SPIS TREŚCI

POŚWIADCZENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO.. 2

ŚRODKI EFR – WYKORZYSTANIE I RACHUNKOWOŚĆ.. 3

CZĘŚĆ I – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: ŚRODKI ZARZĄDZANE PRZEZ KOMISJĘ EUROPEJSKĄ   9

1............... SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE 8., 9. I 10. EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU   10

1.1........... 8., 9. I 10. EFR: SKONSOLIDOWANY BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO, RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO.. 10

1.2........... 8. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO   14

1.3........... 9. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO   17

1.4........... 10. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO.. 20

1.5........... INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 8., 9. i 10. EFR.. 23

2. SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ. 52

2.1........... PRZYDZIAŁY.. 56

2.2 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE.. 59

2.3.......... POZOSTAŁE INFORMACJE NA TEMAT ZARZĄDZANIA.. 64

CZĘŚĆ II – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE INSTRUMENTU INWESTYCYJNEGO.. 65

3............... SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE INSTRUMENTU INWESTYCYJNEGO.. 67

3.1........... SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2011 R.  67

3.2........... SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R.. 68

3.3........... ZESTAWIENIE ZMIAN W ZASOBACH STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD.. 69

3.4........... RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2011 R.. 70

3.5........... INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO.. 71

ZAŁĄCZNIK DO CZĘŚCI I – ROZDZIAŁ 2 (SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ): STAN W PODZIALE NA KRAJE I INSTRUMENTY.. 105

POŚWIADCZENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Roczne sprawozdanie finansowe dotyczące 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju za rok budżetowy 2011 zostało przygotowane zgodnie z tytułem VIII rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz zasadami, regułami i metodami rachunkowości przedstawionymi w załączniku do sprawozdania finansowego.

Oświadczam, że zgodnie z art. 125 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju ponoszę odpowiedzialność za sporządzenie i przedstawienie rocznego sprawozdania finansowego dotyczącego 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju

Urzędnik zatwierdzający oraz Europejski Bank Inwestycyjny przekazali mi wszystkie informacje niezbędne do sporządzenia sprawozdania finansowego prezentującego aktywa i pasywa Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz wykonanie budżetu, gwarantując ich wiarygodność.

Niniejszym poświadczam, że w oparciu o wyżej wymienione informacje oraz kontrole, które uznałem za niezbędne przed podpisaniem sprawozdania finansowego, mam wystarczającą pewność, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową Europejskiego Funduszu Rozwoju we wszystkich istotnych aspektach.

                                                                                                               

[podpisano]

Philippe Taverne

Księgowy

                                                                                               

ŚRODKI EFR – WYKORZYSTANIE I RACHUNKOWOŚĆ

1.         KONTEKST

Unia Europejska współpracuje w zakresie rozwoju z wieloma krajami rozwijającymi się. Głównym celem tych działań jest promowanie rozwoju gospodarczego i społecznego ze szczególnym naciskiem na ograniczanie i łagodzenie ubóstwa w perspektywie długoterminowej przez zapewnianie państwom będącym beneficjentami pomocy rozwojowej i pomocy technicznej. Aby to osiągnąć, Unia Europejska sporządza – wspólnie z krajami partnerskimi – strategie współpracy i uruchamia środki finansowe w celu ich realizacji. Wspomniane środki unijne przyznawane na cele rozwoju pochodzą z trzech źródeł:

– z budżetu Unii Europejskiej,

– z Europejskiego Funduszu Rozwoju,

– z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Europejski Fundusz Rozwoju (EFR) jest głównym instrumentem umożliwiającym udzielanie pomocy unijnej na finansowanie współpracy na rzecz rozwoju dla państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz krajów i terytoriów zamorskich (KTZ). Traktat rzymski z 1957 r. przewidział utworzenie EFR w celu świadczenia pomocy technicznej i finansowej, przeznaczonej początkowo dla krajów afrykańskich będących wówczas koloniami i mających historyczne więzi z niektórymi państwami członkowskimi.

EFR nie jest finansowany z budżetu Unii Europejskiej. Fundusz finansowany jest przez państwa członkowskie, podlega odrębnym przepisom finansowym i zarządzany jest przez specjalny komitet. Komisja Europejska odpowiada za finansową realizację działań prowadzonych przy użyciu środków EFR, natomiast Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zarządza Instrumentem Inwestycyjnym.

W latach 2008–2013 pomoc geograficzna dla państw AKP i KTZ będzie nadal pochodzić w głównej mierze z EFR. Każda edycja funduszu ustanawiana jest zazwyczaj na okres około pięciu lat. Od czasu zawarcia pierwszej konwencji o partnerstwie w 1964 r. kolejne edycje EFR odpowiadały w zasadzie cyklowi zawieranych umów/konwencji o partnerstwie. Każdy EFR podlega osobnemu rozporządzeniu finansowemu, które wymaga sporządzenia sprawozdania finansowego dla każdej edycji EFR. W związku z powyższym dla każdego EFR sporządza się odrębne sprawozdanie finansowe w odniesieniu do części, którą zarządza Komisja Europejska. Sprawozdanie to przedstawia się również w postaci skonsolidowanej, aby zapewnić ogólny ogląd sytuacji finansowej w zakresie środków, za które odpowiada Komisja Europejska.

Na mocy umowy z Kotonu ustanowiony został Instrument Inwestycyjny. Instrument Inwestycyjny jest zarządzany przez Europejski Bank Inwestycyjny i wykorzystywany w celu wspierania rozwoju sektora prywatnego w państwach AKP w drodze finansowania przede wszystkim inwestycji prywatnych, choć nie jest to jedyny obszar finansowania. Instrument został zaprojektowany jako fundusz odnawialny, tak aby spłaty pożyczek mogły być ponownie inwestowane w inne działania. W ten sposób Instrument sam się odnawia i jest niezależny finansowo. Ponieważ Komisja Europejska nie zarządza Instrumentem Inwestycyjnym, nie jest on uwzględniony w pierwszej części rocznego sprawozdania finansowego – w sprawozdaniach finansowych 8., 9. i 10. EFR oraz w związanym z nimi sprawozdaniu z realizacji finansowej. Sprawozdanie finansowe dotyczące Instrumentu Inwestycyjnego zostało załączone jako odrębna część sprawozdania rocznego (część 2), aby przedstawić pełen obraz pomocy rozwojowej udzielonej w ramach EFR. 10. EFR obejmuje okres 2008–2013, a jego łączny budżet wynosi 22 682 mln EUR. Z tego kwota 21 966 mln EUR została przeznaczona na państwa AKP, kwota 286 mln EUR na KTZ, a kwotę 430 mln EUR przyznano Komisji na wydatki pomocnicze na rzecz programowania i wykonania EFR[1].

2.         W JAKI SPOSÓB FINANSOWANY JEST EFR?

Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 15–16 grudnia 2005 r. przyjęła perspektywę finansową na lata 2007–2013. W związku z powyższym postanowiono nie ujmować współpracy geograficznej z państwami AKP w budżecie Unii Europejskiej, ale w dalszym ciągu finansować ją przy pomocy istniejącego międzyrządowego EFR na lata 2008–2013.

Budżet Unii Europejskiej ma charakter jednoroczny i zgodnie z budżetową zasadą jednoroczności wydatki i dochody są planowane i zatwierdzane na jeden rok. W przeciwieństwie do Unii Europejskiej EFR jest funduszem, którego działalność ma charakter wieloletni. Każdy EFR jest zawierany w drodze umowy o partnerstwie między państwami członkowskimi i jest powiązany z funduszem ogólnym w celu realizacji współpracy na rzecz rozwoju przez okres wynoszący zwykle pięć lat. Ponieważ środki są przyznawane na zasadzie wieloletniej, mogą one być wykorzystywane przez cały czas trwania EFR. Fakt, że budżet nie ma charakteru jednorocznego, podkreślany jest w sprawozdawczości budżetowej, gdzie wykonanie budżetu EFR określa się w odniesieniu do całości środków finansowych.

Środki EFR pochodzą z doraźnych wkładów państw członkowskich UE. Mniej więcej co pięć lat przedstawiciele państw członkowskich zbierają się na szczeblu międzyrządowym, aby ustalić łączną kwotę, jaka zostanie przyznana na rzecz funduszu, oraz nadzorować jego wykonanie. Następnie Komisja zarządza funduszem. W związku z tym, że każde państwo członkowskie ma swoją własną politykę rozwoju i pomocy, która stanowi uzupełnienie polityki unijnej, państwa członkowskie muszą koordynować swoje strategie z polityką UE, aby zapewnić ich komplementarność. Do 2010 r. wkłady wnosiło 15 uczestniczących państw członkowskich. W 2011 r. wystosowano wezwanie do wniesienia pierwszych wkładów w ramach 10. EFR, w którym uczestniczy 27 państw członkowskich.

Część środków z 10. EFR odłożono na pokrycie nieprzewidzianych wydatków, większość jednak zaprogramowano w orientacyjnych ramach wieloletnich, głównie geograficznych, lecz także tematycznych, aktualnie obowiązujących w odniesieniu do lat 2008–2013. Komisja przyjęła, odpowiednio, krajowe dokumenty strategiczne, regionalne dokumenty strategiczne oraz dokumenty strategiczne grupy państw AKP. Ich realizacja podlega dorocznemu nadzorowi, a strategie są poddawane ocenie śródokresowej (2010 r., w toku) oraz ocenie końcowej (2012 r.). W wyniku oceny śródokresowej lub oceny końcowej Komisja może podjąć w imieniu Unii Europejskiej decyzję o zmianie strategii i przydziału środków w świetle bieżących potrzeb i wyników poszczególnych państw lub regionów AKP.

Poza wspomnianym wkładem państwa członkowskie mogą również zawierać umowy o współfinansowaniu lub dokonywać dobrowolnych wpłat na rzecz EFR.

3.       W JAKI SPOSÓB SĄ ZARZĄDZANE I WYDATKOWANE ŚRODKI EFR?

3.1      Wydatki operacyjne

Wydatki operacyjne EFR przyjmują różne formy w zależności od sposobu wypłacania środków i zarządzania nimi. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym Komisja wykorzystuje środki EFR, stosując następujące metody:

Zarządzanie zdecentralizowane: gdy Komisja powierza państwom trzecim, w mniejszym lub w większym stopniu w zależności od lokalnych warunków, w których działa beneficjent, niektóre zadania w zakresie wykonania budżetu.

Zarządzanie scentralizowane: gdy budżet jest wykonywany bezpośrednio przez służby Komisji lub pośrednio – gdy Komisja powierza zadania wykonania budżetu organom powołanym na mocy prawa unijnego lub krajowego, takim jak unijne agencje prawa publicznego lub wypełniające zadania służby publicznej.

Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi: w ramach tej metody Komisja powierza określone zadania w zakresie wykonania budżetu organizacjom międzynarodowym.

3.2      Różni uczestnicy działań finansowych

Kompetencje delegowanego urzędnika zatwierdzającego obejmują cały proces zarządzania, poczynając od określenia, co należy zrobić, aby zrealizować określone cele, aż po zarządzanie podjętymi działaniami pod względem operacyjnym i budżetowym, w tym podpisywanie zobowiązań prawnych, monitorowanie wykonania, dokonywanie płatności, a w razie konieczności także odzyskiwanie środków.

Szef delegatury Unii Europejskiej jest urzędnikiem łącznikowym między Komisją a odnośnymi władzami krajowymi lub regionalnymi w państwach AKP lub KTZ. Ściśle współpracuje on z krajowymi lub regionalnymi urzędnikami zatwierdzającymi, określając strategię wykonawczą i politykę w poszczególnych sektorach, przygotowując, analizując i oceniając programy i projekty EFR.

Krajowym urzędnikiem zatwierdzającym w kraju otrzymującym środki jest urzędnik wyższego szczebla wyznaczony przez rząd każdego państwa AKP lub KTZ. Reprezentuje on władze swojego kraju we wszystkich działaniach finansowanych przez fundusz i zarządzanych przez Komisję oraz EBI. W większości przypadków funkcje te sprawuje członek rządu, zwykle krajowy minister ds. planowania lub finansów. Krajowy urzędnik zatwierdzający wypełnia obowiązki administracyjne, techniczne i finansowe związane z zarządzaniem programami i projektami EFR.

Księgowy wykonuje polecenia zapłaty i nakazy odzyskania środków sporządzone przez urzędników zatwierdzających oraz odpowiada za zarządzanie środkami finansowymi, ustanawia zasady i metody rachunkowości, zatwierdza systemy księgowe, prowadzi księgi oraz sporządza odnośne roczne sprawozdania finansowe. Ponadto księgowy ma obowiązek podpisania sprawozdania finansowego, poświadczając przy tym, że prawidłowo i rzetelnie przedstawia ono sytuację finansową.

3.3      Wykorzystanie środków EFR

Znaczną część środków finansowych przyznawanych państwom AKP i KTZ za pośrednictwem EFR stanowią dotacje. Na początku każdego EFR Unia Europejska powiadamia państwa AKP i KTZ o poziomie dotacji, które powinny być dla nich dostępne przez okres obowiązywania funduszu. Środki są przyznawane na podstawie konkretnych potrzeb danego kraju przy uwzględnieniu polityki wewnętrznej państwa będącego beneficjentem oraz podejmowanych przez niego działań na rzecz rozwoju.

Państwo będące beneficjentem opracowuje strategię współpracy w trakcie konsultacji ze swoimi partnerami współpracującymi na rzecz rozwoju (darczyńcami) lub po ich zakończeniu. Strategie współpracy uzgadniane z Unią Europejską obejmują zwykle wewnętrzne średnioterminowe strategie rozwoju danego kraju, analizę sytuacji politycznej i społeczno-gospodarczej oraz ocenę własną Unii Europejskiej. Pracownicy Komisji Europejskiej służą władzom krajowym wsparciem technicznym w opracowywaniu dokumentu określającego strategię współpracy.

Następnie w celu realizacji strategii współpracy sporządzany jest krajowy program orientacyjny. W krajowym programie orientacyjnym wyszczególnia się sektory i dziedziny, które otrzymają pomoc, objaśnia się, w jaki sposób pomoc wypełni swoje cele, określa się harmonogram wykonania oraz sposób zaangażowania w program innych podmiotów, takich jak organizacje międzynarodowe i pozarządowe (w stosownych przypadkach). Taki ogólny program orientacyjny podlega ocenie dorocznej, śródokresowej i końcowej po zamknięciu EFR, a w czasie jego wykonywania w miarę potrzeby dokonywane są udoskonalenia i zmiany.

3.4      Zaciąganie zobowiązań w celu wydatkowania środków EFR

Środki EFR mogą zostać wydane dopiero wtedy, gdy Komisja oraz potencjalny beneficjent środków EFR zaciągną zobowiązanie prawne w formie pisemnej.

Zaciągnięcie zobowiązania prawnego (w formie np. umowy lub porozumienia w sprawie przyznania dotacji) wobec osoby trzeciej możliwe jest pod warunkiem, że w budżecie przewidziano pozycję z odpowiednią kwotą środków, w oparciu o którą przedmiotowe działanie może zostać zrealizowane. Jeżeli warunek ten jest spełniony, wymagane środki muszą zostać zarezerwowane w budżecie w drodze zobowiązania budżetowego ujętego w systemie rachunkowym. Nie ma to jednak wpływu na konta księgi głównej, jako że nie nastąpiło jeszcze obciążenie. Dzieje się tak dlatego, że system rachunkowości EFR składa się z dwóch oddzielnych, ale powiązanych ze sobą elementów:

a)      kont budżetowych, które zawierają szczegółowy zapis wykonania budżetu; oraz

b)      kont księgi głównej, wykorzystywanych do sporządzenia bilansu i rachunku wyniku ekonomicznego.

Na kontach budżetowych wykazuje się zobowiązania i dokonane płatności. Są one prowadzone w oparciu o metodę kasową, zgodnie z którą poszczególne wydatki lub dochody księguje się dopiero w momencie zaangażowania, wypłacenia lub otrzymania środków pieniężnych. Ten rodzaj rachunkowości jest charakterystyczny dla sektora publicznego, w przypadku którego istnieje historyczna tendencja do zwracania szczególnej uwagi na budżet i jego wykonanie.

Konta księgi głównej (zgodnie z zasadą memoriałową) służą do wykazywania wszystkich dochodów i wydatków w całym roku budżetowym (a tym samym wyniku ekonomicznego) i określania sytuacji finansowej EFR na dzień 31 grudnia danego roku w formie bilansu obejmującego aktywa i pasywa.

3.5      Dokonywanie płatności

Płatności mogą zostać dokonane dopiero po zatwierdzeniu zobowiązania budżetowego przez urzędnika zatwierdzającego.

Zaliczkowanie jest formą płatności z wyprzedzeniem na rzecz beneficjenta, mającą na celu zapewnienie jego płynności finansowej. Może być ono rozbite na szereg płatności w okresie wskazanym w danej umowie w sprawie zaliczkowania. Płatność lub zaliczka mogą być wykorzystane albo na realizację celów, na które były przeznaczone, w okresie wskazanym w umowie, bądź podlegają zwrotowi – w przypadku gdy beneficjent nie ponosi kosztów kwalifikowalnych, ma on obowiązek dokonania zwrotu zaliczki na rzecz EFR. Tym samym wypłacone kwoty zaliczek nie stanowią ostatecznego wydatku, dopóki nie zostaną spełnione odnośne warunki umowne, a zatem w bilansie wykazuje się je po stronie aktywów w momencie dokonania płatności początkowej. Kwotę zaliczek po stronie aktywów zmniejsza się (całkowicie lub częściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne (które w rachunku wyniku ekonomicznego ujmuje się jako koszty) i zwrócone kwoty.

Na koniec roku należy ocenić kwalifikowalne koszty poniesione przez beneficjentów środków EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone. Na podstawie tych wyliczeń przy zakończeniu księgowań na koniec roku szacunkowe kwoty kwalifikowalne ujmuje się jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, natomiast szacowana niekwalifikowalna część kosztów pozostaje otwarta na rachunkach w pozycji „kwalifikowalność wymagająca sprawdzenia”. Kwoty te ujmowane są jako zobowiązania krótkoterminowe, tak aby uniknąć zawyżania aktywów i pasywów.

3.6      Odzyskanie nienależnych płatności

Kwalifikowalność wydatków finansowanych z EFR jest weryfikowana na podstawie dokumentów potwierdzających określonych w odnośnych przepisach lub w warunkach każdej dotacji. W celu optymalizacji stosunku kosztów systemów kontroli do wynikających z nich korzyści weryfikacja dokumentów potwierdzających, dotyczących ostatecznych roszczeń jest bardziej szczegółowa, niż to jest w przypadku dokumentów dotyczących roszczeń okresowych, co pozwala na wykrycie błędów w zakresie płatności okresowych, które koryguje się poprzez korektę płatności salda końcowego. Ponadto Komisja ma prawo sprawdzić rzetelność dokumentów potwierdzających w ramach kontroli w siedzibie strony występującej z roszczeniem podczas realizacji finansowanych działań lub po ich zakończeniu (ex post). Błędy stwierdzone w okresie realizacji mogą zostać skorygowane w drodze korekty późniejszych roszczeń. Błędy stwierdzone ex post są przedmiotem nakazu odzyskania środków.

4.         SPRAWOZDAWCZOŚĆ NA KONIEC ROKU

4.1      Roczne sprawozdanie finansowe

Do obowiązków księgowego należy przygotowanie rocznego sprawozdania finansowego oraz zagwarantowanie, że prawidłowo i rzetelnie przedstawia ono sytuację finansową EFR.

Roczne sprawozdanie finansowe zostało przedstawione poniżej:

            Część I: Środki zarządzane przez Komisję Europejską

– sprawozdania finansowe dotyczące 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju

– sprawozdanie z realizacji finansowej 8., 9. i 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju

            Część II: Środki zarządzane przez Europejski Bank Inwestycyjny

– sprawozdanie finansowe dotyczące Instrumentu Inwestycyjnego

Sprawozdanie finansowe dotyczące Instrumentu Inwestycyjnego zostało załączone jako odrębna część sprawozdania rocznego, aby przedstawić pełen obraz pomocy rozwojowej realizowanej w ramach EFR.

Po przeprowadzeniu audytu przez Trybunał Obrachunkowy roczne sprawozdanie finansowe jest przyjmowane przez Komisję do dnia 31 lipca następnego roku oraz przedkładane Radzie i Parlamentowi w celu udzielenia absolutorium.

4.2      Roczne sprawozdanie z działalności

Urzędnik zatwierdzający ma obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania z działalności dotyczącego działań wchodzących w zakres jego kompetencji. Składając takie roczne sprawozdanie z działalności, urzędnik zatwierdzający przedstawia wyniki realizacji polityki i informuje o wystarczającej jego zdaniem pewności, że środki przeznaczone na działalność opisaną w sporządzonym przez niego sprawozdaniu były wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami oraz że obowiązujące procedury kontroli dają niezbędną gwarancję zgodności z prawem i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw.

5.         BADANIE I ABSOLUTORIUM

5.1      Badanie

Roczne sprawozdanie finansowe i zarządzanie środkami EFR podlegają kontroli zewnętrznej instytucji kontrolnej, jaką jest Europejski Trybunał Obrachunkowy, który sporządza sprawozdanie roczne dla Rady i Parlamentu Europejskiego. Głównym zadaniem Trybunału jest przeprowadzanie zewnętrznego, niezależnego badania rocznego sprawozdania finansowego EFR. W ramach swojej działalności Trybunał Obrachunkowy sporządza:

(1) sprawozdanie roczne, w którym wyszczególnia swoje uwagi na temat rocznego sprawozdania finansowego i operacji leżących u jego podstaw;

(2) opinię opartą na wynikach swoich kontroli, zawartą w rocznym sprawozdaniu w postaci poświadczenia wiarygodności, dotyczącą: (i) wiarygodności sprawozdania oraz (ii) legalności i prawidłowości operacji leżących u podstaw sprawozdania;

(3) specjalne sprawozdania zawierające wyniki kontroli obejmujących określone obszary zarządzania.

Trybunał Obrachunkowy ma prawo wglądu we wszystkie dokumenty niezbędne w związku z przeprowadzanym przez niego badaniem. Trybunał przeprowadza kontrole wszystkich obszarów działań EFR, kontrolując m.in. legalność i prawidłowość poszczególnych transakcji i płatności. Ponadto bada samo roczne sprawozdanie finansowe i poszczególne pozycje bilansu i rachunku wyniku ekonomicznego, jak również całościową prezentację sprawozdania finansowego. W ten sposób Trybunał może przedstawić swoją opinię nie tylko w odniesieniu do danych liczbowych, ale także istniejącego systemu i procedur kontrolnych.

5.2      Absolutorium

Ostatnia kontrola ma miejsce w ramach procedury udzielenia absolutorium z realizacji finansowej EFR za dany rok budżetowy. Organem udzielającym absolutorium z realizacji EFR jest Parlament Europejski. Oznacza to, że po badaniu i ostatecznym zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego Rada wydaje zalecenie, a następnie Parlament podejmuje decyzję w sprawie udzielenia absolutorium Komisji w związku z realizacją finansową środków EFR za poprzedni rok budżetowy. Decyzja ta oparta jest na ocenie sprawozdania finansowego, rocznym sprawozdaniu Trybunału Obrachunkowego (zawierającym formalne poświadczenie wiarygodności) oraz odpowiedziach Komisji, jak również uwzględnia pytania i prośby o udzielenie dodatkowych informacji skierowane do Komisji.

Absolutorium odzwierciedla polityczne aspekty kontroli zewnętrznej realizacji finansowej i stanowi decyzję, przy pomocy której Parlament Europejski, działając na zalecenie Rady, „zwalnia” Komisję z odpowiedzialności za zarządzanie realizacją finansową w danym roku budżetowym. Procedura udzielenia absolutorium może zakończyć się na dwa sposoby: udzieleniem lub przesunięciem terminu udzielenia absolutorium. Przy udzielaniu absolutorium Parlament może zwrócić szczególną uwagę na spostrzeżenia, które uznaje za ważne, wydając często zalecenia dla Komisji dotyczące podjęcia działań w związku z tymi kwestiami. Komisja opisuje podjęte środki w sprawozdaniu z działań następczych i planie działań, które następnie wysyła zarówno do Parlamentu, jak i do Rady.

CZĘŚĆ I – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: ŚRODKI ZARZĄDZANE PRZEZ KOMISJĘ EUROPEJSKĄ[2]

1.           SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE 8., 9. I 10. EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU 

1.1         8., 9. I 10. EFR: SKONSOLIDOWANY BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO, RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

SKONSOLIDOWANY BILANS 8., 9. i 10. EFR        

|| || || || mln EUR

|| Nota || 31.12.2011 || 31.12.2010

|| AKTYWA TRWAŁE || || ||

|| Zaliczkowanie długoterminowe || 2.1 || 380 || 353

|| || || ||

|| AKTYWA OBROTOWE || || ||

|| Zaliczkowanie krótkoterminowe || 2.2 || 1 175 || 1 096

|| Należności krótkoterminowe || 2.3 || 111 || 247

|| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 2.5 || 1 224 || 808

||   || || ||

|| AKTYWA OGÓŁEM || || 2 891 || 2 503

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || ||

|| Zobowiązania bieżące || 2.6 || (1 033) || (1 045)

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (1 033) || (1 045)

|| || || ||

|| AKTYWA NETTO || || 1 858 || 1 458

|| || || ||

|| FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || ||

|| Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.7 || 26 979 || 23 879

|| Inne kapitały rezerwowe || 2.8 || 2 252 || 2 252

|| Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (24 674) || (21 909)

|| Wynik ekonomiczny za rok || || (2 700) || (2 765)

|| AKTYWA NETTO || || 1 858 || 1 458

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 8., 9. I 10. EFR

|| || mln EUR

|| Nota || 2011 || 2010

|| || ||

PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 99 || 140

|| || ||

KOSZTY OPERACYJNE || || ||

Koszty operacyjne || 3.2 || (2 702) || (2 914)

Koszty administracyjne || 3.3 || (75) || (86)

|| || ||

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (2 679) || (2 860)

|| || ||

Przychody finansowe || 3.4 || (20) || 95

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (21) || 95

|| || ||

WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (2 700) || (2 765)

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 8., 9. i 10. EFR  

|| || mln EUR

|| Nota || 2011 || 2010

|| || ||

Wynik ekonomiczny za rok || || (2 700) || (2 765)

|| || ||

DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA || 4.2 || ||

Wkłady zwykłe państw członkowskich || || 3 238 || 3 420

Wkłady państw członkowskich w postaci współfinansowania || || 7 || 65

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości należności (lub ich odwrócenie) || || 6 || 2

|| || ||

(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zaliczkowania długoterminowego || || (28) || (157)

(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zaliczkowania krótkoterminowego || || (79) || (296)

(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu należności krótkoterminowych || || 14 || (62)

(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zobowiązań bieżących || || (42) || 78

|| || ||

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO || || 417 || 285

|| || ||

ZWIĘKSZENIE/(ZMNIEJSZENIE) NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW || || 417 || 285

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek roku || 2.5 || 808 || 523

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec roku || 2.5 || 1 224 || 808

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 8., 9. I 10. EFR          

|| || || || || || || mln EUR

|| Kapitał (a) || Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2009 R. || 45 761 || 25 381 || 20 381 || (21 909) || 2 252 || 724

|| || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (3 500) || 3 500 || - || - || 3 500

Przeklasyfikowanie wkładów z tytułu współfinansowania[3] || (70) || (69) || (2) || - || - || (2)

Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (2 765) || - || (2 765)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 45 691 || 21 812 || 23 879 || (24 674) || 2 252 || 1 458

|| || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (3 100) || 3 100 || - || - || 3 100

Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (2 700) || - || (2 700)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 45 691 || 18 712 || 26 979 || (27 374) || 2 252 || 1 858

1.2         8. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

BILANS 8. EFR          

|| || || || mln EUR

|| Nota || 31.12.2011 || 31.12.2010

|| AKTYWA OBROTOWE || || ||

|| Zaliczkowanie krótkoterminowe || 2.2 || 70 || 100

|| Należności krótkoterminowe || 2.3 || 4 || 9

|| Rachunki łącznikowe || 2.4 || 387 || 497

|| || || ||

|| AKTYWA OGÓŁEM || || 461 || 605

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || ||

|| Zobowiązania bieżące || 2.6 || (29) || (45)

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (29) || (45)

|| || || ||

|| AKTYWA NETTO || || 432 || 560

|| || || ||

|| FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || ||

|| Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.7 || 12 840 || 12 840

|| Inne kapitały rezerwowe || 2.8 || (2 276) || (2 237)

|| Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (10 042) || (9 985)

|| Wynik ekonomiczny za rok || || (90) || (58)

|| AKTYWA NETTO || || 432 || 560

RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 8. EFR   

|| || mln EUR

|| Nota || 2011 || 2010

|| || ||

PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 40 || 54

|| || ||

KOSZTY OPERACYJNE || 3.2 || (128) || (116)

|| || ||

|| || ||

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (88) || (61)

|| || ||

Przychody finansowe || 3.4 || (1) || 4

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (2) || 4

|| || ||

WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (90) || (58)

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 8. EFR

|| || || || || || || mln EUR

|| Kapitał (a) || Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2009 R. || 12 840 || - || 12 840 || (9 985) || (2 153) || 703

|| || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || - || - || - || - || -

Przesunięcia do 10. EFR || - || - || - || - || (85) || (85)

Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (58) || - || (58)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 12 840 || - || 12 840 || (10 042) || (2 237) || 560

|| || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || - || - || - || - || -

Przesunięcia do 10. EFR || - || - || - || - || (38) || (38)

Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (90) || - || (90)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 12 840 || - || 12 840 || (10 132) || (2 276) || 432

1.3         9. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

BILANS 9. EFR

|| || || || mln EUR

|| Nota || 31.12.2011 || 31.12.2010

|| AKTYWA TRWAŁE || || ||

|| Zaliczkowanie długoterminowe || 2.1 || 191 || 158

|| || || ||

|| AKTYWA OBROTOWE || || ||

|| Zaliczkowanie krótkoterminowe || 2.2 || 569 || 742

|| Należności krótkoterminowe || 2.3 || 87 || 233

|| Rachunki łącznikowe || 2.4 || 2 557 || 2 516

|| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 2.5 || 6 || 7

||   || || ||

|| AKTYWA OGÓŁEM || || 3 410 || 3 655

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE || || ||

|| Zobowiązania bieżące || 2.6 || (315) || (392)

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (315) || (392)

|| || || ||

|| AKTYWA NETTO || ||  3 096 || 3 263

|| || || ||

|| FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || ||

|| Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.7 || 11 699 || 11 039

|| Inne kapitały rezerwowe || 2.8 || 4 227 || 4 157

|| Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (11 932) || (10 854)

|| Wynik ekonomiczny za rok || || (898) || (1 078)

|| AKTYWA NETTO || || 3 096 || 3 263

RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 9. EFR

|| || mln EUR

|| Nota || 2011 || 2010

|| || ||

PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 49 || 82

|| || ||

KOSZTY OPERACYJNE || || ||

Koszty operacyjne || 3.2 || (924) || (1 230)

Koszty administracyjne || 3.3 || (3) || (6)

|| || ||

|| || ||

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (879) || (1 155)

|| || ||

Przychody finansowe || 3.4 || (19) || 77

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (19) || 77

|| || ||

WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (898) || (1 078)

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 9. EFR

|| || || || || || || mln EUR

|| Kapitał (a) || Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2009 R. || 11 699 || 4 160 || 7 539 || (10 854) || 4 308 || 993

|| || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (3 500) || 3 500 || - || - || 3 500

Przesunięcia do 10. EFR || - || - || - || - || (151) || (151)

EFR Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (1 078) || - || (1 078)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 11 699 || 660 || 11 039 || (11 932) ||  4 157 || 3 263

|| || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (660) || 660 || - || - || 660

Przesunięcia z 10. EFR i do 10. EFR || - || - || - || - || 70 || 70

Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (898) || - || (898)

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 11 699 || 0 || 11 699 || (12 830) || 4 227 || 3 096

1.4         10. EFR: BILANS, RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO ORAZ ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

BILANS 10. EFR

|| || || || mln EUR

|| Nota || 31.12.2011 || 31.12.2010

|| AKTYWA TRWAŁE || || ||

|| Zaliczkowanie długoterminowe || 2.1 || 189 || 195

|| || || ||

|| AKTYWA OBROTOWE || || ||

|| Zaliczkowanie krótkoterminowe || 2.2 || 536 || 255

|| Należności krótkoterminowe || 2.3 || 20 || 5

|| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 2.5 || 1 218 || 801

||   || || ||

|| AKTYWA OGÓŁEM || || 1 963 || 1 255

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE: || || ||

|| Zobowiązania bieżące || 2.6 || (689) || (608)

|| Rachunki łącznikowe || 2.4 || (2 944) || (3 013)

|| || || ||

|| ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM || || (3 633) || (3 621)

|| || || ||

|| AKTYWA NETTO || || (1 670) || (2 366)

|| || || ||

|| FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE || || ||

|| Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) || 2.7 || 2 440 || -

|| Inne kapitały rezerwowe || 2.8 || 301 || 333

|| Wynik ekonomiczny przeniesiony z lat ubiegłych || || (2 699) || (1 070)

|| Wynik ekonomiczny za rok || || (1 712) || (1 629)

|| AKTYWA NETTO[4] || || (1 670) || (2 366)

RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO 10. EFR

|| || mln EUR

|| Nota || 2011 || 2010

|| || ||

PRZYCHODY OPERACYJNE || 3.1 || 10 || 4

|| || ||

KOSZTY OPERACYJNE || || ||

Koszty operacyjne || 3.2 || (1 650) || (1 567)

Koszty administracyjne || 3.3 || (72) || (80)

|| || ||

|| || ||

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ || || (1 712) || (1 643)

|| || ||

Przychody finansowe || 3.4 || 0 || 14

NADWYŻKA (DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ || || (1) || 14

|| || ||

WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || || (1 712) || (1 629)

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 10. EFR

|| || || || || || || mln EUR

|| Kapitał (a) || Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) (b) || Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) (c)=(a)-(b) || Skumulowane kapitały rezerwowe (d) || Inne kapitały rezerwowe (e) || Aktywa netto ogółem (c)+(d)+(e) ||

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2009 R. || 21 222 || 21 221 || 2 || (1 070) || 97 || (971) ||

|| || || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || - || - || - || - || - ||

Przeklasyfikowanie wkładów z tytułu współfinansowania[5] || (70) || (69) || (2) || - || - || (2) ||

Przesunięcia z 8. i 9. EFR || - || - || - || - || 236 || 236 ||

Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (1 629) || - || (1 629) ||

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2010 R. || 21 152 || 21 152 || - || (2 699) || 333 || (2 366) ||

|| || || || || || ||

Podwyższenie kapitału – wkłady zwykłe || - || (2 440) || 2 440 || - || - || 2 440 ||

Przesunięcia z/do 8. i 9. EFR || - || - || - || - || (32) || (32) ||

 Wynik ekonomiczny za rok || - || - || - || (1 712) || - || (1 712) ||

SALDO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R. || 21 152 || 18 712 || 2 440 || (4 411) || 301 || (1 670) ||

1.5         INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 8., 9. i 10. EFR  

1.         ISTOTNE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

1.1.     PRZEPISY PRAWNE I ROZPORZĄDZENIE FINANSOWE

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z rozporządzeniem finansowym mającym zastosowanie do 10. EFR. Zgodnie z art. 121 tego rozporządzenia sprawozdanie finansowe sporządza się zgodnie z zasadą memoriałową.

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadami i metodami rachunkowości dotyczącymi EFR, opracowanymi na podstawie Międzynarodowych standardów rachunkowości sektora publicznego (MSRSP) lub, w razie ich braku, na podstawie Międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej (MSSF) opublikowanych odpowiednio przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości Sektora Publicznego (RMSRSP) i Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR). Zasady wyceny i metody rachunkowości przyjęte przez księgowego EFR zostały zastosowane w odniesieniu do części środków EFR, w przypadku których Komisja Europejska jest odpowiedzialna za zarządzanie finansami.

Księgowy EFR przesyła tymczasowe sprawozdanie finansowe Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca kolejnego roku w celu jego zbadania. Trybunał Obrachunkowy, do dnia 15 czerwca, przedstawia Komisji swoje uwagi w sprawie sprawozdania (art. 125). Na podstawie tych uwag Komisja zatwierdza ostateczne sprawozdanie do dnia 31 lipca i przesyła je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Trybunałowi Obrachunkowemu. Następnie do dnia 15 listopada sprawozdanie jest publikowane w Dzienniku Urzędowym wraz z poświadczeniem wiarygodności wydanym przez Trybunał Obrachunkowy w odniesieniu do tej części środków EFR, w przypadku której Komisja odpowiada za zarządzanie finansami.

1.2.     ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie przydatnych dla szerokiego kręgu odbiorców informacji o sytuacji finansowej, wynikach i przepływach pieniężnych danego podmiotu. W przypadku podmiotu sektora publicznego, jakim jest EFR, celem jest przede wszystkim dostarczenie informacji przydatnych w procesie podejmowania decyzji oraz rozliczenie się podmiotu z powierzonych mu środków.

Sprawozdanie finansowe, aby rzetelnie i prawidłowo przedstawiać sytuację podmiotu, musi zawierać nie tylko istotne informacje na temat charakteru i zakresu działalności danej organizacji, sposobu jej finansowania oraz ostateczne informacje na temat jej działalności, ale również przedstawić te informacje w jasny i zrozumiały sposób, umożliwiający porównanie poszczególnych lat budżetowych. Niniejszy dokument został sporządzony w oparciu o wyżej wymienione cele.

System rachunkowości EFR obejmuje konta księgi głównej i konta budżetowe. Konta budżetowe dają szczegółowy obraz wykonania budżetu. Prowadzone są w oparciu o metodę kasową. Konta księgi głównej umożliwiają sporządzenie sprawozdania finansowego, ponieważ wykazują wszystkie wydatki i dochody za dany rok budżetowy w oparciu o zasadę memoriałową i są wykorzystywane w celu określenia sytuacji finansowej w formie bilansu na dzień 31 grudnia.

Artykuł 120 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. EFR określa zasady rachunkowości, zgodnie z którymi należy sporządzać sprawozdania finansowe:

– założenie kontynuowania działalności;

– ostrożność;

– jednolite metody rachunkowości;

– porównywalność informacji;

– istotność;

– zakaz kompensat;

– wyższość treści nad formą;

– zasada memoriałowa.

1.3.     PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1.3.1.  Waluta funkcjonalna i sprawozdawcza

Sprawozdanie finansowe przedstawione jest w mln euro, przy czym euro jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą EFR.

1.3.2.  Waluta i zasady przeliczania

Transakcje w walutach obcych przelicza się na euro według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Dodatnie i ujemne różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz z przeliczenia aktywów i pasywów pieniężnych denominowanych w walutach obcych według kursów wymiany na koniec roku ujmuje się w rachunku wyniku ekonomicznego.

Stan na koniec roku aktywów i pasywów pieniężnych denominowanych w walutach obcych przelicza się na euro według poniższych kursów obowiązujących na dzień 31 grudnia:     

Waluta || 31.12.2011 || 31.12.2010 || Waluta || 31.12.2011 || 31.12.2010

BGN || 1,9558 || 1,9558 || LTL || 3,4528 || 3,4528

CZK || 25,7870 || 25,0610 || PLN || 4,4580 || 3,9750

DKK || 7,4342 || 7,4535 || RON || 4,3233 || 4,2620

EEK || nie dotyczy || 15,6466 || SEK || 8,9120 || 8,9655

GBP || 0,8353 || 0,8607 || CHF || 1,2156 || 1,2504

HUF || 314,5800 || 277,9500 || JPY || 100,2000 || 108,6500

LVL || 0,6995 || 0,7094 || USD || 1,2939 || 1,3362

1.3.3.  Wykorzystanie szacunków

Zgodnie z MSRSP i z ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym muszą bazować na szacunkach i założeniach kierownictwa przyjętych w oparciu o najbardziej wiarygodne dostępne informacje. Istotne szacunki obejmują między innymi rezerwy, odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości należności oraz bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Rzeczywiste wyniki mogą nie pokrywać się z szacunkami. Zmiany w zakresie szacunków znajdują odzwierciedlenie w okresie, w którym stają się one wiadome.

1.4.     BILANS

1.4.1   Kwoty zaliczkowania

Zaliczkowanie jest formą płatności z wyprzedzeniem mającą na celu zapewnienie płynności finansowej beneficjenta. Może być ono rozbite na szereg płatności w okresie wskazanym w danej umowie w sprawie zaliczkowania. Płatność lub zaliczka podlega zwrotowi lub musi zostać wykorzystana na cele, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie. Beneficjent, który nie poniesie kosztów kwalifikowalnych, zobowiązany jest do zwrócenia EFR przyznanej zaliczki. Kwotę zaliczkowania zmniejsza się (całkowicie lub częściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne i zwrócone kwoty.

Nierozliczone na koniec roku kwoty zaliczek wycenia się według pierwotnej wypłaconej kwoty pomniejszonej o: zwrócone kwoty, rozliczone kwoty kwalifikowalne, szacunkowe kwoty kwalifikowalne nierozliczone na koniec roku oraz obniżenia wartości.

Odsetki od zaliczek ujmuje się w chwili ich uzyskania zgodnie z przepisami odnośnej umowy. Na koniec roku dokonywany jest szacunek dochodu z tytułu naliczonych odsetek w oparciu o najbardziej wiarygodne informacje.

1.4.2   Należności

Należności wykazuje się w kwocie początkowej pomniejszonej o odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości należności dokonuje się, gdy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na to, że nie będzie można odzyskać pełnej należnej kwoty na pierwotnie ustalonych warunkach. Kwota odpisu stanowi różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a wartością odzyskiwalną stanowiącą wartość bieżącą spodziewanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowaną według rynkowej stopy procentowej obowiązującej podobnych pożyczkobiorców. Ujmowany jest również ogólny odpis dla nierozliczonych nakazów odzyskania środków nieobjętych jeszcze żadnym odpisem. Ogólny odpis oparty jest na stopach strat z lat ubiegłych. Kwota odpisu ujmowana jest w rachunku wyniku ekonomicznego.

1.4.3   Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty to instrumenty finansowe, które definiuje się jako aktywa krótkoterminowe. Obejmują one środki pieniężne w kasie, depozyty bankowe płatne na żądanie i inne krótkoterminowe wysoce płynne inwestycje o pierwotnym terminie zapadalności do trzech miesięcy.

1.4.4   Zobowiązania

Znacząca kwota zobowiązań EFR nie jest związana z zakupem towarów ani usług, obejmuje natomiast kwoty niezaspokojonych roszczeń z tytułu zestawień poniesionych wydatków od beneficjentów dotacji lub innych form finansowania. Są one wykazywane jako zobowiązania w wysokości kwoty stanowiącej przedmiot roszczenia w chwili otrzymania zestawienia poniesionych wydatków, a po weryfikacji są zatwierdzane jako kwalifikowalne przez właściwe podmioty finansowe. Na tym etapie wyceniane są w wysokości zatwierdzonej i kwalifikowalnej kwoty.

Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług ujmowane są w momencie otrzymania faktury w wysokości kwoty początkowej, a powiązane koszty ujmowane są w księgach rachunkowych w momencie realizacji i akceptacji dostaw lub usług.

1.4.5   Rezerwy

Rezerwy ujmuje się, gdy EFR związany jest prawnym lub zwyczajowo oczekiwanym zobowiązaniem wobec osób trzecich w wyniku przeszłych zdarzeń, gdy zwiększa się prawdopodobieństwo, że w celu realizacji zobowiązania konieczny będzie wypływ środków, oraz gdy kwoty można wiarygodnie oszacować. Kwotę rezerwy ustala się poprzez najlepsze możliwe oszacowanie spodziewanych wydatków, które będą konieczne w celu realizacji bieżącego zobowiązania na dzień sprawozdawczy.

1.4.6   Rozliczenia międzyokresowe kosztów i dochodów

Zasadniczym elementem rachunkowości memoriałowej jest zapewnienie ujęcia transakcji w roku obrotowym, do którego się odnoszą. Jest to związane z zamknięciem księgowań. Należy w szczególności oszacować koszty kwalifikowalne poniesione przez beneficjentów EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone EFR (bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów). Z kolei niektóre płatności dokonane w bieżącym roku odnoszą się do kolejnych okresów (czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów) i należy je wskazać oraz uwzględnić w kolejnych okresach.

Zgodnie z zasadami rachunkowości EFR transakcje i zdarzenia ujmuje się w sprawozdaniu finansowym w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec okresu obrachunkowego bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów są ujmowane w oparciu o szacowaną kwotę zobowiązań przypadających na dany okres. Kalkulacji biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się zgodnie z wydanymi przez Komisję szczegółowymi wytycznymi operacyjnymi i praktycznymi, które mają gwarantować, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację.

Również przychody ujmuje się w okresie, do którego się one odnoszą. Na koniec roku, w przypadku gdy faktura nie została jeszcze wystawiona, a usługa lub dostawa została zrealizowana przez EFR lub w przypadku istnienia umowy (tj. poprzez odniesienie do traktatu), w sprawozdaniu finansowym ujmuje się naliczony dochód.

Ponadto na koniec roku, w przypadku gdy faktura została wystawiona, a usługi lub dostawy nie zostały jeszcze zrealizowane, przychody uznaje się za przychody przyszłych okresów i ujmuje w kolejnym okresie obrachunkowym.

1.5.     RACHUNEK WYNIKU EKONOMICZNEGO

1.5.1   Przychody

Europejski Fundusz Rozwoju nie posiada przychodów budżetowych. Wkłady zwykłe państw członkowskich są ujmowane jako kapitał. Przychody obejmują odzyskanie wydatków oraz dochody z odsetek.

Odzyskanie wydatków

W przypadku transakcji uzasadniających zwrot środków wypłaconych uprzednio przez EFR beneficjentowi końcowemu lub państwu trzeciemu, wystawia się nakazy odzyskania środków oraz dokonuje odliczeń od kolejnych płatności i wykazuje się je jako:

– odzyskanie wydatków: wystawienie nakazu odzyskania środków skutkuje ujęciem należności od odbiorcy jako dochodu w rachunku wyniku ekonomicznego za dany rok; lub

– odzyskanie kwot zaliczek: wówczas kwota wykazywana jest w bilansie w pozycji „zaliczkowanie”.

Dochód z odsetek

Dochody z odsetek ujmuje się w rachunku wyniku ekonomicznego w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Dochody z odsetek obejmują uzyskane lub należne odsetki od środków pieniężnych i depozytów na żądanie na rachunkach w bankach komercyjnych lub z tytułu zwłoki w zapłacie należności na rzecz EFR. Dochody z odsetek są wykazywane w momencie ich naliczenia.

1.5.2   Koszty

Koszty pozapodatkowe wynikające z zakupu towarów i usług ujmuje się z chwilą realizacji i akceptacji. Wycenia się je po koszcie wytworzenia określonym na fakturze.

Koszty związane z podatkami i opłatami stanowią większość wydatków EFR. Odnoszą się do transferów na rzecz beneficjentów i dzielą się na trzy rodzaje: wierzytelności, transfery na mocy umów oraz dotacje, wkłady i darowizny w dowolnej wysokości.

Transfery ujmuje się jako koszty w okresie, w którym miały miejsce zdarzenia leżące u ich podstaw, pod warunkiem że przepisy (rozporządzenie finansowe lub inne przepisy) dopuszczają tego rodzaju transfer lub została podpisana umowa dopuszczająca transfer, beneficjent spełnia wszelkie kryteria kwalifikowalności oraz możliwe jest wiarygodne oszacowanie kwoty.

Otrzymany wniosek o płatność lub zestawienie poniesionych wydatków spełniające kryteria ujmowania wykazywane są jako koszt w wysokości kwalifikowalnej kwoty. Na koniec roku poniesione koszty kwalifikowalne należne beneficjentom, lecz jeszcze nie zgłoszone, wycenia i ujmuje się jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Koszty z tytułu odsetek

Koszty z tytułu odsetek ujmuje się w rachunku wyniku ekonomicznego w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Koszty z tytułu odsetek obejmują zapłacone lub należne odsetki i są wykazywane w miarę ich naliczania.

1.6.     AKTYWA I PASYWA WARUNKOWE

1.6.1   Aktywa warunkowe

Warunkowy składnik aktywów jest możliwym składnikiem aktywów, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych oraz którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli EFR. Informacje o aktywach warunkowych wykazuje się, jeśli prawdopodobny jest napływ korzyści ekonomicznych lub świadczeń.

Aktywa warunkowe wycenia się na każdy dzień bilansowy, aby zapewnić odpowiednie odzwierciedlenie zaistniałego biegu wydarzeń w sprawozdaniu finansowym. Jeśli uzyskanie korzyści ekonomicznych lub świadczeń stało się praktycznie pewne oraz jeśli można wiarygodnie wycenić wartość składnika aktywów, składnik aktywów i związany z nim przychód ujmowane są w sprawozdaniu finansowym dotyczącym okresu, w którym nastąpiła zmiana.

Gwarancje to składniki aktywów, które mogą powstać na skutek przeszłych zdarzeń i których istnienie zostanie potwierdzone przez wystąpienie lub niewystąpienie przedmiotu gwarancji. Gwarancje mogą się zatem kwalifikować do aktywów warunkowych. Gwarancja podlega rozliczeniu, kiedy jej przedmiot już nie istnieje. Gwarancja zostaje zrealizowana, kiedy spełnione są warunki wystąpienia do gwaranta o wypłatę.

1.6.2   Zobowiązania warunkowe

Warunkowy składnik zobowiązań jest możliwym zobowiązaniem, które powstaje na skutek zdarzeń przeszłych oraz którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli EFR, lub obecnym zobowiązaniem, które powstaje na skutek przeszłych zdarzeń, ale nie jest ujmowane w sprawozdaniu, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby w celu realizacji zobowiązania konieczny był wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia lub, w rzadkich przypadkach, gdy kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie. Zobowiązania warunkowe wykazuje się, chyba że możliwość wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia jest odległa.

Zobowiązania warunkowe ocenia się na każdy dzień bilansowy w celu ustalenia, czy wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia nie stał się prawdopodobny. Jeśli stanie się prawdopodobne, że wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia będzie konieczny w związku z pozycją ujętą jako zobowiązanie warunkowe, tworzy się rezerwę w sprawozdaniu finansowym dotyczącym okresu, w którym nastąpiła zmiana prawdopodobieństwa.

2.         INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU

AKTYWA TRWAŁE

2.1      ZALICZKOWANIE DŁUGOTERMINOWE

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Zaliczkowanie długoterminowe || - || 191 || 189 || 380 || 353

OGÓŁEM || - || 191 || 189 || 380 || 353

Wiele umów przewiduje wypłatę zaliczek przed rozpoczęciem prac, realizacją dostaw lub usług. W niektórych przypadkach określone w umowach harmonogramy płatności przewidują płatności na podstawie sprawozdań z postępów prac. Zaliczki są zazwyczaj wypłacane w walucie kraju lub terytorium, gdzie realizowany jest projekt.

Płatności zaliczkowe zostały ujęte w kwocie nieuwzględniającej niezrealizowanych nakazów odzyskania środków dotyczących zaliczek oraz szacunkowej wartości kwot nierozliczonych na koniec roku. Okres ściągalności lub wykorzystania zaliczkowania decyduje o tym, czy wykazywane jest ono w aktywach jako składnik aktywów zaliczkowania krótkoterminowego czy długoterminowego. Wykorzystanie jest określane w porozumieniu dotyczącym danego projektu. Wszystkie spłaty lub wykorzystanie zapadalne w terminie krótszym niż dwanaście miesięcy od dnia sprawozdawczego wykazuje się jako zaliczkowanie krótkoterminowe, a zatem jako aktywa obrotowe. Ponieważ wiele z projektów EFR ma charakter długoterminowy, powiązane z nimi zaliczki powinny być dostępne przez okres dłuższy niż jeden rok. Tym samym takie kwoty zaliczek wykazuje się jako aktywa długoterminowe.

Zwiększenie zaliczkowania długoterminowego o 28 mln EUR w stosunku do 31.12.2010 r. wynika przede wszystkim ze zwiększenia zaliczkowania długoterminowego związanego z projektami w ramach AKP (49 mln EUR) oraz z kosztami administracyjnymi (14 mln EUR), zrównoważonego zmniejszeniem zaliczkowania długoterminowego związanego z polityką sektorową (17 mln EUR) oraz pomocą objętą programowaniem (15 mln EUR).

       

AKTYWA OBROTOWE:

2.2      ZALICZKOWANIE KRÓTKOTERMINOWE

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Zaliczkowanie krótkoterminowe (brutto) || 148 || 1 659 || 1 608 || 3 415 || 3 115

Minus szacunkowe rozliczenie zaliczkowania || (78) || (1 090) || (1 072) || (2 240) || (2 019)

OGÓŁEM || 70 || 569 || 536 || 1 175 || 1 096

Wzrost zaliczkowania krótkoterminowego netto o 79 mln EUR wynika przede wszystkim ze wzrostu krótkoterminowego zaliczkowania netto związanego z kosztami administracyjnymi (77 mln EUR), pomocą objętą programowaniem (29 mln EUR), wsparciem instytucjonalnym (44 mln EUR) i polityką sektorową (25 mln EUR). Wzrost ten był częściowo zrównoważony spadkiem w zakresie projektów w ramach AKP (68 mln EUR), innych programów pomocy związanych z poprzednimi EFR (20 mln EUR) oraz pomocą nadzwyczajną (7 mln EUR).

2.2.1 Gwarancje uzyskane w związku z zaliczkowaniem

Utrzymuje się gwarancje, które mają na celu zabezpieczenie zaliczkowania oraz które są zwalniane po zapłacie ostatniego roszczenia w ramach projektu. W przypadku gwarancji wykazuje się dwie wartości: „wartość nominalną” i „wartość bieżącą”. W przypadku „wartości nominalnej” zdarzenie generujące jest związane z istnieniem gwarancji. W przypadku „wartości bieżącej” zdarzeniem generującym gwarancji jest płatność z tytułu zaliczkowania lub późniejsze rozliczenia.

Na dzień 31 grudnia 2011 r. wartość nominalna gwarancji otrzymanych przez EFR w związku z zaliczkowaniem wynosi 637 mln EUR. Wartość bieżąca tych gwarancji wynosi 394 mln EUR. Na dzień 31 grudnia 2010 r. wartości te wynosiły odpowiednio 674 mln EUR i 363 mln EUR.

2.3      NALEŻNOŚCI KRÓTKOTERMINOWE

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Należności od klientów || 2 || 10 || 1 || 13 || 10

Należności od państw członkowskich || - || - || 9 || 9 || 125

Naliczone dochody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów || 2 || 77 || 10 || 89 || 112

OGÓŁEM || 4 || 87 || 20 || 111 || 247

2.3.1 Należności od klientów

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Należności od klientów || 6 || 18 || 2 || 27 || 18

– Utrata wartości należności od klientów || (4) || (8) || (1) || (13) || (8)

OGÓŁEM || 2 || 10 || 1 || 13 || 10

Pozycja ta obejmuje nakazy odzyskania środków ujęte na dzień 31 grudnia 2010 r. jako ustalone należności do odzyskania, które jeszcze nie zostały ujęte w innych pozycjach bilansowych po stronie aktywów. Bilans zamknięcia nakazów odzyskania środków odzwierciedla wartość wystawionych, lecz nieuregulowanych nakazów odzyskania środków na koniec roku.

Oszacowuje się rezerwę na poczet strat z tytułu trwałej utraty wartości w odniesieniu do kwot należnych od beneficjentów, których odzyskanie jest mało prawdopodobne. Rezerwa ta składa się z dwóch części:

– przypadki szczególne: na podstawie ryzyka nieodzyskania;

– rezerwa ogólna: zastosowanie rezerwy na podstawie historycznych wskaźników strat do należności nieobjętych żadnym szczególnym odpisem.

Fakt, że dokonano korekty, nie oznacza, że zaniechano odzyskania tych kwot w przyszłości.

Poniżej przedstawiono zmiany w niezrealizowanych nakazach odzyskania środków w stosownym okresie.

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2011 || OGÓŁEM 2010

Niezrealizowane nakazy odzyskania środków na początku roku || 7 || 11 || 0 || 18 || 20

Wystawione nakazy odzyskania środków || 11 || 63 || 55 || 130 || 164

Zamknięte nakazy odzyskania środków || (12) || (56) || (55) || (123) || (166)

Zrealizowanie || (9) || (46) || (53) || (108) || (143)

Odstąpienie (art. 73 RF) || 0 || (1) || 0 || (1) || (1)

Anulowanie || (1) || (1) || 0 || (2) || (5)

Kompensowanie || (3) || (8) || (1) || (13) || (17)

Niezrealizowane nakazy odzyskania środków na koniec roku || 6 || 19 || 1 || 25 || 18

2.3.2 Należności od państw członkowskich

Wynoszące 9 mln EUR należności od państw członkowskich w ramach 10. EFR obejmują wkłady należne od Węgier i Portugalii, które wpłynęły odpowiednio w styczniu i lutym 2012 r., oraz nienależny jeszcze wkład w ramach współfinansowania od Danii.

2.3.3 Naliczone dochody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów

Naliczone dochody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów obejmują głównie narosłe odsetki od kwot zaliczkowania. W pozycji tej ujęto również odsetki narosłe z tytułu opóźnień we wniesieniu wkładów.

Zmniejszenie kwoty naliczonych dochodów i czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów o 23 mln EUR wynika z niższych narosłych odsetek z tytułu zaliczkowania (23 mln EUR) (zob. nota 3.4.2).

2.4      RACHUNKI ŁĄCZNIKOWE

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

do/z 6. EFR || (2 065) || (214) || - || (2 279) || (2 279)

do/z 7. EFR || - || 2 279 || - || 2 279 || 2 279

do/z 8. EFR || - || (3 037) || 584 || (2 453) || (2 563)

do/z 9. EFR || 3 037 || - || (3 529) || (491) || (450)

do/z 10. EFR || (584) || 3 529 || - || 2 944 || 3 013

OGÓŁEM || 387 || 2 557 || (2 944) || 0 || 0

W celu zapewnienia efektywności do 10. EFR przyporządkowano ogólną pulę środków, obejmującą wszystkie EFR. W związku z tym operacje realizowane pomiędzy poszczególnymi EFR są rozliczane na rachunkach łącznikowych pomiędzy bilansami poszczególnych EFR.

Największe przesunięcia w 2011 r. na rachunkach łącznikowych obejmują płatności dokonane w ramach 10. EFR z tytułu realizacji 8. i 9. EFR oraz otrzymane przez 10. EFR środki pieniężne związane z wkładami wniesionymi zgodnie z wezwaniem w ramach 9. EFR.

         

2.5      ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY[6]

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Środki pieniężne na rachunkach bankowych || - || - || 1 211 || 1 211 || 781

Rachunki zabezpieczające STABEX || - || - || 5 || 5 || 17

Rachunki bankowe do celów współfinansowania || - || 6 || 2 || 8 || 10

Specjalny fundusz Demokratycznej Republiki Konga[7] || - || - || 1 || 1 || 0

OGÓŁEM || - || 6 || 1 218 || 1 224 || 808

2.5.1 Środki pieniężne na rachunkach bankowych

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Rachunki specjalne – instytucje finansowe państw członkowskich || - || - || 1 129 || 1 129 || 599

Rachunki bieżące – banki komercyjne || - || - || 80 || 80 || 180

Lokalne podmioty płatnicze || - || - || 2 || 2 || 1

OGÓŁEM || - || - || 1 211 || 1 211 || 781

Ogólny wzrost środków na rachunkach bankowych wynika z niższego poziomu wykonania budżetu w 2011 r., niż planowano.

Środki na rachunkach lokalnych podmiotów płatniczych to kwoty zdeponowane na rachunkach bankowych w państwach AKP oraz KTZ, wykorzystywane w celu realizacji płatności w walucie lokalnej w kraju będącym beneficjentem. Rachunki te prowadzone są w euro lub w walucie państwa członkowskiego UE. Aby zapewnić bardziej scentralizowane zarządzanie płatnościami w 2011 r. zamknięto 2 z 8 istniejących nadal rachunków lokalnych podmiotów płatniczych.

2.5.2 Rachunki zabezpieczające STABEX

|| mln EUR

|| Stan na dzień 31.12.2011 r. || Stan na dzień 31.12.2010 r.

Saint Lucia || 0 || 7

Saint Vincent i Grenadyny || 0 || 4

Wybrzeże Kości Słoniowej || 2 || 2

Malawi || 1 || 1

Pozostałe państwa || 2 || 3

OGÓŁEM || 5 || 17

STABEX to akronim, oznaczający kompensacyjny system finansowania Unii Europejskiej stosowany w celu zapewnienia państwom AKP stabilnych dochodów z wywozu. Został on wprowadzony po raz pierwszy w konwencji z Lomé (1975 r.) w celu przeciwdziałania szkodliwym skutkom niestabilnych przychodów z wywozu produktów rolnych. Saldo na rachunkach zabezpieczających STABEX stanowi sumę dostępnych środków STABEX, które zostaną w przyszłości przesunięte na rzecz odpowiedniego państwa AKP będącego beneficjentem. Saldo to zostało przypisane do 10. EFR. W 2011 r. zamknięto dwa rachunki zabezpieczające STABEX w związku z rozwiązaniem instrumentu pomocy STABEX.

Oprócz tych środków istnieją także inne środki STABEX znajdujące się w posiadaniu państw AKP będących beneficjentami. Po osiągnięciu przez Komisję oraz dane państwo (AKP) będące beneficjentem porozumienia w sprawie sposobu wykorzystania środków STABEX, obydwie strony podpisują umowę o ich przekazaniu. Zgodnie z postanowieniami art. 211 czwartej Konwencji z Lomé[8] (ze zmianami) środki przekazywane są na oprocentowany rachunek z wymogiem podwójnego podpisu (Komisji Europejskiej i państwa będącego beneficjentem) otwarty w imieniu danego państwa AKP. Środki pozostają na rachunkach z wymogiem podwójnego podpisu do czasu, gdy przesunięcie do określonego projektu zostanie uzasadnione na mocy wytycznych dla wzajemnych zobowiązań.

Urzędnik zatwierdzający Komisji zachowuje prawo do zatwierdzania transakcji na rachunku swoim podpisem dla zapewnienia wydatkowania środków zgodnie z przeznaczeniem. Środki na rachunkach wymagających podwójnego podpisu stanowią własność państwa AKP i jako takie nie są ujmowane jako aktywa w rocznym sprawozdaniu finansowym EFR. Przesunięcia na omawiane wyżej rachunki są ujmowane jako płatności STABEX.

Zgodnie z art. 1.4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR w 2011 r. z rachunków wymagających podwójnego podpisu w państwach AKP zwrócono na rzecz EFR 26 mln EUR[9]. Środki te zostały przekazane w większości przez Saint Lucię (9 mln EUR), Kenię (7 mln EUR) oraz Togo (4 mln EUR). Przychody te zostały uwzględnione w dochodzie z działalności operacyjnej (instrument pomocy STABEX) w rachunku wyniku ekonomicznego 8. EFR.

2.5.3 Rachunki bankowe do celów współfinansowania

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Rachunki bankowe do celów współfinansowania || - || 6 || 2 || 8 || 10

OGÓŁEM || - || 6 || 2 || 8 || 10

Na tych rachunkach bankowych zdeponowane są środki związane z umowami o współfinansowanie z 2007 r. i wcześniejszymi. Środki przeznaczone na współfinansowanie stanowią własność odnośnych państw członkowskich, a zatem odpowiednia kwota ujmowana jest jako zobowiązania. Nie wpływają one zatem na stan aktywów netto.

Współfinansowanie przez Włochy w ramach 9. EFR jest nadal realizowane w Somalii.

Rachunki bankowe do celów współfinansowania w ramach 10. EFR odnoszą się do dawnych projektów w ramach współfinansowania, które są obecnie na etapie zamykania. Środki te zostaną zwrócone państwom członkowskim na polecenie urzędnika zatwierdzającego.      

ZOBOWIĄZANIA BIEŻĄCE

2.6      ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Zobowiązania bieżące || 9 || 146 || 243 || 399 || 487

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów || 20 || 168 || 151 || 339 || 286

Odroczone wpłaty na poczet kapitału ||  - || - || 295 || 295 || 272

OGÓŁEM || 29 || 315 || 689 || 1 033 || 1 045

Zobowiązania krótkoterminowe odnoszą się głównie do zestawień wydatków otrzymanych przez EFR w ramach działań związanych z dotacjami i zamówieniami publicznymi. Są one ujmowane w kwocie roszczenia od momentu otrzymania wniosku. Ta sama procedura obowiązuje w odniesieniu do faktur i not kredytowych dotyczących działań związanych z zamówieniami. Zestawienia poniesionych wydatków są uwzględniane przy procedurach zamknięcia księgowań na koniec roku. Po zakończeniu procedur zamknięcia księgowań szacunkowe kwalifikowalne kwoty zostały ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

2.6.1 Zobowiązania bieżące

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Dostawcy i inni || 9 || 140 || 159 || 308 || 400

Zobowiązania wobec państw członkowskich z tytułu współfinansowania || - || 6 || 75 || 81 || 75

Zobowiązania różne || - || - || 10 || 10 || 12

OGÓŁEM || 9 || 146 || 243 || 399 || 487

2.6.1.1 Dostawcy i inni

W pozycji tej uwzględnione są kwoty należności wobec dostawców, a także organów władz publicznych i państw trzecich.

Zmniejszenie o 92 mln EUR w porównaniu z poprzednim okresem sprawozdawczym obejmuje przede wszystkim zmniejszenie o 62 mln EUR zobowiązań wobec państw trzecich.

2.6.1.2 Zobowiązania wobec państw członkowskich z tytułu współfinansowania

Otrzymane wkłady z tytułu współfinansowania przedstawiane są jako zobowiązania wobec państw członkowskich, ponieważ spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami. EFR ma obowiązek wykorzystania wkładów w celu świadczenia usług na rzecz osób trzecich lub zwrócenia aktywów (otrzymanych wkładów) państwom członkowskim. Pozostające do spłaty zobowiązania z tytułu umów o współfinansowanie są równe kwocie otrzymanego wkładu z tytułu współfinansowania pomniejszonej o wydatki poniesione w związku z projektem. Nie wpływają one zatem na stan aktywów netto.

8 mln EUR zobowiązań wobec państw członkowskich z tytułu współfinansowania dotyczy umów o współfinansowanie zawartych do 2007 r. Środki te przechowywane są na specjalnych rachunkach bankowych, zob. wyżej nota 2.5.3, rachunki bankowe do celów współfinansowania.

W 2011 r. otrzymano nowe wkłady z tytułu współfinansowania w wysokości 7 mln EUR (Belgia – 3 mln EUR, Zjednoczone Królestwo – 2 mln EUR, Szwecja – 1 mln EUR i Szwajcaria – 1 mln EUR). Środki dotyczące umów o współfinansowanie podpisanych od 2008 r. nie są przechowywane na specjalnych rachunkach bankowych.

Zobowiązania z tytułu współfinansowania zostały zmniejszone o kwotę 2 mln EUR w celu uwzględnienia przychodów związanych z projektami w ramach współfinansowania (zob. nota 3.1.4 i 3.2.2).

2.6.1.3 Zobowiązania różne

Zobowiązania różne obejmują przede wszystkim nieprzydzielone wpływy gotówkowe oraz kwoty odzyskane.

2.6.2 Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów || 20 || 168 || 151 || 339 || 286

OGÓŁEM || 20 || 168 || 151 || 339 || 286

Na koniec roku dokonuje się oceny kwalifikowalnych kosztów poniesionych przez beneficjentów środków EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone. Po zakończeniu procedur zamknięcia księgowań szacunkowe kwalifikowalne kwoty ujmuje się jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Szacowane wykorzystanie kwoty zaliczkowania prezentuje się jako szacunkowe rozliczenie zaliczkowania (zob. 2.2).

2.6.3 Odroczone wpłaty na poczet kapitału

|| || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Zjednoczone Królestwo || - || - || 289 || 289 || 269

Irlandia || - || - || 5 || 5 || 3

Litwa || - || - || 1 || 1 || -

OGÓŁEM || - || - || 295 || 295 || 272

Obejmuje to wkłady wniesione przez poszczególne państwa członkowskie z wyprzedzeniem.

AKTYWA NETTO

2.7      KAPITAŁ WNIESIONY (ZGODNIE Z WEZWANIEM)

|| || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM

Kapitał || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691

Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) || - || (660) || (21 152) || (21 812)

Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) na dzień 31.12.2010 r. || 12 840 || 11 039 || - || 23 879

|| || || ||

Kapitał || 12 840 || 11 699 || 21 152 || 45 691

Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) || - || - || (18 712) || (18 712)

Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) na dzień 31.12.2011 r. || 12 840 || 11 699 || 2 440 || 26 979

Kapitał to całkowita kwota wkładów państw członkowskich na rzecz danego EFR zgodnie z poszczególnymi umowami wewnętrznymi.

Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) stanowi wstępny przydział niebędący jeszcze należnością od państw członkowskich.

Kapitałem wniesionym (zgodnie z wezwaniem) jest kwota wstępnego przydziału, której dotyczy wezwanie do dokonania przesunięć na rachunki zasobów finansowych Komisji Europejskiej przez państwa członkowskie zgodnie z procedurą określoną w art. 16 rozporządzenia finansowego dotyczącego 10. EFR.

Do opłacenia kapitału 8. i 9. EFR wezwano i został on wniesiony w całości.

Zgodnie z Umową wewnętrzną mającą zastosowanie do 10. EFR fundusz ten wszedł w życie w 2008 r. z kapitałem w wysokości 21 152 mln EUR.

Kapitał

|| || || || mln EUR

Wkłady || % || niewniesiony (wobec braku wezwania) 9. EFR 31.12.2010 || wniesiony (zgodnie z wezwaniem) w 2011 r. || niewniesiony (wobec braku wezwania) 9. EFR 31.12.2011

Austria || 2,65 || (19) || 19 || -

Belgia || 3,92 || (27) || 27 || -

Dania || 2,14 || (15) || 15 || -

Finlandia || 1,48 || (10) || 10 || -

Francja || 24,30 || (170) || 170 || -

Niemcy || 23,36 || (164) || 164 || -

Grecja || 1,25 || (9) || 9 || -

Irlandia || 0,62 || (4) || 4 || -

Włochy || 12,54 || (88) || 88 || -

Luksemburg || 0,29 || (2) || 2 || -

Niderlandy || 5,22 || (37) || 37 || -

Portugalia || 0,97 || (7) || 7 || -

Hiszpania || 5,84 || (41) || 41 || -

Szwecja || 2,73 || (19) || 19 || -

Zjednoczone Królestwo || 12,69 || (89) || 89 || -

EBI || n.d. || 40 || (40) || -

OGÓŁEM || 100,00 || (660) || 660 || -

|| || || || mln EUR

Wkłady || % || niewniesione (wobec braku wezwania) 10. EFR 31.12.2010 || wniesione (zgodnie z wezwaniem) w 2011 r. || niewniesione (wobec braku wezwania) 10. EFR 31.12.2011

Austria || 2,41 || (510) || 59 || 451

Belgia || 3,53 || (747) || 86 || 661

Dania || 2,00 || (423) || 49 || 374

Finlandia || 1,47 || (311) || 36 || 275

Francja || 19,55 || (4 135) || 477 || 3 658

Niemcy || 20,50 || (4 336) || 500 || 3 836

Grecja || 1,47 || (311) || 36 || 275

Irlandia || 0,91 || (192) || 22 || 170

Włochy || 12,86 || (2 720) || 314 || 2 406

Luksemburg || 0,27 || (57) || 7 || 51

Niderlandy || 4,85 || (1 026) || 118 || 908

Portugalia || 1,15 || (243) || 28 || 215

Hiszpania || 7,85 || (1 660) || 192 || 1 469

Szwecja || 2,74 || (580) || 67 || 513

Zjednoczone Królestwo || 14,82 || (3 135) || 362 || 2 773

Cypr || 0,09 || (19) || 2 || 17

Republika Czeska || 0,51 || (108) || 12 || 95

Estonia || 0,05 || (11) || 1 || 9

Węgry || 0,55 || (116) || 13 || 103

Litwa || 0,12 || (25) || 3 || 22

Łotwa || 0,07 || (15) || 2 || 13

Malta || 0,03 || (6) || 1 || 6

Polska || 1,3 || (275) || 32 || 243

Słowenia || 0,18 || (38) || 4 || 34

Słowacja || 0,21 || (44) || 5 || 39

Bułgaria || 0,14 || (30) || 3 || 26

Rumunia || 0,37 || (78) || 9 || 69

OGÓŁEM || 100,00 || (21 152) || 2 440 || 18 712

W 2011 r. wystosowano ostatnie wezwanie w ramach 9. EFR, a także pierwsze wezwanie w ramach 10. EFR, w którym uczestniczy 27 państw członkowskich.

2.8      INNE KAPITAŁY REZERWOWE

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

do/z 6. EFR || 94 || 490 || - || 584 || 584

do/z 7. EFR || 533 || 1 135 || - || 1 668 || 1 668

do/z 8. EFR || - || 2 762 || 141 || 2 903 || 2 864

do/z 9. EFR || (2 762) || - || 161 || (2 601) || (2 531)

do/z 10. EFR || (141) || (161) || - || (302) || (333)

OGÓŁEM || (2 276) || 4 227 || 301 || 2 252 || 2 252

Po wejściu w życie 10. EFR w 2008 r. wszystkie środki umorzone w ramach wcześniejszych EFR przenosi się do rezerwy na wykonanie 10. EFR. Środki z tej rezerwy mogą zostać rozdysponowane wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w art. 1.4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR.

W 2011 r. umorzone środki w wysokości 38 mln EUR i 80 mln EUR zostały przesunięte do 10. EFR odpowiednio z 8. i 9. EFR, a kwota 150 mln EUR została przeniesiona z rezerwy na wykonanie 10. EFR do 9. EFR[10].

W dniu 23 maja 2011 r. Rada podjęła decyzję[11] o przydzieleniu kwoty 200 mln EUR na rzecz Sudanu Południowego ze środków umorzonych z projektów w ramach 9. EFR i wcześniejszych edycji tego funduszu. Na koniec 2011 r. kwota ta była wciąż przydzielona do rezerwy na wykonanie 10. EFR, ale powinna zostać uwolniona z tej rezerwy w 2012 r.

3.         INFORMACJA DODATKOWA DO RACHUNKU WYNIKU EKONOMICZNEGO

3.1      PRZYCHODY OPERACYJNE

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2011 || OGÓŁEM 2010

Odzyskanie wydatków || 3 || 11 || 2 || 16 || 29

Odzyskanie środków STABEX || 26 || - || - || 26 || 32

Dodatnie różnice kursowe || 11 || 37 || 7 || 54 || 78

Dochód z działalności operacyjnej w ramach współfinansowania || - || - || 2 || 2 || 1

OGÓŁEM || 40 || 49 || 10 || 99 || 140

3.1.1 Odzyskanie wydatków

Pozycja ta przedstawia nakazy odzyskania środków wystawione przez EFR oraz zmniejszenie kolejnych płatności zaksięgowanych w systemie rachunkowym EFR w celu odzyskania kwot wcześniej wypłaconych, oparte na kontrolach, audytach lub analizie kwalifikowalności. Należy zauważyć, że odzyskane kwoty zaliczkowania nie zostały ujęte jako przychód, natomiast zapisano je w bilansie w pozycji dotyczącej zaliczkowania po stronie „ma”.

3.1.1.1 Odzyskanie nienależnych płatności

W odniesieniu do nienależnych płatności wydano w 2011 r. nakazy odzyskania środków na łączną kwotę 12 mln EUR, natomiast w 2010 r. kwota ta wynosiła 11 mln EUR. W tym kwota 8 mln EUR dotyczyła odzyskania wydatków, a zatem została zaksięgowana jako przychód operacyjny. Odzyskano kwoty wypłaconych zaliczek w wysokości 4 mln EUR i zapisano je w bilansie w pozycji dotyczącej zaliczkowania po stronie „ma”.

Odzyskanie nienależnych płatności można podsumować następująco:

mln EUR

|| Przychód || Zaliczkowanie || OGÓŁEM 2011 || Przychód || Zaliczkowanie || OGÓŁEM 2010

Błąd || 2 || 1 || 3 || 1 || 1 || 2

Nieprawidłowość || 6 || 3 || 8 || 5 || 3 || 8

Zgłoszenie OLAF || 1 || - || 1 || 1 || - || 1

OGÓŁEM || 8 || 4 || 12 || 7 || 4 || 11

3.1.2 Odzyskanie środków STABEX

Zgodnie z art. 1.4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR w 2011 r. z rachunków wymagających podwójnego podpisu w państwach AKP zwrócono na rzecz EFR 26 mln EUR[12]. Środki te zostały przekazane w większości przez Saint Lucię (9 mln EUR), Kenię (7 mln EUR) oraz Togo (4 mln EUR). Przychody te zostały uwzględnione w dochodzie z działalności operacyjnej (instrument pomocy STABEX) w rachunku wyniku ekonomicznego 8. EFR.

3.1.3 Dodatnie różnice kursowe

Dodatnie różnice kursowe wynikają z codziennej działalności i powiązanych transakcji przeprowadzanych w walutach innych niż euro, jak również z aktualizacji wyceny na koniec roku, której przeprowadzenie jest konieczne w celu sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego. Obejmują one zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane dodatnie różnice kursowe.

3.1.4 Dochód z działalności operacyjnej w ramach współfinansowania

Dochód z działalności operacyjnej w ramach współfinansowania odpowiada wykorzystanym wkładom (zob. nota 3.2.2). Zważywszy, że wkłady te spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami, są one ujmowane zgodnie z postępem wykonania współfinansowanego projektu.

3.2      KOSZTY OPERACYJNE

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2011 || OGÓŁEM 2010

Koszty operacyjne – instrumenty pomocy || 114 || 879 || 1 640 || 2 633 || 2 852

Koszty operacyjne w ramach współfinansowania || - || - || 2 || 2 || 1

Ujemne różnice kursowe || 11 || 41 || 8 || 61 || 58

Utrata wartości należności || 3 || 4 || - || 7 || 3

OGÓŁEM || 128 || 924 || 1 650 || 2 702 || 2 914

3.2.1 Koszty operacyjne – instrumenty pomocy

|| || || || mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2011 || OGÓŁEM 2010

Pomoc objęta programowaniem || 58 || 56 || 1 136 || 1 251 || 1 127

Wsparcie makroekonomiczne || - || 51 || - || 51 || 35

Polityka sektorowa || 0 || 372 || 0 || 371 || 765

Dopłaty do oprocentowania || 0 || - || - || 0 ||

Projekty w ramach AKP || - || 301 || 349 || 650 || 336

Pomoc nadzwyczajna || - || 63 || 149 || 212 || 442

Pomoc na rzecz uchodźców || 0 || - || - || 0 || (1)

Kapitał podwyższonego ryzyka || 19 || - || - || 19 ||

STABEX || 12 || - || - || 12 || 46

Sysmin[13] || (8) || - || - || (8) || 10

Inne programy pomocy związane z poprzednimi EFR || - || 24 || - || 24 || (17)

Umorzenie długu – głęboko zadłużone kraje ubogie i Bank Światowy || - || - || - || - || 14

Wsparcie instytucjonalne || - || 2 || 6 || 8 || 44

Wyrównanie zmniejszonych przychodów z wywozu || 32 || 10 || - || 42 || 37

Fundusz Demokratycznej Republiki Konga || - || 0 || - || 0 || 15

Ogółem || 114 || 879 || 1 640 || 2 633 || 2 852

Koszty operacyjne EFR obejmują różne instrumenty pomocy i przyjmują różne formy w zależności od sposobu wypłacania środków i zarządzania nimi.

3.2.2 Koszty operacyjne w ramach współfinansowania

Są to koszty poniesione w związku ze współfinansowanymi projektami w 2011 r. Zważywszy, że wkłady z tytułu współfinansowania spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami, odpowiednia kwota wkładów została ujęta jako przychody operacyjne (zob. nota 3.1.4).

3.2.3 Ujemne różnice kursowe

Ujemne różnice kursowe wynikają z codziennej działalności i powiązanych transakcji przeprowadzanych w walutach innych niż euro, jak również z aktualizacji wyceny na koniec roku, której przeprowadzenie jest konieczne w celu sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego – ujemne różnice kursowe mogą być zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane.

W pozycji netto wykazano ujemne różnice kursowe netto w kwocie 6 mln EUR za rok (ujemne różnice kursowe w kwocie 61 mln EUR pomniejszone o dodatnie różnice kursowe wynoszące 54 mln EUR).

3.2.4 Utrata wartości należności

Pozycja ta obejmuje głównie korekty w zakresie zaliczkowania oraz kwoty odpisanej/odnotowanej straty w związku z realizacją dotycząca dłużnika.

3.3      KOSZTY ADMINISTRACYJNE

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2011 || OGÓŁEM 2010

Koszty administracyjne || 0 || 3 || 72 || 75 || 86

OGÓŁEM || 0 || 3 || 72 || 75 || 86

Pozycja ta obejmuje koszty pomocnicze, tj. koszty administracyjne związane z programowaniem i wykonaniem poszczególnych EFR. Zawierają się w tym wydatki na przygotowanie, działania następcze, monitorowanie i ocenę projektów, a także wydatki na sieci komputerowe, pomoc techniczną itp.

3.4      PRZYCHODY FINANSOWE

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM 2011 || OGÓŁEM 2010

Dochody z odsetek – banki europejskie || - || 0 || 1 || 1 || 1

Dochody z odsetek – STABEX || 0 || - || - || 0 || 0

Dochody z odsetek za zwłokę w spłacie zobowiązań wynikających z nakazów odzyskania środków || 0 || 0 || 0 || 0 || 3

Odsetki od zaliczek || (1) || (19) || (1) || (21) || 91

OGÓŁEM || (1) || (19) || 0 || (20) || 95

Dochody z odsetek w 2011 r. wciąż były niewielkie ze względu na utrzymujące się niskie stopy procentowe.

3.4.1 Dochody z odsetek za zwłokę w spłacie zobowiązań wynikających z nakazów odzyskania środków

Są to odsetki z tytułu opóźnień w spłacie zobowiązań wynikających z nakazów odzyskania środków przez dłużników, w tym opóźnień w opłaceniu wkładów przez państwa członkowskie. Środki te można przeznaczyć na finansowanie projektów zgodnie z art. 1 i 6 umowy wewnętrznej mającej zastosowanie do 10. EFR.

3.4.2 Odsetki od zaliczek

Odsetki od zaliczek ujmuje się w księgach zgodnie z przepisami art. 7 ust. 3 i art. 8 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. EFR.

Naliczone odsetki od kwot zaliczek są niższe za 2011 r. niż za 2010 r., natomiast odwrócenie zapisów kwot naliczonych w 2010 r. spowodowało ujemne przychody z odsetek. Było to spowodowane przekwalifikowaniem w 2011 r. kilku umów, oznaczonych w 2010 r. jako umowy o udzielenie dotacji, na umowy o wspólne zarządzanie z organizacjami międzynarodowymi. Zgodnie z przepisami wyżej wymienionych artykułów rozporządzenia finansowego pierwszy rodzaj umów wiąże się z naliczaniem odsetek od zaliczek, nie jest tak natomiast w przypadku drugiego rodzaju umów.

4.         INFORMACJA DODATKOWA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

4.1      CEL I SPORZĄDZENIE RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Na podstawie informacji o przepływie środków pieniężnych przeprowadza się ocenę zdolności EFR do generowania środków pieniężnych i ich ekwiwalentów oraz ocenę potrzeb funduszu w zakresie wykorzystywania tych przepływów pieniężnych.

Rachunek przepływów pieniężnych sporządzono wykorzystując metodę pośrednią. Oznacza to, że nadwyżka lub deficyt netto w danym roku budżetowym korygowana(-y) jest o wpływ transakcji bezgotówkowych oraz czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe wynikające z przeszłych lub przyszłych operacyjnych wpływów lub płatności gotówkowych.

Przepływy pieniężne wynikające z transakcji w obcej walucie są ujmowane w walucie sprawozdawczej EFR (euro) poprzez przeliczenie kwoty w obcej walucie według kursu wymiany euro na obcą walutę, obowiązującego w dniu przepływu pieniężnego.

4.2      DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA

Rachunek przepływów pieniężnych EFR uwzględnia jedynie przepływy pieniężne z działalności operacyjnej, ponieważ EFR nie prowadzi działalności inwestycyjnej ani finansowej. Celem działalności operacyjnej jest przyczynianie się do osiągnięcia celów politycznych.

5.         AKTYWA I PASYWA WARUNKOWE ORAZ INNE POZYCJE

5.1      AKTYWA WARUNKOWE

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Gwarancje wykonania || 16 || 221 || 88 || 325 || 360

Gwarancje kwot zatrzymanych || 5 || 151 || 40 || 197 || 227

Aktywa warunkowe związane ze sprawami sądowymi || - || 1 || - || 1 || 1

OGÓŁEM || 21 || 373 || 128 || 523 || 587

5.1.1 Gwarancje wykonania

Niekiedy wymaga się gwarancji wykonania w celu dopilnowania, aby beneficjenci finansowania w ramach EFR wywiązali się ze swych zobowiązań przewidzianych w umowach zawartych z EFR.

Zmniejszenie gwarancji wykonania o 35 mln EUR to różnica między gwarancjami uwolnionymi a gwarancjami nowo otrzymanymi. Większość gwarancji uwolniono w ramach 8. EFR (23 mln EUR związane głównie z pomocą objętą programowaniem) i 9. EFR (90 mln EUR związanych głównie z pomocą w ramach polityki sektorowej).

5.1.2 Gwarancje kwot zatrzymanych

Gwarancje kwot zatrzymanych odnoszą się wyłącznie do umów na roboty budowlane. Zazwyczaj zatrzymuje się 10 % płatności okresowych na rzecz beneficjentów, aby zagwarantować wypełnienie zobowiązań przez wykonawcę. Kwoty zatrzymane wykazuje się jako zobowiązania. Z zastrzeżeniem akceptacji instytucji zamawiającej wykonawca może zamiast tego dostarczyć gwarancję kwot zatrzymanych, która zastępuje zatrzymane kwoty płatności okresowych. Otrzymane gwarancje wykazuje się jako składnik aktywów warunkowych.

Zmniejszenie gwarancji kwot zatrzymanych o 30 mln EUR to różnica między gwarancjami uwolnionymi a gwarancjami nowo otrzymanymi. Większość gwarancji uwolniono w ramach 9. EFR (63 mln EUR związane przede wszystkim z pomocą w ramach polityki sektorowej). Nowo otrzymane gwarancje dotyczą w większości 9. EFR (31 mln EUR związane przede wszystkim z pomocą w ramach polityki sektorowej) i 10. EFR (22 mln EUR).

5.2      ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Kwoty związane ze sprawami sądowymi || - || 0 || - || 0 || 6

OGÓŁEM || - || 0 || - || 0 || 6

Wskazane wyżej kwoty odnoszą się do powództw o odszkodowanie obecnie toczących się przeciwko EFR, innych sporów prawnych oraz szacunkowych kosztów obsługi prawnej. Wszelkie zobowiązania warunkowe i zobowiązania do przyszłego finansowania, które staną się wymagalne, będą finansowane w przyszłości z budżetu EFR.

5.3      UJAWNIENIA INNYCH INFORMACJI

5.3.1 Zobowiązania budżetowe

mln EUR

|| 8. EFR || 9. EFR || 10. EFR || OGÓŁEM na dzień 31.12.2011 r. || OGÓŁEM na dzień 31.12.2010 r.

Należne zobowiązania budżetowe || 157 || 1 643 || 3 794 || 5 594 || 5 991

Powiązane kwoty uwzględnione w rachunku wyniku ekonomicznego || (29) || (308) || (309) || (646) || (714)

OGÓŁEM || 128 || 1 335 || 3 485 || 4 948 || 5 277

Należne zobowiązania budżetowe to kwota nierozliczonych zobowiązań, w przypadku których nie dokonano jeszcze płatności lub umorzenia. Jest to normalna konsekwencja istnienia programów wieloletnich. Na dzień 31 grudnia 2011 r. należne zobowiązania budżetowe wynosiły 5 594 mln EUR. Kwota ujęta jako przyszłe zobowiązania do sfinansowania to kwota należnych zobowiązań budżetowych, która po odjęciu powiązanych kwot ujętych w rachunku wyniku ekonomicznego za 2011 r. jako koszty wynosi ogółem 4 948 mln EUR.

6.         ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

Poniższe pozycje dotyczące zarządzania ryzykiem finansowym Europejskiego Funduszu Rozwoju odnoszą się do operacji skarbcowych przeprowadzanych przez Komisję Europejską w imieniu Europejskiego Funduszu Rozwoju w celu wykorzystania jego środków.

6.1      POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM ORAZ DZIAŁALNOŚĆ ZABEZPIECZAJĄCA

Zasady zarządzania operacjami skarbcowymi EFR zostały określone w rozporządzeniu Rady 215/2008 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz w umowie wewnętrznej.

Na mocy wspomnianego rozporządzenia obowiązują następujące zasady główne:

– swoje wkłady na EFR państwa członkowskie wpłacają na specjalne rachunki bankowe otwarte w banku centralnym każdego państwa członkowskiego lub wyznaczonej przez nie instytucji finansowej. Wkłady pozostają na tych rachunkach specjalnych do momentu, gdy konieczne jest dokonanie płatności przez EFR.

– Wkłady na EFR są wpłacane przez państwa członkowskie w euro, natomiast płatności EFR są denominowane w euro i w innych walutach, również tych mniej znanych;

– nie można przekraczać stanu rachunków bankowych otwartych przez Komisję w imieniu EFR.

Oprócz rachunków specjalnych Komisja otwiera w imieniu EFR inne rachunki w instytucjach finansowych (bankach centralnych i bankach komercyjnych) w celu dokonywania płatności i otrzymywania wpływów innych niż wkłady państw członkowskich do budżetu zgodnie z art. 44 rozporządzenia Rady 215/2008 (zob. pkt 6.4 poniżej).

Wszystkie banki komercyjne, w których otwarto na rzecz EFR rachunki inne niż wspomniane „rachunki specjalne”, zostały wybrane przez Komisję w drodze zaproszenia do składania ofert.

Operacje skarbcowe i płatnicze są w dużej mierze zautomatyzowane i opierają się na nowoczesnych systemach informatycznych. W celu zagwarantowania bezpieczeństwa systemu oraz zapewnienia rozdzielenia obowiązków zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego, standardami kontroli wewnętrznej i zasadami audytu Komisji stosuje się specjalne procedury.

Zarządzanie operacjami skarbcowymi i płatniczymi regulują pisemne wytyczne i procedury, które mają na celu ograniczenie ryzyka operacyjnego i finansowego oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli. Wspomniane wytyczne i procedury odnoszą się do różnych obszarów działań, a ich przestrzeganie jest regularnie sprawdzane.

6.2      RYZYKO RYNKOWE

6.2.1   Ryzyko walutowe

Wszystkie wkłady są deponowane w euro; inne waluty kupuje się jedynie wówczas, gdy są konieczne w celu realizacji płatności. W związku z tym operacje skarbcowe EFR nie są narażone na ryzyko walutowe.

6.2.2   Ryzyko stopy procentowej

EFR nie zaciąga pożyczek pieniężnych, w związku z czym nie jest narażony na ryzyko stopy procentowej.

EFR uzyskuje jednak odsetki od kwot zdeponowanych na różnych rachunkach bankowych. Komisja w imieniu EFR wprowadziła więc środki mające na celu zagwarantowanie, że uzyskiwane regularnie odsetki będą odzwierciedlały rynkowe stopy procentowe oraz ich ewentualne wahania.

Odsetki od sald przechowywanych przez noc na rachunkach w bankach komercyjnych są naliczane codziennie. Oprocentowanie kwot na takich rachunkach opiera się na zmiennych stopach rynkowych, do których zastosowanie ma marża umowna (dodatnia lub ujemna). W przypadku większości rachunków obliczanie odsetek jest powiązane ze stopą EONIA (Euro Over Night Index Average) i obliczenie to jest korygowane o wszelkie wahania tej stopy. W przypadku niektórych innych rachunków stopy procentowe obliczane są w oparciu o stopę krańcową EBC (stosowaną do operacji refinansowania EBC). W związku z tym nie zachodzi ryzyko, że odsetki od sald EFR będą naliczane według stopy niższej niż stopy rynkowe.

6.3      RYZYKO KREDYTOWE (RYZYKO KONTRAHENTA)

Większa część zasobów skarbowych EFR jest przechowywana, zgodnie z rozporządzeniem Rady 215/2008, na „rachunkach specjalnych” otwartych przez państwa członkowskie w celu wpłacania ich wkładów. Większość tego rodzaju rachunków to rachunki skarbu państwa państw członkowskich lub rachunki prowadzone w narodowych bankach centralnych. Z tymi instytucjami wiąże się najniższe ryzyko kontrahenta z perspektywy EFR (ekspozycja ogranicza się do państw członkowskich).

Jeżeli chodzi o część zasobów skarbowych EFR przechowywanych w bankach komercyjnych, aby możliwe było dokonywanie płatności, środki na tych rachunkach są uzupełniane dopiero wtedy, kiedy jest to niezbędne, i podlegają automatycznemu zarządzaniu przez komisyjny system zarządzania środkami pieniężnymi. Na każdym rachunku utrzymywany jest minimalny stan środków pieniężnych, proporcjonalny do średniej wartości dokonywanych z niego dziennie płatności. W rezultacie kwoty przetrzymywane na tych rachunkach przez noc są zawsze bardzo niskie, dzięki czemu ekspozycja EFR na ryzyko jest ograniczona.

Dodatkowo przy wyborze banków komercyjnych zastosowanie mają szczegółowe wytyczne w celu dalszego zminimalizowania ryzyka kontrahenta, na które narażony jest EFR.

Wszystkie banki komercyjne są wybierane w drodze zaproszenia do składania ofert. Aby zostać dopuszczonym do udziału w procedurach przetargowych, wymagane jest posiadanie minimalnego krótkoterminowego ratingu kredytowego na poziomie P-1, przyznanego przez agencję ratingową Moody's, lub na poziomie równoważnym (S&P A-1 lub Fitch F1). W szczególnych i należycie uzasadnionych okolicznościach może być wymagany niższy poziom ratingu.

6.4      RYZYKO PŁYNNOŚCI

Dzięki zasadom budżetowym stosowanym w odniesieniu do EFR stan ogółu środków pieniężnych w okresie budżetowym jest zawsze wystarczający w celu realizacji wszystkich powiązanych płatności. Wkład państw członkowskich ogółem jest bowiem równy łącznej kwocie środków na płatności na dany okres budżetowy.

Wkłady państw członkowskich na EFR są jednak wnoszone w trzech ratach rocznie, podczas gdy płatności charakteryzuje pewna sezonowość.

Aby zagwarantować stan zasobów skarbowych zawsze wystarczający na pokrycie płatności, które należy zrealizować w danym miesiącu, między działem skarbcowym Komisji a odnośnymi departamentami odpowiedzialnymi za wydatki ma miejsce regularna wymiana informacji dotyczących sytuacji w zakresie środków, tak aby płatności dokonane w danym okresie nie przekraczały stanu dostępnych zasobów skarbowych.

Ponadto w zakresie codziennych operacji skarbcowych EFR zautomatyzowane narzędzia zarządzania środkami pieniężnymi zapewniają każdego dnia odpowiednią płynność na każdym z rachunków bankowych EFR.

7.         UJAWNIENIA INFORMACJI NA TEMAT PODMIOTÓW POWIĄZANYCH

Nie stwierdzono żadnych transakcji z podmiotami powiązanymi wymagających odrębnego ujawnienia w ramach powyższej pozycji.

8.         ZDARZENIA NASTĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM

Na dzień przekazania niniejszego sprawozdania finansowego księgowy EFR nie wiedział, ani nie został powiadomiony o żadnych istotnych zdarzeniach, które wymagałyby zamieszczenia odrębnych informacji w tej sekcji. Roczne sprawozdanie finansowe i powiązane informacje dodatkowe opracowano, wykorzystując najnowsze dostępne informacje, co znalazło swoje odzwierciedlenie w powyższym.

9.         UZGODNIENIE WYNIKU EKONOMICZNEGO Z WYNIKIEM BUDŻETU

Wynik ekonomiczny za rok oblicza się w oparciu o zasadę rachunkowości memoriałowej. Wynik budżetu opiera się jednak na metodzie kasowej, zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Ponieważ oba wspomniane wyniki bazują na tych samych operacjach leżących u podstaw, ich uzgodnienie stanowi przydatny rodzaj kontroli. W poniższej tabeli przedstawiono to uzgodnienie, z wyróżnieniem istotnych dla uzgodnienia kwot w podziale na pozycje przychodów i kosztów.         

|| || mln EUR

|| 2011 || 2010

|| ||

WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK || (2 700) || (2 765)

|| ||

PRZYCHODY || ||

Należności niemające wpływu na wynik budżetu || (52) || (33)

Dotychczas niepobrane należności ustalone w roku bieżącym || (3) || (4)

Należności ustalone w latach ubiegłych i pobrane w roku bieżącym || 10 || 10

Wynik netto zaliczkowania || 46 || 53

Naliczone przychody netto || (13) || (173)

|| ||

KOSZTY || ||

Dotychczas niepokryte koszty za rok bieżący || 98 || 178

Koszty z lat ubiegłych pokryte w roku bieżącym || (249) || (155)

Anulowane płatności || 17 || 39

Wynik netto zaliczkowania || (346) || (353)

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów netto || 317 || (31)

|| ||

WYNIK BUDŻETU ZA ROK || (2 874) || (3 233)

9.1 Pozycje uzgadniające — Przychody

Faktyczne przychody budżetowe za dany rok budżetowy odpowiadają przychodom pobranym z tytułu należności ustalonych w ciągu tego roku oraz kwotom otrzymanym z tytułu należności ustalonych w latach ubiegłych.

Należności niemające wpływu na wynik budżetu są ujmowane w wyniku ekonomicznym, ale z perspektywy budżetowej nie mogą one być traktowane jak przychody, gdyż zainkasowana kwota jest przenoszona do rezerwy i nie może zostać ponownie przydzielona bez decyzji Rady.

Dotychczas niepobrane należności ustalone w roku bieżącym odlicza się na użytek uzgodnienia od wyniku ekonomicznego, jako że nie są one częścią przychodów budżetowych. Z kolei należności ustalone w latach ubiegłych i pobrane w roku bieżącym dolicza się na użytek uzgodnienia do wyniku ekonomicznego.

Wynik netto zaliczkowania stanowi rozliczenie odzyskanych kwot zaliczkowania. Są to wpływy gotówkowe, które pozostają bez wpływu na wynik ekonomiczny.

Naliczone przychody netto składają się głównie z rozliczeń międzyokresowych dokonanych na potrzeby zamknięcia księgowań na koniec danego roku. Uwzględnia się jedynie wynik netto, tj. naliczone przychody za bieżący rok pomniejszone o wpływy z tytułu naliczonych przychodów za poprzedni rok.

9.2 Pozycje uzgadniające – Koszty

Dotychczas niepokryte koszty za bieżący rok należy zsumować do celów uzgodnienia, jako że są one częścią wyniku ekonomicznego, ale nie kosztów budżetowych. Natomiast koszty z lat poprzednich pokryte w roku bieżącym muszą zostać odjęte od wyniku ekonomicznego do celów uzgodnienia, ponieważ są one częścią kosztów budżetowych z bieżącego roku, ale albo nie mają wpływu na wynik ekonomiczny, albo wiążą się ze zmniejszeniem kosztów w przypadku korekty.

Wpływy gotówkowe z tytułu anulowanych płatności nie mają wpływu na wynik ekonomiczny, ale mają wpływ na wynik budżetu.

Wynik netto zaliczkowania obejmuje nowe kwoty zaliczkowania wypłacone w roku bieżącym (ujęte jako koszty budżetowe tego roku) i rozliczenie zaliczkowania wypłaconego w bieżącym roku lub we wcześniejszych latach poprzez zatwierdzenie kosztów kwalifikowalnych. Te ostatnie stanowią koszt zgodnie z zasadą rachunkowości memoriałowej, jednak ten koszt jest ujmowany na kontach budżetowych, jako że płatność początkowego zaliczkowania została już uwzględniona jako koszt budżetowy w momencie jej dokonania.

Na bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów netto składają się głównie bierne rozliczenia międzyokresowe dokonane na użytek procedur zamknięcia księgowań, tj. kwalifikowalne koszty poniesione przez beneficjentów środków EFR, które nie zostały jeszcze zgłoszone EFR. Uwzględnia się jedynie wynik netto, tj. naliczone wydatki za bieżący rok pomniejszone o pokryte naliczone wydatki za poprzedni rok.    

2. SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ

WPROWADZENIE

Poprzednie EFR

· Decyzją Rady AKP-WE 1/2000 z dnia 27 lipca 2000 r. dotyczącą środków przejściowych ustanowiono, że część nieprzydzielonych środków z poprzednich EFR zostanie wykorzystana zgodnie z odnośnymi postanowieniami umowy z Kotonu stosowanymi z wyprzedzeniem zgodnie ze środkami przejściowymi.

· Decyzją Komisji 410/2001 z dnia 16 marca 2001 r., której przedmiotem jest ustalenie przydziałów na programy orientacyjne dla krajów AKP na mocy umowy o partnerstwie AKP-WE, ustanowiono, że nieprzydzielone środki z poprzednich EFR, do kwoty 1,2 mld EUR, zostaną wykorzystane na działania wykonawcze zgodnie z zasadami i procedurami poszczególnych EFR, do czasu wejścia w życie protokołu finansowego do 9. EFR.

· W decyzji Komisji 1033/2001 z dnia 15 czerwca 2001 r. ustalono wysokość przydziału finansowego na programy regionalne i na współpracę wewnętrzną między krajami AKP w ramach protokołu finansowego do umowy o partnerstwie AKP-WE.

· Decyzją Komisji 1252/2002 z dnia 11 lipca 2002 r. zwiększono pulę środków przeznaczonych na współpracę wewnętrzną między krajami AKP o kwotę 60 mln EUR, w oparciu o ogólne rezerwy 6. i 7. EFR, a także ustanowiono wykorzystanie tych dodatkowych środków do czasu wejścia w życie protokołu finansowego do 9. EFR, zgodnie z regułami i procedurami stosowanymi do pierwotnych EFR.

· Ponadto na mocy decyzji Rady Ministrów AKP-WE 3/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. kwota 25 mln EUR została pobrana z nieprzydzielonych środków 8. EFR (rezerwa ogólna) i przydzielona na współpracę regionalną z tytułu umowy o partnerstwie AKP-WE.

· Ponieważ 6. EFR został zamknięty w 2006 r., a 7. EDF – w 2008 r. – roczne sprawozdanie finansowe nie zawiera już tabeli dotyczących wykonania tych EFR. Dane dotyczące wykonania przesuniętych kwot ujmowane są natomiast w ramach 9. EFR.

· Podobnie jak w poprzednich latach w celu zapewnienia przejrzystości w sposobie prezentacji danych za rok 2009 w poniższych tabelach w wyraźny sposób określono dla 8. EFR część wykorzystaną w oparciu o programowanie przewidziane w konwencjach z Lomé oraz część wykorzystaną w oparciu o programowanie przewidziane w umowie z Kotonu. Jeśli chodzi o tę ostatnią, zapisy w księgach oraz prezentacja sprawozdania finansowego opierają się na art. 3 ust. 2 załącznika IV do umowy o partnerstwie AKP-WE w odniesieniu do poszczególnych krajów. Dla krajów AKP w artykule tym przewidziano pulę środków A przeznaczoną na pokrycie wsparcia makroekonomicznego i wsparcia programów i projektów, a także pulę środków B przeznaczoną na pokrycie nieprzewidzianych potrzeb, takich jak pomoc nadzwyczajna, inicjatywy na rzecz umarzania długów oraz wsparcie mające na celu złagodzenie niekorzystnych skutków niestabilności wpływów z eksportu[14]. W odniesieniu do regionów sposób prezentacji sprawozdania uwzględnia programowanie regionalne, o którym mowa w rozdziale 2 umowy o partnerstwie AKP-WE (regionalne programy orientacyjne i współpraca między krajami AKP).

· Zgodnie z pkt 4 załącznika Ib (Wieloletnie ramy finansowe na lata 2008–2013) do umowy o partnerstwie AKP-WE salda środków niewykorzystanych i kwoty umorzone w ramach omawianych funduszy od dnia 31.12.2007 r. do wejścia w życie 10. EFR zostały przeniesione do 9. EFR w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania administracji UE, a także pokrycia kosztów uruchomionych już projektów do czasu wejścia w życie 10. EFR.

· Decyzją Rady 2010/406/UE kwotę 150 mln EUR ze środków umorzonych z projektów w ramach 9. i wcześniejszych EFR postanowiono przeznaczyć dla Sudanu w celu zaspokojenia potrzeb najbardziej potrzebującej ludności. Kwotę tę przydzielono w 2011 r.

· Decyzją Rady 2011/315/UE kwotę 200 mln EUR ze środków umorzonych z projektów w ramach 9. i wcześniejszych EFR postanowiono przeznaczyć na wsparcie realizacji Trzyletniego planu rozwoju Sudanu Południowego. Kwota ta nie została przydzielona do programowania.

10. EFR

Umowa o partnerstwie AKP-WE, podpisana dnia 23 czerwca 2000 r. w Kotonu przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej i przez państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2003 r. Umowa z Kotonu została zmieniona w dniach 25 czerwca 2005 r. i 23 czerwca 2010 r.

Decyzja w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską (2001/822/WE), przyjęta dnia 27 listopada 2001 r. przez Radę Unii Europejskiej, weszła w życie w dniu 2 grudnia 2001 r. Decyzja ta została zmieniona w dniu 19 marca 2007 r. (decyzja 2007/249/WE).

Umowa wewnętrzna w sprawie finansowania pomocy wspólnotowej na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2008–2013 zgodnie ze zmienioną umową z Kotonu, przyjęta przez przedstawicieli rządów państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej w dniu 17 lipca 2006 r., weszła w życie z dniem 1 lipca 2008 r.

Na mocy umowy z Kotonu pomoc unijna na rzecz państw AKP i KTZ w drugim okresie (2008-2013) jest finansowana z 10. EFR w wysokości 22 682 mln EUR, w tym:

– 21 966 mln EUR przydzielono państwom AKP zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi przedstawionymi w załączniku Ib do zmienionej umowy z Kotonu, z czego kwotą 20 466 mln EUR zarządza Komisja Europejska;

– - 286 mln EUR przydzielono KTZ zgodnie z załącznikiem IIAa do zmienionej decyzji Rady w sprawie stowarzyszenia KTZ ze Wspólnotą Europejską, z czego kwotą 256 mln EUR zarządza Komisja Europejska;

– 430 mln EUR przypada Komisji na pokrycie kosztów wynikających z programowania i wykorzystania środków 10. EFR zgodnie z art. 6 umowy wewnętrznej.

Z dniem wejścia w życie 10. EFR kwoty te zostały uzupełnione o środki niewykorzystane i są powiększane w dalszym ciągu o środki umarzane, które wynikają z systemu gwarantującego stabilizację wpływów z wywozu podstawowych produktów rolnych (STABEX) w ramach funduszy wcześniejszych niż 9. EFR. Środki niewykorzystane i środki umorzone powinny zostać wykorzystane i należy nimi zarządzać zgodnie ze zmienioną umową z Kotonu oraz umową wewnętrzną.

Spośród wymienionych wyżej przydziałów na 10. EFR Komisja Europejska zarządza kwotą 21 152 mln EUR w następujący sposób:

– 15 300 mln EUR na krajowe programy orientacyjne, w tym:

· 13 500 mln EUR w puli środków A, z czego uruchomiono środki w kwocie 12 467 mln EUR, w tym kwota 33 mln EUR została przesunięta do przydziałów regionalnych (współpraca międzyregionalna PALOP); dodatkowo pula środków A została zwiększona o 57 mln EUR, stanowiących umorzone środki Stabex;

· 1 800 mln EUR w puli środków B, w tym 601 mln EUR jako wstępnie przydzielone środki oraz 1 199 mln EUR jako rezerwa na pokrycie nieprzewidzianych potrzeb (wykorzystana na finansowanie różnych instrumentów, takich jak coroczny program FLEX oraz doraźny mechanizm FLEX stosowany w przypadku podatności na zagrożenia, a także odpowiedź na kryzys cen żywności). Z tego kwota 1 624 mln EUR już została uruchomiona.

– 1 783 mln EUR na regionalne programy orientacyjne oraz przesunięcie w wysokości 33 mln EUR, co łącznie daje 1 816 mln EUR uruchomionych przydziałów;

– środki przydzielone między krajami AKP w kwocie 2 700 mln EUR, z czego 2 664 mln EUR uruchomiono;

– 683 mln EUR stanowi rezerwę na kolejne przydziały na rzecz krajowych i regionalnych programów orientacyjnych, które zostaną dokonane po ocenie śródokresowej i końcowej;

– 430 mln EUR na koszty wdrożenia, całość uruchomiona;

– środki w kwocie 256 mln EUR przydzielone KTZ:

· środki w ramach puli A w wysokości 195 mln EUR, z czego uruchomiono 66 mln EUR;

· środki w ramach puli B w wysokości 15 mln EUR, z czego uruchomiono 7 mln EUR;

· środki na przydziały regionalne w wysokości 40 mln EUR są w całości uruchomione;

· środki na analizy oraz pomoc techniczną, w wysokości 6 mln EUR, wszystkie uruchomione.

- Niepodlegająca wykorzystaniu rezerwa na wykonanie w ramach 10. EFR

Od dnia 1 lipca 2008 r., gdy zaczął obowiązywać 10. EFR, dodatnie salda środków i kwoty umorzone z projektów w ramach 9. EFR i poprzednich edycji funduszu są przenoszone do rezerwy na wykonanie w ramach 10. EFR. Nie dotyczy to środków Stabex i puli środków administracyjnych w ramach 9. EFR. Środki z tej rezerwy mogą zostać wykorzystane wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w art. 1 ust. 4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR.

Poniżej przedstawiono szczegółowo stan powyższej rezerwy na dzień 31.12.2011 r. (w mln EUR):

Łączne środki przesunięte do niepodlegającej wykorzystaniu rezerwy w ramach 10. EFR: || 438

            minus środki przesunięte do 9. EFR na rzecz Sudanu, decyzja Rady 2010/406/UE z dnia 12 lipca 2010 r. || -150

Środki w rezerwie ogółem (AKP + KTZ): || 288

Informacja dodatkowa: rezerwa ta ma zostać zmniejszona o 200 mln EUR w związku z decyzją Rady 2011/315/UE z dnia 23 maja 2011 r. na rzecz Sudanu Południowego i przeniesiona do 9. EFR.

- Rezerwa Stabex w ramach 10. EFR

Po zamknięciu rachunków Stabex środki niewykorzystane/umorzone zostają przesunięte do rezerwy Stabex w puli środków A w ramach 10. EFR (art. 1 ust. 4 umowy wewnętrznej dotyczącej 10. EFR), a następnie do krajowych programów orientacyjnych zainteresowanych krajów.

- Współfinansowanie w ramach 10. EFR

W ramach 10. EFR podpisano umowy w sprawie transferu środków z tytułu współfinansowania przez państwa członkowskie w wysokości 89 mln EUR i uruchomiono środki na zobowiązania na łączną kwotę 79 mln EUR, natomiast środki na płatności uruchomiono wyłącznie w odniesieniu do zainkasowanej kwoty 73 mln EUR.

Stan środków na współfinansowanie na dzień 31.12.2011 r. przedstawiono w tabeli poniżej (w mln EUR):

|| Środki na zobowiązania || Środki na płatności

Współfinansowanie – pula środków A || 69 || 61

Współfinansowanie – w ramach AKP || 12 || 12

Współfinansowanie – koszty administracyjne || 2 || 2

|| 83 || 75

W poniższych tabelach, dotyczących kwot zatwierdzonych, zakontraktowanych i zapłaconych, przedstawiono wartości netto.

W załączniku znajdują się tabele obrazujące sytuację w odniesieniu do poszczególnych instrumentów w poszczególnych krajach.

2.1         PRZYDZIAŁY

2.2 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

2.3.       POZOSTAŁE INFORMACJE NA TEMAT ZARZĄDZANIA

Współfinansowanie przez Włochy (1985 r.)

W 1985 r. Komisja Europejska podpisała z rządem włoskim umowę w sprawie współfinansowania projektów na rzecz rozwoju zarządzanych przez Komisję.

Do dnia 31 grudnia 2004 r. umowa była kilkakrotnie przedłużana w drodze wymiany pism między włoskim rządem a Komisarzem ds. Rozwoju.

Następnie w drodze procedury pisemnej E/1588/2004 Komisja podjęła decyzję w sprawie wprowadzenia w życie umowy ramowej dotyczącej współfinansowania. Decyzja ta miała na celu określenie ram budżetowych i regulacyjnych dla zobowiązań realizowanych z tytułu tej umowy. Decyzja Komisji stanowiła w związku z tym, że współfinansowanie to powinno zostać zrealizowane zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do EFR. Decyzją tą nadano również delegowanym lub subdelegowanym urzędnikom zatwierdzającym EFR uprawnienia do zarządzania wkładem Włoch w ramach współfinansowania. Zostali oni również upoważnieni do określania ostatecznego terminu realizacji umowy, odpowiadającego obowiązującym zasadom.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 4 porozumienia zawartego w lipcu 1985 r. między Komisją Europejską a włoskim rządem, które to postanowienia potwierdzone zostały w art. 3 pkt 3 decyzji E/1588/2004, rząd włoski, pismem z dnia 15 grudnia 2006 r., wezwał Komisję do zwrotu salda zamkniętych projektów. Łączna kwota przedmiotowych środków wynosiła wówczas 4 708 867,66 EUR. Kwota ta została przekazana rządowi włoskiemu w marcu 2008 r.

Poniżej przedstawiono stan włoskich środków zarządzanych przez Komisję w związku z projektami realizowanymi w państwach AKP na dzień 31.12.2011 r.

Od podpisania wyżej wymienionej umowy ogółem 52 projekty zrealizowane w państwach AKP były przedmiotem współfinansowania ze strony Włoch, z czego tylko jeden „Czwarty program rehabilitacji – Somalia” jest nadal realizowany i zarządzany przez delegaturę UE w Kenii, przy czym salda środków na rachunkach bankowych dla każdej pozycji wyglądają następująco:

Projekt nr || Państwo || Projekt || Saldo (EUR) || Saldo (EUR)

|| || || || 31/12/2010 || 31/12/2011

ITA COF || 37 || || Odsetki z tytułu współfinansowania || 317 230,20 || 320 646,67

ITA COF || 40 || || Koszty administracyjne || 408 990,37 || 410 580,63

ITA COF || 50 || SOMALIA || Rehabilitacja || 6 722 163,55 || 5 452 595,91

OGÓŁEM || || || 7 429 706,86 || 6 183 823,21

CZĘŚĆ II – ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR: SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE INSTRUMENTU INWESTYCYJNEGO

EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY || CA/454/12

|| 15 marca 2012 r.

|| Dokument 12/069

||

|| Audyt przeprowadziło KPMG

RADA DYREKTORÓW

Instrument Inwestycyjny

sprawozdanie finansowe

na dzień 31 grudnia 2011 r.

|| ||

|| - Sprawozdanie z sytuacji finansowej - Sprawozdanie z całkowitych dochodów - Zestawienie zmian w zasobach stron wnoszących wkład - Rachunek przepływów pieniężnych - Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego - Sprawozdanie niezależnego audytora ||

Oryginał: ang. ||

3.           SPRAWOZDANIE FINANSOWE DOTYCZĄCE INSTRUMENTU INWESTYCYJNEGO

3.1         SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2011 R.

(w tys. EUR)

|| || Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| Nota || do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| || ||

Odsetki i podobne dochody || 16 || 59 561 || 54 601

Odsetki i podobne koszty || 16 || -940 || -2 591

|| || ||

Odsetki netto i podobne dochody || || 58 621 || 52 010

|| || ||

Dochód z opłat i prowizji || 17 || 2 149 || 11 775

Koszty opłat i prowizji || 17 || -144 || -372

|| || ||

Dochód z opłat i prowizji netto || || 2 005 || 11 403

|| || ||

Operacje finansowe – wynik netto || 18 || 18 070 || -15 823

|| || ||

Zmiana w odpisie aktualizującym z tytułu utraty wartości pożyczek i należności, bez odwrócenia || 7 || 27 452 || 25 428

Utrata wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || 8 || -6 888 || -3 714

|| || ||

Ogólne koszty administracyjne || 19 || -38 006 || -34 086

|| || ||

|| || ||

Zysk za rok || || 61 254 || 35 218

|| || ||

Inne całkowite dochody: || || ||

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży – Rezerwa na poziomie wartości godziwej || || ||

1. Zmiana netto wartości godziwej aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || || 20 574 || 2 962

2. Kwota netto przeniesiona jako zysk lub strata || || -3 394 || 1 898

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży ogółem || || 17 180 || 4 860

|| || ||

Inne całkowite dochody ogółem || || 17 180 || 4 860

|| || ||

Całkowite dochody ogółem za rok || || 78 434 || 40 078

3.2         SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 R.

(w tys. EUR)

|| Nota || 31.12.2011 || 31.12.2010 || 31.12.2009

|| || || ||

AKTYWA || || || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 5 || 452 279 || 411 587 || 330 057

Pochodne instrumenty finansowe || 6 || 434 || 1 376 || 12 870

Pożyczki i należności || 7 || 1 033 160 || 844 428 || 693 441

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 8 || 251 660 || 194 828 || 164 606

Należności od stron wnoszących wkład || 9/14 || 87 310 || 100 000 || 87 310

Pozostałe aktywa || 10 || 416 || 3 172 || 925

|| || || ||

Aktywa ogółem ||   || 1 825 259 || 1 555 391 || 1 289 209

|| || || ||

|| || || ||

ZOBOWIĄZANIA I ZASOBY STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD || || || ||

|| || || ||

ZOBOWIĄZANIA || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || 6 || 12 702 || 6 110 || 5 522

Dochody przyszłych okresów || 11 || 33 003 || 29 579 || 24 317

Zobowiązania wobec osób trzecich || 12 || 329 660 || 298 415 || 213 850

Pozostałe zobowiązania || 13 || 1 113 ||  940 || 1 560

|| || || ||

Zobowiązania ogółem || || 376 478 || 335 044 || 245 249

|| || || ||

ZASOBY STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD || || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem || 14 || 1 281 309 || 1 131 309 || 995 000

Rezerwa na poziomie wartości godziwej || || 41 750 || 24 570 || 19 710

Zyski zatrzymane || || 125 722 || 64 468 || 29 250

|| || || ||

Zasoby stron wnoszących wkład ogółem || || 1 448 781 || 1 220 347 || 1 043 960

|| || || ||

Zobowiązania i zasoby stron wnoszących wkład ogółem || || 1 825 259 || 1 555 391 || 1 289 209

3.3         ZESTAWIENIE ZMIAN W ZASOBACH STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD

(w tys. EUR)

|| Wkłady wniesione zgodnie z wezwaniem || Kapitał rezerwowy na poziomie wartości godziwej || Zyski zatrzymane || Ogółem

Stan na dzień 1 stycznia 2011 r. || 1 131 309 || 24 570 || 64 468 || 1 220 347

|| || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem w ciągu roku || 150 000 || - || - || 150 000

|| || || ||

Zysk za rok 2011 || - || - || 61 254 || 61 254

|| || || ||

Inne całkowite dochody ogółem za rok || - || 17 180 || - || 17 180

|| || || ||

Zmiana w zasobach stron wnoszących wkład || 150 000 || 17 180 || 61 254 || 228 434

|| || || ||

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r. || 1 281 309 || 41 750 || 125 722 || 1 448 781

|| || || ||

|| Wkłady wniesione zgodnie z wezwaniem || Kapitał rezerwowy na poziomie wartości godziwej || Zyski zatrzymane || Ogółem

Stan na dzień 1 stycznia 2010 r. || 995 000 || 19 710 || 29 250 || 1 043 960

|| || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem w ciągu roku || 130 000 || - || - || 130 000

Niewykorzystane dopłaty do oprocentowania || 6 309 || - || - || 6 309

Zysk za rok 2010 || - || - || 35 218 || 35 218

|| || || ||

Inne całkowite dochody ogółem za rok || - || 4 860 || - || 4 860

|| || || ||

Zmiana w zasobach stron wnoszących wkład || 136 309 || 4 860 || 35 218 || 176 387

|| || || ||

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r. || 1 131 309 ||  24 570 || 64 468 || 1 220 347

|| || || ||

|| || || ||

3.4         RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2011 R.

|| Od 1.1.2011 r. do 31.12.2011 r. || Od 1.1.2010 r. do 31.12.2010 r.

DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA || ||

Zysk za rok budżetowy || 61 254 || 35 218

Korekty || ||

Utrata wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || 3 172 || 3 714

Zmiana netto w odpisie aktualizującym z tytułu utraty wartości pożyczek i należności || -27 452 || -25 428

Odsetki skapitalizowane od pożyczek i należności || -10 512 || -13 239

Zmiana naliczonych odsetek i zamortyzowanych kosztów pożyczek i należności || -2 801 || -466

Wzrost dochodów przyszłych okresów || 3 424 || 5 262

Wpływ zmian kursu wymiany na pożyczki || -15 337 || -24 626

Wpływ zmian kursu wymiany na aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 34 || -538

Zysk z działalności operacyjnej przed zmianami w aktywach i zobowiązaniach operacyjnych || 11 782 || -20 103

|| ||

Wypłaty pożyczek || -237 040 || -206 952

Spłaty pożyczek || 104 410 || 119 724

Zmiana wartości godziwej instrumentów pochodnych || 7 534 || 12 082

Zwiększenie stanu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || -67 829 || -50 952

Sprzedaż aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || 24 971 || 22 414

Zmniejszenie /zwiększenie stanu pozostałych aktywów || 2 756 || -2 247

Zwiększenie /zmniejszenie stanu pozostałych zobowiązań || 173 || -620

Zwiększenie/zmniejszenie stanu pozostałych zobowiązań wobec Europejskiego Banku Inwestycyjnego || 4 144 || -2 324

|| ||

Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej || -149 099 || -128 978

|| ||

DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA || ||

Wkład otrzymany od państw członkowskich || 136 345 || 187 310

Kwoty otrzymane od państw członkowskich w związku z dopłatami do oprocentowania || 76 345 || 40 000

Kwoty wypłacone w imieniu państw członkowskich w związku z dopłatami do oprocentowania || -22 899 || -16 802

|| ||

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej || 189 791 || 210 508

|| ||

Zwiększenie stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów netto || 40 692 || 81 530

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek roku budżetowego || 411 587 || 330 057

|| ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec roku budżetowego || 452 279 || 411 587

3.5         INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1 Informacje ogólne

Instrument Inwestycyjny („instrument”) został ustanowiony w ramach Umowy z Kotonu („umowy”) o współpracy i pomocy na rzecz rozwoju pomiędzy grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku („państw AKP”) a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi z dnia 23 czerwca 2000 r. i zmienionej w dniu 25 czerwca 2005 r. oraz 23 czerwca 2010 r.

Finansowanie na mocy umowy pochodzi z budżetów państw członkowskich UE i jest wypłacane zgodnie z protokołami finansowymi opracowywanymi na kolejne okresy pięcio- lub sześcioletnie. W ramach umowy oraz w związku z wejściem w życie drugiego protokołu finansowego w dniu 1 lipca 2008 r. (obejmującego lata 2008–2013), zwanego 10. Europejskim Funduszem Rozwoju (EFR), Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu („EBI” lub „bank”) powierzono zarządzanie:

- instrumentem – obciążonym ryzykiem funduszem odnawialnym o wartości 3 185,5 mln EUR przeznaczonym na wsparcie inwestycji sektora prywatnego w państwach AKP; przy czym kwota 48,5 mln EUR przydzielona jest krajom i terytoriom zamorskim („KTZ”);

- dotacjami na finansowanie dopłat do oprocentowania o wartości 400 mln EUR dla państw AKP i 1,5 mln EUR dla KTZ. Maksymalnie 10 % tych dopłat może zostać wykorzystane na pomoc techniczną związaną z projektami.

Na wniosek Komitetu Zarządzającego EBI Rada Dyrektorów EBI przyjęła sprawozdanie finansowe w dniu 15 marca 2012 r. i zezwoliła na jego przedłożenie Radzie Gubernatorów do zatwierdzenia do dnia 30 kwietnia 2012 r.

2 Istotne zasady rachunkowości

2.1 Podstawa przygotowania – Stwierdzenie o zgodności

W 2011 r. w odniesieniu do instrumentu zastosowano Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej przyjęte przez Unię Europejską do celów przygotowania jej sprawozdania finansowego, co odbyło się zgodnie z MSSF 1 – Zastosowanie MSSF po raz pierwszy – przy czym datą graniczna był dzień 1 stycznia 2011 r.

2.2 Istotne osądy i szacunki księgowe

Przygotowanie sprawozdania finansowego wymaga wykorzystania wartości szacunkowych. Wymaga to również od kierownictwa Europejskiego Banku Inwestycyjnego stosowania własnego osądu przy stosowaniu zasad księgowych obowiązujących w przypadku Instrumentu Inwestycyjnego. Poniżej wymieniono obszary wymagające kierowania się w znacznym stopniu osądem lub cechujące się złożonością lub obszary, w których założenia i szacunki są istotne dla sprawozdania finansowego.

Stosowanie osądów i szacunków ma największe znaczenie w następujących kwestiach:

§ Wartość godziwa instrumentów finansowych

Jeżeli na podstawie aktywnych rynków nie można określić wartości godziwej aktywów i pasywów finansowych ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, wartość tę określa się, korzystając z różnych technik wyceny, w tym określonych modeli matematycznych. Dane wejściowe do tych modeli pochodzą z obserwacji rynków w tych przypadkach, w których jest to możliwe, a jeżeli nie ma takiej możliwości, do określenia wartości godziwej niezbędny jest osąd. Osąd obejmuje płynność oraz takie dane wejściowe do modeli, jak korelacja oraz wahania cen rynkowych instrumentów pochodnych o terminach zapadalności dłuższych niż trzy miesiące.

§ Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości pożyczek i należności

Przegląd problemowych pożyczek i należności w ramach instrumentu dokonywany jest na każdy dzień sprawozdawczy w celu stwierdzenia, czy w sprawozdaniu z całkowitych dochodów należy dokonać odpisu z tytułu utraty wartości. W szczególności osąd kierownictwa Europejskiego Banku Inwestycyjnego konieczny jest do oszacowania kwot i terminów przyszłych przepływów pieniężnych przy określaniu poziomu niezbędnego odpisu. Takie szacunki oparte są na założeniach dotyczących szeregu czynników, a rzeczywiste wyniki mogą się od nich różnić, w związku z czym w przyszłości mogą wystąpić zmiany w odpisie. Oprócz szczególnych odpisów z tytułu utraty wartości pożyczek i należności o znaczeniu indywidualnym w ramach Instrumentu Inwestycyjnego tworzony jest zbiorowy odpis z tytułu utraty wartości tych rodzajów ekspozycji kredytowej, które wprawdzie nie zostały uznane za wymagające szczególnego odpisu, ale w przypadku których istnieje większe ryzyko niewywiązania się z płatności, niż początkowo przewidziano.

Zasadniczo uważa się, że do utraty wartości pożyczki dochodzi wówczas, gdy spłata odsetek i kwoty głównej jest przeterminowana o 90 dni lub więcej, a jednocześnie kierownictwo Europejskiego Banku Inwestycyjnego zauważa obiektywne sygnały świadczące o utracie wartości.

§ Wycena nienotowanych inwestycji kapitałowych dostępnych do sprzedaży

Wycena nienotowanych inwestycji kapitałowych dostępnych do sprzedaży opiera się zazwyczaj na jednym z następujących elementów:

- ostatnich transakcjach na rynku pomiędzy podmiotami niezależnymi;

- bieżącej wartości godziwej innego instrumentu o zasadniczo takim samym charakterze;

- spodziewanych przepływach pieniężnych zdyskontowanych według bieżących stóp procentowych mających zastosowanie do instrumentów o podobnych warunkach i podobnej charakterystyce ryzyka; lub

- innych modelach wyceny.

Określenie przepływów pieniężnych oraz czynników dyskontujących dla nienotowanych inwestycji kapitałowych dostępnych do sprzedaży wymaga znaczącego wykorzystania szacunków. W ramach instrumentu okresowo porównuje się techniki wyceny i ocenia się je pod kątem wiarygodności, stosując ceny z obserwacji bieżących transakcji rynkowych dotyczących takich samych instrumentów lub inne dostępne zaobserwowane dane rynkowe.

§ Utrata wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży

W ramach instrumentu ustalono, że utrata wartości inwestycji kapitałowych dostępnych do sprzedaży następuje wówczas, gdy występuje istotny lub trwający przez dłuższy okres spadek wartości godziwej poniżej ich kosztu lub gdy istnieją inne obiektywne dowody utraty wartości. Ustalenie, co oznacza „istotny” lub „trwający przez dłuższy czas” wymaga zastosowania osądu. W ramach instrumentu ustalono, że „istotny” zasadniczo oznacza równy lub wyższy niż 30 %, a „trwający przez dłuższy czas” – trwający dłużej niż 12 miesięcy. Ponadto ocenia się również inne czynniki, w tym zwykłe wahania cen akcji w przypadku inwestycji w spółki notowane na giełdzie oraz przyszłe przepływy pieniężne i czynniki dyskontujące dla inwestycji w spółki nienotowane na giełdzie.

2.3 Zmiana zasad rachunkowości

Do celów przygotowania sprawozdania finansowego na dzień 31 grudnia 2011 r. dla instrumentu zmieniono zasady rachunkowości z zasad wzorowanych na MSSF, przyjętych przez Unię Europejską, na zasady oparte na MSSF, przyjęte przez Unię Europejską. Zarząd EBI uważa, że ta zmiana zasad rachunkowości zapewni dokładniejsze informacje na temat transakcji w ramach instrumentu i jego sytuacji finansowej. Zmiana zasad rachunkowości nie ma wpływu na sprawozdanie z sytuacji finansowej instrumentu, sprawozdanie z całkowitych dochodów, zestawienie zmian w zasobach stron wnoszących wkład czy na rachunek przepływów pieniężnych. Zmiany mają wpływ jedynie na informacje dodatkowe do sprawozdania finansowego dotyczące zarządzania ryzykiem, przygotowane zgodnie z MSSF 7, oraz na informacje dotyczące wartości godziwej instrumentów finansowych zgodne z MSSF 7.

Szereg nowych obowiązujących standardów, zmian w standardach i zasadach ich interpretacji wchodzi w życie dla całorocznych okresów rozpoczynających się po dniu 1 stycznia 2012 r. i nie zostały one zastosowane do przygotowania niniejszego sprawozdania finansowego.

MSSF 9 „Instrumenty finansowe”

Na pierwszym etapie trzyczęściowego projektu RMSR polegającego na zastąpieniu MSR 39 Instrumenty finansowe, standard ten zmienia definicje kategorii aktywów i pasywów finansowych oraz ich ujmowania do celów rachunkowych. Wdrożenie tego standardu jest w toku, a ostatecznie całkowicie zastąpi on MSR 39. Obecnie obowiązujący termin przyjęcia najnowszej rewizji standardu to 1 stycznia 2013 r., a proponowana data wejścia w życie to 1 stycznia 2015 r. Nie planuje się wcześniejszego przyjęcia tego standardu w odniesieniu do instrumentu, a zakres wpływu nie został jeszcze określony.

Dwa niżej wymienione stosowne standardy wydano w 2011 r., z datą wejścia w życie ustaloną na 1 stycznia 2013 r. Wpływ przyjęcia tych standardów na sprawozdanie finansowe instrumentu nie został jeszcze określony.

MSSF 12 „Ujawnianie informacji na temat udziałów w innych jednostkach”

Celem tego standardu jest wprowadzenie wymogu ujawniania informacji, które umożliwią użytkownikom sprawozdań finansowych ocenę charakteru udziałów w innych jednostkach oraz związanego z tymi udziałami ryzyka, a także wpływu tych udziałów na sytuację finansową, wyniki finansowe i przepływy pieniężne.

MSSF 13 „Wycena wartości godziwej”

Standard ten definiuje wartość godziwą, określa ramy wyceny tej wartości i wprowadza wymóg ujawniania informacji dotyczących wyceny wartości godziwej.

2.4 Opis istotnych zasad rachunkowości

2.4.1 Przeliczenie waluty obcej

Walutą wykorzystaną do prezentacji sprawozdania finansowego dotyczącego instrumentu jest euro (EUR), które jest także walutą funkcjonalną.

Transakcje w walutach obcych przelicza się według kursu wymiany obowiązującego w dniu transakcji.

Aktywa i pasywa pieniężne denominowane w walutach innych niż euro przelicza się na euro według kursów wymiany obowiązujących na dzień bilansowy. Dodatnie lub ujemne różnice kursowe wynikające z przeliczenia walut wykazuje się w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

Niepieniężne pozycje wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia pierwotnej transakcji. Pozycje niepieniężne wyceniane według wartości godziwej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej.

Różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji według kursu innego niż kurs z dnia transakcji oraz niezrealizowane różnice kursowe wynikające z nierozliczonych aktywów i pasywów pieniężnych w walucie obcej ujmowane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

Pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów przelicza się na euro po kursie wymiany obowiązującym na koniec każdego miesiąca.

2.4.2 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty zostały zdefiniowane dla instrumentu jako rachunki bieżące, depozyty krótkoterminowe lub papiery dłużne o pierwotnym terminie zapadalności wynoszącym do trzech miesięcy.

2.4.3 Aktywa finansowe inne niż instrumenty pochodne

Aktywa finansowe wykazywane są według daty rozliczenia.

§ Pożyczki

Pożyczki z instrumentu ujmowane są jako aktywa instrumentu w dniu przekazania pożyczki pożyczkobiorcom. Pożyczki te wykazywane są według kosztu (kwoty wypłacone netto), który jest równy wartości godziwej środków pieniężnych przekazanych na uruchomienie pożyczki, łącznie z wszelkimi kosztami transakcji. Następnie są one wyceniane po koszcie zamortyzowanym z wykorzystaniem metody dochodu efektywnego, pomniejszonym o rezerwy na pokrycie strat z tytułu utraty wartości lub braku możliwości wyegzekwowania należności.

§ Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to instrumenty, które zostały tak oznaczone lub których nie można zaklasyfikować do aktywów wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy, utrzymywanych do terminu zapadalności ani do pożyczek i należności. Obejmują one instrumenty kapitałowe i inwestycje w fundusze venture capital.

Po pierwotnej wycenie aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są następnie wykazywane według wartości godziwej. Należy zwrócić uwagę na następujące szczegóły dotyczące wyceny inwestycji kapitałowych według wartości godziwej, której nie można ustalić na podstawie aktywnych rynków:

a. Fundusze venture capital

Wartość godziwa każdego funduszu venture capital opiera się na najnowszej dostępnej wartości aktywów netto zgłoszonej przez fundusz, jeżeli została ona obliczona w oparciu o międzynarodowy standard wyceny uznany za zgodny z MSSF (np.: międzynarodowe wytyczne dotyczące wyceny kapitału private equity i venture capital – International Private Equity and Venture Capital Valuation guidelines – opublikowane przez Europejskie Stowarzyszenie Venture Capital). W ramach instrumentu może jednak zostać podjęta decyzja o skorygowaniu wartości aktywów netto zgłoszonych przez fundusz, jeżeli pojawią się kwestie mogące mieć wypływ na taką wycenę.

b. Bezpośrednie inwestycje kapitałowe

Godziwa wartość inwestycji oparta jest na ostatnim dostępnym sprawozdaniu finansowym, przy czym w stosownych przypadkach wykorzystuje się ponownie ten sam model, który wykorzystano przy nabyciu udziałów w kapitale.

Niezrealizowane zyski i straty z funduszy venture capital oraz bezpośrednich inwestycji kapitałowych wykazywane są w zasobach stron wnoszących wkład do czasu sprzedaży, wykupu lub zbycia inwestycji lub do czasu wykazania utraty wartości inwestycji. W przypadku uznania, że nastąpiła utrata wartości instrumentu dostępnego do sprzedaży, skumulowane niezrealizowane zyski lub straty ujęte wcześniej w kapitale własnym wykazywane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

W przypadku inwestycji w nienotowane instrumenty kapitałowe wartość godziwa określana jest przy zastosowaniu uznanej metody wyceny (np. zdyskontowanych przepływów pieniężnych lub kilku różnych). Inwestycje tego rodzaju wykazywane są według kosztu, jeżeli nie można w sposób rzetelny dokonać pomiaru ich wartości godziwej.

Udziały nabyte w ramach instrumentu to zazwyczaj inwestycje w fundusze działające na niepublicznym rynku kapitałowym i fundusze venture capital. Zgodnie z praktyką branżową tego rodzaju inwestycje są zwykle realizowane wspólnie przez kilku inwestorów, z których żaden nie może pojedynczo wpływać na bieżące funkcjonowanie i działalność inwestycyjną takiego funduszu. W związku z tym ewentualne członkostwo inwestora w organie zarządzającym takim funduszem zasadniczo nie uprawnia takiego inwestora do wpływania na bieżące funkcjonowanie funduszu. Ponadto pojedynczy inwestorzy mający udział w funduszu działającym na niepublicznym rynku kapitałowym lub funduszu venture capital nie wpływają na politykę funduszu, na przykład zasady wypłaty dywidend i wypłaty innych środków. Tego rodzaju decyzje podejmuje zwykle zarząd funduszu na podstawie umowy udziałowców określającej prawa i obowiązki zarządu oraz wszystkich udziałowców funduszu. Umowa udziałowców z reguły również uniemożliwia pojedynczym inwestorom dwustronne przeprowadzanie znaczących transakcji z funduszem, wymienianie się członkami zarządu czy uzyskiwanie uprzywilejowanego dostępu do podstawowych informacji technicznych. Inwestycje w ramach instrumentu realizowane są zgodnie z wyżej opisaną praktyką branżową, co gwarantuje, że instrument nie będzie sprawował kontroli nad którąkolwiek z tych inwestycji ani nie będzie wywierał na nie znaczącego wpływu w rozumieniu MSR 27 i MSR 28; dotyczy to również inwestycji, w których instrument ma ponad 20 % udział w prawach głosu.

§ Zabezpieczenia

W momencie ujęcia początkowego gwarancje finansowe są wykazywane według wartości godziwej, która odpowiada wartości bieżącej netto przewidywanych wpływów premii. Wyliczenie to jest dokonywane w dniu rozpoczęcia każdej transakcji i jest wykazywane w bilansie jako „Gwarancje finansowe” w pozycji „Pozostałe aktywa” i „Pozostałe zobowiązania”.

Po ujęciu początkowym wartość zobowiązań w ramach instrumentu z tytułu takich gwarancji jest aktualizowana do wyższej z dwóch wartości:

- wartości kosztów, jakie według najlepszego oszacowania, opierającego się na wszystkich istotnych czynnikach i informacjach dostępnych na dzień sporządzenia sprawozdania z sytuacji finansowej, trzeba ponieść w celu uregulowania wszelkich zobowiązań finansowych wynikających z gwarancji;

- początkowo ujętej kwoty pomniejszonej o zakumulowaną amortyzację. Amortyzacji początkowo ujętej kwoty dokonuje się według metody aktuarialnej.

Wszelkie zmiany stanu zobowiązań dotyczących gwarancji finansowych wykazywane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji „Dochód z opłat i prowizji”.

Aktywa instrumentu wynikające z tego rodzaju gwarancji są następnie amortyzowane z wykorzystaniem metody aktuarialnej i analizowane pod kątem utraty wartości.

Ponadto po podpisaniu umowy gwarancyjnej są one ujmowane jako zobowiązanie warunkowe instrumentu, natomiast po uruchomieniu gwarancji – jako zobowiązanie instrumentu.

2.4.4 Utrata wartości aktywów finansowych

Na każdy dzień bilansowy dokonywana jest ocena, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składników aktywów finansowych. Uznaje się, że utrata wartości danego składnika lub grupy składników aktywów finansowych występuje wyłącznie wówczas, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że utrata wartości wynika ze zdarzenia lub zdarzeń, które wystąpiły po początkowym ujęciu danego składnika w księgach („zdarzenie powodujące utratę wartości”), i że zdarzenie powodujące utratę wartości ma wpływ na szacowane przyszłe przepływy pieniężne w odniesieniu do składnika lub grupy składników aktywów finansowych, które można rzetelnie oszacować. Dowodem utraty wartości może być informacja, że pożyczkobiorca lub grupa pożyczkobiorców znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie wywiązuje się z zobowiązań, nie spłaca odsetek lub kwoty głównej, istnieje prawdopodobieństwo, że zostanie wobec nich wszczęte postępowanie upadłościowe lub innego rodzaju postępowanie związane z reorganizacją finansową, a dostępne dane wskazują na wymierne zmniejszenie stanu szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych, takie jak zmiany w zaległościach lub uwarunkowaniach gospodarczych powiązanych z niewywiązywaniem się z zobowiązań.

W przypadku pożyczek niespłaconych na koniec roku budżetowego i ujętych według kosztu zamortyzowanego utrata wartości odnotowywana jest w przypadku przedstawienia obiektywnych dowodów na istnienie ryzyka nieodzyskania całości lub części kwot tych pożyczek zgodnie z pierwotnymi warunkami umowy lub wartości im równoważnej. Jeżeli istnieją obiektywne dowody na to, że nastąpiła utrata wartości, kwota tej utraty wyceniania jest jako różnica pomiędzy wartością bilansową danego składnika aktywów a wartością bieżącą szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość bilansowa składnika aktywów zostaje zmniejszona poprzez dokonanie zapisu na koncie odpisów z tytułu utraty wartości, a kwota utraty wartości ujmowana jest w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. Dochody z tytułu odsetek są nadal naliczane według zmniejszonej wartości bilansowej w oparciu o efektywną stopę procentową danego składnika aktywów. Pożyczki wraz ze związanymi z nimi odpisami aktualizującymi odpisuje się w koszty, gdy nie ma realnej możliwości uzyskania ich spłaty w przyszłości. Jeżeli w kolejnym roku kwota szacowanych odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości zwiększa się lub zmniejsza z powodu zdarzenia, jakie wystąpiło po wykazaniu utraty wartości, wykazana pierwotnie strata z tytułu utraty wartości podlega zwiększeniu lub zmniejszeniu poprzez dokonanie korekty na koncie odpisów z tytułu utraty wartości.

W ramach instrumentu dokonuje się oceny ryzyka kredytowego na podstawie każdej transakcji i nie bierze się pod uwagę zbiorowej utraty wartości.

W przypadku aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży dokonuje się oceny w ramach instrumentu na każdy dzień bilansowy, aby stwierdzić, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości inwestycji. Obiektywnym dowodem jest np. istotny lub trwający przez dłuższy okres spadek wartości godziwej inwestycji poniżej jej kosztu. Jeżeli istnieją dowody utraty wartości, wówczas skumulowane straty (wycenione jako różnica pomiędzy kosztem nabycia a bieżącą wartością godziwą, pomniejszona o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości danej inwestycji ujęte wcześniej w sprawozdaniu z całkowitych dochodów) zostają usunięte z pozycji zasobów stron wnoszących wkład do instrumentu i wykazane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży nie są odwracane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów; wzrost ich wartości godziwej po utracie wartości ujmowany jest bezpośrednio w zasobach stron wnoszących wkład.

Zespół ds. Zarządzania Ryzykiem Europejskiego Banku Inwestycyjnego przynajmniej raz do roku dokonuje przeglądu aktywów finansowych pod kątem utraty ich wartości. Wynikające z tego przeglądu korekty obejmują korektę dyskonta w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w całym okresie użytkowania składnika aktywów oraz wszelkie korekty niezbędne w związku z ponownym oszacowaniem początkowej utraty wartości.

2.4.5 Pochodne instrumenty finansowe

Instrumenty pochodne obejmują swapy walutowe i walutowo-procentowe oraz kontrakty terminowej wymiany walut.

W normalnych warunkach działalności w ramach Instrumentu Inwestycyjnego mogą być zawierane umowy swapowe w celu zabezpieczenia określonych operacji udzielania pożyczek lub kontrakty terminowej wymiany walut w celu zabezpieczenia pozycji walutowej, denominowane w walutach innych niż euro będących przedmiotem aktywnego obrotu, w celu wyrównania ewentualnych zysków lub strat spowodowanych wahaniami kursu wymiany walut.

Na dzień 31 grudnia 2010 r. i 31 grudnia 2011 r. w ramach instrumentu nie zawarto żadnych transakcji zabezpieczających. Dlatego też wszystkie instrumenty pochodne wycenianie są według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Wartości godziwe są wyprowadzane przede wszystkim z modeli zdyskontowanych przepływów pieniężnych, modeli wyceny opcji oraz ofert osób trzecich.

Instrumenty pochodne wykazywane są według wartości godziwej i ujmowane jako aktywa, kiedy ich wartość godziwa jest dodatnia, a jako zobowiązania – kiedy wartość ta jest ujemna. Zmiany wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych są uwzględniane w pozycji „Wynik netto z operacji finansowych”.

2.4.6 Wkłady

Wkłady państw członkowskich wykazywane są jako należności w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w dniu decyzji Rady określającej wkład finansowy, jaki mają wnieść państwa członkowskie do instrumentu.

Wkłady państw członkowskich są klasyfikowane jako kapitał własny, jeżeli spełniają następujące warunki:

- zgodnie z umową w sprawie wkładu upoważniają one państwa członkowskie do decydowania o sposobie wykorzystania aktywów netto instrumentu w przypadku jego likwidacji;

- należą one do kategorii instrumentów podporządkowanych wobec wszystkich innych kategorii instrumentów;

- wszystkie instrumenty finansowe w kategorii instrumentów podporządkowanej wobec wszystkich innych kategorii instrumentów mają identyczne cechy;

- instrument nie zawiera elementów wymagających klasyfikacji jako zobowiązanie; oraz

- całkowite oczekiwane przepływy pieniężne, które można przyporządkować do instrumentu przez okres jego użytkowania, opierają się zasadniczo na zyskach lub stratach, zmianie w ujętych aktywach netto lub zmianie wartości godziwej ujętych i nieujętych aktywów netto instrumentu przez okres jego użytkowania.

2.4.7 Dochody z odsetek od pożyczek

Odsetki od pożyczek z Instrumentu Inwestycyjnego ujmowane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów („odsetki i podobne dochody”) oraz w sprawozdaniu z sytuacji finansowej („pożyczki i należności”) według zasady memoriału przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, która jest stopą dokładnie dyskontującą szacowane przyszłe przepływy pieniężne (wypłaty i wpływy) w ciągu całego oczekiwanego okresu trwania pożyczki do poziomu wartości bilansowej netto pożyczki. Po zmniejszeniu zaksięgowanej wartości pożyczki z tytułu utraty wartości dochody z odsetek nadal są ujmowane według pierwotnej efektywnej stopy procentowej zastosowanej do nowej wartości bilansowej.

2.4.8 Dopłaty do oprocentowania i pomoc techniczna

Działalność instrumentu obejmuje także zarządzanie dopłatami do oprocentowania i pomocą techniczną w imieniu państw członkowskich.

Część wkładów państw członkowskich przeznaczona na wypłatę dopłat do oprocentowania nie jest uwzględniana w zasobach stron wnoszących wkład do instrumentu, lecz klasyfikowana jako zobowiązania wobec osób trzecich. W pierwszej kolejności dokonuje się wypłaty na rzecz beneficjentów końcowych, a następnie zmniejsza zobowiązania wobec osób trzecich.

Jeżeli kwoty przeznaczone na dopłaty do oprocentowania i pomoc techniczną nie są w pełni rozdysponowane, zostają one przeklasyfikowane jako wkład na rzecz instrumentu.

2.4.9 Dochody z tytułu odsetek od środków pieniężnych i ich ekwiwalentów

Dochody z tytułu odsetek od środków pieniężnych i ich ekwiwalentów są wykazywane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów instrumentu według zasady memoriału.

2.4.10 Opłaty, prowizje i dywidendy

Opłaty uzyskane z tytułu usług świadczonych w danym okresie wykazywane są jako dochody według czasu świadczenia usług. Opłaty wynikające z zobowiązań są odraczane i wykazywane w dochodach z wykorzystaniem metody efektywnej stopy procentowej w okresie od wypłaty do spłaty danej pożyczki.

Dywidendy związane z aktywami finansowymi dostępnymi do sprzedaży wykazywane są po ich otrzymaniu.

2.4.11 Podatki

Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, dołączony do Traktatu z dnia 8 kwietnia 1965 r. ustanawiającego Jedną Radę i Jedną Komisję Wspólnot Europejskich, określa, że aktywa, przychody i inne mienie Instytucji Unii są zwolnione ze wszelkich podatków bezpośrednich.

3 Zarządzanie ryzykiem

Poniższa informacja dodatkowa przedstawia ekspozycję instrumentu na ryzyko kredytowe i finansowe oraz zarządzanie tym ryzykiem i kontrolę nad nim; szczególnie dotyczy to ryzyka pierwotnego związanego z wykorzystywaniem instrumentów finansowych. Mowa tu o:

- ryzyku kredytowym – ryzyku poniesienia straty w wyniku niewykonania zobowiązania przez klienta lub kontrahenta, wynikającym z ekspozycji kredytowej w każdej formie, w tym także ryzyku rozrachunku;

- ryzyku płynności – ryzyku wystąpienia trudności w wypełnieniu przez jednostkę obowiązków związanych z zobowiązaniami finansowymi, których rozliczenie następuje poprzez dostarczenie środków pieniężnych lub innego rodzaju aktywów finansowych;

- ryzyku rynkowym - ekspozycji na obserwowalne zmienne rynkowe, takie jak stopy procentowe, kursy wymiany walut i ceny na rynku akcji.

3.1 Organizacja zarządzania ryzykiem

Europejski Bank Inwestycyjny na bieżąco dostosowuje swoje zasady zarządzania ryzykiem. Funkcjonują systemy kontroli i informowania o najważniejszych rodzajach ryzyka związanych z jego działalnością, tj. ryzyku kredytowym, ryzyku rynkowym i ryzyku płynności.

Dział zarządzania ryzykiem w banku zapewnia niezależną identyfikację, ocenę, monitorowanie i zgłaszanie ryzyka kredytowego i ryzyka dotyczącego cen akcji, na które instrument jest narażony. W strukturze, w której zachowany jest rozdział obowiązków, zarządzanie ryzykiem jest niezależne od jednostek operacyjnych. Dyrektor generalny ds. zarządzania ryzykiem podlega w kwestiach ryzyka wyznaczonemu wiceprezesowi Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Wyznaczony wiceprezes odbywa regularne spotkania z Komitetem Audytu, podczas których omawiane są kwestie dotyczące ryzyka. Do jego obowiązków należy także nadzór nad zgłaszaniem ryzyka Komitetowi Zarządzającemu i Radzie Dyrektorów Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

3.2 Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe to potencjalna strata, która może być skutkiem niewykonania zobowiązania przez klienta lub kontrahenta, a wynika z ekspozycji kredytowej w każdej formie, w tym także z rozrachunku.

3.2.1. Polityka w zakresie ryzyka kredytowego

W ramach analizy kredytowej kontrahentów pożyczek bank ocenia ryzyko kredytowe w celu jego obliczenia i dokonania wyceny. W ramach instrumentu opracowano wewnętrzną metodykę ratingową dla przedsiębiorstw lub instytucji finansowych w celu określenia wewnętrznych ratingów najważniejszych kontrahentów korzystających z pożyczek lub gwarancji. Metodyka ta oparta jest na systemie arkuszy oceny dostosowanych do każdego z głównych rodzajów kontrahentów kredytowych (np. przedsiębiorstw, banków, jednostek sektora publicznego itp.). Biorąc pod uwagę zarówno sprawdzone praktyki w dziedzinie bankowości, jak i zasady określone w ramach nowej bazylejskiej umowy kapitałowej (Bazylea II), wszyscy kontrahenci związani z profilem kredytowym określonej transakcji są klasyfikowani do poszczególnych kategorii ratingu wewnętrznego z wykorzystaniem odnośnej metodyki dla każdego rodzaju kontrahenta. Każdy kontrahent jest wstępnie przypisywany do ratingu wewnętrznego odzwierciedlającego jego długoterminowy rating w odniesieniu do zobowiązań w walucie obcej (lub ekwiwalentny w odniesieniu do zobowiązań w walucie lokalnej w razie konieczności) w następstwie szczegółowej analizy profilu ryzyka kontrahenta i warunków ryzyka panujących w jego kraju.

Ocena kredytowa finansowania projektów oraz innych ustrukturyzowanych operacji o ograniczonym zastosowaniu nie podlega metodyce ratingu wewnętrznego i odbywa się z wykorzystaniem narzędzi oceny ryzyka kredytowego właściwych dla danego sektora, skoncentrowanych przede wszystkim na dostępności środków pieniężnych i zdolności do obsługi zadłużenia. Narzędzia te obejmują analizę warunków umownych projektów, analizę kontrahentów oraz symulację przepływów pieniężnych. Podobnie jak w przypadku przedsiębiorstw i instytucji finansowych, każdy projekt jest przypisany do określonego wewnętrznego ratingu ryzyka i oczekiwanej straty.

Wszystkie operacje bez udziału państwa (czyli bez państwowych gwarancji ani środków) podlegają określonym ograniczeniom co do poziomu zawieranych transakcji i rozmiarów kontrahenta. Maksymalna nominalna kwota każdej transakcji podlega limitowi, który zależy od oczekiwanej straty z danej transakcji. Ograniczenia dotyczące kontrahenta są stosowane w przypadku skonsolidowanego zaangażowania. Tego rodzaju ograniczenia zwykle odzwierciedlają rozmiary środków własnych kontrahenta, a także jego całkowite zewnętrzne finansowanie długoterminowe.

W celu ograniczenia ryzyka kredytowego, w ramach instrumentu stosowane są różne metody wsparcia jakości kredytowej w postaci:

- zabezpieczeń dotyczących projektu (np. zastaw na udziałach; zastaw na aktywach; cesja praw; zastaw na rachunkach); lub

- gwarancji, z reguły zapewnianych przez sponsora finansowanego projektu (np. gwarancje ukończenia, gwarancje na żądanie).

Ponadto w ramach instrumentu czasem stosowane są metody wsparcia jakości kredytowej, które nie są bezpośrednio skorelowane z ryzykiem projektu, takie jak zabezpieczenie czy gwarancja bankowa.

W celu zmniejszenia ryzyka kredytowego nie stosuje się natomiast kredytowych instrumentów pochodnych.

3.2.2. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe bez uwzględnienia zabezpieczenia ani innych metod wsparcia jakości kredytowej

Poniższa tabela przedstawia maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe w odniesieniu do poszczególnych składników sprawozdania z sytuacji finansowej, w tym instrumentów pochodnych. Maksymalną ekspozycję ujęto w wartościach brutto, nie uwzględniając skutków zastosowania zabezpieczenia.

Maksymalna ekspozycja (w tys. EUR) || 31.12.2011 || 31.12.2010 ||

|| ||

AKTYWA || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 452 279 || 411 587

Pochodne instrumenty finansowe || 434 || 1 376

Pożyczki i należności || 1 033 160 || 844 428

Należności od stron wnoszących wkład || 87 310 || 100 000

Pozostałe aktywa || 416 || 3 172

Aktywa ogółem || 1 573 599 || 1 360 563

|| ||

POZYCJE POZABILANSOWE || ||

Zobowiązania warunkowe || ||

- Gwarancje niewykorzystane || 20 000 || 45 000

Zobowiązania do przyszłego finansowania || ||

- Niewypłacone pożyczki || 701 092 || 808 865

- Gwarancje wykorzystane || 7 909 || 9 484

Pozycje pozabilansowe ogółem || 729 001 || 863 349

|| ||

Ekspozycja kredytowa ogółem || 2 302 600 || 2 223 912

3.2.3. Ryzyko kredytowe z tytułu pożyczek i należności

3.2.3.1 Wycena ryzyka kredytowego z tytułu pożyczek i należności

Każda operacja udzielenia pożyczki z instrumentu jest poprzedzona kompleksową oceną ryzyka i oszacowaniem oczekiwanej straty, które znajdują odzwierciedlenie w klasyfikacji pożyczek. Klasyfikacje pożyczek są ustalane według ogólnie przyjętych kryteriów na podstawie jakości pożyczkobiorcy, okresu spłaty pożyczki, gwarancji, a w stosownych przypadkach – poręczyciela.

System klasyfikacji pożyczek obejmuje metodykę, procesy, bazy danych i systemy informatyczne służące do oceny ryzyka kredytowego w ramach operacji udzielania pożyczek oraz oszacowanie oczekiwanej straty. Wykorzystuje on duże ilości informacji, aby zapewnić porównawczą ocenę ryzyka kredytowego związanego z pożyczkami. Klasyfikacja pożyczek jest odzwierciedleniem wartości bieżącej szacowanego poziomu oczekiwanej straty, który jest wynikiem prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez najważniejszych dłużników, ekspozycji na ryzyko oraz rozmiarów straty w przypadku braku spłaty należności. Klasyfikacja pożyczek jest wykorzystywana do następujących celów:

- jako ułatwienie w dokładniejszym oszacowaniu ryzyka udzielenia pożyczki;

- jako ułatwienie w podziale zadań z zakresu monitorowania;

- jako opis jakości portfela pożyczek w dowolnym momencie;

- jako jeden z czynników decydujących o wycenie ryzyka na podstawie oczekiwanej straty.

W określeniu klasyfikacji pożyczki brane są pod uwagę następujące czynniki:

i) zdolność kredytowa pożyczkobiorcy: dział zarządzania ryzykiem niezależnie ocenia pożyczkobiorców i ich zdolność kredytową na podstawie metodyki wewnętrznej i zewnętrznych danych. Zgodnie z zastosowanym nowym podejściem zgodnym z umową Bazylea II bank opracował metodykę ratingu wewnętrznego służącą do określenia wewnętrznego ratingu pożyczkobiorców i poręczycieli. Opiera się ona na zestawie arkuszy oceny dostosowanych do poszczególnych rodzajów kontrahentów;

ii) skorelowanie ryzyka niewykonania zobowiązania: służy ono pomiarowi prawdopodobieństwa równoczesnego zaistnienia trudności finansowych w przypadku pożyczkobiorcy i poręczyciela. Im wyższa korelacja tego prawdopodobieństwa, tym niższa jest wartość gwarancji, a tym samym też pozycja w klasyfikacji pożyczek;

iii) wartość instrumentów gwarancyjnych i zabezpieczeń: wartość ta jest szacowana na podstawie połączenia zdolności kredytowej wystawcy oraz rodzaju wykorzystanego instrumentu;

iv) warunki umowne: rzetelne warunki umowne poprawiają jakość pożyczki i podnoszą jej pozycję w wewnętrznej klasyfikacji;

v) okres spłaty pożyczki: przy niezmienności pozostałych warunków, im dłuższy okres spłaty pożyczki, tym wyższe ryzyko zaistnienia trudności w obsłudze pożyczki.

Oczekiwana strata w związku z pożyczką obliczana jest przez połączenie pięciu elementów omówionych powyżej. W zależności od poziomu tej straty, pożyczka zostaje przypisana do jednego z następujących poziomów klasyfikacji pożyczek:

A    pożyczki najwyższej jakości: na tym poziomie istnieją trzy podkategorie. A° obejmuje ryzyko dotyczące państw w całej UE, tj. pożyczki udzielone państwom członkowskim lub pożyczki w całości, wyraźnie i bezwarunkowo gwarantowane przez państwa członkowskie, w przypadku których nie oczekuje się trudności w spłacie i którym przypisuje się 0 % prawdopodobieństwo straty. A+ oznacza pożyczki przyznane podmiotom innym niż państwa członkowskie (lub przez nie gwarantowane), w przypadku których nie oczekuje się pogorszenia jakości w całym okresie spłaty. A- obejmuje te operacje udzielenia pożyczki, w przypadku których istnieją pewne wątpliwości co do utrzymania ich obecnego statusu (na przykład ze względu na długi okres zapadalności lub spodziewaną dużą zmienność przyszłej ceny znakomitego pod innymi względami zabezpieczenia), ale które wiążą się z ograniczonym prawdopodobieństwem pogorszenia jakości.

B    pożyczki wysokiej jakości: stanowią one kategorię aktywów, które są dla banku bezpieczne, mimo że nie można wykluczyć nieznacznego pogorszenia ich jakości w przyszłości. B+ i B- stosowane są na oznaczenie względnego prawdopodobieństwa takiego pogorszenia.

C    pożyczki dobrej jakości: przykładem mogą być niezabezpieczone pożyczki udzielone stabilnym bankom i przedsiębiorstwom o terminie zapadalności z jednorazową spłatą po 7 latach lub o równoważnym okresie amortyzacji z terminem zapadalności w momencie wypłaty.

D    Rating ten wyznacza granicę między pożyczkami o dopuszczalnej jakości a tymi, które stały się źródłem problemów. Dokładnie rzecz biorąc, granica w klasyfikacji pożyczek przebiega między podkategoriami D+ i D-. Pożyczki o ratingu D- wymagają podwyższonego monitorowania.

E    Ta kategoria w klasyfikacji pożyczek obejmuje pożyczki o profilu ryzyka wyższym niż ogólnie przyjmowane. Obejmuje ona pożyczki, które w okresie trwania przysporzyły poważnych problemów, a ich przekształcenie w stratę nie może być wykluczone. Z tego względu pożyczki te objęte są uważnym i podwyższonym monitorowaniem. Podkategorie E+ i E- odzwierciedlają różnice w intensywności tego specjalnego procesu monitorowania, przy czym operacje zaklasyfikowane jako E- są w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa, że nie uda się zapewnić obsługi długu w terminie, a zatem potrzebna jest jakaś forma restrukturyzacji długu, nawet w postaci odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.

F    F (fail – niewywiązanie się z zobowiązania) oznacza pożyczki, w przypadku których poziom ryzyka jest niemożliwy do przyjęcia. Pożyczki zaklasyfikowane jako F- mogą być wyłącznie wynikiem nierozliczonych transakcji, w przypadku których po złożeniu podpisów wystąpiły nieprzewidziane, wyjątkowe i poważne okoliczności. Wszystkie operacje, w przypadku których dochodzi do utraty kwoty głównej pożyczki, są klasyfikowane w kategorii F, a na ich pokrycie stosowana jest specjalna rezerwa.

Zasadniczo pożyczki zaklasyfikowane wewnętrznie do kategorii D- lub niższej są umieszczane na liście pożyczek obserwowanych. Jeżeli jednak pożyczka została początkowo zatwierdzona z profilem ryzyka D- lub gorszym, zostaje umieszczona na tej liście tylko w przypadku wystąpienia istotnego zdarzenia kredytowego powodującego jej dalszy spadek w klasyfikacji pożyczek.

Tabela w pkt 3.2.3.3 przedstawia analizę jakości kredytowej portfela pożyczek udzielonych w ramach instrumentu na podstawie opisanych wyżej kategorii klasyfikacji pożyczek.

3.2.3.2 Analiza ekspozycji na ryzyko kredytowe w ramach działalności pożyczkowej

Poniższa tabela przedstawia maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe w związku z pożyczkami podpisanymi i wypłaconymi, w rozbiciu na poszczególne rodzaje pożyczkobiorców z uwzględnieniem gwarancji udzielonych przez poręczycieli:

Stan na dzień 31.12.2011 (w tys. EUR) || Zabezpieczone || Niezabezpieczone || Ogółem

Banki || 111 020 || 197 245 || 308 265

Przedsiębiorstwa || 71 300 || 475 012 || 546 312

Instytucje publiczne || 37 670 || - || 37 670

Państwa || 6 214 || 134 699 || 140 913

Wypłacone ogółem || 226 204 || 806 956 || 1 033 160

Podpisane niewypłacone || 183 918 || 517 174 || 701 092

Stan na dzień 31.12.2010 (w tys. EUR) || Zabezpieczone || Niezabezpieczone || Ogółem

Banki || 101 675 || 156 488 || 258 163

Przedsiębiorstwa || 304 283 || 127 611 || 431 894

Instytucje publiczne || 36 667 || - || 36 667

Państwa || 6 779 || 110 925 || 117 704

Wypłacone ogółem || 449 403 || 395 025 || 844 428

Podpisane niewypłacone || 279 425 || 529 410 || 808 865

3.2.3.3 Analiza jakości kredytowej według rodzaju pożyczkobiorcy

Poniższe tabele przedstawiają analizę jakości kredytowej portfela pożyczek udzielonych w ramach instrumentu na dzień 31 grudnia 2011 r. i 31 grudnia 2010 r. w podziale na poszczególne kategorie klasyfikacji pożyczek, z uwzględnieniem operacji podpisanych (wypłaconych i niewypłaconych).

Stan na dzień 31.12.2011 || ||  Wysoka ocena ||  Ocena standardowa ||  Minimalne akceptowane ||  Wysokie ryzyko ||  Brak oceny ||  OGÓŁEM

(tys. EUR) || || ||  ryzyko || || ||

|| ||  A do B- ||  C ||  D+ ||  D- i niższa || ||

Pożyczkobiorca || Banki || 50 002 || 9 674 || 39 966 || 356 629 || 351 476 || 807 747

Przedsiębiorstwa || 3 917 || 5 279 || - || 635 825 || - || 645 021

Instytucje publiczne || - || - || - || 38 761 || - || 38 761

Państwa || - || - || - || 242 723 || - || 242 723

OGÓŁEM || || 53 919 || 14 953 || 39 966 || 1 273 938 || 351 476 || 1 734 252

Stan na dzień 31.12.2010 || ||  Wysoka ocena ||  Ocena standardowa ||  Minimalne akceptowane ||  Wysokie ryzyko ||  Brak oceny ||  OGÓŁEM

(tys. EUR) || || ||  ryzyko || || ||

|| ||  A do B- ||  C ||  D+ ||  D- i niższa || ||

Pożyczkobiorca || Banki || 4 915 || 19 754 || 16 208 || 335 759 || 359 497 || 736 133

Przedsiębiorstwa || 4 189 || 5 095 || 3 366 || 595 062 || - || 607 712

Instytucje publiczne ||  - || - || - || 37 757 || - || 37 757

Państwa ||  - ||  - || - || 271 691 || - || 271 691

OGÓŁEM || || 9 104 || 24 849 || 19 574 || 1 240 269 || 359 497 || 1 653 293

3.2.3.4 Koncentracja ryzyka w ramach pożyczek i należności

3.2.3.4.1       Analiza geograficzna

Na podstawie kraju pożyczkobiorcy portfel pożyczek udzielonych w ramach instrumentu można przeanalizować według następujących regionów geograficznych (w tys. EUR):

Kraj pożyczkobiorcy || 31.12.2011 || 31.12.2010

Region - AKP || 99 543 || 94 789

Uganda || 117 035 || 102 676

Region – Afryka Zachodnia || 14 161 || 6 659

Mozambik || 126 666 || 86 992

Mauretania || 43 427 || 29 359

Etiopia || 84 266 || 52 449

Republika Dominikańska || 66 118 || 55 717

Kenia || 65 611 || 69 183

Kamerun || 60 706 || 67 546

Zambia || 43 294 || 50 557

Demokratyczna Republika Konga || 8 980 || 2 742

Nigeria || 28 691 || 49 395

Region – Pacyfik || 20 603 || 29 766

Region – Afryka Środkowa || 12 109 || 13 838

Jamajka || 59 317 || 30 062

Madagaskar || 1 253 || 1 503

Mauritius || 12 732 || 14 742

Ghana || 7 812 || 10 585

Angola || 13 598 || 6 719

Trynidad i Tobago || 1 002 || 5 269

Burkina Faso || 12 588 || 14 242

Malawi || 5 833 || 6 086

Nowa Kaledonia || 4 673 || 1 802

Ruanda || 11 197 || 9 600

Niger || 3 950 || 5 935

Polinezja Francuska || 3 131 || 2 734

Botswana || - || 1 609

Senegal || 10 329 || 6 779

Lesotho || 3 902 || 3 751

Vanuatu || 3 917 || 4 189

Belize || 103 ||  729

Grenada || 2 698 || 2 907

Gabon || 1 509 || 2 014

Togo || 53 224 || -

Republika Zielonego Przylądka || 28 405 || -

Dżibuti || 777 || 1 504

OGÓŁEM || 1 033 160 || 844 428

3.2.3.4.2 Analiza według sektorów przemysłu

Poniższa tabela przedstawia analizę portfela pożyczek udzielonych w ramach instrumentu w podziale na sektory, w których działają pożyczkobiorcy. Operacje, w przypadku których pożyczki wypłacane są najpierw pośrednikowi finansowemu, a potem beneficjentowi końcowemu, są wykazywane w pozycji „Pożyczki globalne” (w tys. EUR).

Sektor przemysłu, w którym działa pożyczkobiorca || 31.12.2011 || 31.12.2010

Pożyczki globalne i umowy agencyjne || 218 912 || 232 581

Linie lotnicze i produkcja statków powietrznych || 103 ||  729

Lotniska i systemy zarządzania ruchem lotniczym || 31 052 || 30 062

Materiał podstawowy i górnictwo || 135 573 || 119 512

Chemikalia, tworzywa sztuczne i wyroby farmaceutyczne || 20 400 || 5 925

Woda pitna, uzdatnianie wody || 33 247 || 17 074

Energia elektryczna, węgiel i inne || 358 745 || 320 490

Łańcuch żywnościowy || 1 244 || 1 491

Dobra inwestycyjne / towary konsumpcyjne trwałego użytku || 3 902 || 3 751

Transport morski i inne || 6 214 || 6 779

Przetwórstwo materiałów, budownictwo || 29 025 ||  64

Produkcja i przetwórstwo papieru || 4 840 || 2 603

Drogi i autostrady || 62 856 || 23 125

Telekomunikacja || 24 963 || 26 621

Usługi i inne || 102 084 || 53 620

OGÓŁEM || 1 033 160 || 844 428

3.2.3.5 Zaległości w spłacie pożyczek

Kwoty zaległości są określane, monitorowane i zgłaszane zgodnie ze zbiorem procedur o nazwie „Wytyczne dotyczące monitorowania opóźnień w płatnościach”.

Monitorowaniem i zgłaszaniem kwot zaległości zasadniczo zarządza dział ds. opóźnień w płatnościach, wchodzący w skład Dyrekcji Zarządzania Transakcjami i Restrukturyzacji EBI. Dział ds. opóźnień w płatnościach przygotowuje miesięczny raport dotyczący niespłaconych rat pożyczek udzielonych ze środków instrumentu, obejmujący tabelę zaległości przekraczających osiem dni w zestawieniu miesiąc do miesiąca. Miesięczny raport zawiera szczegółowy opis podjętych działań lub działań planowanych w podziale na poszczególne kraje, pożyczki i raty.

Ponadto sporządzany jest i wysyłany Komisji Europejskiej miesięczny raport dotyczący pożyczek przeterminowanych o ponad 90 dni. Dwa razy w roku Komitet Zarządzający EBI otrzymuje skrócone zestawienie zaległości w spłacie pożyczek przeterminowanych o ponad 30 dni i 90 dni, a także raport zawierający informacje porównawcze na temat rocznych i półrocznych zmian stanu zaległości.

Zaległości w spłacie odnośnych pożyczek można przeanalizować następująco (w tys. EUR):

|| Raty zaległe o ponad 30 dni || Raty zaległe o ponad 90 dni || Raty zaległe o ponad 180 dni

|| || ||

31.12.2011 || 14 087 || 10 179 || 10 146

31.12.2010 || 8 224 || 4 461 || 4 366

3.2.4. Ryzyko kredytowe z tytułu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów

Dostępne środki są inwestowane zgodnie z ustalonym w ramach instrumentu harmonogramem zobowiązań umownych w zakresie wypłat. Od dnia 31.12.2011 r. inwestycje mają postać wyłącznie depozytów bankowych i innych krótkoterminowych instrumentów finansowych. Inwestycje w średnio- i krótkoterminowe obligacje również mogą być brane pod uwagę zgodnie z wytycznymi inwestycyjnymi, zależnie od wymogów dotyczących płynności.

Minimalny krótkoterminowy rating wymagany dla zatwierdzonych banków lub emitentów obligacji wynosi A-1/P-1/F1 (Moody’s, S&P, Fitch). W przypadku różnic w ratingach przyznanych przez różne agencje ratingowe, decydujące znaczenie ma rating najniższy. Maksymalny dopuszczony limit zaangażowania w przypadku pojedynczego zatwierdzonego banku lub emitenta wynosi obecnie 50 000 000 EUR (pięćdziesiąt milionów euro).

Depozyty są powierzane zatwierdzonym jednostkom z okresem zapadalności nie dłuższym niż trzy miesiące licząc od daty transakcji i w granicach limitu ekspozycji.

Na dzień 31 grudnia 2011 r. i 31 grudnia 2010 r. wszystkie depozyty bankowe i krótkoterminowe papiery dłużne utrzymywane w ramach instrumentu miały rating nie niższy niż P-2 według agencji Moody’s.

Poniższa tabela przedstawia stan depozytów bankowych z naliczonymi odsetkami (w tys. EUR):

Minimalny krótkoterminowy rating || Rating Moody’s || 31.12.2011 || 31.12.2010

P-1 || A1 || 117 603 || 26% || 138 724 || 36%

P-1 || A2 || 179 938 || 40% || 18 822 || 5%

P-1 || Aa2 || 28 622 || 6% || 118 562 || 31%

P-1 || Aa3 || 105 547 || 24% ||  110 527 || 29%

P-2 || A3 ||  17 441 || 4% || - || -

OGÓŁEM || || 449 151 || 100% ||  386 635 || 100%

Poniższa tabela przedstawia stan krótkoterminowych papierów dłużnych (w tys. EUR):

Minimalny krótkoterminowy rating || Rating Moody’s || 31.12.2011 || 31.12.2010

P-1 || A1 || - || - ||  21 473 || 100%

OGÓŁEM || || - || - ||  21 473 || 100%

3.2.5. Ryzyko kredytowe z tytułu instrumentów pochodnych

3.2.5.1 Polityka dotycząca ryzyka kredytowego z tytułu instrumentów pochodnych

Ryzyko kredytowe związane z instrumentami pochodnymi to strata, którą jedna ze stron ponosi, gdy druga strona nie jest w stanie wywiązać się z ciążących na niej zobowiązań umownych. Ryzyko kredytowe związane z instrumentami pochodnymi zależy od szeregu czynników (takich jak stopy procentowe i kursy wymiany walut) i z reguły odpowiada tylko niewielkiej części ich wartości referencyjnej.

W normalnych warunkach działalności w ramach instrumentu mogą być zawierane umowy swapowe w celu zabezpieczenia określonych operacji udzielania pożyczek lub kontrakty terminowej wymiany walut w celu zabezpieczenia pozycji walutowej, denominowane w walutach innych niż euro będących przedmiotem aktywnego obrotu. Wszystkie umowy swapowe są zawierane przez Europejski Bank Inwestycyjny z zewnętrznymi kontrahentami. Operacje swapowe podlegają tym samym umowom ramowym (Master Swap Agreement) i umowom CSA zawartym przez Europejski Bank Inwestycyjny z jego partnerami zewnętrznymi.

3.2.5.2 Wycena ryzyka kredytowego z tytułu instrumentów pochodnych

Wszystkie operacje swapowe wykonane przez Europejski Bank Inwestycyjny a związane z instrumentem są traktowane zgodnie z tymi samymi warunkami umownymi i zgodnie z tą samą metodyką, które są stosowane do instrumentów pochodnych wynegocjowanych przez Bank do własnych celów. Między innymi kwalifikowalność kontrahentów operacji swapowych jest ustalana przez Bank według tych samych warunków kwalifikowalności, jakie są stosowane do celów innych operacji swapowych.

Europejski Bank Inwestycyjny dokonuje pomiaru ekspozycji na ryzyko kredytowe z tytułu operacji swapowych i operacji na instrumentach pochodnych, stosując w kwestii sprawozdawczości i monitorowania limitów strategie Net Market Exposure (ekspozycja rynkowa netto) oraz Potential Future Exposure (potencjalna przyszła ekspozycja). Obie te strategie w pełni uwzględniają instrumenty pochodne związane z Instrumentem Inwestycyjnym.

Poniższa tabela przedstawia terminy zapadalności umów swapowych (w tym swapów walutowych i walutowo-procentowych, z wyłączeniem krótkoterminowych swapów walutowych) w podziale według ich kwoty teoretycznej i wartości godziwej:

Umowy swapowe na dzień 31.12.2011 || Na okres krótszy niż || Na okres od 1 roku || Na okres od 5 || Na ponad || Ogółem za 2011 r.

(tys. EUR) || 1 rok || do 5 lat || do 10 lat || 10 lat ||

|| || || || ||

Kwota referencyjna || 7 042 || 43 593 || 16 899 || - || 67 534

Wartość godziwa (tj. zdyskontowana wartość netto) || -674 || -1 331 || -3 869 || - || -5 874

Umowy swapowe na dzień 31.12.2010 || Na okres krótszy niż || Na okres od 1 roku || Na okres od 5 || Na ponad || Ogółem za 2010 r.

(tys. EUR) || 1 rok || do 5 lat || do 10 lat || 10 lat ||

|| || || || ||

Kwota referencyjna || 431 || 37 822 || 65 514 || 1 440 || 105 207

Wartość godziwa (tj. zdyskontowana wartość netto) || - 6 || -728 || - 3 787 || - 213 || - 4 734

W ramach instrumentu zawierane są krótkoterminowe umowy swapowe służące zabezpieczeniu ryzyka walutowego w związku z wypłacanymi pożyczkami w walutach innych niż EUR. Krótkoterminowe swapy walutowe mają termin zapadalności nie dłuższy niż trzy miesiące i są regularnie odnawiane.

Wartość referencyjna krótkoterminowych swapów walutowych wynosiła 585 mln EUR w dniu 31 grudnia 2011 r. i 458 mln EUR w dniu 31 grudnia 2010 r. Wartość godziwa krótkoterminowych swapów walutowych wynosiła -6,4 mln EUR w dniu 31 grudnia 2011 r. i zero w dniu 31 grudnia 2010 r.

3.3 Ryzyko płynności

Ryzyko płynności oznacza ryzyko wystąpienia trudności w wypełnieniu przez jednostkę obowiązków związanych z zobowiązaniami finansowymi, których rozliczenie następuje poprzez dostarczenie środków pieniężnych lub innego rodzaju aktywów finansowych.

Instrument Inwestycyjny jest w dużej mierze finansowany z rocznych składek państw członkowskich (zasobów 9. i 10. EFR), a w dalszej kolejności ze środków powracających z operacji instrumentu. Każdego roku Komisja, biorąc pod uwagę prognozy EBI dotyczące zarządzania Instrumentem Inwestycyjnym i jego funkcjonowania, sporządza i przedstawia Radzie w terminie do 15 października zestawienie zobowiązań, płatności i rocznej kwoty wezwań do wniesienia wkładu (w tym dopłat do oprocentowania) w bieżącym roku budżetowym i w latach kolejnych.

W celu obliczenia rocznych wkładów państw członkowskich przez cały rok analizuje się i monitoruje harmonogram wypłat bieżących i przygotowywanych. Wydarzenia wyjątkowe, takie jak wcześniejsze spłaty, sprzedaż udziałów lub niewywiązanie się dłużnika z zobowiązań, są uwzględniane w celu skorygowania rocznych wymogów w zakresie płynności. W celu dalszego zminimalizowania ryzyka płynności instrument utrzymuje rezerwy płynności wystarczające, aby w dowolnym momencie pokryć prognozowane wypłaty, o których okresowo informują dyrekcje OPS.

Za zarządzanie aktywami skarbowymi przechowywanymi na rachunkach otwartych w imieniu instrumentu odpowiada w Banku Departament Skarbu. Odbywa się to zgodnie z zasadą podziału obowiązków między jednostki operacyjne a jednostki rozliczeniowe. Operacje rozliczeń związane z inwestycjami w te aktywa wchodzą w zakres obowiązków Departamentu Planowania i Rozliczania Operacji.

Gdy w ramach bieżącego zarządzania aktywami skarbowymi kierownictwo jednostek operacyjnych i rozliczeniowych uzna, że jest to konieczne ze względów operacyjnych, może zwrócić się do komitetu operacyjnego Banku ds. płynności i przepływów pieniężnych (LICOCOM), który odbywa posiedzenia raz w tygodniu i skupia przedstawicieli działu finansowego, działu ds. udzielania pożyczek i działu ds. zarządzania ryzykiem, aby rozstrzygnął on w kwestii przedstawionych problemów i aby zaproponował stosowne rozwiązania. Wymogi operacyjne wykraczające poza ramy bieżącego zarządzania aktywami oraz przyjęte rozwiązania zostaną przedstawione Komisji do zatwierdzenia co do zasady.

Ponadto zgodnie z zasadą rozdzielenia obowiązków zatwierdzanie kontrahentów ora określanie limitów dla inwestycji skarbowych, a także monitorowanie tych limitów jest obowiązkiem Dyrekcji ds. Zarządzania Ryzykiem.

W tabeli poniżej wyszczególniono aktywa i zobowiązania w ramach instrumentu według terminów zapadalności/wymagalności w oparciu o okres pozostający do umownego terminu zapadalności/wymagalności (w tys. EUR).

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r. || Do 3 miesięcy || Od 3 do 12 miesięcy || Od 1 roku do 5 lat || Ponad 5 lat || Nieokreślone || Ogółem

AKTYWA || || || || || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 452 279 || - || - || - || - || 452 279

Pochodne instrumenty finansowe || - || 15 || 419 || - || - || 434

Pożyczki i należności || 62 505 || 14 649 || 118 795 || 837 211 || - || 1 033 160

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || - || - || - || 236 446 || 15 214 || 251 660

Należności od stron wnoszących wkład || 87 310 || - || - || - || - || 87 310

Pozostałe aktywa ||  122 || - || - || 294 || - || 416

Aktywa ogółem || 602 216 || 14 664 || 119 214 || 1 073 951 || 15 214 || 1 825 259

ZOBOWIĄZANIA I ZASOBY STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD || || || || || ||

Zobowiązania || || || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || 6 469 || 615 || 1 749 || 3 869 || - || 12 702

Przychody przyszłych okresów || 505 || - || - || 32 498 || - || 33 003

Zobowiązania wobec osób trzecich || 329 660 || - || - || - || - || 329 660

Pozostałe zobowiązania || 178 ||  - || - || 935 || - || 1 113

Zobowiązania ogółem || 336 812 || 615 || 1 749 || 37 302 || - || 376 478

Zasoby stron wnoszących wkład || || || || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem || - || - || - || - || 1 281 309 || 1 281 309

Rezerwa na poziomie wartości godziwej || - || - || - || 31 873 || 9 877 || 41 750

Zyski zatrzymane || - || - || - || - || 125 722 || 125 722

Zasoby stron wnoszących wkład ogółem || - || - || - || 31 873 || 1 416 908 || 1 448 781

Zobowiązania i zasoby stron wnoszących wkład ogółem || 336 812 || 615 || 1 749 || 69 175 || 1 416 908 || 1 825 259

|| || || || || ||

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r. || Do 3 miesięcy || Od 3 do 12 miesięcy || Od 1 roku do 5 lat || Ponad 5 lat || Nieokreślone || Ogółem

AKTYWA || || || || || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 411 587 || - || - || - || - || 411 587

Pochodne instrumenty finansowe || - ||  3 ||  572 ||  801 || - || 1 376

Pożyczki i należności || 7 431 || 7 146 || 131 222 || 698 629 || - || 844 428

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || - || - || - || 171 637 || 23 191 || 194 828

Należności od stron wnoszących wkład || 100 000 || - || - || - || - || 100 000

Pozostałe aktywa || 2 822 || - || - || - ||  350 || 3 172

Aktywa ogółem || 521 840 || 7 149 || 131 794 || 871 067 || 23 541 || 1 555 391

ZOBOWIĄZANIA I ZASOBY STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD || || || || || ||

Zobowiązania || || || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - ||  10 || 1 300 || 4 800 || - || 6 110

Przychody przyszłych okresów || - || - || - ||  92 || 29 487 || 29 579

Zobowiązania wobec osób trzecich || 298 415 || - || - || - || - || 298 415

Pozostałe zobowiązania ||  169 ||  419 || - ||  352 || - ||  940

Zobowiązania ogółem || 298 584 ||  429 || 1 300 || 5 244 || 29 487 || 335 044

Zasoby stron wnoszących wkład || || || || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem || - || - || - || - || 1 131 309 || 1 131 309

Rezerwa na poziomie wartości godziwej || - || - || - || 10 113 || 14 457 || 24 570

Zyski zatrzymane || - || - || - || - ||  64 468 ||  64 468

Zasoby stron wnoszących wkład ogółem || - || - || - || 10 113 || 1 210 234 || 1 220 347

Zobowiązania i zasoby stron wnoszących wkład ogółem || 298 584 ||  429 || 1 300 || 15 357 || 1 239 721 || 1 555 391

3.4 Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe to ryzyko, że zmiany cen rynkowych, takich jak stopy procentowe, ceny akcji, kursy walutowe i marże kredytowe (niezwiązane z ewolucją sytuacji kredytowej emitenta) wpłyną na dochody jednostki lub na wartość posiadanych przez nią instrumentów finansowych.

3.4.1. Ryzyko stopy procentowej

Ryzyko stopy procentowej to zmienność wartości ekonomicznej pozycji instrumentu lub uzyskanych z nich dochodów, wynikająca z niekorzystnych zmian w wysokości rynkowych stóp zwrotu lub w strukturze czasowej stóp procentowych. Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej zachodzi wówczas, gdy występują różnice w terminach przeszacowania i zapadalności poszczególnych składników aktywów i zobowiązań.

W ramach instrumentu nie zarządza się ryzykiem stóp procentowych.

W tabeli poniżej przedstawiono ekspozycję instrumentu na ryzyko stopy procentowej wynikające z pożyczek i należności (w tys. EUR).

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

Oprocentowanie stałe || 516 175 || 412 428

Oprocentowanie zmienne || 516 985 || 432 000

Ogółem || 1 033 160 || 844 428

3.4.2. Ryzyko walutowe

Ryzyko walutowe to zmienność wartości ekonomicznej pozycji instrumentu lub uzyskanych z nich dochodów, wynikająca z niekorzystnych zmian w kursach wymiany walut.

Instrument jest narażony na ryzyko walutowe zawsze, gdy występuje niedopasowanie walutowe między składnikami jego aktywów i zobowiązań. Ryzyko walutowe obejmuje także skutki nieoczekiwanych i niekorzystnych zmian wartości przyszłych przepływów pieniężnych spowodowanych zmianami kursów walutowych.

3.4.2.1 Ryzyko walutowe a aktywa skarbowe

Aktywa skarbowe instrumentu denominowane są albo w EUR, albo w USD.

Ryzyko walutowe jest zabezpieczone transakcjami walutowymi typu spot i forward, swapami walutowymi lub swapami dwuwalutowymi. Departament Skarbu EBI może w razie konieczności i stosownie do sytuacji wykorzystać zgodnie z polityką Banku jakikolwiek inny instrument, który zapewnia ochronę przed ryzykiem rynkowym związanym z działalnością finansową w ramach instrumentu.

3.4.2.2 Ryzyko walutowe a operacje finansowane i gwarantowane przez Instrument Inwestycyjny

Wkłady państw członkowskich na rzecz instrumentu przyjmowane są w euro. Operacje finansowane lub gwarantowane przez instrument, a także dopłaty do oprocentowania mogą być denominowane w EUR, USD lub innej zatwierdzonej walucie.

Ekspozycja na ryzyko walutowe (w stosunku do EUR jako waluty referencyjnej) występuje, gdy transakcje denominowane w walutach innych niż EUR są niezabezpieczone. Wytyczne dotyczące zabezpieczania ryzyka walutowego opisano poniżej.

3.4.2.2.1. Zabezpieczanie operacji denominowanych w walutach innych niż EUR i USD

- Pożyczki z instrumentu wypłacane w walutach innych niż EUR i USD są zabezpieczane za pomocą umów na swapy dwuwalutowe o tym samym profilu finansowym, co stanowiąca ich podstawę pożyczka, pod warunkiem, że funkcjonuje rynek swapowy.

- W przypadku wypłat dokonywanych w ramach działalności instrumentu w walucie innej niż EUR i USD, w odniesieniu do których nie zawarto długoterminowej operacji zabezpieczającej, Departament Skarbu zawiera transakcję wymiany walut na dwa dni robocze przed dokonaniem wypłaty. Kurs wymiany zastosowany do operacji instrumentu odpowiada kursowi rynkowemu uzyskanemu przez Departament Skarbu. Również w przypadku spłat otrzymanych w walucie innej niż EUR i USD Departament Skarbu przeprowadza w razie konieczności operacje wymiany otrzymanej waluty.

- Niewykorzystane gwarancje nie podlegają zabezpieczeniu przed ryzykiem walutowym. Gwarancje wykorzystane, a udzielone w walutach innych niż EUR i USD będą zabezpieczane.

- Operacje w walutach innych niż EUR i USD, w odniesieniu do których Departament Skarbu nie może dokonać operacji zabezpieczenia przed ryzykiem walutowym, pozostają niezabezpieczone. Dotyczy to również operacji (syntetycznych) denominowanych w lokalnej walucie, ale rozliczanych w EUR lub USD. Instrument inwestycyjny pozostaje narażony na związane z tym ryzyko walutowe.

3.4.2.2.2. Zabezpieczanie operacji denominowanych w USD

- Całkowita niespłacona kwota wszystkich operacji instrumentu (z wyjątkiem niewykorzystanych gwarancji) denominowanych w USD jest zabezpieczona za pomocą swapów walutowych w EUR/USD odnawianych okresowo. Na początku każdego okresu przepływy pieniężne, które w kolejnym okresie mają być otrzymane lub wypłacone w USD, są oszacowywane na podstawie planowanych lub oczekiwanych środków powracających i wypłat. Następnie swapy walutowe osiągające termin zapadalności są odnawiane, a ich kwota jest korygowana, tak aby pokrywała co najmniej płynność w USD potrzebną w kolejnym okresie.

- Okresowe obliczenie łącznej ekspozycji w USD zgodnie ze stanem zapisanym w księgach rachunkowych zostanie dokonane w celu skorygowania, w razie potrzeby, kwoty zabezpieczenia przy okazji następnego odnowienia swapów walutowych.

- W celu zabezpieczenia określonych pożyczek denominowanych w USD można też wykorzystać swapy dwuwalutowe, jeśli Departament Skarbu uzna to za korzystne ze względów operacyjnych.

- W okresie odnawiania swapów nieoczekiwane niedobory środków w USD są pokrywane za pomocą doraźnych operacji swapów walutowych, natomiast nadwyżki środków są inwestowane w aktywa skarbowe lub służą do zawierania operacji swapowych z EUR.

- W dowolnym momencie łączna niespłacona niezabezpieczona kwota z transakcji realizowanych w USD (nominalnie) nie może przekraczać 5 000 000 USD (pięciu milionów dolarów amerykańskich). Limit ten jest dostosowywany co roku. W przypadku naruszenia tego limitu Departament Skarbu dostosowuje ekspozycję do przyjętych limitów za pomocą operacji wymiany walut.

W poniższej tabeli przedstawiono pozycję walutową instrumentu (w tys. EUR):

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r. || EUR || USD || CAD || Waluty krajów AKP/KTZ || Ogółem

|| || || || ||

AKTYWA || || || || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 416 384 || 35 895 || - || - || 452 279

Pochodne instrumenty finansowe || 13 419 || -12 985 || - || - || 434

Pożyczki i należności || 477 340 || 501 923 || - || 53 897 || 1 033 160

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 54 287 || 186 525 || 4 303 || 6 545 || 251 660

Należności od stron wnoszących wkład || 87 310 || - || - || - || 87 310

Pozostałe aktywa || 50 || - || - || 366 || 416

Aktywa ogółem || 1 048 790 || 711 358 || 4 303 || 60 808 || 1 825 259

|| || || || ||

ZOBOWIĄZANIA I ZASOBY STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD || || || || ||

Zobowiązania || || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - 641 758 || 654 460 || - || - || 12 702

Przychody przyszłych okresów || 32 689 || 314 || - || - || 33 003

Zobowiązania wobec osób trzecich || 329 598 || 62 || - || - || 329 660

Pozostałe zobowiązania || 691 || 19 || - || 403 || 1 113

Zobowiązania ogółem || -278 780 || 654 855 || - || 403 || 376 478

Zasoby stron wnoszących wkład || || || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem || 1 281 309 || - || - || - || 1 281 309

Rezerwa na poziomie wartości godziwej || 41 750 || - || - || - || 41 750

Zyski zatrzymane || 125 722 || - || - || - || 125 722

Zasoby stron wnoszących wkład ogółem || 1 448 781 || - || - || - || 1 448 781

Zobowiązania i zasoby stron wnoszących wkład ogółem || 1 170 001 || 654 855 || - || 403 || 1 825 259

Pozycja walutowa na dzień 31 grudnia 2011 r. || -121 211 || 56 503 || 4 303 || 60 405 || -

|| || || || ||

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r.: || || || || ||

ZOBOWIĄZANIA || || || || ||

Niewypłacone pożyczki oraz aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 761 319 || 204 340 || - || - || 965 659

Gwarancje wykorzystane || - || - || - || 7 909 || 7 909

|| || || || ||

ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE || || || || ||

Gwarancje niewykorzystane || - || - || - || 20 000 || 20 000

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r. || EUR || USD || CAD || Waluty państw AKP/KTZ || Ogółem

|| || || || ||

AKTYWA || || || || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 378 570 || 33 017 || - || - || 411 587

Pochodne instrumenty finansowe || 332 399 || - 331 023 || - || - || 1 376

Pożyczki i należności || 385 187 || 403 417 || - || 55 824 || 844 428

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 40 184 || 137 505 || 12 444 || 4 695 || 194 828

Należności od stron wnoszących wkład || 100 000 || - || - || - || 100 000

Pozostałe aktywa || 2 742 || - || - || 430 || 3 172

Aktywa ogółem || 1 239 082 || 242 916 || 12 444 || 60 949 || 1 555 391

|| || || || ||

ZOBOWIĄZANIA I ZASOBY STRON WNOSZĄCYCH WKŁAD || || || || ||

Zobowiązania || || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - 69 815 || 75 925 || - || - || 6 110

Przychody przyszłych okresów || 29 235 || 344 || - || - || 29 579

Zobowiązania wobec osób trzecich || 298 415 || - || - || - || 298 415

Pozostałe zobowiązania || 577 || 1 || - || 362 || 940

Zobowiązania ogółem || 258 412 || 76 270 || - || 362 || 335 044

Zasoby stron wnoszących wkład || || || || ||

Wkład państw członkowskich wniesiony zgodnie z wezwaniem || 1 131 309 || - || - || - || 1 131 309

Rezerwa na poziomie wartości godziwej || 24 570 || - || - || - || 24 570

Zyski zatrzymane || 64 468 || - || - || - || 64 468

Zasoby stron wnoszących wkład ogółem || 1 220 347 || - || - || - || 1 220 347

Zobowiązania i zasoby stron wnoszących wkład ogółem || 1 478 759 || 76 270 || - || 362 || 1 555 391

Pozycja walutowa na dzień 31 grudnia 2010 r. || - 239 677 || 166 646 || 12 444 || 60 587 || -

|| || || || ||

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r.: || || || || ||

ZOBOWIĄZANIA || || || || ||

Niewypłacone pożyczki oraz aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 858 279 || 236 035 || - || - || 1 094 314

Gwarancje wykorzystane || - || - || - || 9 484 || 9 484

|| || || || ||

ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE || || || || ||

Gwarancje niewykorzystane || 45 000 || - || - || - || 45 000

3.4.3. Ryzyko cen akcji

Ryzyko cen akcji to ryzyko, że wartość godziwa akcji zmniejszy się w wyniku zmian w poziomie indeksów akcyjnych i w wartości poszczególnych inwestycji kapitałowych.

Instrument jest narażony na ryzyko cen akcji poprzez swoje inwestycje venture capital, tj. bezpośrednie inwestycje kapitałowe i inwestycje w fundusze venture capital.

Inwestycje kapitałowe podlegają ocenie punktowej. Każda inwestycja jest oceniana na podstawie kilku kryteriów należących do trzech najważniejszych kategorii: zarządzanie, biznesplan i struktura. Pojedyncze oceny są następnie zbierane w jedną ogólną ocenę przypisywaną do inwestycji i podsumowującą jej ogólną wartość.

Ekspozycja na ryzyko kapitałowe również podlega pewnym limitom określonym pojedynczo i łącznie. Wysokość takich limitów zależy od jakości inwestycji kapitałowych.

4 Wartość godziwa aktywów i zobowiązań

W poniższej tabeli przedstawiono porównanie wartości bilansowej i wartości godziwej w podziale na kategorie poszczególnych składników aktywów i zobowiązań instrumentu ujętych w sprawozdaniu finansowym (w tys. EUR).

|| Wartość bilansowa 31.12.2011 || Wartość godziwa 31.12.2011 || Wartość bilansowa 31.12.2010 || Wartość godziwa 31.12.2010

Aktywa wykazywane według wartości godziwej || || || ||

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 251 660 || 251 660 || 194 828 || 194 828

Pochodne instrumenty finansowe || 434 || 434 || 1 376 || 1 376

Ogółem || 252 094 || 252 094 || 196 204 || 196 204

|| || || ||

Aktywa wykazywane po zamortyzowanym koszcie || || || ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 452 279 || 452 279 || 411 587 || 411 587

Pożyczki i należności || 1 033 160 || 1 022 679 || 844 428 || 844 428

Należności od stron wnoszących wkład || 87 310 || 87 310 || 100 000 || 100 000

Pozostałe aktywa || 416 || 416 || 3 172 || 3 172

Ogółem || 1 573 165 || 1 562 684 || 1 359 187 || 1 359 187

|| || || ||

Aktywa ogółem || 1 825 259 || 1 814 778 || 1 555 391 || 1 555 391

|| || || ||

Zobowiązania wykazywane według wartości godziwej || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || 12 702 || 12 702 || 6 110 || 6 110

Ogółem || 12 702 || 12 702 || 6 110 || 6 110

|| || || ||

Zobowiązania wykazywane po zamortyzowanym koszcie || || || ||

Przychody przyszłych okresów || 33 003 || 33 003 || 29 579 || 29 579

Zobowiązania wobec osób trzecich || 329 660 || 329 660 || 298 415 || 298 415

Pozostałe zobowiązania || 1 113 || 1 113 || 940 || 940

Ogółem || 363 776 || 363 776 || 328 934 || 328 934

|| || || ||

Zobowiązania ogółem || 376 478 || 376 478 || 335 044 || 335 044

Poniżej przedstawiono metodykę i założenia przyjęte do określenia wartości godziwej poszczególnych składników aktywów i zobowiązań.

§ Aktywa, w przypadku których wartość godziwa jest zbliżona do wartości bilansowej

W przypadku aktywów i zobowiązań płynnych lub mających krótki termin zapadalności/wymagalności – krótszy niż trzy miesiące – przyjmuje się, że wartość bilansowa jest zbliżona do ich wartości godziwej.

§ Aktywa i zobowiązania wykazywane według wartości godziwej

Opublikowane notowania na aktywnym rynku są pierwszym czynnikiem branym pod uwagę przy określaniu wartości godziwej instrumentu finansowego. Są one jednak rzadko dostępne ze względu na zakres inwestycji w portfelu instrumentu. W przypadku instrumentów, które nie mają określonej ceny rynkowej, wartość godziwą szacuje się z wykorzystaniem technik lub modeli wyceny opartych w miarę możliwości na obserwowalnych danych rynkowych obowiązujących w dniu bilansowym.

W poniższej tabeli przeanalizowano aktywa finansowe wykazane według wartości godziwej w podziale na poszczególne metody wyceny. Poszczególne poziomy zdefiniowano w następujący sposób:

- poziom 1:         ceny notowane (nieskorygowane) na aktywnych rynkach;

- poziom 2:         dane inne niż ceny notowane ujęte na poziomie 1, ale dające się zaobserwować dla danego składnika aktywów      albo bezpośrednio (tj. jako ceny), albo pośrednio (tj. jako pochodne cen);

- poziom 3:         informacje dotyczące składnika aktywów, które nie są oparte na obserwowalnych danych rynkowych (informacje nie dające się zaobserwować).

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r. || Poziom 1 || Poziom 2 || Poziom 3 || Ogółem

(tys. EUR) || || || ||

|| || || ||

Aktywa finansowe || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - || 434 || - || 434

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 15 214 || - || 236 446 || 251 660

OGÓŁEM || 15 214 || 434 || 236 446 || 252 094

|| || || ||

Zobowiązania finansowe || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - || 12 702 || - || 12 702

OGÓŁEM || - || 12 702 || - || 12 702

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r. || Poziom 1 || Poziom 2 || Poziom 3 || Ogółem

(tys. EUR) || || || ||

|| || || ||

Aktywa finansowe || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - || 1 376 || - || 1 376

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 23 190 || - || 171 638 || 194 828

OGÓŁEM || 23 190 || 1 376 || 171 638 || 196 204

|| || || ||

Zobowiązania finansowe || || || ||

Pochodne instrumenty finansowe || - || 6 110 || - || 6 110

OGÓŁEM || - || 6 110 || - || 6 110

W 2011 r. w ramach instrumentu nie dokonano żadnych przesunięć z poziomu 1 do 2 ani z poziomu 2 do 1 w strukturze wartości godziwej.

W poniższych tabelach przedstawiono zmiany w zakresie instrumentów poziomu 3 za rok zakończony dnia 31 grudnia 2011 r. i 31 grudnia 2010 r.

(tys. EUR) || Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Stan na dzień 1 stycznia 2011 r. || 171 638

Zyski lub straty ogółem ||

- zysk lub strata || -3 206

- inne całkowite dochody || 21 759

Wypłaty || 67 829

Kwoty spłacone || -21 574

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r. || 236 446

(tys. EUR) || Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Stan na dzień 1 stycznia 2010 r. || 151 049

Zyski lub straty ogółem ||

- zysk lub strata || -3 176

- inne całkowite dochody || -4 773

Wypłaty || 50 952

Kwoty spłacone || -22 414

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r. || 171 638

5 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (w tys. EUR)

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty można rozbić na środki otrzymane od państw członkowskich, a jeszcze nie wypłacone oraz środki pochodzące z działalności operacyjnej i finansowej instrumentu.

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Wkłady państw członkowskich otrzymane, a jeszcze nie wypłacone || 195 205 || 33 128

Środki z działalności finansowej i operacyjnej Instrumentu Inwestycyjnego || 257 074 || 378 459

|| ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 452 279 || 411 587

6 Pochodne instrumenty finansowe (w tys. EUR)

Główne składniki pochodnych instrumentów finansowych są następujące:

Stan na dzień 31 grudnia 2011 r. || Wartość godziwa || Kwota teoretyczna

Aktywa || Zobowiązania

Swapy dwuwalutowe || 434 || -953 || 29 376

Swapy walutowo-procentowe || - || -5 355 || 38 158

Krótkoterminowe swapy walutowe || - || -6 394 || 585 000

|| || ||

Pochodne instrumenty finansowe || 434 || -12 702 ||

Stan na dzień 31 grudnia 2010 r. || Wartość godziwa || Kwota teoretyczna

Aktywa || Zobowiązania

Swapy dwuwalutowe || 1 235 || -945 || 47 526

Swapy walutowo-procentowe ||  141 || -5 165 || 57 681

Krótkoterminowe swapy walutowe ||  - || - || 458 000

|| || ||

Pochodne instrumenty finansowe || 1 376 || -6 110 ||

7 Pożyczki i należności (w tys. EUR)

Główne składniki pożyczek i należności są następujące:

|| Pożyczki globalne (*) || Pożyczki nadrzędne || Pożyczki podporządkowane || Ogółem

Wartość nominalna na dzień 1 stycznia 2011 r. || 246 500 || 542 322 || 123 910 || 912 732

Wypłaty || 25 689 || 211 351 || - || 237 040

Odpisy || - || - || -2 000 || -2 000

Kwoty spłacone || -48 554 || -51 712 || -4 144 || -104 410

Odsetki skapitalizowane || - || 459 || 10 053 || 10 512

Różnice kursowe || 1 730 || 13 930 || 860 || 16 520

Wartość nominalna na dzień 31 grudnia 2011 r. || 225 365 || 716 350 || 128 679 || 1 070 394

|| || || ||

Utrata wartości na dzień 1 stycznia 2011 r. || -15 006 || -18 056 || -44 023 || -77 085

Utrata wartości wykazana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów || -1 746 || -1 514 || -773 || -4 033

Odpisy || - || - || 2 000 || 2 000

Odwrócenie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości || 9 499 || 3 263 || 18 723 || 31 485

Różnice kursowe || -356 || -65 || -762 || -1 183

Utrata wartości na dzień 31 grudnia 2011 r. || -7 609 || -16 372 || -24 835 || -48 816

|| || || ||

Zamortyzowany koszt || -1 700 || -3 428 || -99 || -5 227

Naliczone odsetki || 3 498 || 9 499 || 3 812 || 16 809

|| || || ||

Pożyczki i należności na dzień 31 grudnia 2011 r. || 219 554 || 706 049 || 107 557 || 1 033 160

(*) w tym umowy agencyjne

|| Pożyczki globalne (*) || Pożyczki nadrzędne || Pożyczki podporządkowane || Ogółem

Wartość nominalna na dzień 1 stycznia 2010 r. || 230 989 || 406 799 || 145 482 || 783 270

Wypłaty || 39 596 || 165 781 || 1 575 || 206 952

Zwroty || -33 573 || -46 053 || -40 098 || -119 724

Odsetki skapitalizowane || - || - || 13 239 || 13 239

Różnice kursowe || 9 488 || 15 795 || 3 712 || 28 995

Wartość nominalna na dzień 31 grudnia 2010 r. || 246 500 || 542 322 || 123 910 || 912 732

|| || || ||

Utrata wartości na dzień 1 stycznia 2010 r. || -8 371 || -30 217 || -59 556 || -98 144

Utrata wartości wykazana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów || -6 522 || - || -582 || -7 104

Odwrócenie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości ||  266 || 13 843 || 18 423 || 32 532

Różnice kursowe || -379 || -1 682 || -2 308 || -4 369

Utrata wartości na dzień 31 grudnia 2010 r. || -15 006 || -18 056 || -44 023 || -77 085

|| || || ||

Zamortyzowany koszt || -1 727 || -2 047 || - 118 || -3 892

Naliczone odsetki || 3 670 || 6 226 || 2 777 || 12 673

Pożyczki i należności na dzień 31 grudnia 2010 r. || 233 437 || 528 445 || 82 546 || 844 428

(*) w tym umowy agencyjne

8 Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (w tys. EUR)

Główne składniki aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży są następujące:

|| Fundusz venture capital || Bezpośrednie inwestycje kapitałowe || Ogółem

Koszty na dzień 1 stycznia 2011 r. || 142 932 || 33 350 || 176 282

Wypłaty || 59 579 || 8 250 || 67 829

Kwoty spłacone / sprzedaż || -20 236 || -4 735 || -24 971

Różnice kursowe przy kwotach spłaconych / przy sprzedaży || 417 || -300 || 117

Koszty na dzień 31 grudnia 2011 r. || 182 692 || 36 565 || 219 257

|| || ||

Niezrealizowane zyski i straty na dzień 1 stycznia 2011 r. || 11 335 || 13 235 || 24 570

Zmiana netto niezrealizowanych zysków i strat || 18 446 || -1 266 || 17 180

Niezrealizowane zyski i straty na dzień 31 grudnia 2011 r. || 29 781 || 11 969 || 41 750

|| || ||

Utrata wartości na dzień 1 stycznia 2011 r. || -2 || -6 022 || -6 024

Utrata wartości ujęta w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w ciągu roku || - 6 888 || - || -6 888

Uwzględnienie zaksięgowanej utraty wartości w sprawozdaniu z całkowitego dochodu w poprzednich latach || 2 || 3 714 || 3 716

Różnice kursowe przy utracie wartości || 1 || -152 || -151

Utrata wartości na dzień 31 grudnia 2011 r. || -6 887 || -2 460 || -9 347

|| || ||

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży na dzień 31 grudnia 2011 r. || 205 586 || 46 074 || 251 660

|| Fundusz venture capital || Bezpośrednie inwestycje kapitałowe || Ogółem

Koszty na dzień 1 stycznia 2010 r. || 116 652 || 30 462 || 147 114

Wypłaty || 48 040 || 2 912 || 50 952

Kwoty spłacone / sprzedaż || -22 414 || - || -22 414

Różnice kursowe przy kwotach spłaconych / przy sprzedaży ||  654 || -24 ||  630

Koszty na dzień 31 grudnia 2010 r. || 142 932 || 33 350 || 176 282

|| || ||

Niezrealizowane zyski i straty na dzień 1 stycznia 2010 r. || 18 138 || 1 572 || 19 710

Zmiana netto niezrealizowanych zysków i strat || -6 803 || 11 663 || 4 860

Niezrealizowane zyski i straty na dzień 31 grudnia 2010 r. || 11 335 || 13 235 || 24 570

|| || ||

Utrata wartości na dzień 1 stycznia 2010 r. || -2 || -2 308 || -2 310

Utrata wartości ujęta w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w ciągu roku || - || -3 714 || -3 714

Utrata wartości na dzień 31 grudnia 2010 r. || -2 || -6 022 || -6 024

|| || ||

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży na dzień 31 grudnia 2010 r. || 154 265 || 40 563 || 194 828

9 Należności od stron wnoszących wkład (w tys. EUR)

Główne składniki należności od stron wnoszących wkład są następujące:

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Wkład państw członkowskich niewniesiony pomimo wezwania || 87 310 || 100 000

|| ||

Należności od stron wnoszących wkład ogółem || 87 310 || 100 000

10 Pozostałe aktywa (w tys. EUR)

Główne składniki pozostałych aktywów są następujące:

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Należności od EBI || 59 || 2 743

Gwarancje finansowe || 357 ||  429

|| ||

Pozostałe aktywa ogółem || 416 || 3 172

11 Przychody przyszłych okresów (w tys. EUR)

Główne składniki przychodów przyszłych okresów są następujące:

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Dotacje do oprocentowania przyszłych okresów || 32 744 || 29 073

Prowizje z tytułu pożyczek i należności przyszłych okresów || 259 ||  506

|| ||

Przychody przyszłych okresów ogółem || 33 003 || 29 579

12 Zobowiązania wobec osób trzecich (w tys. EUR)

Główne składniki zobowiązań wobec osób trzecich są następujące:

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Ogólne koszty administracyjne netto należne EBI || 38 011 || 34 086

Inne zobowiązania wobec EBI || 219 || -

Niewypłacone dopłaty do oprocentowania należne państwom członkowskim || 291 430 || 264 329

|| ||

Zobowiązania wobec osób trzecich ogółem || 329 660 || 298 415

13 Pozostałe zobowiązania (w tys. EUR)

Główne składniki pozostałych zobowiązań są następujące:

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Gwarancje finansowe || 294 ||  351

Pozostałe || 819 ||  589

|| ||

Wartość pozostałych zobowiązań ogółem || 1 113 ||  940

14 Wkład państw członkowskich, do którego opłacenia wezwano (w tys. EUR)

Państwa członkowskie || Wkład na Instrument Inwestycyjny || Wkład na dopłaty do oprocentowania || Wkłady ogółem || Wkład niewniesiony (pomimo wezwania) (*)

Austria || 33 955 || 10 168 || 44 123 || 2 650

Belgia || 50 227 || 15 041 || 65 268 || 3 920

Dania || 27 420 || 8 211 || 35 631 || 2 140

Finlandia || 18 963 || 5 679 || 24 642 || 1 480

Francja || 311 358 || 93 237 || 404 595 || 24 300

Niemcy || 299 314 || 89 630 || 388 944 || 23 360

Grecja || 16 016 || 4 796 || 20 812 || 1 250

Irlandia || 7 944 || 2 379 || 10 323 || 620

Włochy || 160 676 || 48 115 || 208 791 || 12 540

Luksemburg || 3 716 || 1 113 || 4 829 || 290

Niderlandy || 66 884 || 20 028 || 86 912 || 5 220

Portugalia || 12 429 || 3 722 || 16 151 || 970

Hiszpania || 74 828 || 22 407 || 97 235 || 5 840

Szwecja || 34 980 || 10 475 || 45 455 || 2 730

Zjednoczone Królestwo || 162 599 || 48 690 || 211 289 || -

Ogółem według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. || 1 281 309 || 383 691 || 1 665 000 || 87 310

Ogółem według stanu na dzień 31 grudnia 2010 r. || 1 131 309 ||  333 691 || 1 465 000 ||  100 000

(*) W dniu 18 listopada 2010 r. Rada ustaliła wysokość wkładu finansowego, jaki państwa członkowskie mają wnieść do dnia 21 stycznia 2012 r.

15 Zobowiązania warunkowe i zobowiązania do przyszłego finansowania (w tys. EUR)

|| 31.12.2011 || 31.12.2010

|| ||

Zobowiązania do przyszłego finansowania || ||

Niewypłacone pożyczki || 701 092 || 808 865

Niewypłacone aktywa finansowe dostępne do sprzedaży || 264 567 || 285 449

Gwarancje wykorzystane || 7 909 || 9 484

|| ||

Zobowiązania warunkowe || ||

Gwarancje niewykorzystane || 20 000 || 45 000

|| ||

Ogółem || 993 568 || 1 148 798

16 Dochód z odsetek netto (w tys. EUR)

Główne składniki dochodu z odsetek i podobnych dochodów są następujące:

|| Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| ||

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty || 5 518 || 1 878

Pożyczki i należności || 50 800 || 50 299

Dopłaty do oprocentowania || 3 243 || 2 424

|| ||

Odsetki i podobne dochody ogółem || 59 561 || 54 601

Główne składniki kosztu odsetek i podobnych kosztów są następujące:

|| Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| ||

Pochodne instrumenty finansowe || -940 || -2 591

|| ||

Odsetki i podobne koszty ogółem || -940 || -2 591

17 Dochód z opłat i prowizji netto (w tys. EUR)

Główne składniki dochodu z opłat i prowizji są następujące:

|| Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| ||

Opłaty i prowizje od pożyczek i należności || 1 894 || 11 510

Opłaty i prowizje od gwarancji finansowych || 255 ||  265

|| ||

Dochód z opłat i prowizji ogółem || 2 149 || 11 775

Główne składniki kosztów opłat i prowizji są następujące:

|| Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| ||

Prowizje wypłacone osobom trzecim w odniesieniu do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || -144 || -372

|| ||

Koszty opłat i prowizji ogółem || -144 || -372

18 Wynik netto z operacji finansowych (w tys. EUR)

Główne składniki wyniku netto z operacji finansowych są następujące:

|| Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| ||

Zmiana wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych || -7 534 || -12 082

Dodatnie/ujemne różnice kursowe || 8 376 || -5 556

Dochód z dywidendy i zrealizowany zysk z aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży || 17 228 || 1 815

|| ||

Operacje finansowe – wynik netto || 18 070 || -15 823

19 Ogólne koszty administracyjne (w tys. EUR)

Ogólne koszty administracyjne stanowią rzeczywiste koszty poniesione przez EBI w związku z zarządzaniem Instrumentem Inwestycyjnym pomniejszone o dochody z tytułu standardowych opłat za oszacowanie wartości pobieranych bezpośrednio przez EBI od klientów korzystających z instrumentu.

|| Od 1.1.2011 r. || Od 1.1.2010 r.

|| do 31.12.2011 r. || do 31.12.2010 r.

|| ||

Faktyczne koszty poniesione przez EBI || -39 937 || -36 028

Dochód z opłat za oszacowanie wartości pobieranych bezpośrednio od klientów korzystających z Instrumentu Inwestycyjnego || 1 931 || 1 942

|| ||

Ogólne koszty administracyjne netto || -38 006 || -34 086

Od czasu wejścia w życie zmienionej umowy o partnerstwie z Kotonu w dniu 1 lipca 2008 r. państwa członkowskie nie ponoszą już ogólnych kosztów administracyjnych.

20 Późniejsze zdarzenia

Po sporządzeniu bilansu nie wystąpiły żadne znaczące zdarzenia, które wymagałyby podania do wiadomości lub dokonania korekty w sprawozdaniu finansowym według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r.

ZAŁĄCZNIK DO CZĘŚCI I – ROZDZIAŁ 2 (SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ): STAN W PODZIALE NA KRAJE I INSTRUMENTY

Uwagi do tabel:

· wartość „0,00” oznacza, że odpowiadająca jej kwota wynosi od –4 999 EUR do 4 999 EUR. Jeżeli nie podano żadnej wartości liczbowej, kwota wynosi zero.   W tabelach nie ujęto krajów, dla których we wszystkich kolumnach widnieje saldo zerowe.

· Nagłówek „Wszystkie państwa AKP/KTZ” dotyczy projektów obejmujących kilka krajów, które nie są jednak finansowane w ramach współpracy regionalnej.

· Nagłówek „Koszty finansowe i administracyjne” obejmuje projekty finansowane z odsetek EFR lub z puli środków przydzielonych na koszty administracyjne.

[1]           Dz.U. L 247 z 9.9.2006.

[2]         Wszystkie kwoty są podane w zaokrągleniu do miliona euro. Należy zauważyć, że w związku z zaokrągleniem danych liczbowych niektóre dane finansowe w tabelach dotyczących wykonania budżetu mogą się nie sumować. Kwoty oznaczone jako 0 to kwoty niższe niż 500 000 EUR. Kwoty równe zero oznaczono za pomocą łącznika (-).

[3]         W 2010 r. wkłady z tytułu współfinansowania zostały przeklasyfikowane i zaprezentowane jako zobowiązania wobec państw członkowskich. Wkłady z tytułu współfinansowania spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych związanych z podatkami i opłatami i tak też powinny być prezentowane. Przeklasyfikowana kwota odpowiada skumulowanym wkładom z tytułu współfinansowania za lata 2008–2009.

[4]         Aktywa netto 10. EFR mają wartość ujemną ze względu na fakt, że dopiero w 2011 r. wezwano po raz pierwszy do wniesienia wkładów na rzecz funduszu.

[5]         W 2010 r. wkłady z tytułu współfinansowania zostały przeklasyfikowane i zaprezentowane jako zobowiązania wobec państw członkowskich. Wkłady z tytułu współfinansowania spełniają kryteria przychodów z transakcji warunkowych niezwiązanych z podatkami i opłatami, i tak też powinny być prezentowane. Przeklasyfikowana kwota odpowiada skumulowanym wkładom z tytułu współfinansowania za lata 2008–2009.

[6]         Zgodnie z art. 153 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 10. EFR środki pieniężne zostały ujęte w bilansie 10. EFR. Charakter różnych rachunków bankowych został opisany w rozdziale 6 – Zarządzanie ryzykiem finansowym.

[7]         W pozycji tej ujęte są kwoty udostępnione Demokratycznej Republice Konga zgodnie z przepisami decyzji Rady 2003/583/WE. Środki te zostały przeznaczone na określone cele i dla konkretnego państwa będącego beneficjentem.

[8]         Dz.U. L 156 z 29.5.1998, ss. 3-106.

[9]         Dz.U. L 247 z 9.9.2006.

[10]       Decyzja Rady 2010/406/UE z dnia 12 lipca 2010 r. dotycząca przydziału środków umorzonych z projektów w ramach dziewiątego i wcześniejszych europejskich funduszy rozwoju (EFR) w celu zaspokojenia potrzeb najbardziej potrzebującej ludności w Sudanie.

[11]        Decyzja Rady 2011/315/UE z dnia 23 maja 2011 r.

[12]        Dz.U. L 247 z 9.9.2006.

[13]        Ujemne saldo w przypadku Sysmin wynika z przeniesienia rozliczeń międzyokresowych.

[14]        Nieprzydzielone zasoby z poprzednich EFR zawierają pozostałości funduszy Sysmin, których wysokość została ustalona na poziomie 410,926 mln EUR decyzją Rady Ministrów AKP-WE nr 3/2000. Decyzją Komisji PE/410/2001 środki te włączono do programowania orientacyjnych pul środków krajowych (część B) na mocy protokołu finansowego do umowy o partnerstwie AKP-WE.