Συνθήκες

Οι συνθήκες ΕΕ είναι δεσμευτικές συμφωνίες μεταξύ χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Καθορίζουν στόχους της ΕΕ, κανόνες για θεσμούς της ΕΕ, πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις και τη σχέση μεταξύ της ΕΕ και των χωρών-μελών της.

Η σύσταση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) σηματοδότησε την εκκίνηση πορείας μακρύτερης των 50 ετών για την κατάρτιση των ευρωπαϊκών Συνθηκών.

Οι κυριότερες συνθήκες είναι:

• η Συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), που υπογράφηκε στο Παρίσι το 1951. Η Συνθήκη αυτή έληξε στις 23 Ιουλίου 2002,
• η Συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ), που υπογράφηκε στη Ρώμη το 1957, και
• η Συνθήκη ίδρυσης Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ), που υπογράφηκε στη Ρώμη το 1957.

Οι συνθήκες αυτές τροποποιήθηκαν από:

• τη Συνθήκη Συγχώνευσης που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες το 1965,
• την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (ΕΕΠ) που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο το 1986,
• και τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Συνθήκη ΕΕ ή ΣΕΕ), που υπογράφηκε στο Μάαστριχτ το 1992, όταν η Συνθήκη ΕΟΚ έγινε Συνθήκη ΕΚ,
• τη Συνθήκη του Άμστερνταμ που υπογράφηκε το 1997,
• τη Συνθήκη της Νίκαιας που υπογράφηκε το 2001.

Μετά από δυσκολίες σε ορισμένες χώρες της ΕΕ όσον αφορά την επικύρωση μιας Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης που υπογράφηκε το 2004, οι ευρωπαίοι ηγέτες το 2007 συμφώνησαν τη σύγκληση διακυβερνητικής διάσκεψης με στόχο την τελειοποίηση και την έγκριση όχι πλέον συντάγματος αλλά «μεταρρυθμιστικής συνθήκης» για την ΕΕ.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας, που υπογράφηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2007, επικυρώθηκε από όλες τις χώρες της ΕΕ και τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 2009. Εισήγαγε αλλαγές στις υπάρχουσες συνθήκες και η Συνθήκη ΕΚ έγινε Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ).

Οι ιδρυτικές Συνθήκες έχουν επίσης τροποποιηθεί κατά την προσχώρηση νέων χωρών, το 1973 (Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο¹ και Ιρλανδία), το 1981 (Ελλάδα), το 1986 (Ισπανία και Πορτογαλία), το 1995 (Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία), το 2004 (Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβενία και Σλοβακία), το 2007 (Βουλγαρία και Ρουμανία) και το 2013 (Κροατία).