Προστασία των δεδομένων

Η προστασία των δεδομένων αναφέρεται σε κανόνες σχετικά με τo δικαίωμα των φυσικών προσώπων (ιδιωτών) στην προστασία των προσωπικών τους δεδομένων (οποιασδήποτε πληροφορίας σχετίζεται με ταυτοποιημένα ή ταυτοποιήσιμα ζώντα πρόσωπα) και στα καθήκοντα των δημόσιων αρχών, των επιχειρήσεων και άλλων οργανισμών όσον αφορά την προστασία αυτών των δεδομένων.

Το δικαίωμα προστασίας των προσωπικών δεδομένων είναι θεμελιώδες και κατοχυρώνεται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Ανήκει σε ένα σύνολο αξιών που προστατεύονται σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ που καθορίζονται στο άρθρο 3 της Συνθήκης.

Το άρθρο 16 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ παρέχει σε όλα τα άτομα το δικαίωμα προστασίας των προσωπικών τους δεδομένων. Απαιτεί επίσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να θεσπίσουν κανόνες για την προστασία των ατόμων όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ, καθώς και από τα κράτη μέλη κατά την εκτέλεση δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ.

Το άρθρο 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ απαιτεί τη δίκαιη επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για συγκεκριμένους σκοπούς και με τη συναίνεση του ενδιαφερόμενου προσώπου ή με κάποια άλλη νόμιμη βάση που ορίζεται από το δίκαιο της ΕΕ. Κάθε άτομο, επιπλέον, έχει το δικαίωμα πρόσβασης σε δεδομένα που έχουν συλλεχθεί και το αφορούν, καθώς και το δικαίωμα να ζητήσει τη διόρθωσή τους. Η συμμόρφωση με αυτούς τους κανόνες ελέγχεται από ανεξάρτητη αρχή.

Με τα χρόνια, η ΕΕ έχει θεσπίσει διάφορα νομοθετήματα για να διασφαλίσει την προστασία των προσωπικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αναφέρονται παρακάτω:

• κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, γνωστός ως ΓΚΠΔ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων).
• οδηγία (ΕΕ) 2016/680 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από αρμόδιες αρχές για τους σκοπούς της πρόληψης, διερεύνησης, ανίχνευσης ή δίωξης ποινικών αδικημάτων ή της εκτέλεσης ποινικών κυρώσεων
• κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών
• οδηγία 2002/58/ΕΚ σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Επιπλέον, η ΕΕ έχει εγκρίνει διάφορα μέσα για τις διαβιβάσεις προσωπικών δεδομένων σε τρίτες χώρες και ποικίλες άλλες ρυθμίσεις με τρίτες χώρες σχετικά με τις διαβιβάσεις προσωπικών δεδομένων. Αυτά περιλαμβάνουν αποφάσεις επάρκειας, τυποποιημένες συμβατικές ρήτρες και διεθνείς συμφωνίες, όπως η συμφωνία πλαίσιο ΕΕ-ΗΠΑ για την προστασία των προσωπικών πληροφοριών που σχετίζονται με την πρόληψη, τη διερεύνηση, τον εντοπισμό και τη δίωξη ποινικών αδικημάτων, συμφωνίες για τις καταστάσεις με τα ονόματα των επιβατών (με την Αυστραλία, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες) και το πρόγραμμα ΕΕ-ΗΠΑ για την παρακολούθηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.