Ασφάλεια των δελτίων ταυτότητας και των εγγράφων διαμονής της ΕΕ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Πεδίο εφαρμογής

Ο κανονισμός εφαρμόζεται στα εξής:

• δελτία ταυτότητας που εκδίδονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ στους υπηκόους τους (εξαιρουμένων των προσωρινών δελτίων ταυτότητας που ισχύουν για έξι μήνες ή λιγότερο)·
• βεβαιώσεις εγγραφής και έγγραφα μόνιμης διαμονής που χορηγούνται σε πολίτες της ΕΕ που ζουν σε άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με την οδηγία 2004/38/ΕΚ (βλέπε σύνοψη)·
• δελτία διαμονής και δελτία μόνιμης διαμονής που εκδίδονται σε μέλη της οικογένειας πολιτών της ΕΕ που δεν είναι υπήκοοι της ΕΕ, σύμφωνα με την οδηγία 2004/38/ΕΚ.

Τα δελτία ταυτότητας πρέπει:

• να εκδίδονται σε μορφότυπο ID-1, να περιέχουν μια μηχαναγνώσιμη ζώνη και να συμμορφώνονται με το έγγραφο 9303 του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) και με τον ενιαίο τύπο άδειας διαμονής της ΕΕ (βλέπε σύνοψη)·
• να φέρουν τον τίτλο «Δελτίο ταυτότητας» ή άλλον καθιερωμένο εθνικό προσδιορισμό στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους έκδοσης, καθώς και τον τίτλο «Δελτίο ταυτότητας» σε τουλάχιστον μία ακόμη γλώσσα της ΕΕ, και να φέρουν τον διψήφιο κωδικό της χώρας έκδοσης μέσα στη σημαία της ΕΕ·
• να περιέχουν το ονοματεπώνυμο του κατόχου, την ημερομηνία γέννησης, την ιθαγένεια, τον αριθμό του εγγράφου, την ημερομηνία λήξης και την εκδούσα αρχή·
• να περιλαμβάνουν ένα ασφαλές ηλεκτρονικό μέσο στο οποίο αποθηκεύονται η εικόνα του προσώπου και δύο δακτυλικά αποτυπώματα του κατόχου.

Κανόνες για τα δακτυλικά αποτυπώματα:

• ισχύουν εξαιρέσεις για παιδιά ηλικίας κάτω των 6 ετών, για παιδιά κάτω των 12 ετών, εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία, καθώς και για άτομα που δεν μπορούν να παράσχουν δακτυλικά αποτυπώματα·
• εάν η λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων είναι προσωρινώς αδύνατη, μπορεί να εκδοθεί δελτίο με διάρκεια ισχύος έως 12 μηνών.

Τα δελτία ταυτότητας πρέπει να ισχύουν για 5–10 έτη, με δυνατότητα μικρότερης διάρκειας ισχύος για ανηλίκους και μεγαλύτερης για άτομα ηλικίας 70 ετών και άνω. Επιτρέπεται η προσθήκη προαιρετικών εθνικών χαρακτηριστικών ή ηλεκτρονικών υπηρεσιών, εφόσον δεν θίγουν την ασφάλεια ή τη διαλειτουργικότητα.

Σταδιακή κατάργηση των δελτίων ταυτότητας

Τα μη συμμορφούμενα δελτία πρέπει να αποσυρθούν:

• έως τις 3 Αυγούστου 2026 ή κατά τη λήξη τους, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη, για τα δελτία που δεν πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα του ΔΟΠΑ ή δεν διαθέτουν λειτουργική μηχαναγνώσιμη ζώνη·
• έως τις 3 Αυγούστου 2031 ή κατά τη λήξη τους, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη, για όλα τα άλλα μη συμμορφούμενα δελτία·
• έως την ημερομηνία λήξης ισχύος των δελτίων που κατέχουν πρόσωπα τα οποία στις 2 Αυγούστου 2021 ήταν ηλικίας 70 ετών και άνω, υπό την προϋπόθεση ότι τα δελτία αυτά πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα.

Τα έγγραφα διαμονής για τους πολίτες της ΕΕ πρέπει να περιλαμβάνουν:

• τον τίτλο στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους έκδοσης και σε τουλάχιστον μία ακόμη γλώσσα της ΕΕ·
• μνεία στην οδηγία 2004/38/ΕΚ·
• τον αριθμό του εγγράφου·
• το ονοματεπώνυμο και την ημερομηνία γέννησης του κατόχου·
• τις πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με την οδηγία 2004/38/ΕΚ·
• την εκδούσα αρχή·
• τον διψήφιο κωδικό της χώρας έκδοσης, μέσα στη σημαία της ΕΕ.

Τα δελτία διαμονής για μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι της ΕΕ πρέπει:

• να ακολουθούν τον ενιαίο τύπο της άδειας διαμονής της ΕΕ που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1030/2002;
• να φέρουν τον τίτλο «Δελτίο διαμονής» ή «Δελτίο μόνιμης διαμονής»·
• να αναφέρουν το καθεστώς του κατόχου ως μέλους οικογένειας πολίτη της ΕΕ, χρησιμοποιώντας τους κωδικούς:
  • «Μέλος οικογένειας ΕΕ άρθρου 10 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ»,
  • «Μέλος οικογένειας ΕΕ άρθρου 20 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ».‎

Τα ήδη κυκλοφορούντα δελτία διαμονής παύουν να ισχύουν κατά τη λήξη τους ή έως τις 3 Αυγούστου 2026, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη, με εξαίρεση:

• δελτία που δεν πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας του ΔΟΠΑ ή δεν είναι μηχαναγνώσιμα, των οποίων η ισχύς έληξε, βάσει νόμου, στις 10 Ιουλίου 2025·
• δελτία που πληρούν τα ελάχιστα πρότυπα του ΔΟΠΑ και ορισμένες απαιτήσεις του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1030/2002 παύουν να ισχύουν κατά τη λήξη τους ή έως τις 3 Αυγούστου 2031, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη.

Προστασία δεδομένων και πρόσβαση

• Οι εκδούσες αρχές είναι αρμόδιες στο πλαίσιο του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) (βλέπε σύνοψη) και πρέπει να διασφαλίζουν την ασφάλεια, την ακεραιότητα και την εμπιστευτικότητα.

• Η πρόσβαση σε εικόνες προσώπου επιτρέπεται μόνο σε εξουσιοδοτημένο προσωπικό των αρμόδιων αρχών, των οργανισμών της ΕΕ ή, με τη συγκατάθεση του κατόχου ή σύμφωνα με άλλη νομική βάση που προβλέπεται στο ενωσιακό ή εθνικό δίκαιο, σε ιδιωτικούς φορείς. Η χρήση περιορίζεται στην επαλήθευση της γνησιότητας ή της ταυτότητας και:
  • οι εικόνες δεν επιτρέπεται να διατηρούνται για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από το απαιτούμενο για τον σκοπό αυτό·
  • οι διαβιβάσεις σε τρίτες χώρες είναι δυνατές μόνον εφόσον επιτρέπονται βάσει του δικαίου της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων.
• Η πρόσβαση στα δακτυλικά αποτυπώματα επιτρέπεται μόνο σε εξουσιοδοτημένο προσωπικό των αρμόδιων αρχών και των οργανισμών της ΕΕ, για την επαλήθευση της γνησιότητας του εγγράφου και της ταυτότητας του κατόχου, και σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων. Δεν επιτρέπεται η διατήρηση των δακτυλικών αποτυπωμάτων στα οποία αποκτήθηκε πρόσβαση.

• Δεν δημιουργείται κεντρική βάση βιομετρικών δεδομένων, ούτε σε εθνικό ούτε σε ενωσιακό επίπεδο.
• Τα κράτη μέλη παραμένουν υπεύθυνα όταν χρησιμοποιούν εξωτερικούς παρόχους υπηρεσιών.

Διακυβέρνηση

• Τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν τουλάχιστον μία κεντρική αρχή ως σημείο επαφής για την εφαρμογή του κανονισμού και να διασφαλίσουν ότι η αρχή αυτή μπορεί να συνεργάζεται με υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ στο πλαίσιο της ενιαίας ψηφιακής θύρας (βλέπε σύνοψη).
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό συμπληρωματικών τεχνικών προδιαγραφών, συμπεριλαμβανομένων χαρακτηριστικών κατά της πλαστογράφησης, προτύπων βιομετρικής ποιότητας και ασφάλειας του μέσου αποθήκευσης· ορισμένες από τις προδιαγραφές αυτές ενδέχεται να παραμείνουν απόρρητες και να κοινοποιούνται μόνο σε ορισθέντες φορείς και εξουσιοδοτημένα πρόσωπα.

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

Η Επιτροπή πρέπει να καταρτίσει πρόγραμμα παρακολούθησης έως τις 11 Ιουλίου 2026 και να διενεργήσει πλήρη αξιολόγηση έως τις 11 Ιουλίου 2031, υποβάλλοντας έκθεση σχετικά με:

• τις επιπτώσεις στα θεμελιώδη δικαιώματα·
• την κινητικότητα των πολιτών της ΕΕ·
• την αποτελεσματικότητα της βιομετρικής επαλήθευσης·
• την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισης των δελτίων ταυτότητας και των εγγράφων διαμονής.