Πρωτόκολλο του Κιότο

Το πρωτόκολλο του Κιότο στη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος (UNFCCC) εγκρίθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1997. Τέθηκε σε ισχύ το 2005.

Κατά την πρώτη περίοδο ανάληψης υποχρεώσεων του πρωτόκολλο του Κιότο (2008-2012), οι συμμετέχουσες χώρες δεσμεύθηκαν να μειώσουν τις οικείες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) κατά 5 %, κατά μέσο όρο, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και τα κράτη μέλη της — 15 συνολικά την περίοδο εκείνη — δεσμεύθηκαν να μειώσουν τις εκπομπές κατά 8 % σε ολόκληρη την ΕΕ.

Με στόχο τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της λήξης της 1ης περιόδου του πρωτοκόλλου του Κιότο το 2012 και της έναρξης της νέας παγκόσμιας συμφωνίας (της συμφωνίας των Παρισίων) το 2020, θεσπίστηκε τροποποίηση του πρωτοκόλλου του Κιότο στη διάσκεψη της Ντόχα για την κλιματική αλλαγή τον Δεκέμβριο του 2012.

Κατά τη δεύτερη περίοδο ανάληψης υποχρεώσεων (2013-2020), οι συμμετέχουσες χώρες συμφώνησαν να μειώσουν τις οικείες εκπομπές GHG κατά τουλάχιστον 18 % σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Η ΕΕ, τα κράτη μέλη της και η Ισλανδία συμφώνησαν να επιτύχουν στόχο μείωσης 20 %, ο οποίος θα εκπληρωθεί από κοινού.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να εκπληρώνουν τους στόχους τους κυρίως μέσα από εθνικά μέτρα. Ωστόσο, το πρωτόκολλο τους παρείχε επίσης τρεις μηχανισμούς βασισμένους στην αγορά, ως πρόσθετους τρόπους εκπλήρωσης των στόχων τους.

Οι μηχανισμοί του πρωτοκόλλου του Κιότο είναι:

• εμπορία δικαιωμάτων εκπομπής μεταξύ των συμβαλλομένων μερών που υπέγραψαν το πρωτόκολλο·
• από κοινού εφαρμογή προγραμμάτων από τα εν λόγω μέρη·
• ο μηχανισμός καθαρής ανάπτυξης (με χώρες που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου).

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, παρακολουθούνται οι πραγματικές εκπομπές των συμβαλλόμενων μερών, και τηρούνται ακριβή αρχεία με τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται.

Η Επιτροπή δημοσιεύει ετήσια έκθεση προόδου που παρέχει πληροφορίες αναφορικά με την πρόοδο που σημειώνουν η ΕΕ και τα κράτη μέλη της προς την επίτευξη των οικείων στόχων για τις εκπομπές GHG.