυσχερούς κατάστασης που έχει προκαλέσει ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και για να στηριχθεί η Ουκρανία στην πορεία της προς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, είναι σκόπιμο για την Ένωση να της χορηγήσει δάνειο με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους και με επαρκή διάρκεια ώστε να καλύπτονται οι ικανότητες της εγγύησης πέραν των ανώτατων ορίων.
(32)Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει τη διαχείριση της στήριξης της Ένωσης προς την Ουκρανία δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
(33)Προκειμένου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή θα πρέπει να τα ενημερώνει τακτικά για τις εξελίξεις που αφορούν την εν λόγω στήριξη και να τους παρέχει τα σχετικά έγγραφα.
(34)Για να διασφαλιστεί η διαρκής αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων που θεσπίζονται με τον παρόντα κανονισμό, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάζει τακτικά την επάρκειά τους και να υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, περιφρουρώντας έτσι τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
(35)Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
(36)Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού —δηλαδή η παροχή στήριξης στην Ουκρανία για να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες, ιδίως προσφέροντας βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη οικονομική αρωγή με ευνοϊκούς όρους με μορφή δανείου και μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης— δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, αλλά μάλλον, λόγω της κλίμακας και των επιπτώσεών τους, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που κατοχυρώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(37)Λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος χαρακτήρα που συνεπάγονται οι εξαιρετικές περιστάσεις λόγω του απρόκλητου και αδικαιολόγητου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, κρίνεται σκόπιμο να εφαρμοστεί η παρέκκλιση από την προθεσμία των οκτώ εβδομάδων που αναφέρεται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.
(38)Δεδομένης της κατάστασης στην Ουκρανία, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει επειγόντως την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Κεφάλαιο I
Γενικές διατάξεις
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία (στο εξής: μηχανισμός) και θέτει στη διάθεση της Ουκρανίας έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)«Ενωσιακή στήριξη»: το δάνειο ΜΧΣ και η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη που διατίθενται δυνάμει του παρόντος κανονισμού·
2)«διμερές δάνειο»: δάνειο που χορηγείται άμεσα ή έμμεσα από τρίτη χώρα ως δανειοδότη (επίσης «διμερής δανειοδότης») προς όφελος της Ουκρανίας·
3)«επιλέξιμο διμερές δάνειο»: διμερές δάνειο που έχει εγκριθεί ως επιλέξιμο στο πλαίσιο του μηχανισμού από την Επιτροπή·
4)«δάνειο ΜΧΣ»: η έκτακτη χρηματοδοτική στήριξη που διατίθεται από την Ένωση στην Ουκρανία με τη μορφή δανείου βάσει του κεφαλαίου III·
5)«δανειακή συμφωνία ΜΧΣ»: η δανειακή συμφωνία που υπογράφεται από την Επιτροπή, εξ ονόματος της Ένωσης, και από την Ουκρανία βάσει του κεφαλαίου III·
6)«άλλες σχετικές δαπάνες»: τυχόν δαπάνες ή τέλη που οφείλονται στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ και του αντίστοιχου διμερούς δανείου.
Κεφάλαιο II
Μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία
Άρθρο 3
Σκοπός
Σκοπός του μηχανισμού είναι να παράσχει στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, ο μηχανισμός λαμβάνει πόρους και τους εκταμιεύει σε τακτική βάση προς την Ουκρανία για την κάλυψη του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, ο μηχανισμός εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση τόσο για τους διμερείς δανειστές όσο και για την Ένωση.
Άρθρο 4
Χρηματοδότηση
1)Ο μηχανισμός τροφοδοτείται με πόρους που διατίθενται από:
α)ποσά μεταφερόμενα σύμφωνα με το παράρτημα XLI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου, τα οποία αποτελούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού· και
β)ποσά που λαμβάνονται ως χρηματοδοτικές συνεισφορές από κράτη μέλη, τρίτες χώρες ή άλλες πηγές. Οι εν λόγω συνεισφορές συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχείο α) σημείο ii) και στοιχεία δ) και ε) του δημοσιονομικού κανονισμού, αντίστοιχα.
2)Για όλες τις συνεισφορές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β), συνάπτεται συμφωνία συνεισφοράς μεταξύ της Επιτροπής, εξ ονόματος της Ένωσης, και του συνεισφέροντος. Η συμφωνία συνεισφοράς περιλαμβάνει, ιδίως, διατάξεις σχετικά με τους όρους πληρωμής. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ταυτόχρονα και χωρίς καθυστέρηση σχετικά με τις συμφωνίες συνεισφοράς που συνάπτονται.
Άρθρο 5
Διαθέσιμη στήριξη
1)Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού διατίθεται υπό τους όρους που καθορίζονται στα άρθρα 6 έως 8 για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών:
α)του δανείου ΜΧΣ· και
β)των επιλέξιμων διμερών δανείων.
2)Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη κατανέμεται για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή των δανείων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 κατ’ αναλογία προς το κεφάλαιο κάθε δανείου εκφρασμένο σε ευρώ έναντι του αθροίσματος του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ και όλων των επιλέξιμων διμερών δανείων εκφρασμένου σε ευρώ. Όταν το δάνειο ΜΧΣ ή ένα επιλέξιμο διμερές δάνειο αποπληρωθεί πλήρως από την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών, η κατανομή αυτή προσαρμόζεται έτσι ώστε τυχόν μελλοντικοί πόροι να κατανέμονται σε υπόλοιπα δάνεια κατ’ αναλογία προς το κεφάλαιο κάθε δανείου εκφρασμένο σε ευρώ έναντι του αθροίσματος του κεφαλαίου όλων των υπόλοιπων δανείων εκφρασμένου σε ευρώ.
3)Η Επιτροπή εκδίδει απόφαση για τον καθορισμό της κατανομής που προβλέπεται στην παράγραφο 2 μεταξύ του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί το κεφάλαιο κάθε επιλέξιμου διμερούς δανείου εκφρασμένο σε ευρώ όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 5 στοιχείο β). Η Επιτροπή τροποποιεί την εν λόγω απόφαση ώστε να συμπεριλάβει κάθε διμερές δάνειο χωρίς καθυστέρηση κατά την έναρξη ισχύος του αντίστοιχου διμερούς δανείου. Η Επιτροπή μπορεί να τροποποιεί την εν λόγω απόφαση για να μειώσει αναλογικά την κατανομή σε διμερές δάνειο σε περίπτωση που το εν λόγω διμερές δάνειο δεν εκταμιευθεί πλήρως εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ).
4)Το συνολικό ποσό του κεφαλαίου των δανείων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν υπερβαίνει τα 45 δισ. EUR.
5)Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού καταβάλλεται σε ευρώ.
6)Όλες οι πληρωμές εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα των πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1.
7)Η Ένωση δεν φέρει καμία ευθύνη για την αποπληρωμή των επιλέξιμων διμερών δανείων.
Άρθρο 6
Εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής για την επιλεξιμότητα των διμερών δανείων
1)Αν η Ουκρανία επιθυμεί να ζητήσει στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού ώστε να λάβει συνδρομή για την αποπληρωμή διμερούς δανείου, υποβάλλει στην Επιτροπή το κείμενο της σχετικής διμερούς δανειακής συμφωνίας το αργότερο έως την 1η Ιουνίου 2025.
2)Η Επιτροπή αξιολογεί χωρίς καθυστέρηση την επιλεξιμότητα του διμερούς δανείου στο πλαίσιο του μηχανισμού σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια:
α)η διμερής δανειακή συμφωνία δεν υπογράφηκε πριν από την [ημερομηνία έγκρισης της πρότασης]·
β)ο αντισυμβαλλόμενος στο διμερές δάνειο ενεργεί υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7· και
γ)το διμερές δάνειο πρόκειται να εκταμιευθεί πλήρως προς όφελος της Ουκρανίας πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2027. Οι εκταμιεύσεις αυτές μπορεί να συνδέονται με την εκπλήρωση όρων πολιτικής.
Για τους σκοπούς της αξιολόγησης, η Επιτροπή μπορεί να ζητά πρόσθετες πληροφορίες από την Ουκρανία.
3)Η θετική αξιολόγηση του διμερούς δανείου δεν εμποδίζεται από αναβλητική αίρεση σε διμερή δανειακή συμφωνία που προβλέπει ότι η εν λόγω συμφωνία δεν τίθεται σε ισχύ πριν από την έγκριση από την Επιτροπή της επιλεξιμότητας του διμερούς δανείου ή πριν από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας που αναφέρεται στο άρθρο 7.
4)Η Επιτροπή εγκρίνει με εκτελεστική απόφαση την επιλεξιμότητα του διμερούς δανείου.
5)Η εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής δυνάμει της παραγράφου 4 ορίζει:
α)τον διμερή δανειοδότη·
β)το κεφάλαιο του διμερούς δανείου εκφρασμένο σε ευρώ· στον βαθμό που είναι αναγκαίο, το κεφάλαιο του διμερούς δανείου εκφράζεται επίσης στο νόμισμα του αντίστοιχου διμερούς δανείου, περίπτωση κατά την οποία ο συντελεστής μετατροπής για το διμερές δάνειο σε ευρώ είναι η ημερήσια συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ που δημοσιεύεται στη σειρά C της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης την [ημερομηνία έγκρισης της πρότασης]· και
γ)την αιτιολόγηση της θετικής αξιολόγησης του διμερούς δανείου.
6)Το άθροισμα των κεφαλαίων όλων των διμερών δανείων που εγκρίνονται από την Επιτροπή σύμφωνα με το παρόν άρθρο και του δανείου ΜΧΣ δεν υπερβαίνει ανά πάσα στιγμή το ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4.
7)Η Επιτροπή μπορεί να καταργήσει την εκτελεστική απόφαση που αναφέρεται στην παράγραφο 4, αν η διμερής δανειακή συμφωνία δεν τεθεί σε ισχύ έως την 30ή Ιουνίου 2025.
8)Σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης, η Επιτροπή κοινοποιεί δεόντως αιτιολογημένη αξιολόγηση στην Ουκρανία.
Άρθρο 7
Συμφωνία για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία
1)Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη που αναφέρεται στο άρθρο 5 χορηγείται στην Ουκρανία μόνο αφού η Επιτροπή συνάψει συμφωνία με την Ουκρανία (στο εξής: συμφωνία ΜΣΔΟ).
2)Η συμφωνία ΜΣΔΟ περιέχει ιδίως τα εξής:
α)την υποχρέωση της Ουκρανίας να χρησιμοποιήσει τη μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη για την αποπληρωμή του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών του δανείου ΜΧΣ ή επιλέξιμων διμερών δανείων·
β)τους τραπεζικούς λογαριασμούς όλων των διμερών δανειοδοτών, στους οποίους η Επιτροπή καταβάλλει τις πληρωμές της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης που σχετίζεται με τα αντίστοιχα διμερή δάνειά τους·
γ)για τις πληρωμές της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης που σχετίζεται με το δάνειο ΜΧΣ, διατάξεις που διασφαλίζουν ότι η Ένωση χρησιμοποιεί τα ποσά αυτά για την άμεση αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ·
δ)ειδικές διατάξεις που αντικατοπτρίζουν το άρθρο 5 παράγραφος 7 και διασφαλίζουν ότι η Ένωση δεν φέρει ευθύνη για τυχόν ζημίες που προκαλούνται από την Ουκρανία ή από οποιουσδήποτε τρίτους κατά την εκτέλεση των επιλέξιμων διμερών δανείων, μεταξύ άλλων ως συνέπεια της εφαρμογής του μηχανισμού, και ειδικότερα όταν τα ποσά που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου ή παύουν να ισχύουν·
ε)την υποχρέωση της Ουκρανίας να λαμβάνει από τους διμερείς δανειοδότες και να παρέχει, χωρίς καθυστέρηση, στην Επιτροπή τα αποδεικτικά στοιχεία για:
α)την έναρξη ισχύος κάθε διμερούς δανειακής συμφωνίας· και
β)την εκπλήρωση κάθε υποχρέωσης αποπληρωμής, συμπεριλαμβανομένης, στον βαθμό που είναι αναγκαίο, του εφαρμοζόμενου συντελεστή μετατροπής που χρησιμοποιήθηκε.
στ)την υποχρέωση της Ουκρανίας να συμφωνεί με κάθε διμερή δανειοδότη ότι τυχόν ποσά που παρέχονται από την Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου και δεν εκπληρώνουν αμέσως υποχρεώσεις αποπληρωμής παραμένουν διαθέσιμα έως ότου καταστούν ληξιπρόθεσμες οι υποχρεώσεις αποπληρωμής, ενώ τυχόν δεδουλευμένοι τόκοι επί του εν λόγω ποσού είναι επίσης διαθέσιμοι για την εκπλήρωση υποχρεώσεων που απορρέουν από τη διμερή δανειακή συμφωνία·
ζ)την υποχρέωση της Ουκρανίας να συνοδεύει κάθε αίτημα πληρωμής με:
α)λεπτομερή στοιχεία για τα υπόλοιπα οφειλόμενα ποσά στο πλαίσιο κάθε διμερούς δανειακής συμφωνίας· και
β)λεπτομερή στοιχεία για τα ποσά που αναφέρονται στο στοιχείο στ).
η)τη ρητή εξουσιοδότηση των διμερών δανειοδοτών να υποβάλλουν κατ’ εξαίρεση αίτημα πληρωμής σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 6, εφόσον οι πληροφορίες που αναφέρονται στο στοιχείο ζ) της παρούσας παραγράφου υποβάλλονται από τους διμερείς δανειοδότες· και
θ)τυχόν άλλες απαιτήσεις που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του μηχανισμού.
3)Στον βαθμό που είναι αναγκαίο, η συμφωνία ΜΣΔΟ τροποποιείται μετά την έναρξη ισχύος οποιασδήποτε απόφασης της Επιτροπής που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 4.
Άρθρο 8
Εκταμίευση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης
1)Η Ουκρανία μπορεί να υποβάλει στην Επιτροπή δύο φορές ετησίως αίτημα για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη όσον αφορά το δάνειο ΜΧΣ και επιλέξιμα διμερή δάνεια.
2)Η Επιτροπή θα αξιολογεί το αίτημα της Ουκρανίας με βάση τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)συμμόρφωση με την προϋπόθεση που ορίζεται στο άρθρο 11, η οποία εφαρμόζεται μόνο όσον αφορά το δάνειο ΜΧΣ·
β)επιβεβαίωση ότι η συνολική αξία των εκταμιεύσεων που αφορούν το δάνειο ΜΧΣ ή κάθε επιλέξιμο διμερές δάνειο, μαζί με τυχόν δεδουλευμένους τόκους, δεν υπερβαίνει το συνολικό ποσό που οφείλεται στον εν λόγω δανειοδότη· και
γ)συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της συμφωνίας ΜΣΔΟ.
3)Με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας των πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, όταν η Επιτροπή προβαίνει σε θετική αξιολόγηση, εκδίδει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση απόφαση με την οποία εγκρίνεται η εκταμίευση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης, συμπεριλαμβανομένου του ποσού που εκταμιεύεται για τη στήριξη της αποπληρωμής κάθε επιλέξιμου διμερούς δανείου και του ποσού που διατίθεται για τη στήριξη της αποπληρωμής του δανείου ΜΧΣ. Το εκταμιευόμενο ποσό ισούται με το ποσό των πόρων που διατίθενται βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1. Το εν λόγω εκταμιευόμενο ποσό κατανέμεται σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3.
4)Σε περίπτωση που το ποσό που διατίθεται στην Ουκρανία για τη στήριξη της αποπληρωμής του δανείου ΜΧΣ είναι υψηλότερο από το οφειλόμενο για αποπληρωμή ποσό, το επιπλέον ποσό μπορεί να χρησιμοποιείται για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 στοιχείο ε) ή μπορεί να παρακρατείται από την Ένωση με αποκλειστικό σκοπό τη στήριξη της αποπληρωμής του δανείου ΜΧΣ στο μέλλον. Τυχόν δεδουλευμένοι τόκοι διατίθενται επίσης για τη στήριξη αυτού του σκοπού.
5)Αν η Επιτροπή αξιολογήσει αρνητικά το αίτημα, ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση την Ουκρανία, αιτιολογώντας την αξιολόγησή της.
6)Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2, η Επιτροπή μπορεί, για δεόντως αιτιολογημένους λόγους, να αξιολογεί κατ’ εξαίρεση αιτήματα πληρωμής που υποβάλλουν οι διμερείς δανειοδότες, ιδίως αν η Επιτροπή έχει λάβει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 4 ή αν η Ουκρανία δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμφωνία ΜΣΔΟ.
Κεφάλαιο III
Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή
Άρθρο 9
Διάθεση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης
1)Η Ένωση διαθέτει στην Ουκρανία έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας για την κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών. Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης παρέχεται στην Ουκρανία υπό μορφή δανείων. Η συνδρομή συμβάλλει στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας, όπως προσδιορίζεται σε συνεργασία με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
2)Η Επιτροπή διαχειρίζεται την αποδέσμευση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης με βάση την αξιολόγηση της προϋπόθεσης που αναφέρεται στο άρθρο 11 και της εφαρμογής των όρων πολιτικής που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο συνεννόησης (στο εξής: ΜΣ) που αναφέρεται στο άρθρο 12 παράγραφος 1.
3)Το δάνειο ΜΧΣ προς την Ουκρανία διατίθεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2024. Διατίθεται από την Επιτροπή σε μία δόση, η οποία μπορεί να εκταμιευθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα. Η εκταμίευση όλων αυτών των τμημάτων πραγματοποιείται το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Άρθρο 10
Ποσό
1)Το δάνειο ΜΧΣ προς την Ουκρανία ανέρχεται σε μέγιστο ποσό ύψους 35 δισ. EUR. Ωστόσο, σε περίπτωση που, κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με την αποδέσμευση της δόσης που αναφέρεται στο άρθρο 13, το άθροισμα αυτού του μέγιστου ποσού και του κεφαλαίου των επιλέξιμων διμερών δανείων που έχουν ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 6, καθώς και του ποσού του κεφαλαίου που αναφέρεται στις δηλωθείσες προθέσεις τρίτων χωρών που έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας «Δάνεια επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7, υπερβαίνει τα 45 δισ. EUR, το μέγιστο ποσό του δανείου ΜΧΣ μειώνεται κατά την υπερβάλλουσα αξία.
2)Αν οι ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας μειωθούν σημαντικά κατά την περίοδο διάθεσης της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, μεταξύ άλλων σε περίπτωση διακανονισμού των πολεμικών ζημιών της Ουκρανίας από τη Ρωσία, η Επιτροπή, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 16, μπορεί να μειώσει το ποσό της συνδρομής ή να την ακυρώσει.
3)Το δάνειο ΜΧΣ έχει μέγιστη διάρκεια 45 ετών.
Άρθρο 11
Προϋπόθεση για τη στήριξη
1)Προϋπόθεση για τη χορήγηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής είναι να εξακολουθήσει η Ουκρανία να προασπίζεται και να σέβεται τους ουσιαστικούς μηχανισμούς της δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου του πολυκομματικού κοινοβουλευτικού συστήματος και του κράτους δικαίου, και να εγγυάται τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες.
2)Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης παρακολουθούν την εκπλήρωση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1, ιδίως πριν από την αποδέσμευση της δόσης και την εκταμίευση τμημάτων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη, κατά περίπτωση, την τακτική έκθεση της Επιτροπής για τη διεύρυνση. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη σε αυτήν τη διαδικασία τις σχετικές συστάσεις διεθνών οργανισμών, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και η Επιτροπή της Βενετίας. Η Επιτροπή ενημερώνει το Συμβούλιο για την εκπλήρωση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1 πριν από την αποδέσμευση της δόσης και πριν από την εκταμίευση τμημάτων προς την Ουκρανία.
3)Οι παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου.
4)Η αξιολόγηση που αναφέρεται στην παράγραφο 2 διενεργείται μαζί με την αξιολόγηση που προβλέπεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792.
5)Αν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι η προϋπόθεση δεν πληρούται ή δεν πληρούται πλέον, αναστέλλει τις εκταμιεύσεις της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και την αποδέσμευση της μη επιστρεπτέας στήριξης που αναφέρεται στο άρθρο 8 όσον αφορά το δάνειο ΜΧΣ.
Άρθρο 12
Μνημόνιο συνεννόησης
1)Η Επιτροπή συμφωνεί με την Ουκρανία σχετικά με τους όρους πολιτικής, με τους οποίους συνδέεται η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης. Οι εν λόγω όροι πολιτικής καθορίζονται σε ΜΣ.
2)Οι όροι πολιτικής του ΜΣ συνάδουν με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που περιέχονται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/1447 του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου για την Ουκρανία, καθώς και σε τυχόν σχετικές τροποποιήσεις της. Οι όροι πολιτικής του ΜΣ περιλαμβάνουν επιπλέον δέσμευση για την προώθηση της συνεργασίας με την Ένωση όσον αφορά την ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, σύμφωνα με τους στόχους του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP) και άλλων σχετικών ενωσιακών προγραμμάτων.
3)Η Επιτροπή εγκρίνει την υπογραφή του ΜΣ και των τροποποιήσεών του μέσω εκτελεστικών πράξεων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2.
Άρθρο 13
Απόφαση για την αποδέσμευση
1)Η Ουκρανία υποβάλλει αίτηση χρηματοδότησης πριν από την αποδέσμευση της δόσης, συνοδευόμενη από έκθεση σύμφωνα με τις διατάξεις του ΜΣ.
2)Η απόφαση της Επιτροπής για την αποδέσμευση της δόσης εξαρτάται από την αξιολόγησή της με βάση τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 11· και
β)ικανοποιητική εκπλήρωση των όρων πολιτικής που καθορίζονται στο ΜΣ.
3)Η εκταμίευση τμημάτων μπορεί να ευθυγραμμίζεται με το χρονοδιάγραμμα των εκταμιεύσεων δανείου ή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του πυλώνα Ι του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792.
Άρθρο 14
Δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις
1)Για τη χρηματοδότηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, εξ ονόματος της Ένωσης, να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σύμφωνα με το άρθρο 220α του δημοσιονομικού κανονισμού.
2)Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 31 παράγραφος 3 δεύτερη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, η χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται στην Ουκρανία με τη μορφή δανείων δεν λαμβάνει στήριξη από την εγγύηση εξωτερικής δράσης. Δεν συνιστώνται προβλέψεις για το δάνειο ΜΧΣ και, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, δεν καθορίζεται συντελεστής προβλέψεων ως ποσοστό του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 10 του παρόντος κανονισμού.
3)Ποσά που αναστέλλονται σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 4 διατίθενται, στον βαθμό που είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της αποπληρωμής των δανειοληπτικών πράξεων της Ένωσης. Η χρήση των εν λόγω πόρων με αυτόν τον τρόπο δεν απαλλάσσει την Ουκρανία από την ευθύνη της να αποπληρώσει το δάνειο σύμφωνα με τους όρους της δανειακής συμφωνίας ΜΧΣ.
Άρθρο 15
Δανειακή συμφωνία ΜΧΣ
1)Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης καθορίζονται στη δανειακή συμφωνία ΜΧΣ.
2)Εκτός από τα στοιχεία που καθορίζονται στο άρθρο 220 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, η δανειακή συμφωνία ΜΧΣ περιλαμβάνει απαιτήσεις:
α)να εφαρμόζονται στη δανειακή συμφωνία ΜΧΣ και στα κεφάλαια που περιλαμβάνονται σε αυτήν τα δικαιώματα, οι ευθύνες και οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο η οποία αναφέρεται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792·
β)η Ουκρανία να χρησιμοποιεί τα ίδια συστήματα διαχείρισης και ελέγχου με αυτά που προτείνονται στο σχέδιο για την Ουκρανία που καθορίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792·
γ)να διασφαλίζεται ότι η Ένωση δικαιούται πρόωρη αποπληρωμή του δανείου, αν διαπιστωθεί ότι, σε σχέση με τη διαχείριση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Ουκρανία έχει εμπλακεί σε οποιαδήποτε πράξη απάτης ή διαφθοράς ή σε κάθε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης·
δ)η Ουκρανία να εξακολουθήσει να τηρεί τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1·
ε)το επιπλέον ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 4 να μπορεί να χρησιμοποιηθεί εν όλω ή εν μέρει για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή, εφόσον εγκρίνεται από την Επιτροπή, κατόπιν αιτήματος της Ουκρανίας· και
στ)για τον καθορισμό των λεπτομερειών της αποπληρωμής, με βάση αλυσιδωτή δομή. Πρώτον, η μη επιστρεπτέα στήριξη που διατίθεται για το δάνειο ΜΧΣ από τον μηχανισμό και έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 8 να χρησιμοποιείται για την άμεση αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ. Δεύτερον, αν δεν παρέχεται καθόλου ή παρέχεται μόνο μερική μη επιστρεπτέα στήριξη για λόγους ανεπαρκών ποσών, τα ποσά που παρακρατεί η Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4 να χρησιμοποιούνται για την άμεση αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ. Τρίτον, αν τα ανωτέρω ποσά είναι ανεπαρκή, σε περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία για την παροχή στην Ουκρανία πολεμικών επανορθώσεων ή οποιουδήποτε ισοδύναμου οικονομικού διακανονισμού πολεμικών ζημιών, η Ουκρανία να χρησιμοποιεί τους εν λόγω πόρους για την εξυπηρέτηση του δανείου ΜΧΣ. Τέταρτον, αν τα ανωτέρω ποσά είναι ανεπαρκή, η Ουκρανία να παραμένει υπεύθυνη για κάθε εναπομένον οφειλόμενο ποσό.
3)Η μη συμμόρφωση με τους όρους της δανειακής συμφωνίας ΜΧΣ αποτελεί λόγο για να αναστείλει ή να ακυρώσει η Επιτροπή την αποδέσμευση της δόσης ή των τμημάτων ή, όπου κρίνεται δικαιολογημένο, να απαιτήσει την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ.
4)Η δανειακή συμφωνία ΜΧΣ τίθεται, κατόπιν αιτήματος, ταυτόχρονα στη διάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Άρθρο 16
Διαδικασία επιτροπής
1)Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2)Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Κεφάλαιο IV
Τελικές διατάξεις
Άρθρο 17
Ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
1)Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για εξελίξεις που αφορούν την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των εκταμιεύσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού και του δανείου ΜΧΣ, και διαβιβάζει εγκαίρως τα σχετικά έγγραφα στα εν λόγω θεσμικά όργανα. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να παρέχονται σύμφωνα με τις διοργανικές ρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του διαλόγου σχετικά με το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
2)Έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην εν λόγω έκθεση: α) εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης· και β) αξιολογείται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ουκρανίας, καθώς και η πρόοδος στην εφαρμογή των μέτρων πολιτικής που αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1. Κατά περίπτωση, ιδίως μετά τη λήξη του δανείου ΜΧΣ και όλων των επιλέξιμων διμερών δανειακών συμφωνιών, η Επιτροπή περιλαμβάνει στην εν λόγω έκθεση επανεξέταση της επάρκειας των ρυθμίσεων που περιέχονται στον παρόντα κανονισμό.
3)Το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2027, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά τα αποτελέσματα και την αποδοτικότητα της περατωθείσας έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης που παρασχέθηκε δυνάμει του παρόντος κανονισμού, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της.
Άρθρο 18
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος
Ο/Η Πρόεδρος
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1. ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1 Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και την παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία
1.2 Σχετικοί τομείς πολιτικής (ομάδα προγραμμάτων)
Τομέας πολιτικής: Οικονομικές και Χρηματοδοτικές Υποθέσεις
Δραστηριότητα: Διεθνείς οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις 1.3 Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:
νέα δράση
νέα δράση έπειτα από δοκιμαστικό σχέδιο / προπαρασκευαστική ενέργεια
την παράταση υφιστάμενης δράσης
συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση
1.4 Στόχοι
1.4.1 Γενικοί στόχοι
Να θεσπίσει τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και να θέσει στη διάθεση της Ουκρανίας μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της.
1.4.2 Ειδικοί στόχοι
|
Να παράσχει στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη με σκοπό να συνδράμει την Ουκρανία στην αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και διμερών δανείων που χορηγούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας και, ως εκ τούτου, να συμβάλει στη μακροοικονομική σταθερότητα, και να αμβλύνει τους περιορισμούς εξωτερικής και εσωτερικής χρηματοδότησης της χώρας.
|
1.4.3 Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις
Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους/τις στοχευόμενους/-ες δικαιούχους/ομάδες.
•
Στήριξη της οικονομικής ανθεκτικότητας και σταθερότητας της Ουκρανίας υπό τις συνθήκες του πολέμου.
•
Συμβολή στην κάλυψη των αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας στο πλαίσιο της σημαντικής επιδείνωσης των εξωτερικών λογαριασμών της λόγω της απρόκλητης και αδικαιολόγητης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
•
Ελάφρυνση των δημοσιονομικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, ως συνέχεια της συνδρομής έκτακτης ανάγκης που έχει ήδη παρασχεθεί.
•
Συμβολή, μέσω του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, στην αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ που χορηγείται στην Ουκρανία δυνάμει του παρόντος κανονισμού, και διμερών δανείων.
1.4.4 Δείκτες επιδόσεων
Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.
Οι αρχές της Ουκρανίας θα κληθούν να υποβάλουν έκθεση σχετικά με τη συμμόρφωση με τους συμφωνηθέντες όρους πολιτικής πριν από την εκταμίευση της δόσης του δανείου ΜΧΣ. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παραμείνουν σε στενή επαφή με την πλατφόρμα των χορηγών για την Ουκρανία ώστε να επωφεληθούν από τις εν εξελίξει δραστηριότητες των αντίστοιχων χορηγών.
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούν τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών μετά την επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών κυκλωμάτων και των διοικητικών διαδικασιών της Ουκρανίας, η οποία παραδόθηκε τον Ιούνιο του 2020.
Η αντιπροσωπεία της ΕΕ θα υποβάλλει επίσης τακτικές εκθέσεις επί των πτυχών που είναι συναφείς με την παρακολούθηση της συνδρομής. Προβλέπεται η υποβολή ετήσιας έκθεσης προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των εκταμιεύσεων του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και του δανείου ΜΧΣ. Η Επιτροπή θα διενεργήσει εκ των υστέρων αξιολόγηση της περατωθείσας συνδρομής ΜΧΣ της Ένωσης.
1.5 Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.5.1 Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας
Για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, η Επιτροπή θα συνάψει συμφωνία με την Ουκρανία στην οποία θα καθορίζονται οι όροι και οι υποχρεώσεις για τη λήψη και τη χρήση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης. Η στήριξη για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή δανείων που χορηγούνται από τρίτες χώρες στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα εξαρτάται από τη θετική αξιολόγηση από την Επιτροπή της επιλεξιμότητας των διμερών δανείων που υποβάλλονται από την Ουκρανία. Η αποδέσμευση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα εξαρτάται από την έγκριση από την Επιτροπή των αιτημάτων για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη που υποβάλλονται από την Ουκρανία ή, κατ’ εξαίρεση, από διμερείς δανειοδότες.
Το δάνειο ΜΧΣ θα εξαρτάται από την εκπλήρωση της προϋπόθεσης και των όρων πολιτικής που απαριθμούνται σε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ) μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ουκρανίας. Η συνδρομή θα συνίσταται σε μία δόση, η οποία μπορεί να εκταμιευθεί σε περισσότερα τμήματα.
Η Επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση της συνδρομής ΜΧΣ. Εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών διατάξεων για τη διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως ορίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792. Η Επιτροπή και οι ουκρανικές αρχές θα συνομολογήσουν ΜΣ που θα καθορίζει τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τις εθνικές αρχές, καθώς και με τρίτες χώρες που συμμετέχουν στην πλατφόρμα συντονισμού των χορηγών από πολλαπλές πηγές για την Ουκρανία, για τον συντονισμό των προτεραιοτήτων και των όρων της αντίστοιχης στήριξής τους και για την παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων και της εφαρμογής των απαιτήσεων και των όρων που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ.
1.5.2 Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή παρέμβαση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.
Η παρούσα πρόταση ανταποκρίνεται στην ανάγκη κοινής απάντησης όσον αφορά την παροχή στήριξης στην Ουκρανία στην ενδεδειγμένη κλίμακα, η οποία δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς μόνο από τα κράτη μέλη, ενώ μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα από την ΕΕ. Οι κύριοι λόγοι είναι η δημοσιονομική ικανότητα και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που υφίστανται σε εθνικό επίπεδο και η ανάγκη για στενό συντονισμό των χορηγών προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η κλίμακα και η αποτελεσματικότητα της στήριξης και, παράλληλα, να περιοριστεί η επιβάρυνση της διοικητικής ικανότητας των ουκρανικών αρχών, οι οποίες αντιμετωπίζουν εξαιρετικά υψηλό φόρτο υπό τις παρούσες συνθήκες.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος του στόχου της ΕΕ για την παροχή βραχυπρόθεσμης στήριξης ρευστότητας στην Ουκρανία. Η πρωτοβουλία ενισχύει επίσης τις δράσεις της Ένωσης για άμεση ανθρωπιστική, οικονομική και αμυντική στήριξη, καθώς και τις πρωτοβουλίες της Ένωσης για τον συντονισμό πολυμερών δράσεων.
Η καθοριστική προστιθέμενη αξία του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, σε σύγκριση με άλλα μέσα της Ένωσης, είναι να συνδράμει την Ουκρανία στην αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων που χορηγούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας. Με τον τρόπο αυτό, ανταποκρίνεται στην έκκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στα συμπεράσματα της 27ης Ιουνίου 2024 για προώθηση των εργασιών, συνεκτιμώντας παράλληλα όλες τις συναφείς νομικές και οικονομικές πτυχές, για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης υπέρ της Ουκρανίας έως το τέλος του έτους με τη μορφή δανείων που θα εξυπηρετηθούν και θα αποπληρωθούν από τις μελλοντικές ροές των έκτακτων εσόδων.
Η καθοριστική προστιθέμενη αξία των δανείων ΜΧΣ σε σύγκριση με άλλα ενωσιακά μέσα συνίσταται στην ταχεία άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών και στη διασφάλιση ενός συνεχώς σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της προαγωγής βιώσιμου και διατηρήσιμου ισοζυγίου πληρωμών και δημοσιονομικής κατάστασης, εντός ενός κατάλληλου πλαισίου απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων.
1.5.3 Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος
Οι πράξεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής υπόκεινται σε εκ των υστέρων αξιολόγηση. Προγενέστερες εκ των υστέρων αξιολογήσεις προηγούμενων πράξεων ΜΧΣ προς την Ουκρανία έδειξαν ότι, γενικά, ήταν ιδιαίτερα ενδεδειγμένες όσον αφορά τους στόχους, τον προϋπολογισμό και τους στόχους πολιτικής. Υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της Ουκρανίας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών της και στην εφαρμογή καίριων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της εξωτερικής της θέσης. Κατέστησαν δυνατή την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων και παρείχαν οικονομικά οφέλη, ενώ λειτούργησαν και ως καταλύτης για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη και για αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Δεδομένου του καινοτόμου χαρακτήρα του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία, δεν κατέστη δυνατό να αντληθούν διδάγματα. 1.5.4 Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα
Η πρόταση είναι συμβατή με τα ανώτατα όρια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027.
Ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα χρηματοδοτηθεί από εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό.
Η στήριξη ΜΧΣ με τη μορφή δανείων θα είναι διαθέσιμη έως την 31η Δεκεμβρίου 2024, ενώ οι εκταμιεύσεις τμημάτων θα πραγματοποιηθούν έως την 31η Δεκεμβρίου 2025. Οι πόροι για το δάνειο ΜΧΣ θα χρηματοδοτηθούν με δανεισμό.
Κατά την εξέταση των χρηματοοικονομικών κινδύνων και της δημοσιονομικής κάλυψης, δεν θα πρέπει να συσταθεί πρόβλεψη για τη στήριξη με τη μορφή δανείων δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η οποία να είναι εγγυημένη πέραν των ανώτατων ορίων, και, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 211 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046, δεν θα πρέπει να καθοριστεί συντελεστής προβλέψεων.
1.5.5 Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής
Με τη χρήση δανείων, η παρούσα πράξη ΜΧΣ αυξάνει την αποτελεσματικότητα του προϋπολογισμού της ΕΕ μέσω του αποτελέσματος μόχλευσης και προβλέπει την πιο οικονομικά αποδοτική επιλογή. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να δανείζεται κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές εξ ονόματος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της Ευρατόμ, χρησιμοποιώντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ ως εγγύηση. Στόχος είναι η εξασφάλιση κεφαλαίων από την αγορά με τα καλύτερα διαθέσιμα επιτόκια χάρη στην υψηλή πιστοληπτική της ικανότητα.
Θα πρέπει να αποφευχθεί η περαιτέρω πίεση στον ήδη επιβαρυμένο προϋπολογισμό της ΕΕ λόγω των απαιτήσεων τροφοδότησης και των πολύπλοκων ρυθμίσεων που περιλαμβάνουν πληθώρα ad hoc εθνικών εγγυήσεων. Ως εκ τούτου, το δάνειο ΜΧΣ θα είναι εγγυημένο πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ. Ένα ενοποιημένο και αποτελεσματικό σύστημα για τη διασφάλιση των καλύτερων όρων δανεισμού και την επέκταση της πρόσβασης στην αγορά για τη στήριξη δανείων έχει σημαντικά πλεονεκτήματα στο σημερινό πλαίσιο της αγοράς.
1.6 Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας
περιορισμένη διάρκεια
σε ισχύ από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ·
Δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών.
απεριόριστη διάρκεια
Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από 1/10/2024 έως 30/6/2025,
και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.
1.7 Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης
Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή
από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης
από τους εκτελεστικούς οργανισμούς
Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη
Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:
σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει
σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)
στην ΕΤΕπ και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων
στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού
σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου
σε οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις
σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και στους οποίους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις
σε πρόσωπα επιφορτισμένα με την εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων στην ΚΕΠΠΑ βάσει του τίτλου V της ΣΕΕ και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη
Αν αναφέρονται περισσότεροι του ενός τρόποι διαχείρισης, να διευκρινιστούν στο τμήμα «Παρατηρήσεις».
Παρατηρήσεις
2. ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1 Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι.
Ισχύουν οι υποχρεώσεις παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων βάσει του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046.
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης με βάση ειδικά μέτρα που θα συμφωνηθούν με τις ουκρανικές αρχές σε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ).
Το ΜΣ θα περιλαμβάνει όρους πολιτικής που θα πρέπει να συνάδουν με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που περιέχονται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/1447 του Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου για την Ουκρανία, καθώς και σε τυχόν σχετικές τροποποιήσεις.
Η Επιτροπή θα ελέγχει την εκπλήρωση των όρων πολιτικής που καθορίζονται στο ΜΣ. Η Επιτροπή θα ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα του ελέγχου της.
Η Επιτροπή θα υποβάλλει, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην εν λόγω έκθεση: α) θα εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης· και β) θα αξιολογείται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ουκρανίας, καθώς και η πρόοδος στην εφαρμογή των όρων πολιτικής που περιλαμβάνονται στο ΜΣ. Κατά περίπτωση, ιδίως μετά τη λήξη του δανείου ΜΧΣ και όλων των διμερών δανειακών συμφωνιών, η Επιτροπή θα περιλαμβάνει στην εν λόγω έκθεση επανεξέταση της επάρκειας των ρυθμίσεων που περιέχονται στον παρόντα κανονισμό.
Το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2027, η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά τα αποτελέσματα και την αποδοτικότητα της περατωθείσας στήριξης της Ένωσης στο πλαίσιο της πράξης ΜΧΣ, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της.
2.2 Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου
2.2.1 Αιτιολόγηση των τρόπων διαχείρισης, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της προτεινόμενης στρατηγικής ελέγχου
Οι δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης θα υλοποιηθούν υπό την άμεση διαχείριση της Επιτροπής, δεδομένου ότι αφορά χρηματοδοτική στήριξη που παρέχεται απευθείας στο κράτος.
Η μη επιστρεπτέα στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα διατεθεί από την Επιτροπή, με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας ποσών στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία.
Η αποδέσμευση των τμημάτων μπορεί να οργανωθεί με ευελιξία και ταχύτητα κατά τη διάρκεια του 2024 και του 2025. Για να διευκολυνθεί η διαχείριση της ρευστότητας των ουκρανικών αρχών και να διασφαλιστεί η προβλεψιμότητα, η Επιτροπή προτίθεται να διασφαλίσει την αποδέσμευση των τμημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και του 2025, αποφεύγοντας, στο μέτρο του δυνατού, σημαντικές αποκλίσεις ποσών από τρίμηνο σε τρίμηνο. Η εκταμίευση τμημάτων μπορεί να ευθυγραμμίζεται με το χρονοδιάγραμμα των εκταμιεύσεων δανείου ή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του πυλώνα Ι του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792.
Το δάνειο ΜΧΣ θα πρέπει να αποδεσμεύεται υπό την προϋπόθεση της τήρησης των προϋποθέσεων και της ικανοποιητικής εκπλήρωσης των όρων πολιτικής.
2.2.2 Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους
Υπάρχουν πολιτικοί, πιστωτικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι πολιτικής που συνδέονται με την προτεινόμενη πράξη. Ένας κρίσιμος κίνδυνος για την πράξη απορρέει από τη συνέχιση του πολέμου που προκάλεσε η αδικαιολόγητη και απρόκλητη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία θα μπορούσε να έχει περαιτέρω αρνητικό αντίκτυπο στη μακροοικονομική σταθερότητα της Ουκρανίας και στη διοικητική της ικανότητα.
Δεύτερον, οι μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων που προέρχονται από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που κατέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση υπόκεινται σε ορισμένες παραδοχές. Εάν δεν υλοποιηθούν οι εν λόγω παραδοχές, ο μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία ενδέχεται να μην επιτύχει τον πλήρη δυνητικό αντίκτυπό του.
Τρίτον, υφίσταται κίνδυνος να χρησιμοποιηθούν τα δάνεια με δόλιο τρόπο. Καθώς η πρόταση δεν προορίζεται για συγκεκριμένες δαπάνες (σε αντίθεση με τη χρηματοδότηση έργων, για παράδειγμα), ο κίνδυνος αυτός συνδέεται με παράγοντες όπως η γενική ποιότητα των συστημάτων διαχείρισης στην Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας και στο Υπουργείο Οικονομικών, οι διοικητικές διαδικασίες, οι λειτουργίες ελέγχου και επιτήρησης, η ασφάλεια των συστημάτων ΤΠ και η καταλληλότητα των ικανοτήτων εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου.
Τέταρτον, σε περίπτωση που η μη επιστρεπτέα στήριξη από τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία δεν επαρκεί για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και δεν είναι δυνατές άλλες πηγές αποπληρωμής, ο κίνδυνος απορρέει από την πιθανότητα η Ουκρανία να μην εξυπηρετήσει το δάνειο ΜΧΣ, γεγονός που θα μπορούσε να προκληθεί, για παράδειγμα, από σημαντική επιπρόσθετη επιδείνωση της κατάστασης του ισοζυγίου πληρωμών και της δημοσιονομικής κατάστασης του εταίρου.
Συστήματα εσωτερικού ελέγχου
Οι πράξεις υπόκεινται σε διαδικασίες επαλήθευσης, λογιστικών ελέγχων και λοιπών ελέγχων υπό την ευθύνη της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού. Η πληρωμή υπόκειται σε παρακολούθηση από το προσωπικό της Επιτροπής. Η εκταμίευση που αφορά τις πράξεις μπορεί να υπόκειται σε πρόσθετους ανεξάρτητους εκ των υστέρων ελέγχους (τεκμηρίωσης και/ή επιτόπιους) από υπαλλήλους της ομάδας εκ των υστέρων ελέγχων της αρμόδιας υπηρεσίας της Επιτροπής. Τέτοιοι έλεγχοι μπορούν να διενεργούνται επίσης κατόπιν αιτήματος του υπεύθυνου κύριου διατάκτη. Διακοπές και αναστολές πληρωμών, δημοσιονομικές διορθώσεις (που εφαρμόζει η Επιτροπή) και ανακτήσεις μπορούν να πραγματοποιούνται, όταν χρειάζεται (δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής), και πρέπει να προβλέπονται ρητά στις συμφωνίες με την Ουκρανία.
2.2.3 Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)
Τα υφιστάμενα συστήματα ελέγχου εξασφάλισαν μέχρι στιγμής πραγματικό ποσοστό σφάλματος 0 % για τις πληρωμές στο πλαίσιο μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Δεν υπάρχουν γνωστά περιστατικά απάτης, διαφθοράς ή παράνομης δραστηριότητας. Οι πράξεις διέπονται από μια σαφή λογική παρέμβασης που παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα αξιολόγησης του αντικτύπου τους. Οι έλεγχοι καθιστούν δυνατή την επιβεβαίωση της διασφάλισης και της επίτευξης των στόχων και των προτεραιοτήτων πολιτικής.
2.3 Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, π.χ. στη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης.
Για να μετριαστούν οι κίνδυνοι δόλιας χρήσης των κονδυλίων, έχουν ληφθεί και πρόκειται να ληφθούν διάφορα μέτρα. Οι λεπτομερείς όροι της μη επιστρεπτέας στήριξης στο πλαίσιο του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία θα καθοριστούν σε νομική συμφωνία που θα υπογραφεί μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας. Η νομική συμφωνία θα θεσπίσει την υποχρέωση της Ουκρανίας να χρησιμοποιεί τη μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη για την αποπληρωμή του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών του δανείου ΜΧΣ ή επιλέξιμων διμερών δανείων, καθώς και να λαμβάνει από τους διμερείς δανειοδότες και να παρέχει, χωρίς καθυστέρηση, στην Επιτροπή τα αποδεικτικά στοιχεία για την εκπλήρωση κάθε υποχρέωσης πληρωμής.
Επιπλέον, δανειακή συμφωνία θα συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας σύμφωνα με το άρθρο 220 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046. Η δανειακή συμφωνία θα περιλαμβάνει δέσμη διατάξεων σχετικά με την επιθεώρηση, την πρόληψη της απάτης, τους ελέγχους και την ανάκτηση κεφαλαίων σε περίπτωση απάτης ή διαφθοράς. Ειδικότερα, η δανειακή συμφωνία θα προβλέπει τη διενέργεια εξακριβώσεων από την Επιτροπή, τη διενέργεια ελέγχων από το Ελεγκτικό Συνέδριο και την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σύμφωνα με τα άρθρα 129 και 220 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046.
Η πράξη ΜΧΣ θα υπόκειται στις ειδικές διατάξεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως ορίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
3. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1 Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία
Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
Γραμμή του προϋπολογισμού
|
Είδος
δαπάνης
|
Συμμετοχή
|
|
|
|
ΔΠ/ΜΔΠ
|
χωρών ΕΖΕΣ
|
υποψηφίων για ένταξη χωρών
|
τρίτων χωρών
|
κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού
|
|
6
|
Γραμμή επιχειρησιακών δαπανών του προϋπολογισμού: 14 11 01 – Μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία
|
ΔΠ
|
ΝΑΙ
|
ΝΑΙ
|
ΝΑΙ
|
ΝΑΙ
|
3.2 Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις
3.2.1 Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις
Σκοπός του μηχανισμού είναι να παράσχει στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη με σκοπό να συνδράμει την Ουκρανία στην αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και διμερών δανείων που χορηγούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Ο μηχανισμός λαμβάνει πόρους και τους εκταμιεύει σε τακτική βάση προς την Ουκρανία για την κάλυψη του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών του δανείου ΜΧΣ και διμερών δανείων.
Τα ποσά που μεταφέρονται στον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία με οποιαδήποτε πιθανή τροποποίηση του παραρτήματος XLI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου, καθώς και τα ποσά που προέρχονται από ειδικές εθελοντικές συνεισφορές από κράτη μέλη, τρίτες χώρες ή άλλες πηγές, θα χρησιμοποιηθούν για την παροχή μη επιστρεπτέας στήριξης στην Ουκρανία με σκοπό την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και διμερών δανείων που χορηγούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας.
|
Μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία
(υπόθεση: πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων ίσες με τις πιστώσεις πληρωμών)
|
Έτος
2024
|
Έτος
2025
|
Έτος
2026
|
Έτος
2027
|
|
·Επιχειρησιακές πιστώσεις (εκ των οποίων)
|
|
|
|
|
|
14 11 01 – Μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία
|
pm
|
pm
|
pm
|
pm
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου
|
7
|
«Διοικητικές δαπάνες»
|
Αυτό το τμήμα θα πρέπει να συμπληρωθεί με «στοιχεία διοικητικού χαρακτήρα του προϋπολογισμού» τα οποία θα εισαχθούν, καταρχάς, στο
παράρτημα του νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου
(παράρτημα V του εσωτερικού κανονισμού), που τηλεφορτώνεται στο DECIDE για διυπηρεσιακή διαβούλευση.
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
|
|
Έτος
N
|
Έτος
N+1
|
Έτος
N+2
|
Έτος
N+3
|
Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να εμφανίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6)
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
ΓΔ: <…….>
|
|
□ Ανθρώπινοι πόροι
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
□ Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>
|
Πιστώσεις
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3.2.2 Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα.
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
Έτος
2024
|
Έτος
2025
|
Έτος
2026
|
Έτος
2027
|
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
ΤΟΜΕΑΣ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
|
|
|
|
|
|
|
Ανθρώπινοι πόροι
|
|
|
|
|
|
|
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
|
|
|
|
|
|
|
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
|
|
|
|
|
|
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
|
|
|
|
|
|
|
Ανθρώπινοι πόροι
|
|
|
|
|
|
|
|
Άλλες δαπάνες
διοικητικού χαρακτήρα
|
|
|
|
|
|
|
|
Μερικό σύνολο
εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
|
|
|
|
|
|
Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, οι οποίες θα συμπληρωθούν, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετα κονδύλια που μπορεί να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων.
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:
Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης
|
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να εμφανίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6)
|
|
□ Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)
|
|
20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01 01 01 01 (έμμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01 01 01 11 (άμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
□ Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΙΠΑ)
|
|
20 02 01 (AC, END, INT από το συνολικό κονδύλιο)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 02 03 (AC, AL, END, INT και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
XX 01 xx yy zz
|
– στην έδρα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
– στις αντιπροσωπείες της ΕΕ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01 01 01 02 (AC, END, INT — έμμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01 01 01 12 (AC, END, INT – άμεση έρευνα)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
□ Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΙΠΑ) — AC, AL, END, INT και JED
Άλλη γραμμή του προϋπολογισμού: Έσοδα για ειδικό προορισμό
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοδότηση από έσοδα για ειδικό προορισμό — στην έδρα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοδότηση από έσοδα για ειδικό προορισμό — σε αντιπροσωπεία της ΕΕ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
|
|
|
|
|
|
XX είναι ο σχετικός τομέας πολιτικής ή ο σχετικός τίτλος του προϋπολογισμού.
Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, το οποίο θα συμπληρωθεί, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετους πόρους που μπορεί να διατεθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:
|
Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι
|
|
|
Εξωτερικό προσωπικό
|
|
3.2.3 Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο
Τα δάνεια θα χρηματοδοτηθούν από δανειοληπτικές πράξεις της ΕΕ στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).
συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση του αδιάθετου περιθωρίου στο πλαίσιο του αντίστοιχου τομέα του ΠΔΠ και/ή τη χρήση ειδικών μηχανισμών, όπως ορίζεται στον κανονισμό για το ΠΔΠ.
συνεπάγεται την αναθεώρηση του ΠΔΠ.
3.2.4 Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους
προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται κατωτέρω:
Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
Έτος
N
|
Έτος
N+1
|
Έτος
N+2
|
Έτος
N+3
|
Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να εμφανίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6)
|
Σύνολο
|
|
Προσδιορισμός του φορέα συγχρηματοδότησης
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
|
ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
3.3 Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.
Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις ακόλουθες δημοσιονομικές επιπτώσεις:
στους ιδίους πόρους
στα λοιπά έσοδα
Να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Γραμμή εσόδων του προϋπολογισμού:
|
Διαθέσιμες πιστώσεις για το τρέχον οικονομικό έτος
|
Επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας
|
|
|
|
Έτος
N
|
Έτος
N+1
|
Έτος
N+2
|
Έτος
N+3
|
Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να εμφανίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6)
|
|
Θέση 6642 Μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία — Έσοδα για ειδικό προορισμό
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
p.m.
|
Ως προς τα έσοδα για ειδικό προορισμό, να προσδιοριστούν οι γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται.