KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 17.10.2018
COM(2018) 697 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW
Streszczenie sprawozdania podsumowującego na temat stosowania rozporządzenia (UE) nr 649/2012 dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów
{SWD(2018) 438 final}
Zastosowane skróty
BPR
rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych
CLP
rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania
CN
Nomenklatura scalona
CUS
unia celna i statystyki
DNA
wyznaczony organ krajowy
ECHA
Europejska Agencja Chemikaliów
ePIC
oprogramowanie służące do wykonania rozporządzenia (UE) nr 649/2012
UE
Unia Europejska
FRA
ostateczne działanie regulacyjne
NEA
krajowy organ egzekwowania prawa
OECD
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
PIC
zgoda po uprzednim poinformowaniu
PPPR
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
RC
konwencja rotterdamska
REACH
rozporządzenie w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów
RIN
identyfikacyjny numer referencyjny
SDS
karta charakterystyki
1.Wprowadzenie
1.1.Rozporządzenie PIC
Rozporządzenie (UE) nr 649/2012 (zwane dalej „rozporządzeniem PIC”) wdraża konwencję rotterdamską w sprawie procedury zgody po uprzednim poinformowaniu w międzynarodowym handlu niektórymi niebezpiecznymi substancjami chemicznymi i pestycydami przyjętą w 1998 r. i ratyfikowaną przez Unię w 2002 r. Celem rozporządzenia jest wspieranie wspólnej odpowiedzialności oraz współpracy w dziedzinie międzynarodowego przepływu niebezpiecznych chemikaliów, ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska przed potencjalnym szkodliwym działaniem poprzez ułatwienie wymiany informacji na temat charakterystyki niebezpiecznych chemikaliów, ustanowienie w ramach Unii procesu decyzyjnego w sprawie ich przywozu i wywozu oraz rozpowszechnianie, odpowiednio, wśród Stron konwencji i innych państw podjętych decyzji (art. 1).
Rozporządzenie PIC ma zastosowanie do chemikaliów podlegających procedurze PIC na mocy konwencji rotterdamskiej oraz do chemikaliów przemysłowych (przeznaczonych do profesjonalnego zastosowania oraz do stosowania przez konsumentów) i pestycydów (w tym produktów biobójczych), które są zakazane lub podlegają surowym ograniczeniom na mocy przepisów Unii ze względów zdrowotnych lub środowiskowych. W rozporządzeniu nałożono obowiązki na przedsiębiorstwa zamierzające dokonywać wywozu takich chemikaliów do państw trzecich, niezależnie od tego, czy są stronami konwencji rotterdamskiej, czy też nie. Wywóz podlega różnym wymogom w zależności od wykazu chemikaliów zamieszczonego w załączniku I do rozporządzenia: chemikalia wymienione w części 1 załącznika I podlegają powiadomieniu o wywozie przedkładanym organowi państwa przywozu; chemikalia wymienione w częściach 2 i 3 załącznika I podlegają powiadomieniu o wywozie oraz wyraźnej zgodzie organu państwa przywozu, chyba że podlegają procedurze PIC na podstawie konwencji oraz są wywożone do strony, która udzieliła pozytywnej odpowiedzi dotyczącej przywozu, lub do państwa, które zrzekło się swojego prawa do otrzymania powiadomienia. Obowiązki te mają również zastosowanie do mieszanin zawierających substancje wymienione w załączniku I do rozporządzenia w stężeniach skutkujących obowiązkiem oznakowania na podstawie rozporządzenia w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania (CLP) (rozp. (WE) nr 1272/2008) oraz do określonych wyrobów.
W rozporządzeniu PIC nałożono również na Komisję obowiązek powiadomienia Sekretariatu konwencji o ostatecznym działaniu regulacyjnym (FRA) skutkującym zakazem stosowania w Unii w jednej kategorii zastosowania określonej w konwencji (chemikalia przemysłowe lub pestycydy) danej substancji chemicznej lub objęciem jej surowymi ograniczeniami. Chemikalia, w odniesieniu do których wymagane jest takie powiadomienie, są wymienione w części 2 załącznika I do rozporządzenia PIC. Powiadomienie o ostatecznym działaniu regulacyjnym ma na celu poinformowanie pozostałych stron o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem tych chemikaliów i stanowi podstawę do umieszczenia chemikaliów w załączniku III do konwencji.
W odniesieniu do chemikaliów wymienionych w części 3 załącznika I (która odzwierciedla załącznik III do konwencji) Komisja, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i na podstawie prawa Unii, ustanawia decyzję w sprawie przywozu, w której określa, czy i na jakich warunkach chemikalia mogą być przywożone do Unii. Decyzję tę również przesyła się Sekretariatowi konwencji.
1.2.Sprawozdawczość
W art. 22 rozporządzenia PIC nakłada się na Komisję obowiązek sporządzania co trzy lata sprawozdania dotyczącego wykonywania funkcji przewidzianych w tym rozporządzeniu oraz sprawozdania podsumowującego dotyczącego wykonania rozporządzenia PIC, zawierającego:
·informacje dostarczone przez państwa członkowskie zgodnie z art. 22 ust. 1 dotyczące funkcjonowania procedur przewidzianych w przedmiotowym rozporządzeniu, włącznie z kontrolą celną, naruszeniami, karami oraz czynnościami zaradczymi;
·informacje dostarczone przez Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA) zgodnie z art. 22 ust. 1 dotyczące funkcjonowania procedur przewidzianych w rozporządzeniu PIC.
Niniejsze sprawozdanie jest pierwszym sprawozdaniem na mocy rozporządzenia PIC i obejmuje trzy lata wdrażania począwszy od momentu wejścia w życie rozporządzenia (2014–2016). Decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2016/770 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanowiono wspólny format sprawozdawczości dla wyznaczonych organów krajowych w celu gromadzenia spójnych informacji we wszystkich państwach członkowskich. Format sprawozdawczości w odniesieniu do sprawozdania Agencji został również przyjęty decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2016/1115 z dnia 7 lipca 2016 r.
Państwa członkowskie i Agencja były zobowiązane do przedstawienia sprawozdania do dnia 31 maja 2017 r., ale w procesie sprawozdawczym wystąpiły pewne opóźnienia. Sprawozdanie Agencji wpłynęło w dniu 18 lipca 2017 r., natomiast sprawozdania państw członkowskich otrzymano w dniu 5 października 2017 r., po przedłożeniu kwestionariusza sprawozdania końcowego.
Niniejsze sprawozdanie jest streszczeniem sprawozdania podsumowującego zgodnie z art. 22 rozporządzenia PIC zawierającym wnioski ze sprawozdań Komisji, Agencji i państw członkowskich. Zawiera ono przegląd wykonania rozporządzenia PIC w okresie 2014–2016.
2.Zarządzanie rozporządzeniem PIC
2.1.Wszystkie państwa członkowskie wyznaczyły swoje właściwe organy krajowe
Zgodnie z art. 4 rozporządzenia PIC państwa członkowskie muszą wyznaczyć jeden organ lub kilka organów (wyznaczone organy krajowe) do pełnienia funkcji administracyjnych wymaganych przez rozporządzenie PIC. Wyznaczone organy krajowe odgrywają ważną rolę w procedurze powiadomienia o wywozie: sprawdzają zgodność powiadomień o wywozie i przekazują je Agencji; rozpatrują wnioski o wyraźną zgodę i podejmują decyzje w sprawie zwolnień; rozpatrują wnioski o nadanie specjalnego identyfikacyjnego numeru referencyjnego; oraz informują Komisję o decyzjach dotyczących zakazu lub surowego ograniczenia stosowania chemikaliów na szczeblu krajowym. Zgodnie z art. 10 na wyznaczonych organach krajowych spoczywają również obowiązki sprawozdawcze, takie jak dostarczanie Agencji informacji o handlu chemikaliami wymienionymi w załączniku I. Organy te są również odpowiedzialne za dostarczanie państwom przywozu informacji na żądanie, ułatwianie wymiany informacji na temat chemikaliów oraz współpracę w propagowaniu pomocy technicznej.
Państwa członkowskie wyznaczyły 35 takich organów. Większość państw członkowskich (22) posiada tylko jeden wyznaczony organ krajowy, natomiast sześć państw ma dwa lub trzy takie organy. Wyznaczone organy krajowe to głównie ministerstwa lub agencje do spraw środowiska, chemikaliów oraz zdrowia lub zdrowia i bezpieczeństwa. Państwa członkowskie posiadające więcej niż jeden wyznaczony organ krajowy na ogół dzielą swoje obowiązki, tak więc jeden organ nadzoruje chemikalia przemysłowe, zaś drugi zajmuje się pestycydami.
Zasoby niezbędne do wdrożenia rozporządzenia PIC w państwach członkowskich, w szczególności zasoby ludzkie, zależą od liczby rozpatrywanych powiadomień o wywozie oraz wniosków o wyraźną zgodę. Dane liczbowe przedstawione przez państwa członkowskie dotyczące zasobów ludzkich pracujących nad PIC w wyznaczonych organach krajowych wahają się od 0,1 EPC w przypadku tych państw członkowskich, które mają niewiele powiadomień o wywozie do rozpatrzenia, lub 2 EPC w przypadku państw członkowskich, w których liczba powiadomień o wywozie do rozpatrzenia jest największa.
2.2.Obciążenie pracą w Agencji było większe niż oczekiwano przed wejściem w życie rozporządzenia
Agencja odgrywa centralną rolę w zapewnianiu właściwego funkcjonowania procedury powiadamiania o wywozie poprzez:
·rejestrowanie powiadomień o wywozie, sprawdzanie ich kompletności i przekazywanie ich do wyznaczonego organu krajowego państwa przywozu (art. 8 ust. 2);
·wysłanie drugiego powiadomienia o wywozie, jeżeli nie otrzymano potwierdzenia odbioru od organu w państwie niebędącym członkiem UE w terminie 30 dni od wysłania pierwszego powiadomienia (art. 8 ust. 3);
·udostępnianie wszystkim wyznaczonym organom krajowym w UE powiadomień o wywozie otrzymanych od wyznaczonych organów krajowych państwa trzeciego (art. 9 ust. 1);
·potwierdzenie otrzymania powiadomień o wywozie otrzymanych od państw niebędących członkiem UE (art. 9 ust. 1);
·wysłanie przypomnienia w przypadku wniosku o wyraźną zgodę, jeżeli w terminie 30 dni od wysłania pierwszego wniosku nie otrzymano odpowiedzi od organów w państwie niebędącym członkiem UE; wysłanie drugiego przypomnienia po kolejnych 30 dniach, jeżeli nadal nie udzielono odpowiedzi (art. 14 ust. 6);
·wspieranie wyznaczonych organów krajowych UE i Komisji w ocenie zwolnień zgodnie z art. 14 ust. 6 i 7;
·gromadzenie, podsumowywanie i publikowanie danych otrzymywanych co roku od wyznaczonych organów krajowych na temat ilości wywożonych i przywożonych chemikaliów (art. 10 ust. 3).
Agencja jest odpowiedzialna za opracowanie i obsługę aplikacji do rozpatrywania powiadomień o wywozie i wyraźnych zgód udzielonych przez państwa przywozu (ePIC). Ponadto zapewnia pomoc oraz wytyczne techniczne i naukowe dla przemysłu, wyznaczonych organów krajowych z państw członkowskich UE i państw trzecich oraz Komisji Europejskiej (art. 6).
Agencja podkreśliła w swoim sprawozdaniu, że liczba powiadomień o wywozie wzrosła w stosunku do przewidywanego 10-procentowego rocznego wzrostu, generując obciążenie pracą wykraczające poza to, czego oczekiwano, a także wydłużając czas poświęcany na wspieranie wyznaczonych organów krajowych (z państw UE i państw niebędących członkiem UE). Wysiłki na rzecz wspierania wyznaczonych organów krajowych z państw UE i państw niebędących członkiem UE pochłaniają 30–40 % czasu pracowników. Wzrost liczby powiadomień o wywozie wymagał również udoskonalenia aplikacji PIC np. zwiększenia automatyzacji niektórych procesów w celu zmniejszenia obciążenia pracą użytkowników przemysłowych i organów, a tym samym wsparcia ich w dotrzymywaniu przewidzianych prawem terminów.
Tabela 1: Liczba przewidzianych powiadomień w stosunku do liczby powiadomień rozpatrzonych przez Agencję
|
|
2014
|
2015
|
2016
|
|
Szacowana liczba powiadomień
|
4 000
|
4 300
|
6 300
|
|
Rzeczywista liczba powiadomień
|
4 575
|
5 460
|
7 967
|
Agencja wskazała, że obecne obciążenie pracą potwierdza tę tendencję oraz że podjęcie tej dodatkowej pracy będzie wymagało dodatkowych zasobów ludzkich i finansowych.
2.3.Komisja, Agencja i wyznaczone organy krajowe uważają, że koordynacja między instytucjami unijnymi i krajowymi jest skuteczna
Państwa członkowskie ogólnie uznały koordynację między wyznaczonymi organami krajowymi i Komisją oraz między wyznaczonymi organami krajowymi i Agencją za zadowalającą. Kilka wyznaczonych organów krajowych doceniło wsparcie otrzymane od Komisji i Agencji pod względem szybkości i jakości. Agencja ocenia współpracę z wyznaczonymi organami krajowymi jako równie skuteczną, również w przypadku rozstrzygania sporów. Komisja również uznała współpracę z wyznaczonymi organami krajowymi za skuteczną, w szczególności dzięki dyskusjom odbywającymi się dwa razy do roku na posiedzeniach wyznaczonych organów krajowych zajmujących się PIC.
Agencja uznała współpracę z Komisją za zadowalającą, wskazując szereg obszarów wymagających poprawy, takich jak przygotowywanie powiadomień dotyczących ostatecznego działania regulacyjnego, przygotowywanie posiedzeń, wdrażanie art. 14 ust. 6 i 7 oraz procedura aktualizacji załączników. Komisja również uznała współpracę z Agencją za zadowalającą, podkreślając regularne wymiany poglądów w kwestiach naukowych, technicznych i prawnych pojawiających się w kontekście wdrażania, w szczególności interpretacji prawnej przepisów i ich praktycznego wdrażania.
3.Aktualizacje załącznika I do rozporządzenia PIC
Zgodnie z art. 23 co najmniej raz w roku Komisja powinna dokonywać przeglądu wykazu chemikaliów zawartego w załączniku I na podstawie zmian w prawie Unii – głównie w rozporządzeniu REACH, rozporządzeniu w sprawie produktów biobójczych i rozporządzeniu w sprawie środków ochrony roślin – oraz w konwencji. Załączniki do rozporządzenia PIC są zmieniane w drodze aktów delegowanych przyjmowanych przez Komisję.
W okresie sprawozdawczym 21 substancji włączono do części 1 załącznika I, a 10 do części 2 tego załącznika. Dwanaście z tych substancji włączono w związku z zakazem stosowania ich jako pestycydów w ramach rozporządzenia w sprawie środków ochrony roślin, a dziewięć po włączeniu ich do załącznika XVII do rozporządzenia REACH. Siedem z nich włączono do części 3 załącznika I po włączeniu ich do załącznika III do konwencji rotterdamskiej.
Tabela 2: Substancje dodane do załącznika 1 w okresie sprawozdawczym
|
Akt delegowany
|
Substancja chemiczna
|
Zmiana załącznika I
|
Podstawa włączenia
|
|
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1078/2014 z dnia 7 sierpnia 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 649/2012
|
azocyklotyna
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
bitertanol
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
cynidon etylowy
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
cyklanilid
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
cyflutryna
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
cyheksatyna
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
etoksysulfuron
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
chlorek didecylodimetyloamonu
|
część 1
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
oksadiargil
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
rotenon
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
warfaryna
|
część 1
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
azynofos metylowy
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
|
|
kwas perfluorooktanosulfonowy
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
|
|
sulfoniany perfluorooktanu
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
|
|
sulfonamidy perfluorooktanu
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
|
|
sulfonyle perfluorooktanu
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
|
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2229 z dnia 29 września 2015 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 649/2012
|
1,1-dichloroeten
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
1,1,2-trichloroetan
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
1,1,1,2-tetrachloroetan
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
1,1,2,2-tetrachloroetan
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
związki dibutylocyny
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
związki dioktylocyny
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
tlenek fenbutacyny
|
części 1 i 2
|
rozporządzenie w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
związki ołowiu
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
pentachloroetan
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
trichlorobenzen
|
część 1
|
rozporządzenie REACH
|
|
|
przemysłowy eter pentabromodifenylu, w tym: eter tetrabromodifenylu i eter pentabromodifenylu
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
|
|
przemysłowy eter oktabromodifenylowy, w tym eter heksabromodifenylu i eter heptabromodifenylu
|
część 3
|
załącznik III do konwencji rotterdamskiej
|
Zgodnie z art. 11 rozporządzenia PIC Komisja musi powiadomić Sekretariat konwencji rotterdamskiej na piśmie o chemikaliach wymienionych w części 2 załącznika I, które kwalifikują się do zgłoszenia do objęcia procedurą PIC. W okresie sprawozdawczym Sekretariatowi przedłożono trzy zgłoszenia:
Tabela 3: Zgłoszenia do objęcia procedurą PIC wysłane do Sekretariatu w okresie sprawozdawczym
|
Podstawa zgłoszenia
|
Zgłoszona substancja chemiczna
|
Data zgłoszenia
|
|
rozporządzenie Komisji (WE) nr 73/2013 (2014)
|
naled
|
kwiecień 2014 r.
|
|
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1078/2014
|
bitertanol
|
październik 2016 r.
|
|
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2229
|
tlenek fenbutacyny
|
październik 2016 r.
|
4.Funkcjonowanie rozporządzenia PIC
4.1.Działania mające na celu podnoszenie świadomości i wsparcie zapewniane eksporterom przez wyznaczone organy krajowe i Agencję przyczyniły się do poprawy zgodności z rozporządzeniem PIC
Od Agencji wymaga się zapewnienia eksporterom wsparcia oraz wytycznych i narzędzi technicznych i naukowych (art. 6 ust. 1). Chociaż nie jest to obowiązek prawny, większość wyznaczonych organów krajowych udzieliła wsparcia i przeprowadziła w okresie sprawozdawczym działania podnoszące świadomość skierowane do eksporterów i importerów krajowych.
W okresie sprawozdawczym 25 państw członkowskich przeprowadziło działania podnoszące świadomość i działania informacyjne skierowane do eksporterów i importerów. Większość z nich stworzyła specjalne strony internetowe zawierające informacje na temat rozporządzenia PIC oraz odesłania do stron internetowych Agencji poświęconych rozporządzeniu PIC i aplikacji ePIC. Dziesięć państw członkowskich utworzyło również krajowe centra informacyjne. Prawie wszystkie państwa członkowskie stwierdziły, że dzięki tym działaniom eksporterzy i importerzy w większym stopniu przestrzegają przepisów rozporządzenia PIC. Na przykład niektóre wyznaczone organy krajowe zauważyły wzrost liczby otrzymywanych powiadomień o wywozie, wzrost liczby przedsiębiorstw zarejestrowanych w ePIC oraz wzrost zgodności z obowiązkami sprawozdawczymi określonymi w art. 10.
W okresie sprawozdawczym Agencja opublikowała „Wytyczne w sprawie wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 649/2012 dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów” oraz kilka podręczników dotyczących ePIC (dla różnych grup użytkowników). Agencja dostarczała informacji eksporterom i importerom za pośrednictwem swojej strony internetowej, cotygodniowego biuletynu elektronicznego lub biuletynu informacyjnego oraz zorganizowała szereg warsztatów poświęconych rozporządzeniu PIC, głównie dotyczących wstępnego rozwoju aplikacji ePIC. Według Agencji wzrost liczby powiadomień o wywozie wysyłanych przez eksporterów UE oraz liczby przedsiębiorstw wdrażających rozporządzenie PIC wskazuje na to, że w okresie sprawozdawczym znacznie wzrosła wiedza na temat rozporządzenia PIC i stopień jego przestrzegania, częściowo dzięki działaniom na rzecz podnoszenia świadomości podejmowanym przez Agencję i wyznaczone organy krajowe.
4.2.Obciążenie pracą związane z wdrażaniem rozporządzenia PIC jest nierównomiernie rozłożone między państwa członkowskie
Powiadomienie o wywozie jest instrumentem rozporządzenia PIC, za pomocą którego państwa wymieniają informacje na temat chemikaliów zakazanych lub podlegających surowym ograniczeniom. Wszyscy eksporterzy z siedzibą w UE muszą przedłożyć swoim wyznaczonym organom krajowym powiadomienie o wywozie, jeżeli zamierzają dokonać wywozu do państwa trzeciego chemikaliów wymienionych w części 1 załącznika I do rozporządzenia PIC. Po sprawdzeniu i przyjęciu powiadomienia (w razie konieczności po jego ponownym przedłożeniu) jest ono przekazywane do Agencji, która również sprawdza zgodność powiadomienia i przekazuje je wyznaczonemu organowi krajowemu państwa przywozu. Jeżeli nie otrzymano żadnego potwierdzenia odbioru, Agencja ponownie wysyła powiadomienie. Cała procedura jest prowadzona za pośrednictwem ePIC, a eksporterzy muszą korzystać z szablonu powiadomienia dostarczonego przez system.
W okresie sprawozdawczym państwa członkowskie przyjęły i przekazały Agencji 15 771 powiadomień o wywozie i odrzuciły 1 214. Liczba rozpatrzonych powiadomień o wywozie znacznie różniła się w poszczególnych państwach członkowskich. Trzy państwa członkowskie nie rozpatrzyły w okresie sprawozdawczym żadnego powiadomienia o wywozie, a pięć państw członkowskich otrzymało mniej niż 10 powiadomień. Najwięcej powiadomień o wywozie rozpatrzyły Niemcy (5 196 powiadomień), następnie Francja (3 358), Zjednoczone Królestwo (1 829), Włochy (1 321) i Hiszpania (1 265). Państwami przywozu, które otrzymały najwięcej powiadomień o wywozie z Unii były Szwajcaria (1 044 powiadomień), Turcja (984), Rosja (890), Stany Zjednoczone (754) i Chiny (601).
W przypadku niektórych wywozów zwolnionych z rozporządzenia PIC lub z obowiązku przedłożenia powiadomienia o wywozie eksporterzy są zobowiązani do złożenia wniosku o nadanie specjalnego identyfikacyjnego numeru referencyjnego przez wyznaczony organ krajowy oraz wykorzystania go w zgłoszeniu celnym w celu ułatwienia odprawy celnej.
W okresie sprawozdawczym 17 państw członkowskich przyjęło 7 072 wnioski o nadanie specjalnego identyfikacyjnego numeru referencyjnego, które to wnioski stosuje się przede wszystkim w przypadku wywozu wyłączonego z zakresu rozporządzenia, ponieważ są one wykorzystywane do celów badawczych lub analitycznych. W ciągu ostatnich trzech lat 11 państw członkowskich nie rozpatrzyło żadnego takiego wniosku. Niemcy, Zjednoczone Królestwo i Belgia przyjęły największą liczbę wniosków o nadanie specjalnego identyfikacyjnego numeru referencyjnego (zob. wykres 1).
Wykres 1: Łączna liczba powiadomień o wywozie i wniosków o nadanie specjalnego identyfikacyjnego numeru referencyjnego przyjętych przez wyznaczone organy krajowe w okresie sprawozdawczym
4.3.Eksporterzy napotykali trudności w wypełnianiu formularza powiadomienia o wywozie
Według Agencji i wyznaczonych organów krajowych eksporterzy napotykali trudności w przekazywaniu informacji na temat wywozu (np. danych kontaktowych importerów) i zamierzonego zastosowania chemikaliów w państwie przywozu. W szczególności problemem dla eksporterów było zamierzone zastosowanie i kategoria zastosowania w przypadku wywozu produktów biobójczych. Dwanaście wyznaczonych organów krajowych stwierdziło również, że eksporterzy mieli problemy z dostępnością kodów Nomenklatury scalonej lub numerów CUS (Customs Union and Statistics). Agencja zgłosiła również problemy z sekcją 6.1 formularza dotyczące podsumowania i powodów przeprowadzenia ostatecznego działania regulacyjnego oraz daty wejścia w życie, ponieważ niektórzy eksporterzy wprowadzili niewłaściwe oświadczenia. Ponadto kilka wyznaczonych organów krajowych i Agencja zwróciły uwagę na kwestie związane z dostarczaniem kart charakterystyki (SDS) w odpowiednim języku, wywozem mieszanin i wprowadzaniem grup chemikaliów do ePIC, które niekoniecznie są wyczerpujące i które doprowadziły do nieporozumień między eksporterami co do tego, czy dana substancja chemiczna podlegała rozporządzeniu PIC.
4.4.Liczba wniosków o ponowne przedłożenie powiadomienia była stosunkowo wysoka w okresie trzech lat
W stosunkowo dużej liczbie przypadków wyznaczone organy krajowe lub Agencja zwróciły się o ponowne przedłożenie powiadomienia. W latach 2015–2016 zwróciły się o ponowne przedłożenie łącznie 2 503 powiadomień o wywozie, z czego Agencja wystąpiła o ponowne przedłożenie 566 powiadomień o wywozie (334 w 2015 r. i 232 w 2016 r.). Główne powody ponownego przedłożenia powiadomienia dotyczyły sekcji 6 formularza powiadomienia (streszczenie, powody przeprowadzenia ostatecznego działania regulacyjnego oraz data wejścia w życie) i karty charakterystyki (np. język lub karta charakterystyki nieodpowiadająca powiadomieniu).
4.5.Brak większych opóźnień w procedurze powiadomienia o wywozie
Chociaż niektóre wyznaczone organy krajowe i Agencja zgłosiły problemy w przestrzeganiu ram czasowych procedury powiadamiania, liczba powiadomień rozpatrzonych z opóźnieniem pozostała niska. Liczba powiadomień otrzymanych przez Agencję na mniej niż 25 dni przed datą wywozu (która jest terminem określonym w rozporządzeniu) stanowiła 4,9 % łącznej liczby powiadomień o wywozie. Ponadto Agencja wysłała do państw przywozu 171 powiadomień z opóźnieniem, co stanowi 1,2 % całkowitej liczby powiadomień przekazanych państwom przywozu w okresie sprawozdawczym. Przyczyny opóźnień zazwyczaj związane są z trudnościami w rozpatrywaniu powiadomień o wywozie w szczycie sezonu zimowego, nieprzestrzeganiem przez przedsiębiorstwa terminów ponownego przedłożenia powiadomienia oraz, po stronie Agencji, z opóźnieniami w otrzymywaniu powiadomień od wyznaczonych organów krajowych.
4.6.Liczba powiadomień o wywozie otrzymanych od państw niebędących członkami UE wzrosła prawie dwukrotnie w latach 2014–2016
Zgodnie z art. 9 Agencja musi udostępnić powiadomienia o wywozie otrzymane od państw trzecich w swojej bazie danych, potwierdzić wyznaczonemu organowi krajowemu państwa wywozu otrzymanie powiadomienia oraz przekazać kopię powiadomienia wyznaczonym organom krajowym państw członkowskich otrzymujących przywóz.
W okresie sprawozdawczym Agencja otrzymała 1 105 powiadomień o wywozie od państw niebędących członkami UE, głównie od Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii. Liczba powiadomień wzrosła prawie dwukrotnie w latach 2014–2016.
Tabela 4: Powiadomienia o wywozie otrzymane od państw niebędących członkami UE oraz potwierdzenia odbioru wysłane przez Agencję w okresie sprawozdawczym
|
|
2014
|
2015
|
2016
|
Ogółem
|
|
Otrzymane powiadomienia o wywozie
|
209
|
486
|
410
|
1 105
|
4.7.Sprawozdawczość na mocy art. 10 działała skutecznie
W art. 10 eksporterów i importerów zobowiązuje się do poinformowania wyznaczonego organu krajowego w pierwszym kwartale każdego roku o ilości chemikaliów wymienionych w załączniku I do rozporządzenia PIC wywiezionych do państw trzecich lub przywiezionych z państw trzecich w poprzednim roku. Eksporterzy muszą również przekazać wyznaczonemu organowi krajowemu nazwy i adresy każdego importera. Wyznaczone organy krajowe muszą z kolei co roku przekazywać te informacje Agencji, która następnie gromadzi dane na szczeblu UE i udostępnia je ogółowi społeczeństwa w swojej bazie danych.
Z informacji dostarczonych przez Agencję i wyznaczone organy krajowe wynikało, że w ramach procesu sprawozdawczości prowadzonego na mocy art. 10 napotkano kilka problemów. Około jedna trzecia wyznaczonych organów krajowych przyznała, że doświadczyła opóźnień ze strony eksporterów lub importerów w przekazywaniu informacji, chociaż opóźnienia te nie miały wpływu na zakończenie procesu sprawozdawczego na mocy art. 10. Podobnie Agencja napotkała kilka komplikacji w zestawianiu informacji od państw członkowskich, gdy wyznaczone organy krajowe dołączały dane dotyczące wywozu chemikaliów wymienionych w załączniku I, które wywożono do celów badawczych lub analitycznych, a zatem nie wchodziły one w zakres stosowania rozporządzenia PIC i wynikającego z niego obowiązku sprawozdawczego.
Dane zebrane do celów sprawozdawczości na podstawie art. 10 są wykorzystywane przez wyznaczone organy krajowe, organy celne lub inne organy ścigania w 16 państwach członkowskich. Osiem wyznaczonych organów krajowych wskazało, że dane są wykorzystywane do działań w zakresie egzekwowania przepisów, kolejnych sześć stwierdziło, że są one wykorzystywane do działań w zakresie egzekwowania przepisów w ramach rozporządzenia REACH (np. do kontroli krzyżowej zgodności z wymogami rejestracyjnymi lub kontroli zgodności z ograniczeniami).
4.8.Decyzje UE w sprawie przywozu zostały przyjęte w odniesieniu do siedmiu substancji wymienionych w załączniku III do konwencji rotterdamskiej
Zgodnie z art. 10 konwencji strony są zobowiązane do przyjęcia decyzji w sprawie przywozu dla każdej nowej substancji chemicznej wymienionej w załączniku III oraz do przedłożenia jej Sekretariatowi. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia PIC decyzję w sprawie przywozu do Unii przyjmuje się w drodze aktu wykonawczego sporządzonego przez Komisję i przedłożonego Komitetowi REACH do zaopiniowania zgodnie z procedurą doradczą.
Decyzje w sprawie przywozu zostały podjęte w drodze dwóch decyzji wykonawczych przyjętych przez Komisję w okresie sprawozdawczym.
Tabela 5: Decyzje w sprawie przywozu do Unii przyjęte w okresie sprawozdawczym
|
Akt wykonawczy
|
Chemikalia
|
Charakter / status decyzji
|
Decyzja w sprawie przywozu
|
Podstawy decyzji
|
|
decyzja wykonawcza Komisji z dnia 15 maja 2014 r.
|
azynofos metylowy
|
nowa decyzja
|
ostateczna
|
brak zgody na przywóz
|
zakaz stosowania na podstawie rozporządzenia w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
przemysłowy eter pentabromodifenylu
|
nowa decyzja
|
ostateczna
|
zgoda na przywóz wyłącznie z zastrzeżeniem określonych warunków
|
zakaz stosowania, z zastrzeżeniem szczególnych wyłączeń na mocy rozporządzenia w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych
|
|
|
przemysłowy eter oktabromodifenylowy
|
nowa decyzja
|
ostateczna
|
zgoda na przywóz wyłącznie z zastrzeżeniem określonych warunków
|
zakaz stosowania, z zastrzeżeniem szczególnych wyłączeń na mocy rozporządzenia w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych
|
|
|
kwas perfluorooktanosulfonowy, sulfoniany perfluorooktanu, sulfonamidy perfluorooktanu i sulfonyle perfluorooktanu
|
nowa decyzja
|
ostateczna
|
brak zgody na przywóz
|
zakaz stosowania, z zastrzeżeniem szczególnych wyłączeń na mocy rozporządzenia w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych
|
|
decyzja wykonawcza Komisji z dnia 11 lutego 2016 r.
|
metamidofos
|
nowa decyzja
|
ostateczna
|
brak zgody na przywóz
|
zakaz stosowania na podstawie rozporządzenia w sprawie środków ochrony roślin
|
|
|
tlenek etylenu
|
zmiana poprzedniej decyzji
|
tymczasowa
|
zgoda na przywóz wyłącznie z zastrzeżeniem określonych warunków
|
zakaz stosowania na podstawie rozporządzenia w sprawie środków ochrony roślin i ograniczenie stosowania na podstawie rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych
|
|
|
DDT
|
zmiana poprzedniej decyzji
|
ostateczna
|
brak zgody na przywóz
|
zakaz stosowania na podstawie rozporządzenia w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych
|
4.9.Kilka wyznaczonych organów krajowych państw trzecich napotkało trudności w rozpatrywaniu wniosków o wyraźną zgodę
W art. 14 wymaga się zgody państwa przywozu zanim będzie można dokonać wywozu chemikaliów wymienionych w części 2 lub 3 załącznika I. Wyznaczony organ krajowy eksportera może jednak zdecydować, w poszczególnych przypadkach i w porozumieniu z Komisją, o odstąpieniu od wymogu uzyskania wyraźnej zgody w przypadku wywozu chemikaliów kwalifikujących się do zgłoszenia do objęcia procedurą PIC do państwa OECD (art. 14 ust. 6) lub braku odpowiedzi od państwa przywozu w terminie 60 dni i pod warunkiem spełnienia określonych warunków (art. 14 ust. 7).
W okresie sprawozdawczym 19 państw członkowskich wdrożyło procedurę wyraźnej zgody na mocy art. 14. Stwierdziły one, że głównym wyzwaniem były trudności, jakich doświadczyło kilka państw przywozu podczas rozpatrywania wniosków o wyraźną zgodę, ponieważ wyznaczone organy krajowe odpowiedziały po 60-dniowym okresie oczekiwania albo w ogóle nie udzieliły odpowiedzi. Spośród 3 362 wniosków o wyraźną zgodę rozpatrzonych przez wyznaczone organy krajowe 56 % otrzymało odpowiedź. Udział ten zmniejszył się stopniowo w okresie sprawozdawczym (61 % w 2014 r., 58 % w 2015 r. i 51 % w 2016 r.), natomiast liczba ta wzrosła. Wyjaśnia to, dlaczego Agencja musiała wysłać znaczną liczbę upomnień. Pierwsze upomnienie wysłano w przypadku 65 % wniosków, a drugie upomnienie w przypadku 42 % wniosków.
Kilka państw członkowskich musiało zdecydować, czy należy odstąpić od wymogu uzyskania wyraźnej zgody (np. sześć w przypadku wywozu do państwa OECD i 11 w przypadku braku odpowiedzi od właściwego organu państwa przywozu), a z informacji dostarczonych przez wyznaczone organy krajowe wynikało, że wystąpiło niewiele problemów związanych z wdrażaniem. Chociaż Agencja stwierdziła, że interpretacja przypadków, do których miały zastosowanie przepisy art. 14 ust. 8, była początkowo trudna, to liczbę problematycznych przypadków ograniczono do bardzo niskiego poziomu.
4.10.Niezgodność z wymogami dotyczącymi informacji, które mają towarzyszyć wywożonym chemikaliom, związana była przede wszystkim z opakowaniem i kartą charakterystyki
Art. 17 stanowi, że wywożone chemikalia muszą być pakowane i oznakowane zgodnie z odpowiednimi przepisami unijnymi, chyba że państwo przywozu wymaga inaczej. Kartę charakterystyki zgodną z załącznikiem II do rozporządzenia REACH należy wysłać do każdego importera wraz z substancją chemiczną.
Krajowe organy egzekwowania prawa w ośmiu państwach członkowskich napotkały problemy związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących informacji dołączanych do wywożonych chemikaliów. Sześć państw członkowskich wskazało, że problemy ze zgodnością związane były z wymogami dotyczącymi pakowania określonymi w rozporządzeniu CLP, zaś kolejnych sześć państw wskazało, że wykryło problemy związane ze stosowaniem wymogów dotyczących karty charakterystyki określonych w rozporządzeniu REACH.
4.11.Wszystkie państwa członkowskie wprowadziły system kontrolowania wywozu i przywozu chemikaliów podlegających rozporządzeniu PIC
Zgodnie z art. 18 rozporządzenia PIC państwa członkowskie muszą wyznaczać organy, takie jak organy celne, do kontrolowania przywozu i wywozu chemikaliów wymienionych w załączniku I. Wszystkie państwa członkowskie wyznaczyły takie organy. Organy celne są zaangażowane we wdrażanie rozporządzenia PIC we wszystkich państwach członkowskich z wyjątkiem Malty i Zjednoczonego Królestwa. W czterech państwach (Hiszpanii, Chorwacji, Włoszech i Słowacji) jedynym krajowym organem egzekwowania prawa jest administracja celna. Inne organy egzekwowania prawa to zazwyczaj służby ds. ochrony środowiska, kontroli chemikaliów lub zdrowia. W dziewięciu państwach członkowskich krajowy organ egzekwowania prawa jest częścią tej samej instytucji co wyznaczony organ krajowy.
W prawie wszystkich państwach członkowskich krajowe organy egzekwowania prawa zaangażowane w egzekwowanie przepisów rozporządzenia PIC uczestniczą również w egzekwowaniu innego prawodawstwa dotyczącego chemikaliów, takiego jak rozporządzenie CLP (27 państw członkowskich), rozporządzenie REACH (25 państw członkowskich) i rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych (22 państwa członkowskie).
Większość państw członkowskich (18) wskazała, że krajowe organy egzekwowania prawa dysponują wystarczającymi zasobami, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań wynikających z rozporządzenia PIC. Państwa członkowskie, które zwróciły uwagę na kwestie związane z zasobami w ramach krajowych organów egzekwowania prawa, zazwyczaj odnosiły się do braku zasobów ludzkich.
Szesnaście państw członkowskich wprowadziło jakiś rodzaj strategii egzekwowania przepisów (w tym przepisy proceduralne, pisemne instrukcje itd.) zaś 15 państw członkowskich ustanowiło regularne szkolenia dla inspektorów. Większość państw członkowskich opisała również swój system kar za naruszenia przepisów rozporządzenia PIC. Wyznaczone organy krajowe opisują zazwyczaj zestaw środków egzekucyjnych takich jak zajęcie i zatrzymanie towarów, wycofanie z rynku, zawieszenie działalności itp. Dziesięć państw członkowskich wspomniało, że krajowe organy egzekwowania prawa mogą wystosować wezwania do usunięcia uchybienia w celu wymagania przestrzegania przepisów w określonym terminie. W odniesieniu do kar za naruszenia 23 państwa członkowskie wskazały, że nakładają grzywny za określone naruszenia, często w wysokości uzależnionej od wagi naruszenia. W siedmiu państwach członkowskich za najpoważniejsze naruszenia można nałożyć karę pozbawienia wolności.
4.12.Prawie wszystkie państwa członkowskie przeprowadziły działania w zakresie egzekwowania przepisów i stwierdziły wysoki poziom ich przestrzegania
W okresie sprawozdawczym 18 państw członkowskich przeprowadziło kontrole zgodności, natomiast 15 przeprowadziło kontrole na miejscu, w ramach których uwzględniono rozporządzenie PIC.
Wykres 2: Działania w zakresie egzekwowania przepisów przeprowadzane przez państwa członkowskie
Z danych dostarczonych przez wyznaczone organy krajowe, wynika, że organy celne i inne krajowe organy egzekwowania prawa przeprowadziły kontrole wywozu chemikaliów w 17 państwach członkowskich oraz kontrole przywozu chemikaliów podlegających rozporządzeniu PIC w 11 państwach członkowskich. Liczba przeprowadzonych kontroli znacznie różniła się w poszczególnych państwach członkowskich, co może wynikać z liczby wywożonych i przywożonych chemikaliów PIC w państwie, strategii kontroli lub rodzajów przeprowadzanych kontroli (np. kontrole reaktywne a regularne monitorowanie). Trzy państwa członkowskie zgłosiły naruszenia stwierdzone w ramach kontroli celnych, przy bardzo małej liczbie przypadków naruszeń. Dziewięć państw członkowskich zgłosiło przypadki wykryte podczas kontroli prowadzonych przez inspektorów, a poziom naruszeń był różny w poszczególnych państwach członkowskich. W niektórych przypadkach mogło to być związane z rodzajem prowadzonych kontroli (np. w ramach kontroli reaktywnych częściej dochodzi do wykrycia naruszeń). W ramach 13 postępowań w sprawie naruszeń kary nałożono w czterech państwach członkowskich.
Tabela 6: Liczba przeprowadzonych kontroli i naruszeń wykrytych przez organy celne i inspektorów w okresie sprawozdawczym
|
Państwo członkowskie
|
Kontrole wywozu i przywozu przeprowadzone przez organy celne
|
Naruszenia wykryte przez organy celne
|
Kontrole wywozu i przywozu przeprowadzone przez inspektorów
|
Naruszenia wykryte przez inspektorów
|
|
Austria
|
561
|
0
|
16
|
8
|
|
Belgia
|
nie dotyczy
|
nie dotyczy
|
29
|
10
|
|
Bułgaria
|
463
|
0
|
40
|
7
|
|
Finlandia
|
3 633
|
nie dotyczy
|
1
|
1
|
|
Francja
|
123
|
3
|
nie dotyczy
|
nie dotyczy
|
|
Niemcy
|
1
|
1
|
49
|
21
|
|
Węgry
|
35
|
0
|
93
|
2
|
|
Włochy
|
1 205
|
9
|
nie dotyczy
|
nie dotyczy
|
|
Litwa
|
0
|
0
|
2
|
1
|
|
Niderlandy
|
275
|
0
|
661
|
2
|
|
Zjednoczone Królestwo
|
0
|
0
|
1
|
1
|
Główną kategorią naruszenia wykrywanego w ramach inspekcji był brak zgodności substancji chemicznej z powiadomieniem o wywozie. Wykryto również naruszenia związane z kartą charakterystyki i wymogami dotyczącymi oznakowania.
Koordynacja działań w zakresie egzekwowania prawa odbywa się za pośrednictwem forum wymiany informacji, przy czym zarówno Agencja, jak i wyznaczone organy krajowe przekazują pozytywne informacje zwrotne dotyczące działalności forum. Niektóre wyznaczone organy krajowe z zadowoleniem przyjęły uruchomienie projektu pilotażowego poświęconego egzekwowaniu przepisów rozporządzenia PIC.
4.13.Opublikowanie pierwszego sprawozdania zgodnie z art. 20
Zgodnie z art. 20 Komisja, wspierana przez Agencję oraz państwa członkowskie, musi ułatwiać dostarczanie innym państwom informacji naukowych, technicznych, ekonomicznych i prawnych dotyczących chemikaliów podlegających rozporządzeniu PIC. Agencja musi zatem co dwa lata sporządzić sprawozdanie dotyczące wszystkich przekazywanych informacji.
Agencja opublikowała pierwsze zestawienie informacji przekazanych państwom trzecim w listopadzie 2016 r.
obejmujące pierwsze dwa lata wdrażania rozporządzenia PIC (2014–2015). Agencja nie napotkała trudności w gromadzeniu przekazanych informacji ze strony Komisji ani państw członkowskich. Jedynym wyzwaniem było określenie zakresu sprawozdania Komisji i państw członkowskich, ponieważ było to pierwsze tego rodzaju sprawozdanie. Komisja otrzymała dwa wnioski o udzielenie informacji w latach 2014–2015 oraz cztery wnioski w 2016 r. i udzieliła na nie odpowiedzi.
4.14.Kilka wyznaczonych organów krajowych i Agencja uczestniczyły w działaniach z zakresu pomocy technicznej
Zgodnie z art. 21 Komisja, wyznaczone organy krajowe i Agencja muszą ze sobą współpracować w zakresie promowania pomocy technicznej, w szczególności, aby pomóc krajom rozwijającym się i krajom w okresie transformacji gospodarczej we wdrażaniu konwencji i rozwijaniu infrastruktury, zdolności i ekspertyz niezbędnych do właściwego zarządzania chemikaliami podczas ich cyklu istnienia.
Pięć państw członkowskich uczestniczyło w tej współpracy, a sześć w projektach lub działaniach międzynarodowych mających na celu zwiększanie zdolności do zarządzania chemikaliami. Działania wyznaczonych organów krajowych polegały na dostarczaniu ekspertyz technicznych lub informacji technicznych w ramach warsztatów szkoleniowych, wizyt, projektów partnerskich itd. Agencja zorganizowała szereg działań zwiększających zdolności lub brała w nich udział, pomagając krajom kandydującym do UE albo wyjaśniając organom państw niebędących członkami UE określone przepisy rozporządzenia PIC oraz różnice w stosunku do postanowień konwencji.
4.15.Użytkownicy ePIC ogólnie uznali narzędzie informatyczne za przyjazne dla użytkownika i odpowiednie do wspierania ich pracy
Zgodnie z wymogami rozporządzenia (UE) nr 649/2012 Agencja opracowała i nadal utrzymuje narzędzie informatyczne (ePIC) wspierające wdrażanie rozporządzenia PIC. ePIC uruchomiono we wrześniu 2014 r. wkrótce po wejściu w życie rozporządzenia, a narzędzie to zastąpiło poprzednią bazę danych EDEXIM. Dostęp do ePIC mają wszyscy, począwszy od Komisji, wyznaczonych organów krajowych i Agencji po eksporterów, importerów i funkcjonariuszy celnych.
Ogólnie rzecz biorąc, wyznaczone organy krajowe uznały ePIC za przyjazne dla użytkownika i nie doświadczyły poważnych problemów podczas jego używania. Informacje zwrotne przekazane Agencji i wyznaczonym organom krajowym przez użytkowników przemysłowych również były na ogół pozytywne, podobnie jak informacje zwrotne od organów celnych i organów ścigania.
4.16.Odpowiednie informacje i dane zostały publicznie udostępnione
Rozporządzenie PIC zawiera szereg wniosków o udostępnienie informacji i danych ogółowi społeczeństwa, które zostały należycie wdrożone przez Agencję.
Agencja posiada specjalną stronę internetową poświęconą rozporządzeniu PIC, na której objaśnia treść prawodawstwa i poszczególne procedury. Na stronie internetowej można znaleźć również:
·link do tekstu prawnego i jego zmian;
·sprawozdania sporządzone na podstawie art. 10 dotyczące rzeczywistych ilości wywożonych i przywożonych chemikaliów podlegających PIC;
·sprawozdania sporządzone na podstawie art. 20 dotyczące wymiany informacji.
Zgodnie z wymogami rozporządzenia PIC Agencja utworzyła również bazę danych zawierającą:
·wykaz chemikaliów podlegających PIC;
·istotne informacje i dane statystyczne dotyczące powiadomień o wywozie;
·istotne informacje i dane statystyczne dotyczące powiadomień o przywozie;
·dane jawne dotyczące wyraźnych zgód otrzymanych od państw niebędących członkami UE;
·dane kontaktowe wyznaczonych organów krajowych z UE i spoza UE.
Ponadto informacje na temat substancji podlegających rozporządzeniu PIC są również udostępniane za pośrednictwem stron internetowych Agencji „Informacje na temat chemikaliów”, które zawierają kartę informacyjną dla każdej substancji oraz bardziej szczegółowy profil niektórych substancji.
5.Wnioski
Rozporządzenie (UE) nr 649/2012 wdraża konwencję rotterdamską w UE i ma te same cele tj. wspieranie wspólnej odpowiedzialności oraz współpracy w dziedzinie międzynarodowego przepływu niebezpiecznych chemikaliów oraz ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska przed potencjalnym szkodliwym działaniem poprzez ułatwienie wymiany informacji na temat niebezpiecznych chemikaliów i handlu nimi. Rozporządzenie (UE) nr 649/2012 wykracza poza wymogi konwencji w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony, w szczególności krajom rozwijającym się i krajom w okresie transformacji gospodarczej.
W niniejszym sprawozdaniu wykazano, że procedury ustanowione rozporządzeniem (UE) nr 649/2012 funkcjonowały dobrze i przyczyniły się do osiągnięcia jego celów. Dobra współpraca między wszystkimi zainteresowanymi stronami stanowiła podstawę udanego wdrożenia. Procedura powiadomienia o wywozie funkcjonowała dobrze i dostarczyła państwom przywozu istotnych informacji na temat wielu chemikaliów i ich wywozu. Przy prawie 8 000 powiadomień o wywozie w 2016 r. i utrzymującej się tendencji wzrostowej skala wymiany informacji i potencjał dalszego wzrostu w tym zakresie są wyraźnie widoczne. Związanemu z tym obciążeniu pracą można zaradzić tylko za pomocą rozsądnych zasobów ludzkich, biorąc pod uwagę potrzebę utrzymania zdolności przetwarzania i wsparcia przy jednoczesnym zapewnieniu działania aplikacji informatycznej „ePIC”, opracowanej i utrzymywanej przez Agencję.
Procedura wyraźnej zgody, która wykracza poza konwencję jako standardowa procedura wywozu niektórych chemikaliów, doprowadziła do wysłania w okresie sprawozdawczym dużej liczby wniosków o wyraźną zgodę do państw przywozu (3 362 wnioski). Doświadczenie pokazuje, że wnioski stanowią wyzwanie dla wielu państw przywozu, głównie dlatego, że procedura ta jest rzadko stosowana na mocy konwencji i wiele stron może nie wiedzieć o jej istnieniu. Mogło to skutkować tym, że duża liczba wywozów nie została dopuszczona do realizacji ze względu na brak odpowiedzi na wnioski o zgodę. Możliwość ubiegania się o zwolnienie pod pewnymi warunkami zapewniła ograniczenie do minimum liczby wywozów zablokowanych z tego powodu.
Eksporterzy chemikaliów podlegających rozporządzeniu na ogół byli świadomi swoich obowiązków i byli w stanie się z nich wywiązać. W przypadku pojawienia się problemów wyznaczone organy krajowe i Agencja zapewniały niezbędną pomoc, co mogło przyczynić się do niewielkiej liczby naruszeń. Główną kategorią naruszenia wykrywanego w ramach inspekcji był brak zgodności substancji chemicznej z powiadomieniem o wywozie. Wykryto również naruszenia związane z kartą charakterystyki i wymogami dotyczącymi oznakowania.
Ogólnie rzecz biorąc, państwa członkowskie wywiązały się ze swoich obowiązków, chociaż duże obciążenie pracą pod koniec każdego roku – spowodowane dużą liczbą powiadomień o wywozie – stanowiło wyzwanie dla niektórych państw członkowskich i niekiedy prowadziło do problemów z terminowością. Wkład Agencji we wdrażanie był w pełni zgodny z wymogami rozporządzenia, a jej solidne działanie było podstawą skutecznego funkcjonowania odpowiednich procedur. Komisja wywiązała się ze swoich zobowiązań wynikających z rozporządzenia. W okresie sprawozdawczym przyjęto dwa rozporządzenia delegowane Komisji zmieniające załącznik I oraz dwie decyzje wykonawcze Komisji przyjmujące decyzje w sprawie przywozu do Unii. Ponadto Komisja koordynowała wkład Unii w prace międzynarodowe i reprezentowała Unię przed stronami konwencji.