52012DC0354

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

dotyczące funkcjonowania procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia WTO w sprawie barier technicznych w handlu (porozumienie TBT)

1.           Wstęp

Porozumienie w sprawie barier technicznych w handlu (porozumienie TBT[1]) jest jednym z 13 porozumień wielostronnych w sprawie handlu towarami wynegocjowanych w trakcie Rundy Urugwajskiej. Weszło ono w życie w 1995 r. wraz z ustanowieniem Światowej Organizacji Handlu (WTO). Na jego mocy wszyscy członkowie WTO zobowiązani są do notyfikowania na etapie projektu przepisów technicznych i procedur oceny zgodności w odniesieniu do towarów do Światowej Organizacji Handlu. Umożliwia ono ponadto pozostałym członkom WTO możliwość zgłaszania uwag do tych przepisów i procedur.

· Procedura ta jest konkretnym sposobem polepszenia dostępu unijnych przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), do rynków państw trzecich z następujących powodów: · można dzięki niej wykryć i usunąć u źródła niepotrzebne przeszkody natury technicznej w handlu międzynarodowym; · ułatwia ona prawodawcy na szczeblu UE i państw członkowskich oraz podmiotom gospodarczym w UE zapoznawanie się z nowymi przepisami technicznymi oraz procedurami oceny zgodności innych członków WTO; · umożliwia ona UE promowanie unijnego podejścia regulacyjnego i wpływanie na regulacje pozostałych członków WTO w ramach dialogu, który ma miejsce przed przyjęciem nowych przepisów; · przyczynia się ona do zbliżenia przepisów i norm na szczeblu międzynarodowym.

Procedura notyfikacyjna w ramach porozumienia TBT jest zatem istotnym elementem unijnej polityki handlowej i przemysłowej[2] i przyczynia się do realizacji celów, które mają być osiągnięte za pośrednictwem strategii Europa 2020[3], w szczególności do realizacji inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

Pierwszym celem niniejszego sprawozdania jest zwrócenie uwagi instytucji europejskich, organów doradczych UE i podmiotów gospodarczych, w tym MŚP, na możliwości oferowane przez procedurę notyfikacyjną w ramach porozumienia TBT. Drugim jego celem jest przedstawienie najnowszych tendencji związanych z tym instrumentem poprzez opracowanie przeglądu kierunków rozwoju tej procedury w ostatnich latach. Po trzecie Komisja korzysta z okazji, jaką stanowi niniejsze sprawozdanie, by zalecić podjęcie konkretnych działań w celu osiągnięcia dalszych postępów. Aby wykorzystać procedurę notyfikacyjną dotyczącą regulacji innych członków WTO, konieczne jest, by UE nie tylko wypełniała zobowiązania ustanowione w porozumieniu TBT, ale również aktywnie przyczyniała się do poprawy skuteczności procedury. Ważne jest, by Parlament Europejski, Rada i państwa członkowskie były świadome, w jaki sposób działa procedura notyfikacyjna w ramach porozumienia TBT, i by współpracowały z Komisją na rzecz osiągnięcia celu przestrzegania obowiązku notyfikacji i celu zwiększonej przejrzystości.

2.           Prezentacja procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia TBT

2.1.        Zobowiązania wynikające z porozumienia TBT

Celem porozumienia TBT jest ułatwienie handlu międzynarodowego, a jednocześnie uznanie prawa członków WTO do przyjmowania krajowych przepisów technicznych i procedur oceny zgodności, które mogłyby prowadzić do powstania barier technicznych w handlu (ze względu na koszty dostosowania wynikające z rozbieżnych przepisów, koszty informacji itp.). W celu zagwarantowania, by takie środki nie stwarzały dyskryminujących lub niepotrzebnych barier w handlu, porozumienie TBT zawiera szereg merytorycznych i proceduralnych warunków, których członkowie WTO muszą przestrzegać przy opracowywaniu przepisów technicznych i procedur oceny zgodności.

Wspomniane warunki merytoryczne i proceduralne obowiązują w odniesieniu do wszystkich przepisów technicznych i procedur oceny zgodności dotyczących handlu zarówno towarami przemysłowymi, jak i towarami rolnymi. W przeciwieństwie do norm, których spełnianie jest dobrowolne, przepisy techniczne określają obowiązkowe cechy produktu oraz procesy i metody produkcji z nimi związane[4]. Procedury oceny zgodności są wykorzystywane w celu ustalenia, czy produkty spełniają te obowiązkowe wymogi.

2.1.1.     Warunki merytoryczne: niedyskryminacja, unikanie niepotrzebnych barier w handlu, stosowanie odpowiednich norm międzynarodowych

Środki, które są objęte zakresem porozumienia TBT, muszą być zgodne z zasadą niedyskryminacji. Zasada niedyskryminacji, stanowiąca filar ustawodawstwa WTO, jest zawarta w Układzie ogólnym w sprawie taryf celnych i handlu (GATT). Zabrania ona dyskryminacji między towarami przywożonymi a towarami produkowanymi w danym kraju (zasada traktowania narodowego, art. III GATT) oraz dyskryminacji w obrębie przywożonych towarów (zasada największego uprzywilejowania, art. I GATT). Artykuł 2.1 porozumienia TBT podąża tym samym torem, zobowiązując członków WTO do zapewnienia produktom pochodzącym od któregokolwiek z pozostałych członków traktowania nie mniej korzystnego niż to, którego przedmiotem są podobne produkty pochodzenia krajowego i produkty podobne pochodzące z jakiegokolwiek innego państwa.

Ponadto przepisy techniczne są dozwolone jedynie w przypadku, gdy są one konieczne do osiągnięcia uzasadnionego celu. W podobny sposób procedury oceny zgodności nie mogą być bardziej surowe, ani stosowane bardziej surowo, niż to konieczne do zapewnienia importującemu członkowi WTO wystarczającej pewności, że produkty są zgodne z odpowiednimi wymogami. Artykuł 2 ust. 2 porozumienia TBT zawiera niewyczerpujący wykaz uzasadnionych celów, który obejmuje zapobieganie wprowadzającym w błąd praktykom; ochrona zdrowia lub bezpieczeństwa ludzi oraz ochrona środowiska. W okresie między 2008 r. a 2011 r. ochrona zdrowia i bezpieczeństwa ludzi została wskazana jako uzasadniony zamierzony cel w mniej więcej połowie przypadków notyfikacji w ramach porozumienia TBT[5]. Omawiany tu wymóg „konieczności” zmusza ponadto do zachowania równowagi między uzasadnionym zamierzonym celem a ryzykiem naruszenia porozumienia po to, by wypracować podejście, które wiąże się z najmniejszym ograniczeniem w handlu, a jednocześnie jest równie skuteczne. W tym celu prawodawca krajowy może oprzeć się na porozumieniu TBT, w którym proponuje się szereg sposobów podejścia ułatwiających handel, takich jak przepisy techniczne oparte na wymogach funkcjonalnych, uznanie przepisów technicznych innych członków WTO za ekwiwalentne oraz uznanie zagranicznych wyników procedur oceny zgodności[6].

Przy opracowywaniu przepisów technicznych lub procedur oceny zgodności należy również wykorzystywać odpowiednie normy międzynarodowe. Szereg przepisów porozumienia TBT zachęca do stosowania norm międzynarodowych jako sposobu na wspieranie harmonizacji przepisów technicznych. W szczególności art. 2.4 stanowi, że w przypadkach, gdy istnieją już odpowiednie normy międzynarodowe, członkowie WTO wykorzystują je jako podstawę dla swoich przepisów technicznych, z wyjątkiem sytuacji, w których takie międzynarodowe normy byłyby nieskutecznym lub niewłaściwym narzędziem do osiągnięcia uzasadnionych zamierzonych celów. Krajowe przepisy techniczne mogą na przykład wykraczać poza zakres wymagany w odpowiedniej normie międzynarodowej po to, by ustanawiane przez członka WTO przepisy mogły osiągnąć cele związane ze zmianami klimatu lub by spełnić uzasadnione oczekiwania obywateli danego członka odnośnie do odpowiedniego poziomu ochrony. Podobne zasady zostały ustanowione w art. 5.4 w odniesieniu do procedur oceny zgodności.

2.1.2.     Warunek formalny – notyfikacja projektów przepisów

Na podstawie art. 2.9 i 5.6 porozumienia TBT członkowie WTO są zobowiązani do notyfikowania przepisów technicznych i procedur oceny zgodności, jeżeli spełnione są dwa warunki: po pierwsze, że nie ma odpowiedniej normy międzynarodowej lub że projekt środka nie jest „zgodny” z odpowiednią normą międzynarodową, a po drugie, że projektowany środek może mieć istotny wpływ na handel pozostałych członków. Pojęcie istotnego wpływu na handel innych członków obejmuje wpływ na handel innych członków prowadzący zarówno do zwiększenia jak i do zmniejszenia przywozu, o ile tylko wpływ ten jest istotny[7]

Notyfikacje powinny być dokonywane na odpowiednio wczesnym etapie, kiedy możliwe jest jeszcze wprowadzenie zmian i uwzględnienie uwag[8]. Notyfikujący członek wyznacza pozostałym członkom rozsądny termin na zgłoszenie uwag na piśmie. Członkowie WTO uzgodnili w ramach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu, że termin wynoszący 60–90 dni uważa się za rozsądny. Kraje rozwinięte są zachęcane do wyznaczania terminu na zgłaszanie uwag wynoszącego więcej niż 60 dni[9]. Uwagi należy na wniosek przedyskutować oraz je uwzględnić. Oznacza to możliwość bieżącego informowania pozostałych członków WTO o ustanowieniu nowych lub zmianie istniejących wymogów dotyczących produktów. Notyfikacje otrzymywane przez Sekretariat WTO są publicznie dostępne[10] celem umożliwienia także i podmiotom gospodarczym dostrzeżenia nowych wymogów i zapoznania się z nimi.

Członkowie WTO mają prawo do przedstawienia swoich uwag na piśmie na temat projektowanych przepisów technicznych lub procedur oceny zgodności. Co do zasady uwagi powinny odnosić się do faktu, że projektowane przepisy nie są zgodne z porozumieniem TBT. Uwagi powinny prowadzić do dialogu z notyfikującym członkiem WTO. Prawo do formalnego przedstawiania uwag w ramach tej procedury jest ograniczone do członków WTO i nie przysługuje zainteresowanym stronom, takim jak podmioty gospodarcze. Zastrzeżenia ze strony podmiotów gospodarczych muszą być zatem przekazywane przez członka WTO. Każdy członek WTO organizuje we własnym zakresie sposób zgłaszania przez podmioty gospodarcze tych zastrzeżeń i sposób ich uwzględniania.

2.2.        Wewnętrzna organizacja UE w odniesieniu do procedury notyfikacyjnej

Aby procedura notyfikacyjna działała właściwie i skutecznie, konieczne jest uczestnictwo i wzajemna współpraca różnych stron. W UE sprawą najwyższej rangi jest udział instytucji europejskich, państw członkowskich i podmiotów gospodarczych. UE uruchomiła stronę internetową poświęconą TBT. Jej celem jest pomoc w koordynacji udziału wszystkich zaangażowanych stron.

2.2.1.     Komisja Europejska

W porozumieniu TBT ustanowiono skierowany do każdego członka WTO wymóg ustanowienia organu ds. notyfikacji celem zapewnienia wdrożenia postanowień dotyczących procedur notyfikacyjnych oraz zagwarantowania istnienia punktu informacyjnego[11]. Obowiązkiem punktu informacyjnego jest udzielanie odpowiedzi na wszelkie racjonalne zapytania kierowane przez innych członków i zainteresowane strony w sprawie przepisów technicznych przyjętych lub projektowanych bądź procedur oceny zgodności, a także zajmowanie się uwagami dotyczącymi notyfikacji otrzymywanymi od innych członków WTO[12]. Na szczeblu UE obowiązki te spełnia dział w Komisji Europejskiej w Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu[13], który został wyznaczony jako unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT.

Unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT pełni dwojaką rolę. Zapewnia on notyfikowanie na etapie projektu przepisów Unii, które mają zostać przyjęte przez Parlament Europejski i Radę lub – jako środek wykonawczy – przez Komisję Europejską, do WTO. Jest on również odpowiedzialny za wysyłanie notyfikacji dokonanych przez innych członków WTO do wszystkich zainteresowanych stron i zapewnia przesłanie w imieniu UE uwag do notyfikującego członka WTO, jeśli okaże się, że przedmiotowy środek może doprowadzić do problemów związanych z dostępem do rynku dla eksporterów w UE. Aby móc poczynić uwagi do notyfikacji dokonanej przez innego członka WTO, unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT zwraca się o przesyłanie komentarzy do wszystkich zainteresowanych stron, tzn. do działów sektorowych Komisji Europejskiej, działów Dyrekcji Generalnej ds. Handlu, delegatur Unii w państwach trzecich, państw członkowskich i przedsiębiorstw w UE. Przy edytowaniu uwag ze strony UE dotyczących notyfikacji dokonanych przez innych członków WTO unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT dba o to, by uwagi te były zgodne z wszystkimi obszarami polityki UE.

2.2.2.     Współprawodawcy UE: Parlament i Rada

Parlament Europejski i Rada odgrywają także istotną rolę, jako że przyjmują prawodawstwo zawierające przepisy techniczne i procedury oceny zgodności, które musi być zgodne z porozumieniem TBT. Ze względu na to, że porozumienie ustanawia wymóg notyfikacji na etapie projektu, unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT notyfikuje innym członkom WTO przepisy Unii ustanawiające wymogi dla produktu, które wchodzą w zakres porozumienia TBT. Notyfikacja taka ma miejsce po przyjęciu przez Komisję wniosku dotyczącego rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady. Komisja analizuje uwagi otrzymane od innych członków WTO i bierze je pod uwagę w trakcie procedury ustawodawczej.

Zarówno Rada, jak i Parlament Europejski muszą uwzględnić wpływ, jaki opracowywany i zmieniany przez nie wniosek Komisji ma na handel międzynarodowy. Pozostali członkowie WTO uważnie śledzą dyskusje, które toczą się w ramach prac prawodawczych, i często – na piśmie lub na posiedzeniach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu (które odbywają się trzy razy w roku w WTO w Genewie) – zgłaszają uwagi w sprawie zgodności projektowanych zmian z porozumieniem TBT.

2.2.3.     Państwa członkowskie

Oprócz unijnego punktu informacyjnego i notyfikacyjnego TBT wszystkie 27 państw członkowskich posiada własne organy ds. notyfikacji TBT oraz punkty informacyjne TBT. Państwa członkowskie są odpowiedzialne za ocenę, czy ich własne projektowane krajowe przepisy techniczne i procedury oceny zgodności będą miały istotny wpływ na handel, a w razie stwierdzenia takiego wpływu – za notyfikowanie ich bezpośrednio do WTO. Należy zaznaczyć, że to unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT udziela w imieniu UE odpowiedzi na uwagi poczynione przez innych członków WTO (po uzgodnieniu odpowiedzi z danym państwem członkowskim). Wynika to z tego, że odpowiedzi te są uznawane za część wspólnej polityki handlowej, która podlega wyłącznym kompetencjom UE[14]. Koordynację pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją Europejską zapewnia wewnątrzunijna procedura powiadamiania określona w dyrektywie 98/34/WE[15], a służby Komisji zobowiązane są spotkać się co roku z odpowiednimi przedstawicielami państw członkowskich w celu usprawnienia takiej koordynacji.

Państwa członkowskie muszą również powiadomić swoje organy publiczne i krajowe podmioty gospodarcze o obowiązkach i możliwościach związanych z procedurą notyfikacyjną w ramach porozumienia TBT. Komisja regularnie otrzymuje od państw członkowskich uwagi dotyczące notyfikacji dokonanych przez innych członków WTO. Niektóre państwa członkowskie ustanowiły skuteczne mechanizmy krajowe, których celem jest uzyskania informacji zwrotnych bezpośrednio od przemysłu krajowego, w tym także od zrzeszeń mniejszych przedsiębiorstw lub od pojedynczych przedsiębiorstw. Komisja wykorzystuje te informacje zwrotne w celu zwalczania potencjalnych barier technicznych w handlu.

2.2.4.     Podmioty gospodarcze

Przedstawiane przez przemysł unijny uwagi dotyczące notyfikacji dokonywanych przez innych członków WTO mają duże znaczenie dla uniknięcia powstawania niepotrzebnych przeszkód w handlu międzynarodowym. Szereg europejskich zrzeszeń producentów z siedzibą w Brukseli jest dobrze obeznanych ze środkami oferowanymi na mocy porozumienia TBT i regularnie przesyła służbom Komisji uwagi[16]. Niektóre zrzeszenia przekazują swoje uwagi za pośrednictwem Komitetu Doradczego ds. dostępu do rynku utworzonego w ramach strategii dostępu do rynku opracowanej przez Komisję Europejską[17]. Inne europejskie podmioty gospodarcze przesyłają swoje uwagi do delegatur Unii w notyfikującym państwie będącym członkiem WTO.

Komisja zajmuje się koordynacją wewnętrzną procesu, dbając o to, by wszystkie uwagi dotarły do punktu informacyjnego i notyfikacyjnego TBT, który odpowiada za przygotowywanie oficjalnych uwag ze strony UE. Ze względu na stosunkowo krótki, wynoszący często 60–90 dni, termin na zgłoszenie uwag ważne jest, aby podmioty gospodarcze przekazywały swoje zastrzeżenia jak najszybciej i przed upływem terminu wyznaczonego przez notyfikującego członka WTO[18].

2.2.5.     Unijna strona internetowa poświęcona TBT

By zapewnić bezpośredni dostęp do notyfikacji i ułatwić koordynację między wszystkimi zaangażowanymi stronami, unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT utworzył w 2004 r. własną, dostępną publicznie stronę internetową poświęconą TBT[19]. Dzięki stronie tej opinia publiczna ma dostęp do bazy danych dotyczącej TBT, która zawiera wszystkie formularze notyfikacyjne oraz uwagi poczynione i otrzymane przez Komisję Europejską.

Na wspomnianej stronie internetowej przedstawiony jest ogólny zarys każdej notyfikacji w ramach porozumienia TBT. Dla każdej notyfikacji na pojedynczej stronie przedstawione są notyfikowane dokumenty, dostępne tłumaczenia oraz uwagi poczynione i otrzymane przez Komisję Europejską. Udostępnienie wszystkich dokumentów zapewnia pełną przejrzystość działań UE w ramach porozumienia TBT. Oprócz tego podmioty gospodarcze i inne zainteresowane strony mogą zaabonować informacje w ramach systemu powiadamiania o nowych notyfikacjach i zapoznać się z miesięcznikiem poświęconym działaniom unijnego punktu informacyjnego i notyfikacyjnego TBT.

Liczba abonentów systemu ostrzegania wskazuje na wzrastające, licząc od 2004 r., wykorzystanie strony internetowej poświęconej TBT. W 2011 r. w ramach systemu ostrzegania zarejestrowanych było 529 podmiotów prywatnych lub publicznych (podczas gdy w 2005 r. zarejestrowane były 182 podmioty), a w bazie danych przeprowadzono 15 000 wyszukiwań. Jedna trzecia abonentów to użytkownicy z państw trzecich. Unijny punkt informacyjny TBT kilkakrotnie prezentował swą bazę danych Komitetowi do spraw Barier Technicznych w Handlu i otrzymywał zgłoszenia od innych członków WTO chcących utworzyć własne strony internetowe.

3.           Reakcja UE na rozwój wydarzeń w ostatnim okresie

3.1.        Dostosowanie się do rosnącej liczby notyfikacji w ramach porozumienia TBT

UE zawsze była i jest proaktywna w monitorowaniu środków państw trzecich i potrafi sprostać rosnącej liczbie notyfikacji w ramach porozumienia TBT. Liczba notyfikacji w ramach porozumienia TBT rośnie w postępie geometrycznym. Od 1995 r., w którym porozumienie TBT weszło w życie i w którym notyfikowano niecałe 400 tekstów projektów, liczba notyfikacji zwiększyła się ponad trzykrotnie i wyniosła w 2011 r. 1216 tekstów[20]. W sumie w ciągu ostatnich 16 lat członkowie WTO notyfikowali prawie 15 000 tekstów. W okresie między 2004 a 2009 r. nastąpił ogromny wzrost liczby notyfikacji. Liczba ta wzrosła jedynie nieznacznie w okresie pierwszych dziesięciu lat istnienia procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia TBT (z niecałych 400 w 1995 r. do 638 w 2004 r.), by później, w ciągu niecałych sześciu lat, wzrosnąć z 638 do prawie 1500 (por. wykres w pkt 1 dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2012) 189).

Jednym z podstawowych powodów tego wzrostu jest zwiększenie liczby członków WTO z początkowych 128 do 153 w 2011 r. Wśród nowych członków jest kilka państw o kluczowym znaczeniu, takich jak Chiny, które przystąpiły w 2001 r., Arabia Saudyjska (2005), Wietnam (2007) czy Ukraina (2008). Pewien wpływ miały również kampanie informacyjne organizowane przez Sekretariat WTO i krajowe punkty informacyjne TBT. Zarówno Sekretariat WTO, jak i członkowie WTO uczestniczyli w finansowaniu i realizacji regionalnych i krajowych projektów pomocy technicznej w ramach porozumienia TBT. Kolejnym istotnym powodem jest intensyfikacja podejmowanych przez członków WTO w ciągu ostatnich pięciu lat działań regulacyjnych dotyczących sektorów wschodzących takich jak efektywność energetyczna czy informacje dla konsumentów. Na koniec wspomnieć należy, że kryzys finansowy, który zagroził gospodarkom narodowym, mógł być przyczyną intensyfikacji działań regulacyjnych.

UE uważnie obserwuje i monitoruje tę zwiększającą się liczbę regulacji, co znajduje swoje odzwierciedlenie w liczbie uwag ze strony UE dotyczących notyfikacji dokonanych przez państwa trzecie. Liczba ta zwiększyła się proporcjonalnie do wzrostu liczby notyfikacji w ramach porozumienia TBT. I tak w okresie pomiędzy 2004 r. a 2009 r. liczba uwag ze strony UE wzrosła niemal dwukrotnie (z 47 do 91 rocznie). W 2011 r. UE przesłała 102 uwagi, co jest rekordową jak dotychczas liczbą (por. wykres w pkt 1 dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2012) 189). UE wykorzystuje również aktywnie posiedzenia Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu, uzupełniając poczynione przez siebie uwagi na piśmie ustnymi oświadczeniami i wzywając do podejmowania działań następczych w reakcji na te uwagi. UE jest jednym z najbardziej aktywnych członków Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu i zgłasza uwagi dotyczące notyfikacji dokonanych przez innych członków WTO, co do których istnieje prawdopodobieństwo, że będą stwarzać niepotrzebne bariery w handlu. W zależności od zgłoszonego projektu UE może zwrócić się z wnioskiem o jego wycofanie, zmianę, odroczenie lub o udzielenie wyjaśnień. Istnieją liczne przykłady udanej współpracy z państwami trzecimi, której wynik był korzystny dla UE i handlu międzynarodowego.

Przykłady osiągnięć związanych z procedurą w ramach porozumienia TBT Wycofanie: W kolumbijskim projekcie przepisów w sprawie napojów alkoholowych[21] przewidywano zbyt surowe wymogi dotyczące oznakowania, które pociągały za sobą znaczne koszty dla podmiotów gospodarczych. Władze Kolumbii wycofały rozporządzenie po interwencji UE w ramach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu oraz przedstawieniu przez UE uwag na piśmie. Zmiany: Brazylia notyfikowała projekt oceny zgodności dotyczącej bezpieczeństwa zabawek[22] obejmujący uciążliwą i dyskryminującą procedurę takiej oceny. Na wniosek UE i kilku innych partnerów handlowych Brazylia wprowadziła w 2010 r. zmiany w tych przepisach polegające na złagodzeniu procedury oceny zgodności w odniesieniu do przywożonych zabawek. Odroczenie: W 2006 r. Indie dokonały pierwszej notyfikacji projektu dotyczącego opon do pojazdów samochodowych[23]. W następstwie przedstawionych przez UE uwag na piśmie oraz licznych interwencji Unii na posiedzeniach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu projekt odroczono. W 2010 r. notyfikowano go w zmienionej wersji[24]. Wyjaśnienie: W odniesieniu do notyfikacji dotyczącej nadzoru i administracji w zakresie inspekcji i kwarantanny odnośnie do odpadów stałych Chiny udzieliły wyjaśnień, z których wynikało, że importerzy, którzy posiadają akredytację zgodną z określonymi normami europejskimi spełniają również warunki konieczne do wymaganej rejestracji[25].

3.2.        Reakcje na aktywne uczestnictwo szeregu członków WTO

UE dostosowywała się także do pojawienia się nowych uczestników procedury w ramach porozumienia TBT, reagując odpowiednio na ich krytyczne opinie dotyczące przepisów UE będących w fazie projektu. Znaczny wzrost liczby notyfikacji w ciągu ostatnich lat jest nie tylko wynikiem działalności dużych państw, ale także i mniejszych państw aktywnych na arenie światowej, takich jak Arabia Saudyjska, Katar czy Bahrajn. Tendencję tę potwierdził aktywny udział krajów rozwijających się, takich jak Uganda, która dokonała najwięcej notyfikacji w 2010 r.

Szereg członków WTO brało aktywny udział w procedurze, w coraz większym zakresie dokonując notyfikacji, a także zgłaszając uwagi do dokonanych notyfikacji. Pozostali członkowie WTO często zgłaszają uwagi dotyczące tekstów notyfikowanych przez UE. W 2011 r. unijny punkt informacyjny TBT otrzymał 25 uwag poczynionych przez państwa trzecie, w szczególności przez Chiny, Nową Zelandię, Japonię i Stany Zjednoczone. (por. wykres w pkt 2 dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2012) 189). UE otrzymała najwięcej uwag spośród członków WTO w ramach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu. Wielu partnerów handlowych UE ściśle monitoruje bowiem Unię, która jest ogromnym rynkiem eksportowym liczącym 500 milionów potencjalnych konsumentów i która często wyznacza szlaki w zakresie nowego prawodawstwa, wspierając wysoki poziom ochrony konsumentów i realizując ambitną politykę ochrony środowiska.

UE reaguje na wszystkie otrzymane uwagi, udzielając wyjaśnień dotyczących swoich przepisów, broniąc ich lub je zmieniając w razie potrzeby. Odpowiedzi udzielane są w formie pisemnej − w reakcji na uwagi na piśmie otrzymywane przez unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT w ramach procedury notyfikacyjnej − lub w formie ustnej − podczas posiedzeń Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu w reakcji na oświadczenia składane przez innych członków WTO. Komisja Europejska udziela w imieniu UE indywidualnych odpowiedzi na każdą uwagę na piśmie przedstawioną przez któregokolwiek z członków WTO. W zakresie przepisów UE od 1995 r. poruszane były głównie kwestie dotyczące sektora rolnego, rejestracji substancji chemicznych, dobrostanu zwierząt oraz ekoprojektu i oznakowania.

Przykłady reakcji UE Zmiana: Przyjęte w 2002 r. rozporządzenie Komisji w sprawie produktów sektora wina[26] było po jego notyfikacji kilkakrotnie zmieniane w następstwie uwag otrzymanych od państw trzecich. W wyniku notyfikacji nowego rozporządzenia Komisji w sprawie produktów winiarskich w 2008 r.[27] zmieniono 11 przepisów w projekcie, by uwzględnić uwagi na piśmie otrzymane od 4 różnych członków WTO. Uwzględnienie zastrzeżeń innych stron: UE reagowała nie tylko na uwagi na piśmie, ale i na te wyrażone ustnie na posiedzeniach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu. Zastrzeżenia państw trzecich dotyczące rozporządzenia REACH[28] zostały zatem uwzględnione w wytycznych, które mają na celu ułatwienie wykonania tego rozporządzenia. Wyjaśnienie: W 2010 r., niektórzy członkowie WTO wyrazili na forum Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu obawę, że ustanowione rozporządzeniem (WE) nr 765/2008[29] przepisy w zakresie akredytacji mogłyby w znacznym stopniu utrudnić wykonywanie zadań w zakresie obowiązywania tego rozporządzenia przez pozaunijne jednostki oceniające zgodność. UE wyjaśniła, że nowe przepisy zostały opracowane wyłącznie do celów rynku wewnętrznego i nie mają wpływu na możliwości w zakresie akceptacji lub uznawania wyników zagranicznych ocen zgodności.

3.3.        Podjęcie wyzwań związanych z przejrzystością

UE nie pozostaje w tyle za ogólną tendencją i także znacznie zwiększyła liczbę dokonywanych notyfikacji. W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba ta wzrosła z 17 do 63, czyli ponad trzykrotnie. W 2008 r. liczba notyfikacji ze strony UE wzrosła dwukrotnie w porównaniu z rokiem poprzednim (por. wykres w pkt 2 dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2012) 189). Liczba notyfikacji ze strony państw członkowskich wykazywała od 1995 r. pewne wahania, ale w ciągu ostatnich 3 lat ustabilizowała się na poziomie 54 notyfikacji rocznie (por. wykres w pkt 3 dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2012) 189). Pozostaje ona jednak niska w porównaniu z liczbą powiadomień w ramach wewnętrznej procedury powiadamiania[30].

Z danych statystycznych dotyczących terminu na zgłoszenie uwag, który wynosi od 60 do 90 dni i jest wyznaczany pozostałym członkom WTO przed przyjęciem notyfikowanych przepisów, wynika, że w ciągu ostatnich 5 lat termin wyznaczony na przedstawienie uwag wahał się między 58 a 61 dniami, podczas gdy w 1997 r. wynosił 46 dni[31]. W 2011 r. termin wyznaczony na przedstawienie uwag w przypadku notyfikacji ze strony UE wynosił przeciętnie 65 dni (por. wykres w pkt 4 dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2012) 189). Odnotowane postępy dały członkom WTO większe możliwości w zakresie analizowania przepisów technicznych państw trzecich i przyczyniły się do usprawnienia procedury w ramach porozumienia TBT. Jak jednak podkreślono w ostatnim przeglądzie polityki handlowej WTO dotyczącym UE, możliwe byłoby dalsze wydłużenie terminu na zgłoszenie uwag wyznaczanego przy notyfikacjach ze strony państw członkowskich UE[32].

Postępy poczynione w zakresie przejrzystości są proporcjonalne do podjętych przez członków WTO działań informacyjnych dotyczących procedury w ramach porozumienia TBT. Należy uważnie i na bieżąco monitorować koordynację wewnętrzną, której celem jest zapewnienie dokonanej na odpowiednim etapie notyfikacji wszelkich przepisów objętych zakresem obowiązywania porozumienia TBT. Należy również informować krajowe organy administracji o takich przepisach. Komisja Europejska jest szczególnie aktywna w tej dziedzinie i regularnie organizuje seminaria dla swoich służb i dla państw członkowskich UE. Unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBT zorganizował między 2008 a 2011 r. trzy seminaria dla służb Komisji.

4.           Wielostronne rozmowy w sprawie przejrzystości procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia TBT

4.1.        Nierozwiązane kwestie

Komitet do spraw Barier Technicznych w Handlu wydał szczegółowo opracowane zalecenia dotyczące przejrzystości[33], co doprowadziło do poprawy wykonywania procedury notyfikacyjnej w tych przypadkach, w których członkowie WTO stosowali się do tych zaleceń[34]. Niektórzy członkowie WTO nadal nie przestrzegają jednak podstawowych zobowiązań w zakresie procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia TBT, takich jak samo dokonanie notyfikacji czy dokonanie jej na etapie projektu. Wynika to często z braku koordynacji w obrębie krajowych organów administracyjnych mającej na celu zagwarantowanie, by organy ds. notyfikacji wiedziały o powstawaniu przepisów podlegających obowiązkowi notyfikacji. Często wynika to też z tego, że organ ds. notyfikacji nie potrafi wyegzekwować obowiązku notyfikacji od organu administracji odpowiedzialnego za projektowane przepisy. Niektórzy członkowie WTO nie notyfikują przepisów przyjętych przez organy władzy ustawodawczej (np. przez parlament), ponieważ wynegocjowanie koordynacji między organem ds. notyfikacji a organem władzy ustawodawczej wiąże się z większymi trudnościami.

Nadmienić również należy, że nie wszyscy członkowie WTO wykorzystują możliwość przedstawienia uwag na temat projektowanych przepisów technicznych i procedur oceny zgodności. Liczni członkowie mają trudności ze śledzeniem notyfikacji i ze zgromadzeniem fachowej wiedzy technicznej potrzebnej do analizy niektórych notyfikacji. Podobna sytuacja istnieje odnośnie do punktów informacyjnych. W niektórych państwach należących do WTO punkty te nie osiągnęły jeszcze pełnej zdolności operacyjnej. Niektóre z nich rzadko udzielają odpowiedzi, inne informują jedynie, że powiadomiły właściwe organy o zapytaniu. Często zdarza się, że brak jest odpowiedzi pomimo wielokrotnych przypomnień. Powyższe wpływa w znaczącym stopniu negatywnie na wynik procedury i obniża jej skuteczność.

Nadal istnieją obszary, w których nie ma pełnej jasności co do zakresu porozumienia TBT i zakresu obowiązku notyfikacji. Choć ostatnie dwa orzeczenia panelu WTO[35] powinny przyczynić się do dalszego sprecyzowania zakresu porozumienia, to nadal istnieją niejasności, szczególnie w odniesieniu do wymagań dotyczących metod produkcji niezwiązanych z wyrobami (metody, które nie mają żadnego wpływu na parametry techniczne wyrobu końcowego) i w odniesieniu do dobrowolnego oznakowania związanego z określonymi wymogami bez przymusu oznakowania wyłącznego.

Podstawowym wyzwaniem dla członków WTO i podmiotów gospodarczych pozostaje dokonanie analizy notyfikowanych aktów prawnych w stosunkowo krótkim terminie 60 dni, zwłaszcza jeśli projektowany tekst trzeba przetłumaczyć. Nadal zbyt skromny jest budżet na tłumaczenie. Niezwykle ważne jest, aby w większym stopniu zaznajomić podmioty gospodarcze z procedurą i z możliwościami przesłania uwag do władz państw będących członkami WTO. Odnosi się to szczególnie do zrzeszeń lub przedsiębiorstw krajowych, szczególnie MŚP, które dysponują ograniczonymi zasobami własnymi na cele analizy projektowanych regulacji i odpowiednio wczesnej reakcji na nie.

Na zakończenie dodać należy, że Komitet do spraw Barier Technicznych w Handlu nie powinien stać się forum przekazującym jedynie zastrzeżenia wyrażone przez przemysł. Powinien on stanowić dla organów publicznych możliwość wymiany poglądów na temat projektowanych przepisów technicznych i procedur oceny zgodności opartej na wszystkich powiązanych aspektach polityki.

4.2.        Regularne dyskusje na posiedzeniach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu oraz w ramach przeglądów trzyletnich

Regularne posiedzenia Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu a w szczególności przeglądy funkcjonowania i stosowania porozumienia TBT, które zgodnie z art. 15.4 porozumienia TBT przeprowadza się co trzy lata, stanowią okazję do omówienia i wyjaśnienie niektórych trudności i wyzwań związanych z procedurą notyfikacyjną. Komisja regularnie wykorzystuje te przeglądy trzyletnie, by zaproponować sposoby zwiększenia przejrzystości procedury notyfikacyjnej. UE aktywnie uczestniczy we wszystkich dyskusjach dotyczących przeglądów trzyletnich i sporządziła dokument dotyczący przejrzystości[36] w kontekście piątego przeglądu trzyletniego[37] zakończonego w listopadzie 2009 r.

Przeglądy trzyletnie odgrywają ważną rolę nie tylko w zakresie kwestii związanych z procedurą notyfikacji, ale także odnośnie do innych kwestii systemowych związanych z porozumieniem TBT, a mianowicie: dobrych praktyk regulacyjnych, procedur oceny zgodności, norm, pomocy technicznej i działania Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu. Z tego powodu Komitet do spraw Barier Technicznych w Handlu stał się ważnym forum, na którym członkowie WTO mogą omawiać kwestie związane z międzynarodowym handlem towarami oraz z kształtowaniem polityki. Komisja regularnie wykorzystuje forum, jakie stanowi ten komitet, by przedstawić pozostałym członkom WTO unijne rozwiązania w zakresie polityki a także by promować zbliżenie prawodawstw poprzez stosowanie dobrych praktyk regulacyjnych przy opracowywaniu przepisów technicznych i procedur oceny zgodności.

Komisja zapewnia również ogólny przegląd prowadzonych przez UE i państwa członkowskie programów pomocy technicznej dla krajów rozwijających się, co obejmuje również pomoc w kwestiach związanych z porozumieniem TBT[38]. Na posiedzeniu Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu, które odbyło się w czerwcu 2011 r., Szwecja przedstawiła program monitorowania wdrożony w okresie od 2008 r. do 2011 r. celem wsparcia utworzenia i funkcjonowania punktów informacyjnych i notyfikacyjnych TBT w 7 państwach Afryki subsaharyjskiej[39]. Rola unijnego punktu informacyjnego i notyfikacyjnego TBT nie kończy się na programach pomocy technicznej. Gościł on u siebie także, na prośbę pewnych członków WTO, delegacje z innych państw będących członkami WTO. Delegacje te chciały poszerzyć swoją wiedzę o sposobie organizacji i funkcjonowania punktu informacyjnego i notyfikacyjnego[40]. Eksperci Komisji Europejskiej w dziedzinie TBT brali również udział w seminariach poświęconych pomocy technicznej organizowanych przez WTO w różnych regionach świata.

5.           Wnioski i dalsze działania

Procedura notyfikacyjna w ramach porozumienia TBT jest bardzo skutecznym narzędziem uzyskiwania od państw trzecich informacji o rozwoju ich regulacji prawnych związanych z towarami. Wypełnienie przez członków WTO obowiązku notyfikacji umożliwia pozostałym członkom WTO zapoznanie się z nowymi przepisami technicznymi i procedurami oceny zgodności, stanowiąc jednocześnie konkretny sposób reagowania na bariery techniczne w handlu. Procedura ta umożliwia zarazem rozpowszechnienie wiedzy o ogólnych tendencjach panujących u innych członków WTO lub u pojedynczego członka WTO. Z tego powodu stanowi ona źródło istotnych informacji z punktu widzenia polityki handlowej i przemysłowej UE.

Dla pełnego wykorzystania korzyści oferowanych przez tę procedurę niezwykle istotne jest oczywiście, by UE sama przestrzegała zasad i wypełniała zobowiązania określone w porozumieniu TBT. Jeżeli UE sama nie przestrzega zasad, nie może żądać tego od innych. Przepisy UE i państw członkowskich muszą zatem pozostawać w zgodzie z zasadami porozumienia TBT i muszą być notyfikowane zgodnie z jego postanowieniami i przy zachowaniu maksymalnej przejrzystości.

Bardzo przydatne może być też przedkładanie projektowanego aktu prawnego do kontroli pozostałym członkom WTO. Uwagi otrzymane od innych członków mogą pomóc w identyfikacji problemów lub aspektów, które nie zostały zauważone lub wzięte pod uwagę podczas opracowywania przepisów[41].

Procedura ta daje ponadto organom ustawodawczym na całym świecie możliwość, by porównać sposoby kształtowania polityki i rozważyć zasadność odmiennych rozwiązań legislacyjnych. Procedura notyfikacyjna w ramach porozumienia TBT stanowi zatem narzędzie benchmarkingu i może w stosownych przypadkach przyczyniać się do osiągnięcia pewnego stopnia zbieżności na poziomie międzynarodowym. Dzięki niej Unii Europejskiej łatwiej jest upowszechniać wiedzę o swoich decyzjach regulacyjnych i je propagować. Decyzje te są oparte na szczegółowych, opartych na dowodach analizach, szerokich konsultacjach z zainteresowanymi stronami i kompleksowej ocenie skutków. Procedura ta stanowi ponadto dla UE okazję do przedstawienia innym państwom uzasadnienia swoich decyzji.

Komisja, państwa członkowskie i podmioty gospodarcze wykorzystują obecnie procedurę w skuteczny sposób. Niemniej jednak Komisja jest zdania, że nie wszystkie możliwości są wykorzystywane, i zamierza z tego powodu podjąć następujące działania:

Działanie nr 1: dalsze działania informacyjne mające pobudzić podmioty gospodarcze, w tym MŚP, do przedstawiania uwag

Komisja będzie w dalszym ciągu informować swoje służby, podmioty gospodarcze i państwa członkowskie o korzyściach związanych z procedurą, w tym także o możliwości przesyłania uwag bezpośrednio do Komisji. Komisja będzie w szczególności w dalszym ciągu organizowała seminaria i konferencje z udziałem państw członkowskich i podmiotów gospodarczych, w tym MŚP, oraz zachęcała państwa członkowskie do prowadzenia działalności informacyjnej wśród krajowych podmiotów gospodarczych.

W kontekście wdrażania komunikatu Komisji, którego celem jest wspieranie działalności gospodarczej MŚP poza UE[42], Komisja będzie nadal poszukiwać możliwości dalszego wspierania bardziej aktywnego udziału MŚP w procedurze notyfikacyjnej. Komisja zadba o to, aby na przyszłym wielojęzycznym portalu internetowym[43], który zawierać będzie istotne dla przedsiębiorców informacje o rynkach zagranicznych oraz zestawienie dostępnych działań wspierających związanych z rynkami poza UE, znalazł się link do bazy danych dotyczącej TBT[44]. Komisja zamierza również zmodernizować w 2012 r. swoją stronę internetową poświęconą TBT, tak by podmiotom gospodarczym, w tym MŚP, łatwiej było z niej korzystać.

Działanie nr 2: wspieranie korzystania przez podmioty gospodarcze z prawa do pozyskiwania z punktów informacyjnych TBT informacji o obowiązujących wymogach dotyczących dostępu do rynku

Zgodnie z porozumieniem TBT członkowie WTO są zobowiązani utworzyć punkt informacyjny TBT, którego zadaniem jest udzielanie odpowiedzi na wszelkie rozsądne zapytania kierowane przez innych członków i zainteresowane strony w sprawie przepisów technicznych przyjętych lub projektowanych bądź procedur oceny zgodności i norm[45]. Dzięki temu powstaje bezpośredni kanał komunikacji, za pomocą którego podmioty gospodarcze mogą się porozumiewać z władzami innych członków WTO, od których podmioty te mogą uzyskać informacje na temat wymogów dotyczących dostępu do rynku, związanych z przepisami technicznymi, procedurami oceny zgodności i normami. Taki bezpośredni kanał komunikacji może być interesujący w przypadku konkretnych zagadnień, gdy inne źródła informacji, takie jak unijna baza danych dostępu do rynku[46] lub strony internetowe państw trzecich, nie zawierają wystarczających informacji. Komisja zamierza zatem reklamować punkty informacyjne TBT na zmodernizowanej stronie internetowej poświęconej TBT. W zależności od dostępnych zasobów ludzkich Komisja rozważy również udzielanie pomocy europejskim podmiotom gospodarczym, którym potrzebne są informacje, na przykład w przypadkach braku odpowiedzi ze strony punktów informacyjnych innych członków WTO na zapytania wystosowane przez te podmioty.

Działanie nr 3: dalsza koordynacja z innymi ważnymi instrumentami polityki przemysłowej i handlowej UE

Komisja będzie nadal wykorzystywać procedurę notyfikacyjną w ramach porozumienia TBT jako część swojej polityki handlowej i przemysłowej. Będzie się ona również dążyć do tworzenia większej synergii między różnymi aspektami tej polityki. Na przykład zespoły ds. dostępu do rynku w delegaturach Unii w państwach trzecich mogą być źródłem cennego wsparcia, pod warunkiem posiadania środków do monitorowania notyfikacji w ramach porozumienia TBT, do tworzenia sieci kontaktów celem gromadzenia uwag od przedsiębiorstw UE działających w państwach trzecich, do tworzenia powiązań ze służbami Komisji w Brukseli oraz do kontynuowania współpracy z właściwymi organami w państwach trzecich. W miarę możliwości Komisja będzie kontynuowała lub podejmowała dialog w kwestiach regulacyjnych oraz negocjacje w sprawie porozumień handlowych do tego, by poruszać kwestie dotyczące systemowych lub szczególnych barier w handlu, których istnienie stwierdzono w wyniku procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia TBT. Komisja będzie również kontynuować działania na rzecz pełnego przestrzegania obowiązku notyfikacji oraz odpowiednich zaleceń Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu. Działania te podejmowane będą w ramach negocjacji w sprawie rozdziałów dotyczących TBT w umowach o wolnym handlu, w tym w sprawie przepisów dotyczących przejrzystości.

Działanie nr 4: dalsze wspieranie funkcjonowania procedury notyfikacyjnej w ramach porozumienia TBT na szczeblu wielo- i dwustronnym

Komisja będzie nadal rozwijać i udoskonalać funkcjonowanie procedury poprzez aktywny udział w posiedzeniach Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu. Zamierza ona przedłożyć kolejny dokument w sprawie przejrzystości w procedurze notyfikacyjnej w związku z szóstym przeglądem trzyletnim, który odbędzie się w listopadzie 2012 r. Komisja rozważy również sposób rozszerzenia wsparcia dla krajów rozwijających się tak, by umożliwić im skuteczniejszy udział w procedurze notyfikacyjnej. Wsparcie takie mogłoby obejmować poszerzenie zakresu pomocy dla punktów informacyjnych i notyfikacyjnych TBT, zwłaszcza dla punktów należących do państw sąsiadujących z UE.

Komisja rozważy zachęcanie Sekretariatu WTO do dalszego rozwijania systemu zarządzania informacjami TBT[47], tak by system ten stał się skutecznym narzędziem dla wszystkich członków WTO, umożliwiając szybsze publikowanie notyfikacji i dając członkom łatwy dostęp do wszystkich niezbędnych informacji dotyczących notyfikacji, a tym samym umożliwiając im sprawniejszy udział w procedurze.

Działanie nr 5: jak najdokładniejsze przestrzeganie postanowień dotyczących notyfikacji

Zadeklarowanym celem Komisji jest zapewnienie zgodności wniosków i przepisów wykonawczych przyjętych przez Komisję z porozumieniem TBT oraz zapewnienie ich notyfikacji na etapie projektu przy zachowaniu terminu na zgłoszenie uwag przez pozostałych członków WTO wynoszącego 60–90 dni. Dzięki temu uwagi otrzymane od pozostałych członków WTO będą mogły być przedyskutowane oraz uwzględnione przed ostatecznym przyjęciem przepisów. Ważne jest, aby w procesie prawodawczym przewidziano wystarczający okres na wypełnienie obowiązku notyfikacji.

Działanie nr 6: dalsze działania zmierzające do zwiększenia przejrzystości w ramach zwykłej procedury ustawodawczej

W przypadku wniosków kierowanych do Parlamentu Europejskiego i Rady, które zawierają przepisy techniczne i procedury oceny zgodności, Komisja zaczęła informować członków WTO o istotnych zmianach wprowadzonych w trakcie procedury ustawodawczej, o ile wnioski te były już przedmiotem zainteresowania innych członków WTO i o ile zwykła procedura na to pozwala[48]. Można by, celem zwiększenia przejrzystości, wyznaczyć nowy termin na zgłoszenie uwag, co umożliwiłoby pozostałym członkom WTO zgłaszanie uwag dotyczących wprowadzonych zmian w ramach zwykłej procedury. Umożliwiłoby to również przesłanie otrzymanych uwag współprawodawcom. Komisja będzie oceniać taką możliwość indywidualnie dla każdego przypadku.

Działanie nr 7: ściślejsza koordynacja z państwami członkowskimi

By polityka handlowa była spójna i skuteczna oraz by osiągnąć maksymalne korzyści z procedury notyfikacyjnej, UE musi działać wspólnie. Państwa członkowskie muszą w całości wypełniać zobowiązania wynikające z porozumienia TBT i wspierać politykę UE w zakresie przejrzystości w procedurze notyfikacyjnej poprzez skuteczną koordynację swoich działań. Komisja będzie w dalszym ciągu informować państwa członkowskie o ważnych aspektach procedury oraz najnowszych zmianach. Wzywa ona państwa członkowskie do zapewnienia koordynacji także i z ich strony.

[1]                      http://ec.europa.eu/enterprise/tbt/index.cfm?fuseaction=library.viewLibrary&section_id=1&dspLang=en

[2]               Komunikat Komisji Europejskiej „Handel, wzrost i polityka światowa – Polityka handlowa jako kluczowy element strategii Europa 2020” – COM (2010) 612 wersja ostateczna; Komunikat Komisji Europejskiej „Zintegrowana polityka przemysłowa w erze globalizacji – Konkurencyjność i zrównoważony rozwój na pierwszym planie” – COM(2010) 614 wersja ostateczna.

[3]               Komunikat Komisji Europejskiej „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” – COM (2010) 2020 wersja ostateczna.

[4]               Zawarte w porozumieniu TBT przepisy dotyczące norm nie będą omawiane w niniejszym sprawozdaniu.

[5]               Organy notyfikujące muszą podać cel i uzasadnienie środka w punkcie 7 formularza notyfikacyjnego dołączonego do projektu przepisów technicznych lub procedur oceny zgodności.

[6]               Zob. art. 2.8, 2.7 i 6.3 porozumienia TBT.

[7]               Zalecenie Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu: Dokument WTO G/TBT/1/Rev.10, pkt7.

[8]               Artykuły 2.9.2. i 5.6.2 porozumienia TBT.

[9]               Zalecenie Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu: Dokument WTO G/TBT/1/Rev.10, pkt7.

[10]             Zob. baza danych TBT Komisji Europejskiej. http://ec.europa.eu/enterprise/tbt/ lub system zarządzania informacjami TBT w ramach WTO: http://tbtims.wto.org.

[11]             Artykuł 10 porozumienia TBT

[12]             Zalecenie Komitetu do spraw Barier Technicznych w Handlu: Dokument WTO G/TBT/1/Rev.10, pkt7.

[13]             Dział ENTR/C/3, Notyfikacje Przepisów Technicznych.

[14]             Artykuł 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

[15]             Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, Dz.U. L 204 z 21.7.1998, s. 37.

[16]             Celem zwrócenia uwagi podmiotów gospodarczych na omawianą kwestię Komisja zorganizowała zakrojoną na dużą skalę konferencję, która odbyła się w dniu 29 marca 2007 r. w Brukseli. W konferencji uczestniczyło 150 osób. Więcej informacji można uzyskać na stronie: http://ec.europa.eu/enterprise/tbt/index.cfm?fuseaction=library.viewLibrary&section_id=175&dspLang=en.

[17]             Komunikat Komisji Europejskiej „Globalny wymiar Europy: wzmocnione partnerstwo na rzecz lepszego dostępu do rynku dla europejskich eksporterów” – COM(2007) 183 wersja ostateczna.

[18]             Najlepiej byłoby, gdyby Komisja otrzymywała uwagi na 3 tygodnie przed ostatecznym terminem wyznaczonym w formularzu notyfikacyjnym przez notyfikującego członka WTO.

[19]             http://ec.europa.eu/enterprise/tbt/.

[20]             Liczby przedstawione w niniejszym sprawozdaniu nie obejmują notyfikacji addendów lub sprostowań.

[21]             G/TBT/N/COL/120.

[22]             G/TBT/N/BRA/259, 313 i 339.

[23]             G/TBT/N/IND/20.

[24]             G/TBT/N/IND/40.

[25]             G/TBT/N/CHN/649.

[26]             G/TBT/N/EEC/15.

[27]             G/TBT/N/EEC/264.

[28]             G/TBT/N/EEC/52.

[29]             G/TBT/N/EEC/152.

[30]             Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, Dz.U. L 24 z 21.7.1998, s. 37.

[31]             Sixteenth annual review of the implementation and operation of the TBT Agreement (Szesnasty roczny przegląd stosowania i funkcjonowania porozumienia TBT): dokument WTO G/TBT/29, s. 6.

[32]             W sprawozdaniu Sekretariatu WTO za rok 2011 zatytułowanym „Trade Policy Review: European Union” (Przegląd polityki handlowej: Unia Europejska) stwierdza się na s. 46, że w przypadku 17% notyfikacji ze strony poszczególnych państw członkowskich termin na zgłoszenie uwag lub okres między datą opublikowania notyfikacji a datą przyjęcia notyfikowanych przepisów był krótszy niż 60 dni (okres objęty badaniem: październik 2008 r. – styczeń 2011 r.).

[33]             Dokument WTO G/TBT/1/Rev.10.

[34]             Np. termin na zgłoszenie uwag wynoszący od 60 do 90 dni, obowiązek udzielenia odpowiedzi w jednym z trzech języków urzędowych WTO, bezpośredni dostęp do notyfikowanego aktu poprzez format notyfikacji, udostępnianie innym nieoficjalnych tłumaczeń, przekazywanie tekstów przyjętych i opublikowanych aktów itp.

[35]             Stany Zjednoczone – środki dotyczące przywozu, wprowadzania do obrotu oraz sprzedaży tuńczyka i wyrobów z tuńczyka (DS381) oraz Stany Zjednoczone – wymogi w zakresie oznakowania w określonych państwach pochodzenia (DS 384, DS 386).

[36]             Dokument WTO G/TBT/W/309.

[37]             Dokument WTO G/TBT/26.

[38]             Dokument WTO G/TBT/W/303.

[39]             Burundi, Etiopia, Kenia, Ruanda, Tanzania, Uganda i Zambia.

[40]             Wizyty delegacji indyjskiej w 2007 r., przedstawiciela chińskiego punktu informacyjnego TBT w 2009 r. i delegacji tunezyjskiej w 2011 r.

[41]             Pomimo dokonania analizy i oceny skutków, w tym również oceny wpływu na handel międzynarodowy, które Komisja regularnie przeprowadza przed przedłożeniem wniosków ustawodawczych.

[42]             Komunikat Komisji „Małe przedsiębiorstwo, wielki świat – nowe partnerstwo na rzecz pomocy MŚP w wykorzystaniu szans na światowych rynkach”, COM(2011) 702 wersja ostateczna.

[43]             Zob. pkt 4.2.2 komunikatu Komisji Europejskiej „Małe przedsiębiorstwo, wielki świat – nowe partnerstwo na rzecz pomocy MŚP w wykorzystaniu szans na światowych rynkach”.

[44]             http://ec.europa.eu/enterprise/tbt/.

[45]             Por. art. 10 porozumienia TBT

[46]             http://madb.europa.eu/.

[47]             http://tbtims.wto.org/web/pages/search/notification/Search.aspx.

[48]             Unijny punkt informacyjny i notyfikacyjny TBTW informował w takich przypadkach pozostałych członków WTO o stanowisku zajętym przez Radę lub Parlament Europejski w formie addendum do pierwotnej notyfikacji, nie wyznaczając jednak nowego terminu na zgłoszenie uwag w odniesieniu do wprowadzonych zmian.