Ευρωπαίοι πάροχοι υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης για επιχειρήσεις

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Οι πάροχοι υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης πρέπει:

• να έχουν λάβει επίσημη άδεια λειτουργίας·
• να ενεργούν με έντιμο, θεμιτό και επαγγελματικό τρόπο για την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των συμφερόντων των πελατών τους·
• να μην δέχονται αμοιβή για να κατευθύνουν εντολές επενδυτών σε συγκεκριμένη προσφορά συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• να διεξάγουν το ελάχιστο επίπεδο δέουσας επιμέλειας για τους κυρίους του έργου² που αναζητούν συμμετοχική χρηματοδότηση·
• να διαθέτουν αποτελεσματικές και διαφανείς διαδικασίες για την άμεση, δίκαιη και συνεπή αντιμετώπιση των καταγγελιών των πελατών·
• να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις σύγκρουσης συμφερόντων, όπως η απαγόρευση να επενδύουν σε οποιαδήποτε προσφορά στις δικές τους πλατφόρμες·
• να λαμβάνουν εύλογα μέτρα για να αποφεύγεται η επιδείνωση του κινδύνου κατά την εξωτερική ανάθεση λειτουργιών·
• να τηρούν συγκεκριμένες διασφαλίσεις προληπτικής εποπτείας·
• να παρέχουν στις εθνικές αρχές ετήσιο εμπιστευτικό κατάλογο των έργων που χρηματοδοτούνται μέσω των πλατφορμών τους·
• να τηρούν αρχεία των υπηρεσιών και των συναλλαγών τους τουλάχιστον για 5 έτη.

Η διοίκηση των παρόχων υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης πρέπει να θεσπίζει επαρκείς πολιτικές και διαδικασίες και να επιβλέπει την εφαρμογή τους, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική και συνετή δραστηριότητα.

Οι εθνικές αρχές:

• πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τα νομικά πρόσωπα που προτίθενται να παράσχουν υπηρεσίες συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• πρέπει να αποφασίζουν εντός 3 μηνών από την παραλαβή πλήρους αίτησης εάν θα εγκρίνουν ή θα απορρίψουν έναν δυνητικό πάροχο υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• μπορούν να ανακαλούν την αδειοδότησή τους λόγω επακόλουθης παράνομης συμπεριφοράς ή μη χρήσης της πλατφόρμας για 9 διαδοχικούς μήνες·
• πρέπει να δημοσιεύουν στους ιστοτόπους τους επικαιροποιημένες πληροφορίες για τους εθνικούς νόμους και κανονισμούς που ισχύουν για το διαφημιστικό υλικό των παρόχων υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• έχουν ειδικές εξουσίες έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των επιτόπιων επιθεωρήσεων·
• πρέπει να συνεργάζονται και ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους και με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA)·
• πρέπει να χρησιμοποιούν διαδικασία υποβολής καταγγελιών για πελάτες, ενδιαφερόμενα μέρη και ενώσεις καταναλωτών·
• μπορούν να εφαρμόζουν διοικητικές κυρώσεις (πέρα από το δικαίωμα μιας χώρας να επιβάλλει ποινικές κυρώσεις).

Η ESMA πρέπει:

• να καταρτίζει και να υποβάλλει σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων για τη στήριξη της νομοθεσίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή·
• να καταρτίζει μητρώο διαθέσιμο στο κοινό μέσω του ιστότοπού της με όλους τους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης.

Τα μέτρα διασφάλισης της προστασίας των επενδυτών απαιτούν από τους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης:

• να διασφαλίζουν ότι όλες οι πληροφορίες και οι διαφημίσεις που απευθύνονται σε πελάτες είναι ακριβείς, σαφείς και μη παραπλανητικές·
• να δημοσιοποιούν ετησίως το ποσοστό αθέτησης των έργων συμμετοχικής χρηματοδότησης βάσει δανεισμού στις πλατφόρμες τις οποίες διαχειρίζονται, τουλάχιστον κατά τα 3 προηγούμενα έτη·
• να δημοσιεύουν δήλωση αποτελεσμάτων εντός 4 μηνών από το τέλος κάθε οικονομικού έτους·
• να αξιολογούν εάν και ποιες από τις υπηρεσίες τους είναι ενδεδειγμένες για δυνητικούς μη επαγγελματίες πελάτες («μη ειδικευμένους επενδυτές») και να παρέχουν τετραήμερη περίοδο περίσκεψης προτού τους παραχωρήσουν πλήρη πρόσβαση για επενδύσεις σε έργα συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• να παρέχουν σε δυνητικούς επενδυτές λεπτομερές δελτίο βασικών πληροφοριών για τους επενδυτές, συμπεριλαμβανομένης της προειδοποίησης για πιθανή οικονομική ζημία.

Ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε άτομα που χρησιμοποιούν τη συμμετοχική χρηματοδότηση για προσωπικούς λόγους (δηλαδή, όχι για την επιχείρηση, τη δραστηριότητα ή το επάγγελμά τους) ή σε εκστρατείες άνω των 5 εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες ρυθμίζονται με βάση την οδηγία 2014/65/ΕΕ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFiD II — βλέπε σύνοψη] και τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1129 σχετικά με τα ενημερωτικά δελτία που πρέπει να δημοσιεύονται κατά την έκδοση και τη δημόσια προσφορά κινητών αξιών (βλέπε σύνοψη).

Εκτελεστικές και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις

Με τις ακόλουθες εκτελεστικές πράξεις, η Επιτροπή ενέκρινε τεχνικά πρότυπα για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2020/1503:

• Κανονισμός (ΕE) 2022/2120 — πρότυπα δεδομένων και μορφότυποι, υποδείγματα και διαδικασίες για την υποβολή πληροφοριών σχετικά με έργα που χρηματοδοτούνται μέσω πλατφορμών συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2121 — τυποποιημένα έντυπα, υποδείγματα και διαδικασίες για τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών και της ESMA σχετικά με τους Ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης για επιχειρήσεις·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2122 — τυποποιημένα έντυπα, υποδείγματα και διαδικασίες για τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών σχετικά με τους Ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης για επιχειρήσεις·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2123 — τυποποιημένα έντυπα, υποδείγματα και διαδικασίες για τις κοινοποιήσεις εθνικών απαιτήσεων εμπορικής προώθησης που εφαρμόζονται στους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης από τις αρμόδιες αρχές στην ESMA.

Έχει επίσης εκδώσει τις ακόλουθες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σε σχέση με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/1503:

• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/1988 για την παράταση της μεταβατικής περιόδου για τη συνέχιση της παροχής υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2111 — απαιτήσεις σχετικά με τις συγκρούσεις συμφερόντων για παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2112 — απαιτήσεις και ρυθμίσεις σχετικά με την αίτηση αδειοδότησης παρόχου υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2113 — ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αρμόδιων αρχών σε σχέση με δραστηριότητες έρευνας, εποπτείας και επιβολής του νόμου αναφορικά με τους Ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης για επιχειρήσεις·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2114 — γνώσεις δυνητικών μη ειδικευμένων επενδυτών πριν από την πραγματοποίηση επένδυσης και προσομοίωση της ικανότητάς τους να επωμιστούν ζημίες σε έργα συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2115 — μεθοδολογία υπολογισμού των ποσοστών αθέτησης των δανείων που παρέχονται σε πλατφόρμες συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2116 — μέτρα και διαδικασίες σχετικά με το σχέδιο επιχειρησιακής συνέχειας των παρόχων υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2117 — απαιτήσεις, τυποποιημένοι μορφότυποι και διαδικασίες για την αντιμετώπιση καταγγελιών·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2118 — διαχείριση ατομικού χαρτοφυλακίου δανείων από παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης, με προσδιορισμό των στοιχείων της μεθόδου εκτίμησης του πιστωτικού κινδύνου, των πληροφοριών για κάθε ατομικό χαρτοφυλάκιο που πρέπει να γνωστοποιούνται στους επενδυτές, καθώς και των πολιτικών και διαδικασιών που απαιτούνται σε σχέση με τα ταμεία κάλυψης έκτακτων αναγκών·
• Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2119 — πρότυπα για το δελτίο βασικών πληροφοριών για τους επενδυτές· και
• Κανονισμός (ΕΕ) 2024/358 — βαθμολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των έργων συμμετοχικής χρηματοδότησης, τιμολόγηση των προσφορών συμμετοχικής χρηματοδότησης και πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνων.

Εκθέσεις

Η Επιτροπή:

• αξιολόγησε τον αντίκτυπο του κανονισμού σε αμιγώς εθνικές υπηρεσίες συμμετοχικής χρηματοδότησης και αποφάσισε στις 12 Ιουλίου 2022 να παρατείνει τη μεταβατική περίοδο για τις πλατφόρμες που έλαβαν άδεια λειτουργίας πριν από τις 10 Νοεμβρίου 2021 [βλέπε κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/1988]·
• πρέπει να υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από τις 10 Νοεμβρίου 2023.

Η νομοθεσία τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1129 σχετικά με τα ενημερωτικά δελτία και την οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 σχετικά με την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ (βλέπε σύνοψη).