This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52016IP0203
European Parliament resolution of 28 April 2016 on women domestic workers and carers in the EU (2015/2094(INI))
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 28ης Απριλίου 2016 σχετικά με τις γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας στην ΕΕ (2015/2094(INI))
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 28ης Απριλίου 2016 σχετικά με τις γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας στην ΕΕ (2015/2094(INI))
ΕΕ C 66 της 21.2.2018, p. 30–43
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
21.2.2018 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
C 66/30 |
P8_TA(2016)0203
Γυναίκες απασχολούμενες ως οικιακές βοηθοί και ως προσωπικό φροντίδας εξαρτώμενων ατόμων στην ΕΕ
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 28ης Απριλίου 2016 σχετικά με τις γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας στην ΕΕ (2015/2094(INI))
(2018/C 066/05)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
— |
έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως το προοίμιο και τα άρθρα 3 και 6, |
— |
έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως τα άρθρα 1, 3, 5, 27, 31, 32, 33 και 47, |
— |
έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, |
— |
έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ECHR), ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 1, το οποίο προβλέπει την απαγόρευση της δουλείας και της ειλωτείας, και το άρθρο 14 το οποίο προβλέπει την απαγόρευση των διακρίσεων, |
— |
έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, της 18ης Δεκεμβρίου 1979, για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών (CEDAW), |
— |
έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 3ης Μαΐου 1996, ιδίως το μέρος I και το μέρος ΙΙ άρθρο 3, |
— |
έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Ιουνίου 2014 σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία κατά την περίοδο 2014-2020 (COM(2014)0332), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με τις εργαζόμενες γυναίκες σε επισφαλείς θέσεις απασχόλησης (1), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2010 σχετικά με τις άτυπες συμβάσεις, την εξασφαλισμένη επαγγελματική πορεία, την ευελιξία με ασφάλεια και τις νέες μορφές κοινωνικού διαλόγου (2), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Σεπτεμβρίου 2001 σχετικά με την παρενόχληση στον χώρο εργασίας (3), |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) του 2013 με τίτλο «Women, men and working conditions in Europe» (Γυναίκες, άνδρες και συνθήκες εργασίες στην Ευρώπη), |
— |
έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του Eurofound του 2008 με τίτλο «Measures to tackle undeclared work in the European Union» (Μέτρα για την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση) και του 2013 με τίτλο «Tackling undeclared work in 27 EU Member States and Norway: Approaches and measures since 2008» (Αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και τη Νορβηγία: προσεγγίσεις και μέτρα από το 2008), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Μαΐου 2007 σχετικά με την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους (4), |
— |
έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 24ης Μαΐου 2006 με τίτλο «Προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους — Η συμβολή της Ένωσης στην εφαρμογή της ατζέντας της αξιοπρεπούς εργασίας στον κόσμο» (COM(2006)0249), |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) του 2015 με τίτλο «Severe labour exploitation: workers moving within or into the European Union. States' obligations and victims' rights» (Σοβαρή εργασιακή εκμετάλλευση: εργαζόμενοι μετακινούμενοι στο εσωτερικό της ΕΕ ή εισερχόμενοι στην ΕΕ. Υποχρεώσεις των κρατών και δικαιώματα των θυμάτων), |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του 2011 με τίτλο «Migrants in an irregular situation employed in domestic work: fundamental rights challenges for the European Union and its Member States» (Μετανάστες που διαμένουν παράτυπα στην ΕΕ και απασχολούνται σε οικιακές εργασίες: προκλήσεις σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της), |
— |
έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (5), |
— |
έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 16ης Οκτωβρίου 2014, για την ανάπτυξη της παροχής υπηρεσιών σε οικογένειες για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην εργασία, |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Ιουνίου 2015 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών μετά το 2015 (6), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2015, σχετικά με την πρόοδο ως προς την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013 (7), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Νοεμβρίου 2008 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών μεταξύ εργαζομένων ανδρών και γυναικών (8), |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του 2007 του Eurofound με τίτλο «Working conditions in the European Union: The gender perspective» (Συνθήκες εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: η προοπτική του φύλου), |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound του 2014 με τίτλο «Residential care sector: Working conditions and job quality» (Τομέας οικιακής φροντίδας: Συνθήκες εργασίας και ποιότητα εργασίας), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τις μετανάστριες που δεν διαθέτουν επίσημα έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (9), |
— |
έχοντας υπόψη τη Διεθνή Σύμβαση της 18ης Δεκεμβρίου 1990 για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους, |
— |
έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση της 24ης Νοεμβρίου 1977 σχετικά με το νομικό καθεστώς των διακινούμενων εργαζομένων, |
— |
έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Βιέννης της 18ης Απριλίου 1961 περί διπλωματικών σχέσεων, |
— |
έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του ΟΗΕ της 13ης Δεκεμβρίου 2006 για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound του 2011 με τίτλο «Company initiatives for workers with care responsibilities for disabled children or adults» (Εταιρικές πρωτοβουλίες για τους εργαζομένους με ευθύνες φροντίδας παιδιών ή ενηλίκων με αναπηρία), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 σχετικά με την κατάσταση των γυναικών που πλησιάζουν την ηλικία συνταξιοδότησης (10), |
— |
έχοντας υπόψη την κοινή έκθεση της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 10ης Οκτωβρίου 2014, με τίτλο «Επαρκής κοινωνική προστασία για την αντιμετώπιση των αναγκών μακροχρόνιας φροντίδας σε μια γηράσκουσα κοινωνία», |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound του 2015 με τίτλο «Working and caring: Reconciliation measures in times of demographic change» (Εργασία και φροντίδα: Μέτρα για τον συνδυασμό τους σε περιόδους δημογραφικών αλλαγών), |
— |
έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση του ειδικευμένου τμήματος «Απασχόληση, Κοινωνικές Υποθέσεις, Δικαιώματα του Πολίτη» της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 26ης Μαΐου 2010, με θέμα «Η επαγγελματοποίηση των οικιακών εργασιών» (11), |
— |
έχοντας υπόψη τη σύμβαση αριθ. 189 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) και τη σύσταση αριθ. 201 σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς, που εγκρίθηκε στις 16 Ιουνίου 2011 από τη Διεθνή Διάσκεψη Εργασίας της ΔΟΕ, |
— |
έχοντας υπόψη την απόφαση 2014/51/ΕΕ του Συμβουλίου για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας του 2011 (σύμβαση αριθ. 189) (12), |
— |
έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2011 σχετικά με την προτεινόμενη σύμβαση ILO που συμπληρώνεται από σύσταση σχετικά με τους απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες (13), |
— |
έχοντας υπόψη τις εκθέσεις IV(1) και IV(2) της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας με τίτλο «Decent work for domestic workers» (Αξιοπρεπής εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες), που εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της 99ης συνόδου της Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2010, και τις εκθέσεις IV(1) και IV(2) (που δημοσιεύθηκαν σε δύο τόμους) με τίτλο «Decent work for domestic workers» (Αξιοπρεπής εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες), οι οποίες εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της 100ής συνόδου της Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2011, |
— |
έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του, |
— |
έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A8-0053/2016), |
Α. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ, ως «οικιακός βοηθός» νοείται όποιος προσφέρει οικιακή εργασία, στο πλαίσιο σχέσης απασχόλησης, σε ένα ή περισσότερα νοικοκυριά και όχι όποιος προσφέρει οικιακή εργασία μόνο περιστασιακά ή σποραδικά και σε μη επαγγελματική βάση· |
Β. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι ως «παροχή φροντίδας» νοείται η εργασία που εκτελείται σε δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα ή σε ιδιωτικό/ά νοικοκυριό/ά για την παροχή προσωπικής φροντίδας σε παιδιά, ηλικιωμένους, ασθενείς ή άτομα με αναπηρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργασίες φροντίδας μπορούν να εκτελούνται από άτομα που παρέχουν φροντίδα σε επαγγελματική βάση, τα οποία μπορούν να απασχολούνται από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς ή οικογένειες ή ως αυτοαπασχολούμενοι, και/ή ότι μπορούν επίσης να εκτελούνται από άτομα που παρέχουν φροντίδα σε μη επαγγελματική βάση, τα οποία είναι συνήθως μέλη της οικογένειας· |
Γ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι ο όρος «οικιακοί βοηθοί και προσωπικό φροντίδας» περιλαμβάνει διάφορες ομάδες εργαζομένων, στους οποίους συγκαταλέγονται, ενδεικτικά, εσωτερικοί εργαζόμενοι, εξωτερικοί εργαζόμενοι, ωρομίσθιοι σε περισσότερα του ενός νοικοκυριά, συμβοηθούντα μέλη της οικογένειας, προσωπικό ημερήσιας ή νυχτερινής φροντίδας, μπέιμπι σίτερ, εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί και κηπουροί, η πραγματική κατάσταση και οι συνθήκες των οποίων μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές· |
Δ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΔΟΕ, το 2010 ο τομέας της οικιακής εργασίας απασχολούσε περισσότερα από 52 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, στα οποία πρέπει να προστεθούν και άλλα 7,4 εκατομμύρια οικιακοί βοηθοί ηλικίας κάτω των 15 ετών, με αποτέλεσμα να αντιστοιχεί στο 5 έως 9 % της συνολικής απασχόλησης στις βιομηχανικές χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη ΔΟΕ, η πλειονότητα των εργαζομένων σε αυτόν τον τομέα είναι γυναίκες, το ποσοστό των οποίων το 2010 αντιστοιχούσε στο 83 % των οικιακών βοηθών παγκοσμίως, μεταφραζόμενο σε 2,5 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ, με το 88 % να είναι γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας αυτός χαρακτηρίζεται από αυξημένη παρουσία γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας συμβάλλουν σημαντικά στους στόχους περί ισότητας των φύλων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» μέσω της αποτελεσματικής παροχής υποδομών που επιτρέπουν σε πολλές οικογένειες στην ΕΕ να επιτύχουν την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής· |
Ε. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι επαγγελματοποίηση σημαίνει ότι παρέχονται στους εργαζομένους ενός συγκεκριμένου τομέα δικαιώματα απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας μπορεί να επαγγελματοποιηθεί μέσω συνδυασμού της δημόσιας χρηματοδότησης (φορολογικές ελαφρύνσεις), της κοινωνικής χρηματοδότησης (οικογενειακά επιδόματα, στήριξη επιχειρήσεων, ταμεία αλληλασφάλισης και ασφάλιση υγείας, συμβούλια εργαζομένων κ.λπ.) και της ιδιωτικής χρηματοδότησης (πληρωμή των παρεχόμενων υπηρεσιών από ιδιώτες)· |
ΣΤ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε αμφότερους τους τομείς, η παράνομη απασχόληση και η εκμετάλλευση είναι ευρέως διαδεδομένα φαινόμενα· |
Ζ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικιακή εργασία και η παροχή φροντίδας φέρουν κατά κύριο λόγο τα εξής χαρακτηριστικά: εργασιακή αστάθεια, γεωγραφική κινητικότητα, ευέλικτες ώρες εργασίας, εποχικότητα, βάρδιες, εργασιακή ανασφάλεια, περιστασιακή απασχόληση και αδήλωτη, ως επί το πλείστον, εργασία· |
Η. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, το 29,9 % των οικιακών βοηθών εξαιρούνται πλήρως από την εθνική εργατική νομοθεσία και ότι μέχρι σήμερα η εργασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στην ΕΕ ρυθμίζεται ελάχιστα και ανομοιόμορφα στα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα οι οικιακοί βοηθοί συχνά να μη θεωρούνται τυπικοί ή κανονικοί εργαζόμενοι και, κατά συνέπεια, να έχουν εξαιρετικά περιορισμένα δικαιώματα απασχόλησης και ανεπαρκή κοινωνική προστασία (14)· |
Θ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι για τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας που εξαιρούνται από την εργατική νομοθεσία είναι αδύνατο να διασφαλιστεί ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας, ότι υφίστανται σοβαρές διακρίσεις όσον αφορά το επίπεδο των δικαιωμάτων και της προστασίας που ισχύει για τους ίδιους σε σύγκριση με τα γενικά πρότυπα μιας χώρας· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί δεν έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν, ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες όταν το θελήσουν ή δεν γνωρίζουν πώς να συμμετέχουν, σε συνδικαλιστικές οργανώσεις ή άλλες μορφές συλλογικής διαπραγμάτευσης, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους, κυρίως λόγω περιορισμένης κάλυψης από την κοινωνική ασφάλιση (ιδίως επιδόματα ανεργίας, επιδόματα ασθενείας και ατυχημάτων, καθώς και άδεια μητρότητας, γονική άδεια και άλλες άδειες για την παροχή φροντίδας), καθώς και του συχνού αποκλεισμού τους από την προστασία έναντι της απόλυσης· |
Ι. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η τήρηση και η εφαρμογή των υφιστάμενων εθνικών νομοθεσιών για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας είναι θέμα που παραμένει σε εκκρεμότητα σε ορισμένα κράτη μέλη· |
ΙΑ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαρκής ρύθμιση του τομέα αυτού θα συνέβαλλε στην καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας· |
ΙΒ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα τομεακά μέτρα υποστήριξης, όπως η έκπτωση φόρου για τις οικιακές υπηρεσίες στη Σουηδία, το «δελτίο παροχής υπηρεσιών» στη Γαλλία ή το «δελτίο υπηρεσιών» στο Βέλγιο, έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά τη μείωση της αδήλωτης εργασίας, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και τη χορήγηση νόμιμων εργασιακών δικαιωμάτων στους οικιακούς βοηθούς και στο προσωπικό φροντίδας· |
ΙΓ. |
λαμβάνοντας υπόψη την εκτίμηση ότι επί του παρόντος, στις περισσότερες περιπτώσεις η φροντίδα στην ΕΕ παρέχεται από άτυπο, μη αμειβόμενο προσωπικό φροντίδας, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί το ίδιο ευάλωτη ομάδα λόγω της αυξανόμενης πίεσης για την παροχή περισσότερο εξεζητημένης και τεχνικής περίθαλψης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80 % του συνολικού προσωπικού φροντίδας είναι γυναίκες και ότι αυτό επηρεάζει τα επίπεδα απασχόλησης των γυναικών, την ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής, την ισότητα των φύλων και την υγιή γήρανση· |
ΙΔ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες στον τομέα της οικιακής εργασίας — στον οποίο απασχολούνται κυρίως γυναίκες — ευνοούν την εκμετάλλευση των εργαζομένων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το φαινόμενο αυτό συνιστά σοβαρή παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων από την οποία πρέπει να προστατεύονται τόσο οι παράτυποι εργαζόμενοι όσο και οι πολίτες της ΕΕ· |
ΙΕ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων θεωρεί ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας είναι ένας από τους τομείς που ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εργασιακής εκμετάλλευσης στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκμετάλλευση αυτή συνήθως εκδηλώνεται υπό τη μορφή απουσίας επίσημης σύμβασης, συμβάσεων που δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές εργασίες που εκτελούνται, πολύ χαμηλών μισθών, μη τακτικής πληρωμής, και συχνά ακόμη και μη πληρωμής, εξαιρετικά παρατεταμένου ωραρίου εργασίας και μη χορήγησης άδειας, καθώς και σεξουαλικής, φυλετικής και/ή σεξιστικής κακοποίησης· |
ΙΣΤ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί καλούνται συχνά να εργαστούν υπερβολικά πολλές ώρες και ότι το 45 % δεν δικαιούνται εβδομαδιαία άδεια ή ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών (15)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικοί οικιακοί βοηθοί και ιδίως το προσωπικό φροντίδας έχουν ευθύνες και καθήκοντα που δεν τους επιτρέπουν να αναπαύονται επαρκώς σε συνεχόμενη βάση· |
ΙΖ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το ένα τρίτο των γυναικών οικιακών βοηθών δεν δικαιούνται άδεια μητρότητας ή συναφή δικαιώματα και επιδόματα (16) και ότι σε ορισμένα κράτη μέλη οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας δεν δικαιούνται επίδομα ανεργίας· |
ΙΗ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον τομέα της υγείας και της περίθαλψης, πολλές θέσεις εργασίας παραμένουν χαμηλά αμειβόμενες σε ορισμένα κράτη μέλη, καθώς συχνά δεν προσφέρονται επίσημες συμβάσεις και άλλα βασικά εργασιακά δικαιώματα, ενώ η ελκυστικότητά τους είναι χαμηλή λόγω του υψηλού κινδύνου σωματικής και συναισθηματικής πίεσης, της επαπειλούμενης εξάντλησης και της έλλειψης ευκαιριών επαγγελματικής σταδιοδρομίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας παρέχει λίγες ευκαιρίες κατάρτισης και, επιπλέον, ότι οι εργαζόμενοι σε αυτόν είναι κατά κύριο λόγο ηλικιωμένοι, γυναίκες και μετανάστες· |
ΙΘ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί συχνά εργάζονται υπό άθλιες ή επικίνδυνες συνθήκες ή δεν διαθέτουν κατάλληλη κατάρτιση για την εκτέλεση συγκεκριμένων καθηκόντων που μπορεί να οδηγήσουν σε τραυματισμούς κατά την εργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ίδιες διατάξεις σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρέπει να ισχύουν για όλους τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας, ανεξαρτήτως του είδους απασχόλησης, δηλαδή τόσο για τους εργαζομένους που απασχολούνται επίσημα όσο και για τους εργαζόμενους που απασχολούνται απευθείας από ιδιωτικά νοικοκυριά· |
Κ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χώρος στον οποίο τα άτομα αυτά εκτελούν τα καθήκοντά τους δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από την υποχρέωση τήρησης ορισμένων απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας και πρόληψης των κινδύνων, καθώς και σεβασμού της ιδιωτικής ζωής όσων διανυκτερεύουν στον χώρο αυτό· |
ΚΑ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί (au pair) αποτελούν ομάδα οικιακών βοηθών οι οποίοι συχνά δεν θεωρούνται κανονικοί εργαζόμενοι· λαμβάνοντας υπόψη ότι πλείστες εκθέσεις επισημαίνουν ότι τούτο μπορεί να οδηγήσει σε κατάχρηση, παραδείγματος χάριν με τον εξαναγκασμό των εσωτερικών άμισθων βοηθών να εργάζονται επί πάρα πολλές ώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί πρέπει να τυγχάνουν ίσης προστασίας με τους λοιπούς οικιακούς βοηθούς· |
ΚΒ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας είναι στην πλειονότητά τους μετανάστριες, μεγάλο ποσοστό των οποίων βρίσκεται σε παράτυπο καθεστώς, και ότι πολλοί είναι ανήλικα άτομα ή περιστασιακά εργαζόμενοι ή εργαζόμενοι τα δικαιώματα και τα προσόντα των οποίων δεν αναγνωρίζονται και οι οποίοι συχνά δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες ή αντιμετωπίζουν προβλήματα πρόσβασης στις εν λόγω υπηρεσίες, έχουν περιορισμένη γνώση της γλώσσας της χώρας υποδοχής και δεν είναι κοινωνικά ενταγμένοι· |
ΚΓ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι μετανάστες εργαζόμενοι όπως οι οικιακοί βοηθοί μπορεί να εκτίθενται σε πολλαπλές διακρίσεις και είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε μορφές βίας και διακρίσεων λόγω φύλου, καθώς συχνά εργάζονται υπό κακές και παράτυπες συνθήκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να καταβληθούν συγκεκριμένες προσπάθειες για να προληφθούν η κακομεταχείριση, η μη κανονική πληρωμή, η άδικη απόλυση και οι πράξεις βίας ή σεξουαλικής κακοποίησης σε βάρος των εργαζομένων αυτών· |
ΚΔ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστες χωρίς έγγραφα ταυτότητας που στρέφονται στην οικιακή εργασία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στον κίνδυνο να πέσουν θύματα διακρίσεων και εκμετάλλευσης· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι, λόγω του παράτυπου καθεστώτος τους, τα άτομα αυτά δεν έχουν το θάρρος να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να ζητήσουν βοήθεια, επειδή φοβούνται μήπως εντοπιστούν και απελαθούν, γεγονός που εκμεταλλεύονται οι αδίστακτοι εργοδότες· |
ΚΕ. |
λαμβάνοντας υπόψη το ανησυχητικό φαινόμενο των διακρίσεων που υφίστανται οι μετανάστριες που εργάζονται χωρίς χαρτιά, οι οποίες δεν καταγγέλλουν περιπτώσεις κατάχρησης, άδικης απόλυσης, μη καταβολής μισθού και βίας, λόγω άγνοιας των δικαιωμάτων τους, εμποδίων όπως οι γλωσσικοί φραγμοί ή από τον φόβο μήπως συλληφθούν ή χάσουν την εργασία τους· |
ΚΣΤ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστριες συχνά αποφασίζουν — ή αναγκάζονται — να αναζητήσουν απασχόληση στον τομέα των οικιακών εργασιών και της παροχής φροντίδας, διότι οι θέσεις αυτές θεωρούνται προσωρινές και απαιτούν δεξιότητες χαμηλής ειδίκευσης· |
ΚΖ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξανόμενη ζήτηση για οικιακή βοήθεια και φροντίδα παιδιών, ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων έχει οδηγήσει σε αύξηση του ποσοστού των γυναικών μεταξύ των μεταναστών που εισέρχονται στην Ευρώπη· |
ΚΗ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστριες συχνά αναγκάζονται να στραφούν στην αδήλωτη εργασία· |
ΚΘ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι πρακτορεία τρίτων χωρών συνδέονται ενίοτε με την εμπορία γυναικών και με δίκτυα καταναγκαστικής εργασίας ή με άλλες παράνομες δραστηριότητες που περιλαμβάνουν την παράνομη πρόσληψη γυναικών και την εκμετάλλευσή τους με διάφορους τρόπους· λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα της Eurostat από τα οποία προκύπτει ότι το 80 % των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων που έχουν καταγραφεί είναι γυναίκες και ότι το 19 % αυτών υφίστανται εργασιακή εκμετάλλευση, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της οικιακής εργασίας· |
Λ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί προσοχή στην παιδική εργασία, την παρενόχληση και την εκτεταμένη καταπάτηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στον τομέα της οικιακής εργασίας· |
ΛΑ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η ένταξη των μεταναστών στην αγορά εργασίας αποτελεί σημαντικό βήμα για την επίτευξη κοινωνικής και πολιτισμικής ένταξης· |
ΛΒ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές ευθύνες βαρύνουν τις γυναίκες πολύ περισσότερο από ό, τι τους άνδρες και ότι δεν αποτιμώνται με χρηματικά κριτήρια ή υπό το πρίσμα της αναγνώρισης της αξίας τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει άμεση συνάρτηση μεταξύ του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών και των οικογενειακών τους υποχρεώσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότεροι από 20 εκατομμύρια Ευρωπαίοι (τα δύο τρίτα εκ των οποίων είναι γυναίκες) φροντίζουν ενήλικα εξαρτώμενα άτομα, γεγονός που τους εμποδίζει να εργαστούν σε θέσεις πλήρους απασχόλησης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και οι γυναίκες που πλησιάζουν σε ηλικία συνταξιοδότησης να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας στην τρίτη ηλικία· |
ΛΓ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρότι είναι γνωστή η τάση που παρατηρείται στον ευρωπαϊκό πληθυσμό όπου σχεδόν το 20 % του ευρωπαϊκού πληθυσμού είναι ηλικίας άνω των 65 ετών και παρά τις εκτιμήσεις ότι το ποσοστό αυτό θα ανέλθει στο 25 % το 2050, περίπου το 80 % του χρόνου που αφιερώνεται στη φροντίδα ενός ηλικιωμένου ή ενός ατόμου με αναπηρία — δηλαδή αρκετές ημέρες της εβδομάδας ή κάθε ημέρα — εξακολουθεί να παρέχεται από άτυπο προσωπικό φροντίδας και/ή από μέλη της οικογένειας και, παρά τον αυξανόμενο αριθμό του προσωπικού φροντίδας στην ΕΕ, η άτυπη φροντίδα παρέχεται κυρίως από γυναίκες (συνήθως συζύγους, μεσήλικες κόρες ή νύφες) ηλικίας 45 έως 75 ετών· |
ΛΔ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι λόγω της κρίσης έχουν μειωθεί οι δημόσιες επενδύσεις στον τομέα της παροχής φροντίδας, γεγονός που ανάγκασε πολλά άτομα, στην πλειοψηφία τους γυναίκες, να μειώσουν το ωράριο εργασίας τους ή να επιστρέψουν στο σπίτι για να αναλάβουν τη φροντίδα εξαρτώμενων ατόμων, ηλικιωμένων, ασθενών ή παιδιών· |
ΛΕ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων, η μείωση του αριθμού των ατόμων σε ηλικία εργασίας και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί έχουν ισχυρό αντίκτυπο στις κοινωνικές υπηρεσίες και ότι το γεγονός αυτό θα έχει επίσης αντίκτυπο στα άτομα που αναγκάζονται να συνδυάσουν εργασία και ευθύνες φροντίδας, συχνά υπό δύσκολες συνθήκες· |
ΛΣΤ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοπιστωτική και κοινωνική κρίση έχει επηρεάσει σοβαρά τη ζωή των πολιτών και των κατοίκων της, επιδεινώνοντας τα φαινόμενα επισφαλούς απασχόλησης, φτώχειας, ανεργίας και κοινωνικού αποκλεισμού και περιορίζοντας ή εκμηδενίζοντας την πρόσβαση σε δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες· |
ΛΖ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη τα σημερινά μοντέλα πολιτικής για τη μακροχρόνια φροντίδα δεν είναι κατάλληλα για την κάλυψη των αναγκών των κοινωνιών μας που γηράσκουν και ότι μέχρι σήμερα τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν συμπεριλάβει τη δημογραφική αλλαγή στις πρωτοβουλίες πολιτικής τους· |
ΛΗ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνήθειες, τα ήθη και οι μορφές των οικογενειών έχουν εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα να χρειάζονται περισσότεροι εργαζόμενοι στον τομέα της οικιακής εργασίας και να δημιουργούνται αναπόφευκτα νέες ανάγκες για περίθαλψη και στήριξη στα σύγχρονα νοικοκυριά, ιδίως για τις γυναίκες που εργάζονται εκτός σπιτιού και για τις μονογονεϊκές οικογένειες· |
ΛΘ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά εξαρτώμενα άτομα ζουν σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από έλλειψη δημόσιων υπηρεσιών, απομόνωση ή άλλες συνθήκες που δυσχεραίνουν την πρόσβασή τους σε προσωπικό παροχής φροντίδας σε επαγγελματική βάση ή σε δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα φροντίδας, και ότι στα εν λόγω εξαρτώμενα άτομα παρέχεται φροντίδα μόνο σε μη επαγγελματική βάση, από άτομα τα οποία, πολύ συχνά αλλά όχι πάντα, είναι μέλη της οικογένειας· |
Μ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι σε αρκετά κράτη μέλη δεν υφίστανται ποιοτικές υπηρεσίες περίθαλψης διαθέσιμες σε όλους, ανεξαρτήτως εισοδήματος, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται υπηρεσίες προσβάσιμες και οικονομικά προσιτές για όλους τους χρήστες και τις οικογένειές τους· |
ΜΑ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των ατόμων που είναι σε λίστα αναμονής για παροχή υπηρεσιών στήριξης και φροντίδας εντείνει την εξάρτηση από οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας, συχνά καταδικάζοντας άτομα που εξαρτώνται από τις υπηρεσίες αυτές στη φτώχεια και στον κοινωνικό αποκλεισμό· |
ΜΒ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαρκής προστασία των ατόμων με αναπηρία, των ηλικιωμένων, των ασθενών, των εξαρτώμενων ατόμων και των ανηλίκων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ένωσης και ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας αποτελούν βασικό τομέα για τη διασφάλισή της· |
ΜΓ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα πρόσβασης σε ένα φάσμα υπηρεσιών κατ’ οίκον, υπηρεσιών στον τόπο διαμονής και άλλων υπηρεσιών υποστήριξης από την κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της προσωπικής αρωγής, θεμελιώνεται στα άρθρα 19 και 26 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία· |
ΜΔ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οικονομικά προσιτές οικιακές βοηθοί και γυναικείο προσωπικό φροντίδας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνική άποψη, καθώς αποδεσμεύουν κυρίως άλλες γυναίκες, επιτρέποντάς τους να σταδιοδρομούν και να απολαμβάνουν την κοινωνική τους ζωή, εξασφαλίζουν στους εργοδότες τους καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσωπικής ζωής και εργασίας και παρέχουν σε πολλά άτομα τη δυνατότητα να είναι διαθέσιμα στην αγορά εργασίας· |
ΜΕ. |
λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική σημασία του τομέα και το γεγονός ότι παρέχει ευκαιρίες απασχόλησης σε μεγάλο ποσοστό του εργατικού δυναμικού, ιδίως σε άτομα χαμηλής ειδίκευσης· |
ΜΣΤ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακές εργασίες και η παροχή φροντίδας είναι ένας τομέας που δημιουργεί θέσεις εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συγκεκριμένες θέσεις εργασίας πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας, δεδομένου ότι, χάρη στην εργασία που επιτελείται από τους εργαζομένους στον τομέα αυτό, πολλά άτομα μπορούν να είναι οικονομικά και κοινωνικά ενεργά εκτός σπιτιού· |
ΜΖ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η απασχόληση οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας αποτελεί ευρέως διαδεδομένη πρακτική, σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, βάσει διμερών συμφωνιών μεταξύ του εργαζομένου και του ιδιοκτήτη του νοικοκυριού ή του εξαρτώμενου ατόμου, και σπανιότερα μέσω επίσημων οδών όπως κρατικές δομές ή εταιρείες και επιχειρήσεις· |
ΜΗ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας έχουν δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή ζωή, στο πλαίσιο της οποίας συνεκτιμάται η ανάγκη τους να έχουν μια καλή δουλειά, ισορροπία στην οικογενειακή και προσωπική ζωή, ιδίως για τους εσωτερικούς οικιακούς βοηθούς, και πρέπει να απολαύουν των ίδιων κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων με τους υπόλοιπους εργαζομένους· |
ΜΘ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και η Σύσταση αριθ. 201 σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για τους οικιακούς βοηθούς αποτελούν ένα ιστορικό σύνολο διεθνών προτύπων που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας δεκάδων εκατομμυρίων οικιακών βοηθών παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότεροι οικιακοί βοηθοί είναι γυναίκες και ότι τα νέα πρότυπα που ορίζει η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ είναι ένα σημαντικό βήμα για την προώθηση της ισότητας των φύλων στον κόσμο της εργασίας και για την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για τις γυναίκες και προστασίας δυνάμει του νόμου· λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνον έξι κράτη μέλη της ΕΕ (Βέλγιο, Φινλανδία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία και Πορτογαλία) έχουν κυρώσει τη σύμβαση αυτή έως σήμερα· |
Ν. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ έχει ως στόχο να παράσχει νομική αναγνώριση στην οικιακή εργασία, να επεκτείνει τα δικαιώματα σε όλους τους οικιακούς βοηθούς και να αποτρέψει τις παραβιάσεις και τις καταχρήσεις· |
ΝΑ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν και 48 κράτη έχουν ήδη κυρώσει τη Διεθνή Σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους (1990) και 18 άλλα κράτη την έχουν υπογράψει, δεν την έχει ακόμη υπογράψει ή κυρώσει κανένα κράτος μέλος της ΕΕ· |
ΝΒ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας συνεισφέρουν σημαντικά στα συστήματα κοινωνικής προστασίας, αλλά ότι ο ρόλος τους συχνά υποτιμάται, παρανοείται, αποσιωπάται ή απαξιώνεται στις συζητήσεις περί μεταρρυθμίσεων στον τομέα αυτό· |
ΝΓ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες απασχολούνται οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και εκτείνονται από την ανεπαρκώς αμειβόμενη, αδήλωτη ή παράτυπη εργασία μεταναστών χωρίς σύμβαση εργασίας έως την παροχή οικιακής εργασίας και φροντίδας ως δημόσιας κοινωνικής υπηρεσίας ή ως ιδιωτικής κοινωνικής υπηρεσίας, την οποία παρέχουν επιχειρήσεις, γραφεία, ενώσεις και συνεταιρισμοί, ή ως άμεσης απασχόλησης από ιδιωτικούς φορείς· |
ΝΔ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι στον τομέα της οικιακής εργασίας και, ιδίως της παροχής φροντίδας στην ΕΕ, εργάζονται και άνδρες και ότι, ως εκ τούτου, χρειάζονται το ίδιο επίπεδο προστασίας και στήριξης, ώστε να αποφεύγεται οιαδήποτε διάκριση λόγω φύλου και να διασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 153 της ΣΛΕΕ αντίστοιχα· |
ΝΕ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότεροι ιδιώτες εργοδότες οικιακών βοηθών δεν κατανοούν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους· |
ΝΣΤ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιθεώρηση εργασίας συχνά δεν καλύπτει την οικιακή εργασία λόγω ελλιπούς παρακολούθησης του τομέα στα περισσότερα κράτη μέλη· |
ΝΖ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στους μηχανισμούς της δικαιοσύνης είναι συχνά δυσχερής για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας, καθώς και για τα θύματα κακομεταχείρισης ή εκμετάλλευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο φόβος της απομόνωσης στον χώρο εργασίας και οι δυσκολίες στην πρόσβαση σε νομική υποστήριξη μπορεί να αποτελέσουν εμπόδιο καθοριστικής σημασίας για τους μετανάστες και το προσωπικό φροντίδας που βρίσκονται σε παράτυπη κατάσταση· |
ΝΗ. |
λαμβάνοντας υπόψη ότι η υφιστάμενη οδηγία για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία (οδηγία 89/391/ΕΟΚ) καλύπτει τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας που απασχολούνται επίσημα, με εξαίρεση τους εργαζομένους που απασχολούνται απευθείας από ιδιωτικά νοικοκυριά· |
1. |
θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να υπάρξει κοινή αναγνώριση σε επίπεδο ΕΕ του επαγγέλματος και της αξίας της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας ως πραγματικής εργασίας, δεδομένου ότι η αναγνώριση του επαγγελματικού αυτού κλάδου είναι πιθανόν να μειώσει την αδήλωτη εργασία και να προαγάγει την κοινωνική ένταξη, και καλεί, ως εκ τούτου, την ΕΕ και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κοινούς κανόνες για την οικιακή εργασία και την παροχή φροντίδας· |
2. |
καλεί την Επιτροπή να υποβάλει δέσμη μέσων πολιτικής για την οικιακή εργασία και την παροχή φροντίδας, καθορίζοντας κατευθυντήριες γραμμές για την ποιότητα και για τους δύο κλάδους· θεωρεί ότι η εν λόγω πρωτοβουλία πρέπει να εστιάζει στα εξής:
|
3. |
επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής για την πρωτοβουλία «Νέο ξεκίνημα για τους εργαζόμενους γονείς και τα άτομα που παρέχουν φροντίδα»· |
4. |
καλεί τα κράτη μέλη να απαιτούν κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση για ορισμένα είδη οικιακών εργασιών (παροχή φροντίδας σε ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με αναπηρία) για τις οποίες χρειάζονται ειδικές δεξιότητες· |
5. |
φρονεί ότι κλάδος της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας και η επαγγελματοποίησή του μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και μεγέθυνση και ότι, ως εκ τούτου, επιβάλλεται να υπάρχει δίκαιη αμοιβή· θεωρεί ότι οι λύσεις θα μπορούσαν να εντάσσονται σε ένα μοντέλο κοινωνικής καινοτομίας· |
6. |
πιστεύει ότι η επαγγελματοποίηση των εργαζομένων που παρέχουν οικιακή υπηρεσία θα αυξήσει την ελκυστικότητα του τομέα και την ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας και θα προαγάγει την αξιοπρεπή και αναγνωρισμένη εργασία· |
7. |
τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθεί η επαγγελματική αναγνώριση των δεξιοτήτων και των προσόντων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στον τομέα αυτό, ώστε να τους παρέχονται περισσότερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και ειδικά προγράμματα κατάρτισης για άτομα που εργάζονται με ηλικιωμένους και παιδιά, με σκοπό να προαχθεί η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας που οδηγούν σε ποιοτική απασχόληση και καλύτερες συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένων της παροχής επίσημων συμβάσεων, πρόσβασης στην κατάρτιση και μεγαλύτερης κοινωνικής αναγνώρισης· αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η επικύρωση και η πιστοποίηση των δεξιοτήτων, των προσόντων και της πείρας που αποκτώνται, καθώς και η προώθηση της επαγγελματικής εξέλιξης· θεωρεί ότι η θέσπιση προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικού επαναπροσανατολισμού έχουν θεμελιώδη σημασία για την επίτευξη αυτού του σκοπού· |
8. |
καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν συστήματα για την επαγγελματοποίηση, την κατάρτιση, τη συνεχή ανάπτυξη των δεξιοτήτων και την αναγνώριση των προσόντων των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, συμπεριλαμβανομένου (κατά περίπτωση) του αλφαβητισμού τους, προκειμένου να έχουν καλύτερες προοπτικές προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης και δυνατότητες σταδιοδρομίας· |
9. |
ζητεί από τα κράτη μέλη να ρυθμίσουν, στο μεταξύ, κάθε εργασιακή σχέση μεταξύ ιδιοκτητών νοικοκυριών, όταν αυτοί ενεργούν ως εργοδότες, και υπαλλήλου/εργαζομένου που παρέχει αμειβόμενες υπηρεσίες εντός του νοικοκυριού του εργοδότη· |
10. |
καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν ειδικό νομικό πλαίσιο το οποίο θα καθιστά δυνατή τη νόμιμη και οργανωμένη απασχόληση των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και θα ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ενδιαφερομένων, προκειμένου να παρέχεται ασφάλεια δικαίου τόσο στους εργαζομένους του κλάδου όσο και στους δυνητικούς εργοδότες τους· ζητεί εν προκειμένω να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συμβάσεων εργασίας, καθώς και το γεγονός ότι πολλοί εργοδότες είναι ιδιώτες οι οποίοι ενδέχεται να μην είναι εξοικειωμένοι με τις νομικές διατυπώσεις· |
11. |
ζητεί από τα κράτη μέλη να αναλάβουν αποφασιστική δράση στους κλάδους της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, οι οποίοι αποφέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία στην οικονομία, αναγνωρίζοντας την εργασία αυτή ως κανονικό επάγγελμα και διασφαλίζοντας τα δικαιώματα και την κοινωνική προστασία των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας μέσω της εργατικής νομοθεσίας ή των συλλογικών συμβάσεων· |
12. |
υποστηρίζει τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ σχετικά με την αξιοπρεπή εργασία για απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες, η οποία συμπληρώνεται από τη Σύσταση αριθ. 201, καθώς μέσα από αυτή αντιμετωπίζεται συνολικά η ανάγκη κάλυψης των εργαζομένων από την εργατική νομοθεσία και διατυπώνεται το αίτημα για κοινωνικά δικαιώματα, μη εισαγωγή διακρίσεων και ίση μεταχείριση· |
13. |
ενθαρρύνει όλα τα κράτη μέλη να κυρώσουν επειγόντως τη Σύμβαση αριθ. 189 της ΔΟΕ και να μεριμνήσουν για την αυστηρή εφαρμογή της ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας, και να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τα άρθρα της εν λόγω Σύμβασης της ΔΟΕ, καθώς και με τη Σύσταση της ΔΟΕ αριθ. 201 του 2011· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το καταστατικό της ΔΟΕ, οι κυβερνήσεις υποχρεούνται να υποβάλουν τη σύμβαση και τη Σύσταση στα εθνικά νομοθετικά τους όργανα προκειμένου να προωθήσουν μέτρα για την εφαρμογή αυτών των νομοθετικών πράξεων, και ότι, όσον αφορά τη Σύμβαση, στόχος της διαδικασίας υποβολής είναι επίσης η προώθηση της κύρωσής της· |
14. |
θεωρεί ότι η κύρωση από όλα τα κράτη μέλη θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για την προώθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ισχυρό πολιτικό μήνυμα κατά όλων των μορφών καταχρήσεων, παρενόχλησης και βίας που διαπράττονται σε βάρος όλων των εργαζομένων, ιδίως των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί· |
15. |
καλεί τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας στο σύνολο της εθνικής εργατικής νομοθεσίας, της νομοθεσίας για την υγειονομική περίθαλψη, της κοινωνικής πρόνοιας, της ασφάλισης και των νόμων κατά των διακρίσεων, αναγνωρίζοντας τη συνεισφορά τους στην οικονομία και στην κοινωνία· παροτρύνει, συνεπώς, την Επιτροπή να μελετήσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης κάθε οδηγίας της ΕΕ που αποκλείει τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας από δικαιώματα των οποίων απολαύουν άλλες κατηγορίες εργαζομένων· |
16. |
αναγνωρίζει την απροθυμία ορισμένων κρατών μελών να νομοθετήσουν για την ιδιωτική σφαίρα· θεωρεί, ωστόσο, ότι η μη ανάληψη δράσης θα έχει υψηλό κόστος τόσο για την κοινωνία όσο και για τους ενδιαφερόμενους εργαζομένους· τονίζει ότι η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης για προσωπικό φροντίδας, ιδίως στα ιδιωτικά νοικοκυριά, καθιστά την εν λόγω νομοθεσία απαραίτητη για την πλήρη προστασία αυτών των εργαζομένων· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, να λάβουν μέτρα για την εξασφάλιση επαρκούς και κατάλληλου συστήματος επιθεώρησης, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης αριθ. 189 της ΔΟΕ, και ενδεδειγμένων ποινών για την παραβίαση των νόμων και των κανονισμών περί ασφάλειας και υγείας στον χώρο εργασίας· |
17. |
ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να κατοχυρώσουν και να επιβάλουν ένα κατάλληλο επίπεδο υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας, όπως π.χ. προστασία της μητρότητας, και να λάβουν μέτρα για την αποτροπή των ατυχημάτων που σχετίζονται με την εργασία και των κινδύνων πρόκλησης επαγγελματικών βλαβών και ασθενειών· τονίζει την ανάγκη βελτίωσης των προτύπων για όσους ήδη εργάζονται στον τομέα αυτό, μέσω προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικού επαναπροσανατολισμού που θα επικεντρώνονται στην πρακτική· φρονεί ότι η εν λόγω κατάρτιση θα πρέπει να περιλαμβάνει τη διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τη στάση και την κίνηση του σώματος κατά την εργασία και των βιολογικών και χημικών κινδύνων, καθώς και τη χρήση υποβοηθητικής τεχνολογίας· |
18. |
θεωρεί αναγκαία την καταπολέμηση της επισφαλούς και αδήλωτης εργασίας, δεδομένου ότι αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για τους οικιακούς βοηθούς, μεταξύ άλλων ιδιαίτερα για τις μετανάστριες εργαζόμενες, με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται η ήδη ευάλωτη θέση τους· υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η εξάλειψη και η δίωξη πρακτικών αυτού του είδους, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής εργασίας· υποστηρίζει, εν προκειμένω, την αντιμετώπιση της επισφαλούς κατάστασης των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πλατφόρμας για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας· επισημαίνει ότι η αδήλωτη εργασία στερεί από αυτούς τους εργαζομένους την κοινωνική ασφάλιση και έχει αρνητικό αντίκτυπο στις συνθήκες υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας· αναμένει, ως εκ τούτου, ότι η ευρωπαϊκή πλατφόρμα κατά της αδήλωτης εργασίας θα αποτρέψει και θα αποθαρρύνει την αδήλωτη εργασία, δεδομένου ότι η παραοικονομία συνιστά απειλή κατά της εργασιακής ασφάλειας, επηρεάζει την ποιότητα της φροντίδας και των εργασιακών συνθηκών πολλών αδήλωτων φροντιστών, θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και μειώνει τα φορολογικά έσοδα των κρατικών ταμείων· |
19. |
ζητεί από τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε περισσότερους και καλύτερους τρόπους πρόληψης, εντοπισμού και καταπολέμησης του σημαντικού ποσοστού αδήλωτης απασχόλησης στον τομέα της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, ιδίως όσον αφορά περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων και εργασιακής εκμετάλλευσης και περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών φροντίδας από εταιρείες με τη χρήση αδήλωτης και ψευδούς αυτοαπασχόλησης, με σκοπό την προστασία των εργαζομένων και την προώθηση της μετάβασης από την αδήλωτη στη δηλωμένη εργασία, μέσω καλύτερης προστασίας και βελτιωμένων και καλύτερα οργανωμένων μηχανισμών ελέγχου και επιθεώρησης της εργασίας· |
20. |
παροτρύνει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα νόμιμων οδών μετανάστευσης προς την ΕΕ και να θεσπίσουν στοχευμένα προγράμματα νόμιμης μετανάστευσης· υπογραμμίζει την ανάγκη να συνάψουν τα κράτη μέλη διμερείς συμφωνίες με τα κράτη εκείνα τα οποία, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, είναι τα κράτη από τα οποία προέρχονται οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας, ώστε να νομιμοποιηθεί η ροή των ανθρώπων που αποστέλλονται από τα κράτη αυτά και τους οποίους υποδέχονται τα κράτη μέλη της ΕΕ, στοιχείο το οποίο θα συμβάλει στην καταπολέμηση των δικτύων εμπορίας ανθρώπων και της καταναγκαστικής εργασίας, λειτουργώντας, ωστόσο, αποτρεπτικά σε σχέση με το φαινόμενο του κοινωνικού ντάμπινγκ· καλεί τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων όλων των Διακινούμενων Εργαζομένων και των Μελών των Οικογενειών τους, που εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 18 Δεκεμβρίου 1999· |
21. |
καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν προγράμματα νομιμοποίησης με βάση τα διδάγματα που έχουν αντληθεί από το παρελθόν, ως μέσο για τη μείωση της έκθεσης των παράτυπων μεταναστών εργαζομένων στην εκμετάλλευση και τις καταχρήσεις· καλεί επιτακτικά τα κράτη μέλη να στηρίζουν και να προστατεύουν τους αδήλωτους οικιακούς βοηθούς ή φροντιστές όταν αυτοί αποφασίζουν να ξεφύγουν από τον φαύλο κύκλο της «κρυφής» εργασίας· |
22. |
καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη διερεύνηση υποθέσεων εμπορίας ανθρώπων για εκμετάλλευση, και πιο συγκεκριμένα στον τομέα της οικιακής εργασίας, να βελτιώσουν τον μηχανισμό εντοπισμού και προστασίας των θυμάτων αυτών και να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή ΜΚΟ, συνδικαλιστικών οργανώσεων, δημόσιων αρχών και όλων των πολιτών στη διαδικασία εντοπισμού φαινομένων εμπορίας και σοβαρής εκμετάλλευσης ανθρώπων· |
23. |
ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευρύνουν τα μέσα και τους μηχανισμούς που έχουν συσταθεί για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων — όπως είναι οι μηχανισμοί παραπομπής ή οι προσωρινές άδειες διαμονής — και να τα επανεξετάσουν με σκοπό να επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής τους στις περιπτώσεις σοβαρής εργασιακής εκμετάλλευσης που δεν σχετίζεται με την εμπορία ανθρώπων· |
24. |
καλεί τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης της ΔΟΕ αριθ. 189, να θεσπίσουν αποτελεσματικούς και προσβάσιμους μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών και μέσα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς για την προστασία των οικιακών βοηθών· καλεί, επίσης, τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μέτρα επιθεώρησης της εργασίας, επιβολής του νόμου και κυρώσεων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οικιακής εργασίας, σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς· ζητεί, τα εν λόγω μέτρα, στον βαθμό που αυτό είναι συμβατό με τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς, να καθορίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να παρέχεται πρόσβαση σε νοικοκυριά, με τον δέοντα σεβασμό της ιδιωτικής ζωής· ζητεί από τα κράτη μέλη να μελετήσουν, σύμφωνα με τους εθνικούς κανονισμούς, το ενδεχόμενο δημιουργίας μηχανισμών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταχρήσεων, όπως κατ' οίκον επιθεωρήσεις όταν υπάρχουν βάσιμες υποψίες κατάχρησης· |
25. |
εκφράζει την ανησυχία του για την απουσία επιθεωρήσεων με σκοπό τον έλεγχο, την παρακολούθηση και την εποπτεία των προσλήψεων γυναικών ως οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας που γίνονται από εταιρείες ή γραφεία εργασίας, και επαναλαμβάνει την ανάγκη να αυξηθεί ο αριθμός των δημόσιων επιθεωρητών και των επιθεωρήσεων για να διασφαλίζεται η εφαρμογή της νομοθεσίας· |
26. |
παροτρύνει τα κράτη μέλη να καταβάλουν τις αναγκαίες προσπάθειες για να εντείνουν τους ελέγχους και να βρουν καινοτόμες μεθόδους ελέγχου που θα σέβονται την ιδιωτική ζωή, ιδίως όσον αφορά τις ιδιωτικές κατοικίες στις οποίες οι επιθεωρητές δεν μπορούν να εισέλθουν χωρίς δικαστική άδεια, και να παράσχουν επαρκή ενημέρωση και κατάρτιση στους επιθεωρητές, προκειμένου να εξαλειφθούν η κακομεταχείριση, η εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής, και οι πράξεις βίας ή σεξουαλικής κακοποίησης σε βάρος οικιακών βοηθών· |
27. |
καλεί τα κράτη μέλη να διοργανώσουν εκστρατείες για την τόνωση της προβολής και τη βελτίωση της κατανόησης, από το κοινό και τους ιδιωτικούς φορείς, των πλεονεκτημάτων της ρυθμιζόμενης από τη νομοθεσία εργασίας, προκειμένου να αποκτήσει κύρος το επάγγελμα και να αναγνωριστεί το σημαντικό έργο και η συνεισφορά των γυναικών οικιακών βοηθών και του γυναικείου προσωπικού φροντίδας στη λειτουργία της κοινωνίας· καλεί, παράλληλα, τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση στο θέμα της ύπαρξης σοβαρής εκμετάλλευσης σε ιδιωτικά νοικοκυριά, θέτοντας ως στόχο τη μηδενική ανοχή απέναντι στην εκμετάλλευση των εν λόγω εργαζομένων· |
28. |
καλεί τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, καθώς και των εργοδοτών τους, και για τους κινδύνους και τον αντίκτυπο της εκμετάλλευσης στον κλάδο της οικιακής εργασίας, εκστρατείες που θα προάγουν την αναγνώριση της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας· προτείνει στα κράτη μέλη να αναπτύξουν προγράμματα δράσης· |
29. |
καλεί τα κράτη μέλη να καθιερώσουν και να βελτιώσουν, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, διαύλους ενημέρωσης για τα δικαιώματα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και να εξασφαλίσουν την υψηλότερη δυνατή πρόσβαση όλων των εργαζομένων σε ενημέρωση· προτείνει, για τον σκοπό αυτό, τη δημιουργία κέντρων πληροφόρησης σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές στα κράτη μέλη, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και τηλεφωνικών γραμμών και ιστοτόπων για την παροχή βοήθειας και πληροφοριών, μεταξύ άλλων με τη μορφή εκστρατειών για τα δικαιώματα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας σε κάθε κράτος μέλος, στην εθνική γλώσσα και σε άλλες πρόσφορες γλώσσες· τονίζει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως οργανώσεις που εργάζονται υπέρ των γυναικών και των μεταναστών, θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες· επισημαίνει ότι τα εργαλεία αυτά πρέπει επίσης να αναπτυχθούν με τρόπο που θα εξασφαλίζει βέλτιστες πρακτικές, σχετικές συμβουλές και καθοδήγηση για τους πιθανούς εργοδότες, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών και των γραφείων εύρεσης εργασίας, καθώς και ότι πρέπει να παρέχονται πρότυπες συμβάσεις εργασίας ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εργοδότες τηρούν τις υποχρεώσεις τους· |
30. |
ζητεί να αναληφθεί αποφασιστική δράση κατά επιχειρήσεων, σε οιονδήποτε τομέα, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο στηρίζεται στην εκμετάλλευση παράνομα απασχολουμένων, με στόχο την ελαχιστοποίηση του λειτουργικού κόστους, τη μεγιστοποίηση των κερδών και τον εξοστρακισμό των νόμιμων επιχειρήσεων· |
31. |
τονίζει τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι συνδικαλιστικοί φορείς στην οργάνωση και ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους· σημειώνει ότι, με τον τρόπο αυτό, οι οικιακοί βοηθοί μπορούν να εκπροσωπούνται με μία φωνή, να διαπραγματεύονται συλλογικά τις συμβάσεις τους και να υπερασπίζονται τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους· |
32. |
ζητεί καλή εκπροσώπηση των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, ιδίως των συνδικαλιστικών φορέων, ώστε να εντατικοποιήσουν τις τομεακές συλλογικές διαπραγματεύσεις σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, με στόχο την αποτελεσματική προώθηση και επιβολή αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας στους κλάδους αυτούς· ζητεί επίσης καλή εκπροσώπηση των επαγγελματικών οργανώσεων, των οργανώσεων που συνεργάζονται με οικιακούς βοηθούς και προσωπικό φροντίδας ή εργάζονται υπέρ αυτών, και άλλων σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών· ζητεί να διασφαλιστεί ότι οι φορείς αυτοί είναι πλήρως ενήμεροι για τις δυσκολίες που σχετίζονται με την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των γυναικών που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας· |
33. |
εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι γυναίκες που απασχολούνται ως οικιακές βοηθοί και προσωπικό φροντίδας εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στις συνδικαλιστικές οργανώσεις των διαφόρων κρατών μελών και τονίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των εν λόγω εργαζομένων στις συνδικαλιστικές οργανώσεις· |
34. |
τονίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να συσπειρωθούν οι εργοδότες σε ομοσπονδίες ή άλλα είδη οργανώσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς θεωρεί ότι, χωρίς την ύπαρξη τέτοιων οργανώσεων εργοδοτών, θα είναι μάταιες οι προσπάθειες τόσο για τη νομιμοποίηση της οικιακής εργασίας και της παροχής φροντίδας, όσο και για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και της ελκυστικότητας αυτών των θέσεων εργασίας· |
35. |
σημειώνει ότι οι ιδιώτες οικιακοί εργοδότες μπορούν να διαδραματίσουν πρωταρχικό ρόλο στην τήρηση των δίκαιων εργασιακών προτύπων και δικαιωμάτων· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι σχετικές πληροφορίες θα είναι υποχρεωτικά διαθέσιμες στους εργοδότες και τους εργαζομένους· |
36. |
καλεί την Επιτροπή να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες με σκοπό την καλύτερη παρακολούθηση και καταγραφή του ευάλωτου και υποτιμημένου επαγγέλματος των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και να προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου· |
37. |
ζητεί από την Επιτροπή και τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς οργανισμούς να εκπονήσουν μελέτη στην οποία θα γίνεται σύγκριση διαφόρων συστημάτων οικιακής εργασίας που ρυθμίζονται από τη νομοθεσία και να συλλέξουν δεδομένα σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στα κράτη μέλη· θεωρεί ότι τα δεδομένα αυτά πρέπει να χρησιμεύσουν στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως για να βελτιστοποιηθεί η καταπολέμηση της εκμετάλλευσης των οικιακών βοηθών· καλεί επίσης την Επιτροπή να δρομολογήσει μελέτη σχετικά με τη συνεισφορά του προσωπικού φροντίδας και των οικιακών βοηθών στα συστήματα κοινωνικής προστασίας και τις οικονομίες των κρατών μελών· |
38. |
ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών για να ενισχυθούν οι δράσεις και τα αποτελέσματά τους· |
39. |
θεωρεί ότι η υιοθέτηση και η αναπροσαρμογή βέλτιστων πρακτικών από ορισμένα κράτη μέλη μπορούν να οδηγήσουν σε νόμιμες μορφές απασχόλησης για τους οικιακούς βοηθούς και το προσωπικό φροντίδας· |
40. |
καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συγκεντρώσουν, να αναλύσουν και να δημοσιεύσουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία ανά ηλικία, φύλο και εθνικότητα ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή εμπεριστατωμένων συζητήσεων και να αναζητηθούν παράλληλα οι βέλτιστες λύσεις για την επαγγελματοποίηση του τομέα της οικιακής εργασίας, και ζητεί να επιφορτιστούν οι Eurofound και OSHA με τον σχεδιασμό μεθόδων για την παροχή προστασίας, την υποβολή καταγγελιών και την ενημέρωση· |
41. |
καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στο θεματολόγιο της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO) συζητήσεις για την κατάσταση του τομέα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας· |
42. |
καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, κατά την αναθεώρηση και την υποβολή σχετικών νομικών πράξεων ή εθνικής νομοθεσίας αντίστοιχα, να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας, σε πλαίσιο σεβασμού των εθνικών αρμοδιοτήτων· |
43. |
αναγνωρίζει την τεράστια κοινωνική και οικονομική προσφορά των μελών της οικογένειας που ενεργούν ως πάροχοι φροντίδας και των εθελοντών (άτυπη φροντίδα) και τις ολοένα μεγαλύτερες ευθύνες που επωμίζονται λόγω της μείωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών ή της αύξησης του κόστους· |
44. |
επισημαίνει την αύξηση που σημειώνει ο αριθμός των ατόμων που ζουν σε ιδρύματα παροχής μακροχρόνιας φροντίδας, καθώς και τον περαιτέρω κοινωνικό αποκλεισμό των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση των δεσμεύσεων της ΕΕ δυνάμει της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αναπηρία 2010-2020· |
45. |
θεωρεί ότι πρέπει να δοθούν κίνητρα για την ανάπτυξη λύσεων επιδοτούμενης κατ’ οίκον φροντίδας που επιτρέπουν στα άτομα με αναπηρία να ζήσουν ανεξάρτητα και να επιλέξουν τους ειδικευμένους επαγγελματίες που θα τα φροντίσουν στο δικό τους σπίτι, κυρίως σε σοβαρές περιπτώσεις αναπηρίας· |
46. |
τονίζει ότι είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ευρύτερη πρόσβαση σε εύκολα διαθέσιμες, οικονομικά προσιτές και υψηλής ποιότητας εγκαταστάσεις φροντίδας, μεταξύ άλλων για παιδιά, για άτομα με αναπηρία και για ηλικιωμένους, μέσω της παροχής επαρκούς χρηματοδότησης, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι λόγοι ανάληψης των καθηκόντων αυτών σε άτυπη ή επισφαλή βάση και να βελτιωθεί η αναγνώριση της αξίας του έργου που επιτελούν όσοι παρέχουν φροντίδα σε επαγγελματική βάση· υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναπτύξουν υπηρεσίες για τη στήριξη των μελών της οικογένειας που παρέχουν φροντίδα και του τυπικού και άτυπου προσωπικού φροντίδας· |
47. |
καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις προσλήψεις στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών περίθαλψης και να εργαστούν για την αύξηση της ελκυστικότητας του τομέα ως βιώσιμης επιλογής σταδιοδρομίας· |
48. |
παροτρύνει τα κράτη μέλη να επενδύσουν στη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας στον τομέα των οικιακών εργασιών και της παροχής φροντίδας, ιδίως μέσω των ταμείων της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το πρόγραμμα της ΕΕ για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI)· |
49. |
καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν και να προωθήσουν καινοτόμες λύσεις και επενδύσεις στις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης στις οποίες υπάρχουν πολλές δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας και οι οποίες είναι ουσιώδεις για την αντιμετώπιση των αναγκών των κοινωνιών μας που γηράσκουν και της δημογραφικής αλλαγής εν γένει, καθώς και απαραίτητες για την αποτροπή των δυσμενών κοινωνικών συνεπειών της κρίσης· |
50. |
καλεί την Επιτροπή να προβεί σε ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζουν ενώσεις και συνεταιρισμοί οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας που έχουν ενσωματωθεί στα μοντέλα κοινωνικής οικονομίας στην ΕΕ· |
51. |
καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη δημιουργία εργατικών συνεταιρισμών στους τομείς της παροχής φροντίδας και των οικιακών υπηρεσιών, με ιδιαίτερη έμφαση στις αγροτικές περιοχές, δεδομένων των θετικών επιπτώσεων που θα έχει η εξέλιξη αυτή στη δημιουργία ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας, ιδίως για τους εργαζομένους που δυσκολεύονται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας· |
52. |
καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί νεαρής ηλικίας δεν θα εγκαταλείπουν το σχολείο για να εργαστούν· |
53. |
καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει την οδηγία 2006/54/ΕΚ για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης· ζητεί επίσης από τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν με συνέπεια την οδηγία αυτή· |
54. |
ζητεί από τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης κινήτρων για να ενθαρρυνθεί η χρήση δηλωμένων οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θέσουν σε ισχύ απλά συστήματα δήλωσης προκειμένου να αποθαρρύνουν και να καταπολεμήσουν την αδήλωτη εργασία, σύμφωνα με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ανάπτυξη των υπηρεσιών προς την οικογένεια για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην εργασία (SOC/508)· συνιστά στην Επιτροπή να προωθήσει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, με βάση το παράδειγμα επιτυχημένων μοντέλων που έχουν θετικό κοινωνικό και εργασιακό αντίκτυπο στον τομέα, όπως το σύστημα «δελτίων παροχής υπηρεσιών» που εισήγαγε το Βέλγιο ή η «επιταγή γενικής χρήσης για υπηρεσίες απασχόλησης» (CESU) στη Γαλλία· |
55. |
θεωρεί χρήσιμο να προσαρμοστεί η νομοθεσία προκειμένου να δημιουργηθούν ευέλικτες, συμβατικές ρυθμίσεις μεταξύ των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας και των οικιακών εργοδοτών, ώστε να βοηθηθούν αμφότερα τα μέρη στη χρήση/προσφορά οικιακών υπηρεσιών υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, με παράλληλη διασφάλιση της προστασίας των εργαζομένων· |
56. |
συνιστά στα κράτη μέλη να συνδυάσουν ένα σαφές κανονιστικό πλαίσιο για τη νόμιμη απασχόληση οικιακών βοηθών και προσωπικού φροντίδας με την παροχή κινήτρων προς τους οικιακούς βοηθούς και τους πιθανούς εργοδότες τους ώστε να επιλέγουν τη νόμιμη οδό απασχόλησης· ζητεί επίσης από τα κράτη μέλη να εξαλείψουν τους νομικούς φραγμούς οι οποίοι επί του παρόντος μειώνουν σημαντικά τη δηλωμένη, άμεση απασχόληση εργαζομένων από οικογένειες· |
57. |
επαναλαμβάνει την έκκληση του Κοινοβουλίου για διαρθρωμένο τομεακό διάλογο στον τομέα της παροχής υπηρεσιών φροντίδας (17)· |
58. |
καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ισότιμους όρους για τους άμισθους εσωτερικούς βοηθούς από την ΕΕ και από άλλες χώρες, χορηγώντας στα άτομα αυτά συνδυασμένη άδεια διαμονής και εργασίας η οποία θα ορίζει τις ώρες εργασίας, το είδος της σύμβασης και τους όρους πληρωμής· καλεί τα κράτη μέλη να κυρώσουν τη συμφωνία του Συμβουλίου της Ευρώπης για την απασχόληση των εσωτερικών άμισθων βοηθών· απαιτεί από τα κράτη μέλη να βελτιώσουν το σύστημα διαπίστευσης και τους μηχανισμούς ελέγχου των γραφείων εύρεσης εργασίας για εσωτερικούς άμισθους βοηθούς· |
59. |
επαναλαμβάνει την ανάγκη για επίσημη αναγνώριση των εσωτερικών άμισθων βοηθών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Συμφωνία σχετικά με την απασχόληση νέων ως εσωτερικών αμίσθων βοηθών, καθώς και για ενίσχυση των επιθεωρήσεων ώστε οι εσωτερικοί άμισθοι βοηθοί να μην αποτελούν άτυπο και φτηνό υποκατάστατο των οικιακών βοηθών και του προσωπικού φροντίδας· |
60. |
καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας στην Ευρώπη αντιμετωπίζονται ως άνθρωποι και ότι έχουν τη δυνατότητα να συνδυάζουν με ισορροπημένο τρόπο την επαγγελματική με την ιδιωτική τους ζωή, καθώς και ότι καλύπτονται από την οδηγία για τον χρόνο εργασίας (2003/88/ΕΚ), προκειμένου οι εργαζόμενοι να έχουν επαρκείς περιόδους ανάπαυσης και να μην αναγκάζονται να εργάζονται επί πάρα πολλές ώρες· |
61. |
ζητεί από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μέτρα για τον συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό θα παρασχεθεί στήριξη στις γυναίκες ώστε να παραμένουν στην έμμισθη απασχόληση και θα μειωθούν σε μεταγενέστερο στάδιο οι διαφορές στις συντάξεις· |
62. |
καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας λαμβάνουν συνταξιοδοτικές εισφορές σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. |
63. |
καλεί τα κράτη μέλη στα οποία προβλέπεται εθνικός κατώτατος μισθός να διασφαλίσουν ότι όλοι οι οικιακοί βοηθοί και το προσωπικό φροντίδας λαμβάνουν τουλάχιστον το ποσό αυτό· |
64. |
αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στο Διεθνές Γραφείο Εργασίας. |
(1) ΕΕ C 70 E της 8.3.2012, σ. 1.
(2) ΕΕ C 351 E της 2.12.2011, σ. 39.
(3) ΕΕ C 77 E της 28.3.2002, σ. 138.
(4) ΕΕ C 102 E της 24.4.2008, σ. 321.
(5) ΕΕ L 204 της 26.7.2006, σ. 23.
(6) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0218.
(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0050.
(8) ΕΕ C 16 E της 22.1.2010, σ. 21.
(9) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0068.
(10) ΕΕ C 51 E της 22.2.2013, σ. 9.
(11) SOC/372 — CESE 336/2010 τελικό.
(12) ΕΕ L 32 της 1.2.2014, σ. 32.
(13) ΕΕ C 377 E της 7.12.2012, σ. 128.
(14) Domestic workers across the world: global and regional statistics and the extent of legal protection (Οι οικιακοί βοηθοί ανά τον κόσμο: παγκόσμιες και περιφερειακές στατιστικές και η έκταση της νομικής προστασίας), Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, Γενεύη: ΔΟΕ 2013.
(15) Στο ίδιο.
(16) Στο ίδιο.
(17) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Ιουλίου 2013 (ΕΕ C 75 της 26.2.2016, σ. 130).