Wytyczne dotyczące przedkładania programów rozwojowych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny oraz Fundusz Spójności wnoszą wkład w opracowywanie i realizację działań UE, które wzmacniają jej spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną poprzez realizację dwóch głównych celów:

1. Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia

   Rozporządzeniem zmieniającym (UE) 2021/435 zastąpiono załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 288/2014 i wprowadzono zmiany we wzorach programów operacyjnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, aby zapewnić pomoc w ramach celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i jej skutków społecznych oraz przygotowanie do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność”.

   Zmiana ta dopuściła możliwość tymczasowego stosowania stopy współfinansowania w wysokości 100 % do wydatków zadeklarowanych we wnioskach o płatność w roku obrachunkowym rozpoczynającym się 1 lipca 2020 r. i kończącym się 30 czerwca 2021 r. dla jednej lub więcej osi priorytetowych w ramach programu wspieranego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego lub Funduszu Spójności.

   W ustanowionym w rozporządzeniu modelu prezentowania informacji na temat takich programów określono następujące wytyczne:

   • finansowanie jest zapewniane głównie w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego, między innymi za pośrednictwem Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych;
   • środki są przyznawane regionom UE należącym do trzech następujących kategorii:
     • słabiej rozwinięte¹,
     • w okresie przejściowym²,
     • lepiej rozwinięte³;
   • programy operacyjne składają się z osi priorytetowych, które mogą się odnosić do więcej niż jednej kategorii regionów i w ramach których można łączyć ze sobą inwestycje finansowane z różnych funduszy UE;
   • opis wkładu programu operacyjnego w realizację strategii na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz w osiągnięcie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej – co obejmuje uzasadnienie wyboru celów tematycznych, priorytetów inwestycyjnych i poziomu finansowania;
   • jeśli oś priorytetowa obejmuje więcej niż jeden fundusz, finansowanie UE i wkład krajowy należy przedstawić w podziale na fundusze, z odrębną stopą dofinansowania dla każdego funduszu;
   • jeśli oś priorytetowa obejmuje więcej niż jedną kategorię regionu, finansowanie UE i wkład krajowy należy przedstawić w podziale na kategorie regionu, z odrębną stopą dofinansowania dla każdej kategorii regionu;
   • program operacyjny:
     • zawiera specyficzne wskaźniki w podziale na poszczególne cele oraz wspólne wskaźniki rezultatu z ustalonymi wartościami docelowymi;
     • jest zgodny z określonymi zasadami ogólnymi, którymi są:
       • zrównoważony rozwój,
       • równe szanse i niedyskryminacja,
       • równość kobiet i mężczyzn.
2. Europejska współpraca terytorialna (Interreg)

   Rozporządzenie (UE) 2021/435 zmienia także załącznik II do rozporządzenia (UE) nr 288/2014, wprowadzając zmiany we wzorach programów operacyjnych w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”, aby zapewnić pomoc w ramach celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i jej skutków społecznych oraz przygotowanie do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność”.

   Zmiana ta dopuszcza możliwość tymczasowego stosowania stopy współfinansowania w wysokości 100 % do wydatków zadeklarowanych we wnioskach o płatność w roku obrachunkowym rozpoczynającym się 1 lipca 2020 r. i kończącym się 30 czerwca 2021 r. dla jednej lub więcej osi priorytetowych w ramach programu wspieranego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego lub Funduszu Spójności.

   W ustanowionym w rozporządzeniu modelu prezentowania informacji na temat takich programów określono następujące wytyczne:

   • stanowi podstawę realizacji wspólnych działań i wymiany doświadczeń z zakresu polityki między zainteresowanymi stronami szczebla krajowego, regionalnego i lokalnego z różnych państw członkowskich UE;
   • współpraca może mieć charakter transgraniczny, transnarodowy lub międzyregionalny;
   • celem programu Interreg w okresie 2021–2027 jest wspieranie harmonijnego rozwoju gospodarczego, społecznego i terytorialnego UE jako całości oraz krajów z nią sąsiadujących, bardziej zielona, niskoemisyjna Europa, lepsze zarządzanie współpracą oraz bezpieczna i lepiej chroniona Europa;
   • w przypadku gdy unijne regiony najbardziej oddalone otrzymywały alokacje o charakterze zarówno transgranicznym, jak i transnarodowym, dla każdej z nich należy określić odrębną oś priorytetową;
   • opis wkładu programu w realizację celów dotyczących inteligentnego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i w osiągnięcie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej – co obejmuje uzasadnienie wyboru polityki, priorytetów inwestycyjnych i poziomu finansowania;
   • opis podejścia do rozwoju terytorialnego, w stosownych przypadkach:
     • rozwój lokalny kierowany przez społeczność,
     • zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich;
   • wspólne i specyficzne dla programu wskaźniki rezultatu, w tym cele końcowe;
   • w przypadku gdy unijne regiony najbardziej oddalone otrzymują alokacje zarówno na współpracę transgraniczną, jak i transnarodową, dla każdej należy określić odrębną oś priorytetową;
   • zgodność z określonymi zasadami ogólnymi, którymi są:
     • zrównoważony rozwój,
     • równe szanse i niedyskryminacja,
     • równość kobiet i mężczyzn.

Działania w ramach polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE) – nadzwyczajne wsparcie dla osób uciekających przed inwazją Rosji na Ukrainę

Rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2022/872 zmieniono rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 288/2014, wprowadzając zmiany zarówno we wzorze programów operacyjnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” (załącznik I), jak i we wzorze programów współpracy w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” (załącznik II) w odniesieniu do działań polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE), przyjętych na mocy rozporządzenia (UE) 2022/562 – inicjatywy, która umożliwia państwom członkowskim i regionom udzielenie nadzwyczajnego wsparcia osobom uciekającym na skutek inwazji Rosji na Ukrainę (zob. streszczenie).