Πρόγραμμα Ψηφιακή Ευρώπη (2021-2027)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

• Το πρόγραμμα υλοποιείται από την 1η Ιανουαρίου 2021 έως την 31η Δεκεμβρίου 2027, δηλαδή την περίοδο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Υποστηρίζεται από ενδεικτική κατανομή άνω των 8,2 δισεκατομμυρίων ευρώ σε τρέχουσες τιμές και υλοποιείται κυρίως υπό την άμεση διαχείριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
• Ο κανονισμός ορίζει έξι αλληλένδετους συγκεκριμένους στόχους αποσκοπώντας στη διεύρυνση των δυνατοτήτων της Ευρώπης σε βασικούς τομείς ψηφιακής τεχνολογίας στον ιδιωτικό τομέα και σε τομείς δημόσιου συμφέροντος.

Yπολογιστική υψηλών επιδόσεων (2.019.914.000 €)

Οι επιχειρησιακοί στόχοι υλοποιούνται κυρίως μέσω της Κοινής Επιχείρησης για την Ευρωπαϊκή Υπολογιστική Υψηλών Επιδόσεων, που έχει συσταθεί βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1488 και περιλαμβάνουν:

• υποδομή υπερυπολογιστικής και δεδομένων εξακλίμακας³ παγκόσμιας κλάσης για δημόσιους και ιδιωτικούς χρήστες για δημόσιους και ιδιωτικούς χρήστες — ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), εύκολα προσβάσιμες για έρευνα, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1488·
• πανευρωπαϊκό οικοσύστημα υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, που περιλαμβάνει την επιστήμη και τη βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων του υλισμικού, του λογισμικού, των εφαρμογών, των υπηρεσιών, των διασυνδέσεων και των ψηφιακών δεξιοτήτων·
• υποδομή μεταεξακλίμακας, συμπεριλαμβανομένης ενοποίησης με τεχνολογίες κβαντικής υπολογιστικής και υποδομή έρευνας για την επιστήμη της υπολογιστικής και ενθάρρυνση της ανάπτυξης του υλισμικού και του λογισμικού που απαιτούνται.

Τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) (1.760.806.000 € — αυξήθηκε από 1.663.956.000 € με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2025/38)

Το πρόγραμμα υποστηρίζει τους ακόλουθους επιχειρησιακούς στόχους:

• βασικές δυνατότητες και γνώσεις στον τομέα της ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων πόρων δεδομένων καλύτερης ποιότητας και μηχανισμών ανταλλαγής και βιβλιοθηκών αλγορίθμων, προσβάσιμων σε επιχειρήσεις (ιδίως ΜΜΕ και νεοσύστατες επιχειρήσεις), πολίτες, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστήμια και δημόσιες διοικήσεις·
• εγκαταστάσεις δοκιμών και πειραματισμού της ΕΕ για συστήματα εμπορικών εφαρμογών και παραγωγής για τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης τεχνολογιών στις αξιακές αλυσίδες.

Κυβερνοασφάλεια και εμπιστοσύνη (1.372.020.000€ — μειώθηκε από 1.399.566.000€ με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2025/38)

Το πρόγραμμα υποστηρίζει τους ακόλουθους επιχειρησιακούς στόχους:

• προηγμένος εξοπλισμός κυβερνοασφάλειας, εργαλεία και υποδομές δεδομένων από κοινού με τα κράτη μέλη·
• γνώσεις, δυνατότητες και δεξιότητες που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των βέλτιστων πρακτικών·
• δυνατότητες των κρατών μελών και του ιδιωτικού τομέα για την υποστήριξη των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών για την κυβερνοασφάλεια (Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 — βλέπε σύνοψη)·
• ανθεκτικότητα, επίγνωση κινδύνων και τουλάχιστον βασικά επίπεδα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο·
• καλύτερος συντονισμός μεταξύ της πολιτικής και της αμυντικής σφαίρας κυβερνοασφάλειας.

Η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2025/38 προσθέτει τους ακόλουθους στόχους στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος:

• την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού συστήματος προειδοποίησης για την κυβερνοασφάλεια συμπεριλαμβάνοντας την ανάπτυξη και τη λειτουργία εθνικών και διασυνοριακών κόμβων στον κυβερνοχώρο·
• την ίδρυση και λειτουργία μηχανισμού έκτακτης ανάγκης στον κυβερνοχώρο για τη στήριξη των κρατπων μελών και άλλων χρηστών.

Οι εν λόγω δραστηριότητες θα εφαρμοστούν κυρίως μέσω του ευρωπαϊκού βιομηχανικού, τεχνολογικού και ερευνητικού κέντρου ικανοτήτων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας και του δικτύου εθνικών κέντρων συντονισμού σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/887.

Προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες (482.640.000€ — μειώθηκε από 507.347.000€ με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2025/38)

Το πρόγραμμα υποστηρίζει την ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων για:

• την αύξηση της δεξαμενής ταλέντων της Ευρώπης·
• τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος και την προώθηση μεγαλύτερου επαγγελματισμού ιδίως όσον αφορά την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων και τη νεφοϋπολογιστική, τις αναλύσεις μαζικών δεδομένων, την κυβερνοασφάλεια, τις τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού (π.χ. blockchain), τις κβαντικές τεχνολογίες, τη ρομποτική και την ΤΝ.

Οι επιχειρησιακοί στόχοι περιλαμβάνουν υψηλής ποιότητας βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προγράμματα σπουδών, προγράμματα κατάρτισης κατά την εργασία και προγράμματα μαθητείας (κατά περίπτωση) για σπουδαστές και το εργατικό δυναμικό, ιδίως στις ΜΜΕ και στον δημόσιο τομέα.

Εκδίπλωση και βέλτιστη χρήση των ψηφιακών δυνατοτήτων και διαλειτουργικότητα(1 002 217 000 ευρώ)

Το πρόγραμμα στηρίζει τους εξής στόχους:

• αποτελεσματική εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών αιχμής, όπως είναι η υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, η ΤΝ και η κυβερνοασφάλεια από φορείς του δημόσιου τομέα και σε τομείς δημόσιου συμφέροντος, όπως η υγεία και η κοινωνική περίθαλψη, η παιδεία, η δικαιοσύνη, τα τελωνεία, οι μεταφορές, η κινητικότητα, η ενέργεια, το περιβάλλον και οι τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας·
• εφαρμογή και χρήση ολοκληρωμένων και διευρωπαϊκών διαλειτουργικών υποδομών και συμφωνημένων ψηφιακών προτύπων στο δημόσιο τομέα·
• χρήση λύσεων και πλαισίων, συμπεριλαμβανομένων λύσεων ανοικτού κώδικα από δημόσιες διοικήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες·
• εύκολη πρόσβαση σε δοκιμές ψηφιακής τεχνολογίας και πιλοτική εφαρμογή ψηφιακών τεχνολογιών για τον δημόσιο τομέα και τη βιομηχανία της ΕΕ, ιδίως τις ΜΜΕ·
• στήριξη της υιοθέτησης προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών συμπεριλαμβανομένης ιδίως της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, της ΤΝ, της κυβερνοασφάλειας και της τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών (blockchain), από τον δημόσιο τομέα και από τη βιομηχανία της ΕΕ, ιδίως από τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις·
• εξασφάλιση της διαρκούς δυνατότητας στο επίπεδο της ΕΕ για ανάπτυξη ηγετικού ρόλου όσον αφορά την παρακολούθηση και την ανάλυση των ταχέως εξελισσόμενων ψηφιακών τάσεων και της προσαρμογή σε αυτές, καθώς και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών·
• δημιουργία μελλοντικού ευρωπαϊκού οικοσυστήματος για αξιόπιστες υποδομές ανταλλαγής δεδομένων και ψηφιακές υποδομές.

Ημιαγωγοί (1 575 000 000 ευρώ)

Το πρόγραμμα στηρίζει τους εξής στόχους:

• την ανάπτυξη προηγμένων ικανοτήτων σχεδιασμού για ολοκληρωμένες τεχνολογίες ημιαγωγών·
• την ενίσχυση των υφιστάμενων και ανάπτυξη νέων προηγμένων πιλοτικών γραμμών σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη και η εφαρμογή τεχνολογιών ημιαγωγών αιχμής και τεχνολογιών ημιαγωγών επόμενης γενιάς·
• την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογικών και μηχανολογικών ικανοτήτων για την επιτάχυνση της καινοτόμου ανάπτυξης κβαντικών μικροκυκλωμάτων αιχμής και των συναφών τεχνολογιών ημιαγωγών·
• τη δημιουργία δικτύου κέντρων ικανοτήτων σε ολόκληρη την ΕΕ με την ενίσχυση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή τη δημιουργία νέων·
• την ανάληψη δραστηριοτήτων, που συλλογικά είναι γνωστές ως δραστηριότητες του Ταμείου για τα Μικροκυκλώματα, για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση μέσω δανεισμού και συμμετοχών στο μετοχικό κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένης της παροχής σαφούς καθοδήγησης, ιδιαίτερα για νεοφυείς επιχειρήσεις, επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, ΜΜΕ και εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης (εταιρείες με τουλάχιστον 250 αλλά λιγότερο από 1 500 εργαζόμενους) στην αξιακή αλυσίδα των ημιαγωγών, μέσω ενός συνδυαστικού μηχανισμού στο πλαίσιο του Ταμείου InvestEU και μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας, που συστάθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Ορίζων Ευρώπη.

Ένα δίκτυο ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας θα παρέχει πρόσβαση στην τεχνολογική εμπειρογνωσία για τις επιχειρήσεις —ιδίως τις ΜΜΕ— και τις δημόσιες διοικήσεις. Αυτοί οι κόμβοι θα φέρουν σε επαφή τη βιομηχανία, τις επιχειρήσεις και τις διοικήσεις που χρειάζονται νέες τεχνολογικές λύσεις και τις εταιρείες που προσφέρουν λύσεις προς άμεση διάθεση στην αγορά.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη και, όταν κρίνεται αναγκαίο, από τον ιδιωτικό τομέα. Οι επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος ενδέχεται να καλύπτουν έως και το 100 % των επιλέξιμων δαπανών.

Το πρόγραμμα είναι επίσης ανοικτό στη συμμετοχή των ακόλουθων τρίτων χωρών μέσω σύνδεσης ή μερικής σύνδεσης:

• τα μέλη της ευρωπαϊκής ζώνης ελευθέρων συναλλαγών (ΕΖΕΣ) τα οποία είναι επίσης μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)·
• υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφιες χώρες·
• χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας·
• άλλες τρίτες χώρες, βάσει συμφωνίας.

Το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» είναι συμπληρωματικό σε άλλα προγράμματα που υποστηρίζουν την ψηφιακή μετάβαση, όπως το πρόγραμμα Ορίζων Ευρώπη, το οποίο επικεντρώνεται στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, και τις ψηφιακές πτυχές του μηχανισμού Συνδέοντας την Ευρώπη.