Ομοφωνία

Η ομοφωνία, όταν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν, είναι ένας από τους κανόνες ψηφοφορίας που εφαρμόζεται στο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο πρέπει να ψηφίζει ομόφωνα για ορισμένους τομείς πολιτικής που τα κράτη μέλη κρίνουν ότι είναι ευαίσθητοι.

Οι τομείς πολιτικής όπου το Συμβούλιο ψηφίζει ομόφωνα απαριθμούνται αναλυτικά στις Συνθήκες.

Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, η οποία υπογράφηκε το 1986, τροποποίησε τη Συνθήκη της Ρώμης με σκοπό να προσδώσει νέα πνοή στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και να ολοκληρώσει την εσωτερική αγορά. Μείωσε τον αριθμό των τομέων πολιτικής για τους οποίους απαιτείται ομοφωνία για την έγκριση της νομοθεσίας.

Η τελευταία τροποποίηση των Συνθηκών, η Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2009, αύξησε τον αριθμό των τομέων πολιτικής για τους οποίους στο Συμβούλιο γίνεται ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία.

Ένα περιορισμένος αριθμός τομέων πολιτικής που θεωρούνται ευαίσθητοι εξακολουθούν να υπόκεινται σε ομόφωνη ψηφοφορία:

• φορολογία·
• κοινωνική ασφάλεια ή κοινωνική προστασία·
• προσχώρηση νέων κρατών μελών της ΕΕ·
• κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), συμπεριλαμβανομένης της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ)·
• επιχειρησιακή αστυνομική συνεργασία μεταξύ κρατών μελών.

Ωστόσο, οι μεταβατικές ρήτρες, που επιτρέπουν εξαιρέσεις στις νομοθετικές διαδικασίες που προβλέπονταν αρχικά από τις συνθήκες, προβλέπουν διαδικασίες που επιτρέπουν να αντικαθίσταται η ψηφοφορία με ομοφωνία από ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία ή να αλλάζουν οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων που εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους τομείς.

Για παράδειγμα, οι μεταβατικές ρήτρες μπορεί να δίνουν την εξουσία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ομοφωνία, να εξουσιοδοτεί το Συμβούλιο να αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, βλέπε:

• Άρθρο 48 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση — ΣΕΕ·
• Άρθρο 31 παράγραφος 3 της ΣΕΕ (ΚΕΠΠΑ)·
• Άρθρο 312 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ — ΣΛΕΕ (Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο — ΠΔΠ).

Επιπλέον, μεταβατικές ρήτρες μπορούν να εξουσιοδοτούν το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ψηφίζοντας με ομοφωνία, να αποφασίζει, κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να εφαρμόζει τη συνήθη νομοθετική διαδικασία για συγκεκριμένα ζητήματα, για παράδειγμα:

• άρθρο 81 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ (οικογενειακό δίκαιο με διασυνοριακές επιπτώσεις)·
• άρθρο 153 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ (Κοινωνική πολιτική)·
• άρθρο 192 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ (Περιβαλλοντική πολιτική)·

Τέλος, μεταβατικές ρήτρες μπορούν να εξουσιοδοτούν το Συμβούλιο, ψηφίζοντας με ομοφωνία, να αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία [άρθρο 333 της ΣΛΕΕ (Ενισχυμένη συνεργασία)].

Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 293 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, όταν το Συμβούλιο ψηφίζει για μια πρόταση από την Επιτροπή, ενδέχεται να την τροποποιεί ψηφίζοντας ομόφωνα, με ορισμένες εξαιρέσεις.