Czas pracy marynarzy

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Porozumienie stosuje się do każdego statku pełnomorskiego (niezależnie od tego, czy stanowi on własność publiczną czy prywatną), który jest zarejestrowany w państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE) i bierze udział w działalności handlowej na morzu.
• Dyrektywa określa maksymalną liczbę godzin pracy albo minimalną liczbę godzin odpoczynku w danym okresie.
• Godziny pracy:
  • norma jest oparta na ośmiogodzinnym dniu pracy, z jednym dniem wolnym od pracy oraz odpoczynkiem w święta państwowe;
  • maksymalna liczba godzin pracy nie może przekraczać 14 godzin w każdym okresie 24-godzinnym oraz 72 godzin w każdym okresie siedmiodniowym.
• Godziny odpoczynku:
  • ich liczba nie może być mniejsza niż 10 godzin w każdym okresie 24-godzinnym oraz 77 godzin w każdym okresie siedmiodniowym;
  • mogą być podzielone najwyżej na dwie części, spośród których jedna musi wynosić co najmniej sześć godzin;
  • przerwa między dwoma następującymi po sobie okresami odpoczynku nie może przekraczać 14 godzin;
  • mogą być jedynie w minimalnym zakresie zakłócane przez ćwiczenia bezpieczeństwa, np. zbiórki załogi, ćwiczenia przeciwpożarowe i ratownicze;
  • muszą obejmować wyrównawczy okres odpoczynku, jeżeli normalny okres odpoczynku jest zakłócony wezwaniem do pracy.
• Należy prowadzić zapisy codziennych godzin pracy marynarzy lub ich codziennych godzin odpoczynku.
• Marynarze, którzy nie ukończyli 18. roku życia nie mogą pracować w nocy³, przy czym od tej zasady przewiduje się odstępstwa dotyczące pełnienia obowiązków o szczególnym charakterze lub przeprowadzania szkoleń.
• Zatrudnianie i angażowanie osób poniżej 18. roku życia oraz powierzanie im pracy jest zabronione, jeżeli może to zagrażać ich zdrowiu i bezpieczeństwu.
• Kapitanowie statków mają prawo wymagać od załogi świadczenia pracy w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa statku, osób znajdujących się na pokładzie bądź ładunku lub konieczności niesienia pomocy innym statkom albo osobom.
• Szczegóły organizacji pracy na statku i przepisów ustawodawstwa muszą być wywieszone i łatwo dostępne.
• Podczas obsadzania statku załogą należy brać pod uwagę potrzebę unikania lub minimalizowania wydłużonych godzin pracy, w celu zapewnienia odpowiedniego odpoczynku i ograniczenia zmęczenia.
• Każdy marynarz:
  • musi posiadać świadectwo zdrowia poświadczające zdolność do pracy na morzu – w dyrektywie określono szczegółowe warunki dotyczące takich świadectw, w tym zasady ich wydawania, ważność oraz rodzaj badania lekarskiego. Dopuszczalne są pewne odstępstwa od tej zasady;
  • ma prawo do corocznego płatnego urlopu. Urlop oblicza się na podstawie co najmniej 2,5 dni kalendarzowych na miesiąc zatrudnienia, pomniejszając go proporcjonalnie za niepełne miesiące.
• Państwa członkowskie mogą:
  • na określonych warunkach zezwalać na odstępstwa od określonych godzin pracy i odpoczynku;
  • wprowadzić bardziej korzystne przepisy dotyczące marynarzy niż te określone dyrektywą, nie mogą jednak wprowadzać mniej korzystnych przepisów.

Zmiany dyrektywy 1999/63/WE

• Dyrektywa została zmieniona dyrektywą 2009/13/WE w następstwie podpisania w 2006 r. konwencji o pracy na morzu.
• Z kolei dyrektywa 2009/13/WE została zmieniona dyrektywą (UE) 2018/131 w związku z wprowadzonymi w 2014 r. do konwencji o pracy na morzu zmianami odnoszącymi się do praw przysługujących marynarzom w przypadku ich pozostawienia w portach zagranicznych. Ponadto zawiera ona uaktualnione przepisy dotyczące repatriacji, zabezpieczenia finansowego i odpowiedzialności armatorów.

Powiązane akty prawne

Kwestie związane z egzekwowaniem dyrektywy są uregulowane w odrębnym akcie prawnym (dyrektywie 1999/95/WE) w sprawie egzekwowania przepisów odnoszących się do godzin pracy na statkach zawijających do portów UE, a także w dyrektywie 2013/54/UE w sprawie ogólnej zgodności z konwencją o pracy na morzu oraz jej egzekwowania (zob. streszczenie).