Πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Αρχές συμβατότητας

Οι κρατικές ενισχύσεις πρέπει να είναι αναγκαίες, κατάλληλες και αναλογικές και τα θετικά αποτελέσματά τους πρέπει να υπερτερούν των δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού:

• οι επιλέξιμες μορφές περιλαμβάνουν επιχορηγήσεις, φορολογικά πλεονεκτήματα, δάνεια και εγγυήσεις·
• η ενίσχυση μπορεί να συνδυάζεται με εθνική ή ενωσιακή χρηματοδότηση, εφόσον τηρούνται τα συνολικά όρια·
• δεν επιτρέπονται προϋποθέσεις που απαιτούν τη μετεγκατάσταση δραστηριοτήτων.

Ενισχύσεις για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας και τη στήριξη του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας

Τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν:

• επενδυτικές ενισχύσεις για έργα ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ή ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης της ανανέωσης και της αποθήκευσης, μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών ή, κατά περίπτωση, με βάση τις εντάσεις ενίσχυσης·
• στήριξη των τιμών μέσω αμφίδρομων συμβάσεων επί διαφοράς¹ ή πριμοδοτήσεων τροφοδότησης², με ανώτατη διάρκεια 25 έτη·
• ενισχύσεις για ανανεώσιμα καύσιμα και καύσιμα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών που πληρούν τα κριτήρια βιωσιμότητας της ΕΕ και εξοικονόμησης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Ευελιξία και μηχανισμοί ισχύος³

Η ενίσχυση μπορεί να καλύπτει την απόκριση ζήτησης, την αποθήκευση και άλλες λύσεις ευελιξίας χωρίς ορυκτά καύσιμα, καθώς και μηχανισμούς ισχύος που είναι συνεπείς με τα μοντέλα-στόχους της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. Τα καθεστώτα αυτά πρέπει να χορηγούνται με ανταγωνιστικές διαδικασίες, να βασίζονται στις επιδόσεις και να είναι τεχνολογικά ουδέτερα.

Προσωρινή ελάφρυνση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας

Στοχευμένες και χρονικά περιορισμένες ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται σε ενεργοβόρους χρήστες που διατρέχουν κίνδυνο διαρροής άνθρακα, υπό την προϋπόθεση ότι συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση.

Η ελάφρυνση δεν μπορεί να αφορά φόρους ή εισφορές που δεν σχετίζονται με τις τιμές χονδρικής και πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς ημερομηνίες λήξης και απαιτήσεις υποβολής στοιχείων.

Απανθρακοποίηση της βιομηχανίας

Είναι δυνατή η χορήγηση ενισχύσεων για τη χρηματοδότηση αλλαγών στη διαδικασία και βελτιώσεων ενεργειακής απόδοσης που οδηγούν σε μετρήσιμες μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ή της κατανάλωσης ενέργειας:

• εξαιρούνται οι υπηρεσίες, η πρωτογενής γεωργική παραγωγή, η αλιεία και η εξόρυξη ορυκτών καυσίμων·
• όλες οι βιώσιμες τεχνολογίες είναι επιλέξιμες, αλλά τα έργα πρέπει να παρουσιάζουν επαληθεύσιμα αποτελέσματα·
• τα ποσά της ενίσχυσης μπορούν να καθορίζονται μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, εντάσεων ενίσχυσης ή υπολογισμών του ελλείμματος χρηματοδότησης⁴, με μηχανισμό ανάκτησης εάν τα έργα αποφέρουν υψηλότερες αποδόσεις από τις αρχικά προβλεπόμενες.

Παραγωγή καθαρών τεχνολογιών

Είναι δυνατή η χορήγηση επενδυτικών ενισχύσεων για τη στήριξη της δημιουργίας ή της επέκτασης της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ για τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών, όπως οι ηλιακοί συλλέκτες, οι μπαταρίες ή οι ηλεκτρολυτικές κυψέλες:

• τα καθεστώτα επενδυτικών ενισχύσεων βασίζονται σε μέγιστες εντάσεις και μέγιστα ποσά ενίσχυσης, με υψηλότερα ανώτατα όρια για τις ενισχυόμενες περιοχές και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)·
• η επένδυση πρέπει να παραμείνει σε λειτουργία για τουλάχιστον πέντε έτη (τρία έτη για τις ΜΜΕ) και δεν πρέπει να οδηγεί σε μετεγκατάσταση εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) (βλέπε σύνοψη)·
• είναι δυνατή η έγκριση ενίσχυσης ad hoc για μεγάλα έργα σε περίπτωση επιδοτήσεων από τρίτες χώρες που εκτρέπουν τεχνητά τις επενδύσεις εκτός Ευρώπης· η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό και να περιλαμβάνει διασφαλίσεις κατά της υπεραντιστάθμισης, μεταξύ των οποίων έναν μηχανισμό ανάκτησης·
• ενίσχυση με τη μορφή ταχύτερης απόσβεσης μπορεί να χορηγηθεί προκειμένου να παρασχεθεί φορολογικό κίνητρο για την αγορά προϊόντων καθαρής τεχνολογίας.

Έργα του Ταμείου Καινοτομίας και έργα με Σφραγίδα Κυριαρχίας

Τα κράτη μέλη μπορούν να συγχρηματοδοτούν έργα που επιλέγονται στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν λάβει Σφραγίδα Κυριαρχίας στο πλαίσιο της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) (βλέπε σύνοψη), χρησιμοποιώντας είτε τις παραμέτρους του Ταμείου Καινοτομίας είτε τα ανώτατα όρια ενισχύσεων του πλαισίου, υπό απλουστευμένες προϋποθέσεις.

Καθεστώτα επιμερισμού του κινδύνου

Για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων, τα κράτη-μέλη μπορούν να συστήσουν ταμεία ή οντότητες ειδικού σκοπού⁵, που θα παρέχουν ίδια κεφάλαια, δάνεια ή εγγυήσεις σε έργα που επιδιώκουν τους στόχους της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.

Τα καθεστώτα πρέπει να διασφαλίζουν την προσθετικότητα, να περιορίζουν την έκθεση ανά έργο και να εφαρμόζουν διαφανείς διαδικασίες επιλογής.

Διαφάνεια και παρακολούθηση

Τα κράτη μέλη πρέπει να δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με ενισχύσεις άνω των 100 000 ευρώ εντός έξι μηνών από τη χορήγησή τους, να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις και να τηρούν αρχεία για 10 έτη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να ζητεί πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με ενισχύσεις που έχουν χορηγηθεί.