(1)

Żywe zwierzęta, w tym psy i koty, są objęte załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i stanowią część wspólnej polityki rolnej Unii, a ich dobrostan trzeba chronić. W Unii istnieje rynek psów i kotów oraz odbywa się znaczący handel transgraniczny tymi zwierzętami. Państwa członkowskie są zaangażowane w ochronę zwierząt domowych i w większości są one sygnatariuszami Europejskiej konwencji o ochronie zwierząt domowych podpisanej w dniu 13 listopada 1987 r., która zawiera przepisy dotyczące hodowli i utrzymywania zwierząt domowych oraz handlu nimi. Istnieje wiele dowodów na nieoptymalne funkcjonowanie rynku psów i kotów w Unii, a także na nielegalny handel tymi zwierzętami w Unii, oraz na ich przywóz do Unii w warunkach, co narusza ich dobrostan. W związku z tym, uwzględniając, że zwierzęta to istoty zdolne do odczuwania emocji i bólu oraz do interakcji społecznych, należy ustanowić minimalne wymogi dotyczące dobrostanu psów i kotów, które są hodowane i utrzymywane w zakładach, a także zaostrzyć wymogi dotyczące identyfikowalności psów i kotów.

(2)

Liczba psów i kotów utrzymywanych jako zwierzęta domowe w Unii znacznie wzrosła w ostatnich latach, co odzwierciedla silne przywiązanie obywateli Unii do tych zwierząt. Dobrostan zwierząt jest wartością Unii zapisaną w art. 13 TFUE, zgodnie z którym Unia i jej państwa członkowskie w pełni go uwzględniają ze względu na status zwierząt jako istot zdolnych do odczuwania.

(3)

Psy i koty są przedmiotem handlu i są utrzymywane w Unii. Mają one własne i wyjątkowe potrzeby biologiczne i behawioralne. Brak unijnych przepisów dotyczących dobrostanu w zakresie hodowli, utrzymywania i wprowadzania do obrotu psów i kotów, a także rozbieżne przepisy krajowe, o ile takie istnieją, niekiedy prowadzą do tego, że zwierzęta te rodzą się, są hodowane i sprzedawane lub nieodpłatnie adoptowane w okolicznościach, które mają poważny negatywny wpływ na ich dobrostan. Komercyjni hodowcy psów i kotów w poszczególnych państwach członkowskich nie konkurują na równych zasadach. Przepisy dotyczące warunków dobrostanu zwierząt znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich. Przepisy te są jednym z głównych elementów decydujących o konkurencyjności takich podmiotów odpowiedzialnych. W konsekwencji prowadzi to do zakłócenia konkurencji. Hodowcy i posiadacze zwierząt o wysokich standardach nie są w stanie osiągnąć korzyści finansowych ze swoich inwestycji w dobrostan zwierząt w handlu transgranicznym, ponieważ konkurują z podmiotami odpowiedzialnymi, które czerpią zyski z warunków dobrostanu zwierząt poniżej standardów, wywierając presję konkurencyjną oraz obniżając ceny i normy.

(4)

Ponadto konsumenci nie są dostatecznie chronieni, ponieważ nabywając psa lub kota, często mają do czynienia z negatywnymi skutkami złych warunków dobrostanu w zakładach, w których pies lub kot był hodowany i utrzymywany. Takie negatywne skutki obejmują problemy zdrowotne, problemy behawioralne lub wady genetyczne u nabytego psa lub kota.

(5)

Należy w związku z tym ustanowić wymogi minimalne w zakresie dobrostanu zwierząt dla zakładów zajmujących się hodowlą, utrzymywaniem i wprowadzaniem do obrotu psów i kotów. Takie wymogi minimalne powinny zapewnić racjonalny rozwój sektora, uczciwe warunki konkurencji i odpowiednią ochronę konsumentów, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu dobrostanu zwierząt.

(6)

Sieć ds. zwierząt domowych (PAN) w ramach sieci systemu pomocy i współpracy administracyjnej (AAC) ułatwia współpracę między państwami członkowskimi, pomagając im w identyfikowaniu nielegalnych zakładów, rozbijaniu powiązanych sieci oraz zapewnianiu skutecznego egzekwowania obowiązujących przepisów. Zgodnie z tytułem IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 (3) przypadki niezgodności z niniejszym rozporządzeniem należy zgłaszać za pośrednictwem PAN. Sprzyja to wzmocnieniu współpracy transgranicznej i wymiany informacji, co ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązania problemu transnarodowego charakteru niektórych nielegalnych działań oraz dla ochrony dobrostanu zwierząt i interesów konsumentów w całej Unii.

(7)

W ciągu ostatniej dekady znacznie zwiększył się popyt na psy i koty utrzymywane jako zwierzęta domowe. W rezultacie nastąpił znaczny wzrost hodowli psów i kotów w Unii oraz handlu nimi na rynku unijnym, w tym sprzedaży i adopcji oraz przywozu z państw trzecich. Brak unijnych wymogów dotyczących dobrostanu tych zwierząt oraz rozbieżności między wymogami mającymi zastosowanie w poszczególnych państwach członkowskich doprowadziły do znacznego wzrostu nielegalnego handlu oraz wprowadzających w błąd lub oszukańczych praktyk handlowych, które skutkują tym, że psy i koty są utrzymywane w warunkach wysoce szkodliwych dla ich dobrostanu.

(8)

Identyfikowalność jest ważna dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku psów i kotów w Unii przy wysokim poziomie dobrostanu zwierząt, ponieważ nielegalny handel zakłóca konkurencję i umożliwia upowszechnianie się złych warunków dobrostanu zwierząt ze względu na brak kontroli i dążenie do maksymalizacji zysków. Ponadto wymogi dotyczące identyfikowalności są konieczne do tego, aby można było ustalić pochodzenie psów i kotów oraz tożsamość osoby odpowiedzialnej, w szczególności w przypadku problemów związanych z dobrostanem zidentyfikowanych u danego zwierzęcia.

(9)

W wyniku wzrostu popytu konsumentów na psy i koty, któremu sprzyjają zakupy przez internet, rozwinęły się niedopuszczalne lub nielegalne praktyki handlowe, wynikające częściowo z braku możliwości zidentyfikowania zakładu, z którego pochodzą te zwierzęta. Z kolei niedopuszczalne lub nielegalne praktyki handlowe, o których mowa powyżej, wiążą się z cierpieniem psów i kotów w wyniku niekontrolowanych praktyk hodowlanych. Nie można zagwarantować, aby podmioty odpowiedzialne przestrzegały tych samych standardów dobrostanu zwierząt, ani zapewnić uczciwych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym w odniesieniu do wprowadzania do obrotu psów i kotów, jeśli nie wprowadzi się wiarygodnej możliwości identyfikacji pochodzenia tych zwierząt. W związku z tym kluczowe jest zapewnienie identyfikowalności psów i kotów za pomocą systemu, w którym identyfikuje się i rejestruje psy i koty oraz uzupełnia się zapisane informacje w przypadku zmiany właściciela danego zwierzęcia lub osoby za nie odpowiedzialnej.

(10)

Istnieją dowody na to, że nielegalni przedsiębiorcy często prowadzą działalność handlową, podając się za właścicieli zwierząt domowych. Przeprowadzone w latach 2022 i 2023 skoordynowane działanie UE dotyczące nielegalnego handlu kotami i psami pokazuje na przykład, że przemieszczanie psów lub kotów w celach handlowych odbywa się często pod pozorem przemieszczania o charakterze niehandlowym. Dochodzenia w sprawie oferowania w internecie psów i kotów na sprzedaż w Unii wykazały również, że nielegalni przedsiębiorcy często podają się za właścicieli tych zwierząt. Unijna sieć ostrzegania i współpracy otrzymuje wiele powiadomień o nielegalnym handlu psami i kotami, które są oferowane jako zwierzęta domowe przez przedsiębiorców podających się za ich właścicieli lub przemieszczane do Unii przez przedsiębiorców podających się za ich właścicieli. Istnieje potrzeba przeciwdziałania nieuczciwej działalności, która przynosi zyski kosztem złych warunków dobrostanu zwierząt, wprowadza konsumentów w błąd i stanowi zagrożenie dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt. Niektóre państwa członkowskie już wymagają od wszystkich właścicieli, w tym właścicieli zwierząt domowych, identyfikacji i rejestracji wszystkich psów i kotów, których są właścicielami, niezależnie od tego, czy zamierzają wprowadzić te psy lub koty do obrotu. Różnice między krajowymi systemami identyfikowalności psów i kotów nieuchronnie pozostawiają miejsce na modele nielegalnego handlu, którym niniejsze rozporządzenie ma przeciwdziałać. W związku z tym konieczne jest rozszerzenie obowiązków w zakresie identyfikacji i rejestracji na wszystkich właścicieli psów i kotów w Unii. Takie środki zapewniłyby równe warunki działania wszystkim podmiotom zaangażowanym we wprowadzanie psów i kotów do obrotu. Zharmonizowany system identyfikowalności zapobiegłby również obchodzeniu norm dobrostanu zwierząt i przeciwdziałałby wprowadzającym w błąd i oszukańczym praktykom na rynku, wzmacniając walkę z nielegalnym handlem psami i kotami.

(11)

Nasila się nielegalny przywóz psów i kotów spoza Unii. Obecne przepisy unijne dotyczące przemieszczania psów i kotów w Unii oraz ich wprowadzania do Unii, takie jak rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 (4), nie zawierają wystarczających narzędzi do zapobiegania temu nielegalnemu handlowi i związanym z nim problemom dotyczącym dobrostanu zwierząt. Oznacza to, że konieczne są dodatkowe przepisy w celu zwalczania nieuczciwych praktyk i nielegalnego handlu psami i kotami.

(12)

Przepisy dotyczące identyfikowalności zawarte w niniejszym rozporządzeniu przyczyniają się również do ochrony zdrowia publicznego poprzez lepszy dobrostan zwierząt oraz lepsze zdrowie zwierząt, a także poprzez lepsze kontrole ewentualnego przenoszenia chorób zwierząt, z których to chorób niektóre mają charakter odzwierzęcy, zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”.

(13)

Koncepcję „pięciu dziedzin” (żywienie, warunki fizyczne, zdrowie, interakcje behawioralne i stan psychiczny) opracowano na podstawie dowodów naukowych, aby opisać poszczególne wymiary dobrostanu zwierząt. Skupia się ona na braku negatywnych doświadczeń u zwierząt i obejmuje również doświadczenia pozytywne. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem opierać się na koncepcji „pięciu dziedzin”.

(14)

Rozporządzenie (UE) 2016/429 reguluje przenośne choroby zwierząt, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się tych chorób w Unii. Rozporządzenie (UE) 2016/429 nie dotyczy zatem bezpośrednio dobrostanu zwierząt. Rozprzestrzenianie się chorób ma jednak wyraźny wpływ na zdrowie zwierząt, które jest jedną z pięciu dziedzin. Chociaż niniejsze rozporządzenie nie dotyczy chorób wymienionych w rozporządzeniu (UE) 2016/429, odnosi się ono do dobrostanu zwierząt. Dotyczy ono stanu zdrowia psów i kotów kształtowanego przez choroby niezakaźne, np. urazy, takie jak obrażenia i ukąszenia u zwierząt lub ludzi spowodowane atakami, lub choroby niewymienione w wykazie, takie jak choroby powodowane przez pasożyty, w tym Giardia i Leishmania, zakażenia bakteryjne wywoływane przez Leptospira oraz zakażenia skóry, takie jak dermatofitoza i świerzb (spowodowany przez Sarcoptes scabiei). Ponadto psy i koty mogą przenosić patogeny – takie jak bakterie oporne na środki przeciwdrobnoustrojowe – mogące powodować zakażenia u ludzi. Ponieważ wymóg identyfikowalności służy dwóm celom – zwalczaniu nieuczciwych praktyk i nielegalnego handlu oraz ochronie zdrowia publicznego – należy rozszerzyć wymóg identyfikowalności na wszystkich właścicieli psów i kotów, w tym podmioty odpowiedzialne, osoby wprowadzające psy i koty do obrotu oraz właścicieli zwierząt domowych.

(15)

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/429 wymagana jest identyfikacja psów i kotów za pomocą transpondera, ale tylko wtedy, gdy są one przemieszczane między państwami członkowskimi lub wwożone do Unii. Identyfikacja wymagana na mocy tego rozporządzenia nie jest w pełni zharmonizowana, ponieważ nie obejmuje dokładnych norm dotyczących transponderów. Ponadto rozporządzenie to nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku prowadzenia baz danych psów i kotów. Przepisy niniejszego rozporządzenia mają zatem na celu uzupełnienie przepisów rozporządzenia (UE) 2016/429 i nie powielają ich ani nie pokrywają się z nimi.

(16)

Niniejsze rozporządzenie skupia się na dwóch kwestiach. Reguluje ono wymogi dotyczące dobrostanu, w przypadku gdy hodowla lub utrzymywanie psów i kotów ma na celu wprowadzenie tych zwierząt do obrotu. Te wymogi w zakresie dobrostanu powinny być skierowane do podmiotów odpowiedzialnych prowadzących zakłady hodowli, zakłady sprzedające i schroniska, a także do podmiotów odpowiedzialnych, które umieszczają psy lub koty w domach tymczasowych i są za nie odpowiedzialne. Osoby, które nie są uznawane za podmioty odpowiedzialne, nie powinny być objęte tymi wymogami. Ponadto w niniejszym rozporządzeniu ustanawia się wymogi dotyczące identyfikowalności psów i kotów. Wszystkie osoby, które są właścicielami psów lub kotów, w tym podmioty odpowiedzialne, właściciele zwierząt domowych i inne osoby fizyczne lub prawne, powinny mieć obowiązek identyfikacji swoich psów i kotów oraz ich rejestracji w interoperacyjnych krajowych bazach danych utworzonych w tym celu. Podmioty odpowiedzialne lub inne osoby fizyczne lub prawne wprowadzające psy i koty do obrotu powinny być zobowiązane do przekazywania takich informacji na temat psa lub kota przy wprowadzaniu zwierzęcia do obrotu.

(17)

Opracowanie i wykorzystanie narzędzi cyfrowych w dziedzinie zdrowia i dobrostanu zwierząt przynosi liczne korzyści, takie jak poprawa efektywności operacyjnej, dostępniejsze i bardziej wiarygodne gromadzenie danych, lepsza identyfikowalność i lepszy nadzór regulacyjny. Rozporządzenie obejmuje wiele rozwiązań cyfrowych mających na celu poprawę identyfikowalności psów i kotów w całej Unii. Celem tych środków jest ułatwienie agregacji i przekazywania odpowiednich danych właściwym organom, a tym samym zapewnienie spójnego egzekwowania rozporządzenia. Środki te pomogą również organom w gromadzeniu nowych wniosków oraz w skuteczniejszej koordynacji i zwalczaniu nadużyć. Ponadto będą one wspierać zainteresowanych nabywców w podejmowaniu świadomych decyzji przy zakupie psa lub kota.

(18)

Wprowadzanie do obrotu psów i kotów – zarówno w celach zarobkowych, jak i nieodpłatnie – ma wpływ na rynek wewnętrzny. W związku z tym, aby zapobiec oszustwom, należy zapewnić identyfikowalność psów i kotów będących przedmiotem obrotu na rynku unijnym, a utrzymywanie psów i kotów w zakładach hodowli, zakładach sprzedających, schroniskach dla zwierząt oraz domach tymczasowych powinno podlegać szczegółowym przepisom.

(19)

Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie rynku psów i kotów oraz przyczynić się do racjonalnego rozwoju całego sektora zwierząt domowych, w niniejszym rozporządzeniu powinno się ustanowić przepisy dotyczące hodowli, utrzymywania i wprowadzania do obrotu psów i kotów na rynku unijnym. Działalność ta jest związana z regularnym oferowaniem – odpłatnie lub nieodpłatnie – towarów i usług na rynku. Zamiar osiągnięcia zysku oraz status prawny lub ekonomiczny podmiotu odpowiedzialnego nie mają decydującego znaczenia. Istotny jest kontekst zawodowy lub biznesowy, w którym taka działalność jest prowadzona. W innej sytuacji znajdują się wojsko, policja lub służby celne, które hodują lub utrzymują psy na własny użytek służbowy, ponieważ ta działalność nie ma na celu wprowadzenia tych zwierząt do obrotu. Właścicieli zwierząt domowych, którzy okazjonalnie w nieregularnych odstępach czasu oddają psa lub kota bez oferowania go w internecie, nie należy uznawać za osoby wprowadzające te zwierzęta do obrotu. Powinno to oznaczać na przykład, że oddanie maksymalnie jednego miotu na 24 miesiące między członkami rodziny lub sąsiadami nie jest rozumiane jako wprowadzenie do obrotu na potrzeby niniejszego rozporządzenia.

(20)

Utrzymywanie psów i kotów w imieniu właścicieli, np. prowadzenie hoteli dla zwierząt domowych, jest działalnością krótkoterminową i lokalną, i nie ma znaczącego wpływu na rynek. Ponieważ takie działania nie obejmują wprowadzania do obrotu, nie ma potrzeby ich regulowania w niniejszym rozporządzeniu. Na takiej samej zasadzie działają przechowalnie, które nie utrzymują psów lub kotów w celu wprowadzenia ich do obrotu. W przeciwieństwie do schronisk zapewniają one schronienie w nagłych sytuacjach, w przypadku odnalezienia zagubionego psa lub kota, i utrzymują to zwierzę przez krótki okres, aby umożliwić właścicielowi jego odbiór.

(21)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE (5) reguluje utrzymywanie, hodowlę i dostarczanie zwierząt utrzymywanych do celów naukowych, w tym psów i kotów. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 (6) reguluje badania kliniczne weterynaryjnych produktów leczniczych z wykorzystaniem zwierząt, w tym psów i kotów. Psy i koty przeznaczone lub wykorzystywane do celów naukowych oraz psy i koty wykorzystywane w badaniach klinicznych wymaganych do uzyskania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu weterynaryjnych produktów leczniczych należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia. Bezdomne koty, które poruszają się swobodnie na terenie gospodarstw i wokół nich, często służą użytecznemu celowi, kontrolując żyjące tam populacje gryzoni. Rolnicy, którzy zapewniają takim kotom pokarm i schronienie z myślą o zwalczaniu szkodników, powinni również być wyłączeni z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że nie są podmiotami odpowiedzialnymi i nie wprowadzają tych kotów do obrotu.

(22)

W wyniku stosowania niniejszego rozporządzenia duża liczba psów i kotów zostanie po raz pierwszy objęta szczegółowymi przepisami dotyczącymi dobrostanu, co pozwoli im korzystać z lepszych warunków życia. Jednak w niektórych przypadkach mogłoby to skutkować istotnymi kosztami dla podmiotów odpowiedzialnych. Potencjalne ryzyko wystąpienia problemów dotyczących dobrostanu rośnie wraz ze wzrostem liczby psów lub kotów hodowanych lub utrzymywanych w danym zakładzie. Stosowne jest zatem, by z myślą o proporcjonalności uwzględnić ten fakt i rozróżnić zakłady pod względem ich wielkości. Niezależnie od liczby wyhodowanych miotów lub liczby utrzymywanych psów lub kotów wszystkie zakłady powinny podlegać ogólnym zasadom dotyczącym dobrostanu, a także niektórym konkretnym wymogom w tym zakresie. Wyłącznie zakłady utrzymujące lub wprowadzające do obrotu określoną liczbę psów lub kotów powinny podlegać bardziej kompleksowym i bardziej szczegółowym wymogom dotyczącym dobrostanu. Podejście to uwzględnia obciążenie finansowe wynikające z przestrzegania bardziej kompleksowych i szczegółowych wymogów dotyczących dobrostanu, takie jak kosztowne inwestycje w obiekty.

(23)

W niniejszym rozporządzeniu należy określić progi dla zakładów hodowli, schronisk i domów tymczasowych, które mają podlegać szczegółowym wymogom dotyczącym dobrostanu zwierząt. Nawet jeżeli działalność hodowlana odbywa się w gospodarstwach domowych, co często ma miejsce w przypadku różnych hodowców komercyjnych, po osiągnięciu tych progów powinny mieć zastosowanie wszystkie wymogi dotyczące dobrostanu zwierząt określone w niniejszym rozporządzeniu. Biorąc pod uwagę wyłącznie handlowy charakter zakładów sprzedających, nie jest konieczne ustalanie progów, a zatem wymogi niniejszego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie do wszystkich zakładów sprzedających, niezależnie od liczby utrzymywanych psów lub kotów.

(24)

Obecnie warunki utrzymania w niektórych rodzajach zakładów sprzedających są nieodpowiednie, aby zapewnić dobrostan utrzymywanych przez nie psów i kotów. Dotyczy to niektórych sklepów zoologicznych, w których psy lub koty są utrzymywane w pojemnikach o przezroczystych bokach i ograniczonej przestrzeni, a w przypadku psów – bez odpowiedniego dostępu do przestrzeni na wolnym powietrzu. Psy i koty w takich zakładach są wystawiane na widok publiczny, co jest dla nich źródłem stresu, a jednocześnie zwiększa ryzyko zakupu zwierzęcia pod wpływem impulsu przez niektórych potencjalnych konsumentów. Niniejsze rozporządzenie ma na celu zwiększenie ochrony psów i kotów utrzymywanych w zakładach sprzedających poprzez podniesienie norm dobrostanu, które mają do nich zastosowanie, w szczególności poprzez zakaz utrzymywania psów i kotów w pojemnikach, wymóg zapewnienia psom dostępu do przestrzeni na wolnym powietrzu, wprowadzenie wymogów dotyczących minimalnej przestrzeni oraz obowiązek umożliwienia psom i kotom socjalizacji ze zwierzętami tego samego gatunku oraz z ludźmi. Ma to na celu zapewnienie, aby po wejściu w życie tych wymogów wszystkie zakłady sprzedające posiadały pomieszczenia i procedury praktyczne zapewniające wymagany wysoki poziom dobrostanu zwierząt.

(25)

Chociaż niektóre zakłady hodowli są prowadzone przez licencjonowanych hodowców przestrzegających dobrych standardów zarządzania zwierzętami, znaczna liczba psów i kotów wprowadzanych do obrotu na rynku unijnym pochodzi od hodowców z szarej strefy i hodowców niespełniających standardów, którzy nie zapewniają wystarczającego poziomu dobrostanu hodowanych przez siebie psów i kotów. Stwarza to nieuczciwą konkurencję dla hodowców zwierząt, którzy przestrzegają wysokich standardów dobrostanu zwierząt. Należy zatem ustanowić szczegółowe przepisy dotyczące dobrostanu zwierząt dla podmiotów odpowiedzialnych prowadzących wszystkie zakłady hodowli.

(26)

Na rynku unijnym różnego rodzaju podmioty odpowiedzialne prowadzą różne rodzaje działalności związanej z wprowadzaniem psów i kotów do obrotu. Oprócz hodowców komercyjnych istnieją określone zakłady sprzedające, w których psy i koty urodzone i hodowane w innych zakładach są gromadzone i utrzymywane w celu sprzedaży lub odbioru. W niektórych przypadkach, ochrona tych psów i kotów jest nieoptymalna i nie istnieją obecnie wspólne standardy dobrostanu zwierząt, które obowiązują wobec takich zakładów. Biorąc pod uwagę, że zakłady sprzedające są komercyjnymi podmiotami odpowiedzialnymi, które wprowadzają psy i koty do obrotu, konieczne jest stosowanie wobec tych zakładów wymogów niniejszego rozporządzenia.

(27)

Podmioty odpowiedzialne prowadzące schroniska są przedsiębiorstwami prywatnymi lub publicznymi lub organizacjami non-profit, które gromadzą i utrzymują niechciane lub bezdomne psy i koty lub psy i koty, które miały kiedyś właścicieli, lecz zaginęły, zostały skonfiskowane lub porzucone. Czasami niekontrolowane rozmnażanie lub zbyt intensywna hodowla prowadzą do wzrostu liczby bezdomnych psów i kotów, które trafiają do schronisk. W zależności od pochodzenia tych psów i kotów mogą one być zwierzętami rasowymi lub mieszańcami ras i mogą pochodzić z miotów psów lub kotów, które rozmnożyły się w schronisku. Schroniska mogą utrzymywać dużą liczbę psów i kotów i mogą je sprzedawać lub oferować do adopcji lub szukać im nowego domu, czasami bezpłatnie lub po opłaceniu uzasadnionych poniesionych kosztów.

(28)

Pomimo różnic w działalności prowadzonej przez zakłady hodowli i zakłady sprzedające, z jednej strony, oraz schroniska i domy tymczasowe, z drugiej strony, wszystkie te zakłady wprowadzają psy i koty na rynek w Unii. W pewnym stopniu ich działalność się pokrywa, zwłaszcza na poziomie popytu. Szukając psa lub kota, konsumenci wybierają między zakupem zwierzęcia od hodowcy (bezpośrednio lub przez zakład sprzedający) a adopcją ze schroniska lub domu tymczasowego. Ważnym czynnikiem przy wyborze psa lub kota są problemy behawioralne lub inne problemy, które pies lub kot wykazuje z powodu utrzymywania go w złych warunkach dobrostanu i które mogą zmniejszyć jego zdatność do utrzymywania jako zwierzęcia domowego, niezależnie od tego, czy zwierzę było utrzymywane w zakładzie hodowli, w zakładzie sprzedającym czy w schronisku lub domu tymczasowym. Co więcej, biorąc pod uwagę, że handel prowadzony jest również przez pośredników i głównie online, przed nabyciem psa lub kota konsumenci mogą nie być świadomi, czy zwierzę pochodzi ze schroniska, z domu tymczasowego, od hodowcy czy z zakładu sprzedającego. Dostarczanie takich informacji mogłoby pomóc nabywcom w świadomym i odpowiedzialnym wyborze. Istnieją dowody na to, że schroniska wprowadzają do obrotu na rynku unijnym wiele psów i kotów, a w przypadku kotów liczba ta jest szczególnie istotna. Istnieją również dowody na to, że w niektórych państwach członkowskich psy i koty ze schronisk, lecz w szczególności psy, są przekazywane właścicielom zwierząt domowych w innych państwach członkowskich. Aby zapewnić osiągnięcie celu niniejszego rozporządzenia polegającego na sprawnym funkcjonowaniu rynku psów i kotów oraz racjonalnym rozwoju tego sektora przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu dobrostanu zwierząt, niektóre wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu należy stosować do schronisk, które utrzymują pewną minimalną liczbę psów i kotów, niezależnie od tego, czy odpłatnie wprowadzają one te zwierzęta na rynek unijny, oddają bezpłatnie lub w zamian za zwrot uzasadnionych kosztów. Ze względu jednak na zasadę proporcjonalności oraz biorąc pod uwagę, że działalność schronisk i domów tymczasowych różni się od działalności innych podmiotów odpowiedzialnych i pełni funkcję leżącą w interesie publicznym, niektóre wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu, w tym szczególne wymogi dotyczące minimalnej przestrzeni, nie powinny mieć zastosowania do schronisk i domów tymczasowych.

(29)

Państwa członkowskie obserwują wzrost popularności domów tymczasowych prowadzonych przez podmioty odpowiedzialne, które odpowiadają za niechciane, porzucone, bezdomne, zagubione lub odebrane właścicielom psy lub koty. Ponieważ liczba psów i kotów utrzymywanych w domach tymczasowych może mieć wpływ na rynek psów i kotów, niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do domów tymczasowych. Podmioty odpowiedzialne umieszczające psy lub koty w domach tymczasowych powinny być odpowiedzialne za zapewnienie, aby domy te spełniały wymogi niniejszego rozporządzenia. Można to osiągnąć między innymi w drodze umowy zawieranej między podmiotem odpowiedzialnym a rodziną zapewniającą opiekę tymczasową.

(30)

Ponieważ ze względu na swój charakter domy tymczasowe to gospodarstwa domowe o ograniczonych możliwościach zakwaterowania psów i kotów, podmioty odpowiedzialne nie powinny umieszczać w tych domach dużej liczby zwierząt. Należy zatem określić maksymalną liczbę psów i kotów, które mogą być utrzymywane w jednym domu tymczasowym. Jest to również powód, dla którego domy tymczasowe powinny podlegać jedynie ogólnym zasadom i wymogom w zakresie dobrostanu oraz tylko niektórym szczególnym wymogom w tym zakresie.

(31)

Ponieważ rozporządzenie (UE) 2017/625 ma zastosowanie do kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu weryfikacji przestrzegania przepisów w zakresie wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt, które obejmują wymogi dotyczące dobrostanu psów i kotów, takie jak wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu, należałoby użyć w niniejszym rozporządzeniu definicji właściwych organów zawartej w rozporządzeniu (UE) 2017/625, aby zapewnić spójność ze stosowaniem przepisów dotyczących kontroli urzędowych w zakresie dobrostanu zwierząt.

(32)

Ponieważ niniejsze rozporządzenie jest przykładem przepisów Unii w dziedzinie wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. f) rozporządzenia (UE) 2017/625, wymogi rozporządzenia (UE) 2017/625 mają zastosowanie w uzupełnieniu do wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu. Państwa członkowskie są w szczególności zobowiązane na mocy rozporządzenia (UE) 2017/625 do składania rocznego sprawozdania z kontroli urzędowych przeprowadzonych w roku poprzednim. Obowiązek ten powinien obejmować kontrole urzędowe przeprowadzane w celu weryfikacji przestrzegania przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt i identyfikowalności psów i kotów w Unii. Standardowy wzór formularza, który państwa członkowskie mają stosować na potrzeby takiej sprawozdawczości, określony w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2019/723 (7), należy zaktualizować tak, aby uwzględnić niniejsze rozporządzenie.

(33)

Podejście „Jedno zdrowie” mogłoby być użytecznym przewodnikiem dla podmiotów odpowiedzialnych przy wdrażaniu wymogów dotyczących dobrostanu na podstawie niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie (UE) 2019/6 zawiera kompleksowy zestaw wymogów, aby zapewnić rozważne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych u zwierząt. Aby przeciwdziałać ryzyku oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, a jednocześnie zapewnić wysokie standardy zdrowia i dobrostanu zwierząt, wymogi te mają również zastosowanie do psów i kotów utrzymywanych w zakładach hodowli, zakładach sprzedających i schroniskach. Istotne jest, aby lekarze weterynarii uwzględniali te elementy podczas wizyt doradczych dotyczących dobrostanu zwierząt.

(34)

Istnieją dowody na to, że na terytorium Unii prowadzone są działania, niekiedy o charakterze transgranicznym, które skutkują cierpieniem fizycznym i psychicznym psów i kotów, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do śmierci. Przykładem takiej działalności są niewątpliwie walki psów. W niniejszym rozporządzeniu należy zakazać podmiotom odpowiedzialnym podejmowania działań, które wiążą się z cierpieniem psów i kotów znajdujących się pod ich opieką.

(35)

W celu zapewnienia właściwego egzekwowania niniejszego rozporządzenia istotne jest, aby właściwe organy mogły zidentyfikować zakłady podlegające ich kontrolom urzędowym. Podmioty odpowiedzialne utrzymujące psy lub koty w zakładach powinny zatem zgłaszać swoją działalność właściwym organom, a właściwe organy powinny prowadzić aktualizowany rejestr takich zakładów. Aby ograniczyć do minimum obciążenie administracyjne dla podmiotów odpowiedzialnych, właściwe organy powinny móc w tym celu korzystać z informacji lub danych zgromadzonych w odpowiednim rejestrze zakładów prowadzonym zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/429.

(36)

Odpowiednio wyszkolony i wykwalifikowany personel jest niezbędny do poprawy warunków dobrostanu zwierząt w zakładach. Personel ten powinien znać podstawowe wzorce zachowań i potrzeby danego gatunku. Aby uniknąć zadawania psom i kotom cierpienia fizycznego i psychicznego, opiekunowie zwierząt powinni posiadać wiedzę i umiejętności w dziedzinie dobrostanu zwierząt odpowiednie do swoich zadań oraz odpowiednie dla psów lub kotów, którymi się zajmują. W przypadku psów i kotów skuteczne obchodzenie się ze zwierzętami obejmuje techniki takie jak warunkowanie instrumentalne i pozytywne wzmocnienie, promujące środowisko wolne od stresu. Kompetencje w zakresie dobrostanu zwierząt należy nabyć w drodze kształcenia, szkolenia lub doświadczenia zawodowego. Ponieważ schroniska są często zależne od pracy wolontariuszy, a stażyści często odbywają szkolenie praktyczne w tych zakładach, wolontariusze i stażyści w schroniskach nie powinni podlegać wymogowi posiadania formalnego kształcenia, szkolenia ani doświadczenia zawodowego, pod warunkiem że ich pracę nadzoruje opiekun zwierząt posiadający odpowiednie kompetencje.

(37)

Ponadto aby zapewnić dobrostan psów i kotów w zakładzie, co najmniej jeden z pracujących w nim opiekunów powinien przejść szkolenie z wymogów niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, dodatkowych wymogów krajowych, a także znać aktualne zalecenia naukowe i techniczne. Podmiot odpowiedzialny powinien zapewnić, aby opiekun, który odbył szkolenie, podzielił się zdobytą wiedzą z pozostałymi opiekunami w zakładzie. Komisja powinna przyjąć akty wykonawcze w celu określenia wymogów minimalnych dotyczących takiego szkolenia. Komisja może ustanowić ośrodek referencyjny Unii Europejskiej ds. dobrostanu psów i kotów na podstawie art. 95 rozporządzenia (UE) 2017/625 w celu zapewnienia właściwym organom doradztwa technicznego i naukowego w kontekście kontroli urzędowych, które przeprowadzają w celu wyegzekwowania niniejszego rozporządzenia. Taki ośrodek referencyjny Unii Europejskiej ds. dobrostanu psów i kotów mógłby publikować zalecenia i przykłady materiałów szkoleniowych, po ich uzgodnieniu z Komisją, zgodnie z wymogami minimalnymi określonymi w aktach wykonawczych oraz z uwzględnieniem najnowszej wiedzy naukowej i technicznej.

(38)

Właściwe organy odpowiedzialne za zapewnienie dostępności i odpowiedniej jakości kursów szkoleniowych mogłyby współpracować z innymi odpowiednimi organami, stowarzyszeniami weterynaryjnymi i instytucjami edukacyjnymi w celu opracowania wysokiej jakości programów szkoleniowych opartych na podstawach naukowych.

(39)

Biorąc pod uwagę fakt, że dobrostan zwierząt obejmuje zdrowie zwierząt, lekarze weterynarii mają najlepsze możliwości udzielania porad podmiotom odpowiedzialnym w celu poprawy sytuacji w zakresie dobrostanu zwierząt w zakładach. Lekarze weterynarii powinni przeprowadzić wizytę doradczą dotyczącą dobrostanu zwierząt w zakładach, w których liczba utrzymywanych psów i kotów przekracza określony próg, w ciągu pierwszego roku stosowania niniejszego rozporządzenia lub w ciągu pierwszego roku od powiadomienia o nowym zakładzie.

(40)

Ze względu na dobrostan zakończenie życia psów i kotów powinno każdorazowo odbywać się tak, aby jak najmniej narażać danego psa lub kota na ból i stres. Lekarze weterynarii są przeszkoleni z oceny stanu zwierzęcia oraz z przeprowadzania eutanazji, jeżeli jest ona konieczna. Podmioty odpowiedzialne powinny starać się skonsultować z lekarzem weterynarii, a lekarz weterynarii powinien co do zasady przeprowadzać eutanazję psa lub kota za uprzednią zgodą podmiotu odpowiedzialnego. W nagłych przypadkach lub w razie wypadku, gdy pomoc weterynaryjna nie jest dostępna, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zezwolenia na uśmiercenie psa lub kota przez przeszkoloną kompetentną osobę, pod warunkiem że zastosowana metoda ma natychmiastowy skutek.

(41)

Określone strategie hodowli powodują problemy w zakresie dobrostanu psów i kotów. Wybór określonych cech genetycznych ze względów estetycznych lub innych względów marketingowych może spowodować stworzenie również cech niepożądanych z punktu widzenia dobrostanu zwierząt i przekazanie ich przyszłym pokoleniom. W związku z tym podmioty odpowiedzialne powinny podejmować działania zmierzające do zapewnienia, aby ich strategie hodowli nie prowadziły do takich negatywnych konsekwencji dla dobrostanu psów i kotów. W szczególności strategie hodowli motywowane celami marketingowymi mogą prowadzić do wykształcenia u niektórych typów psów i kotów „przesadnych cech pokrojowych”. Ponieważ takie przesadne cechy pokrojowe mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych u psów i kotów, hodowcy powinni wyłączyć zwierzęta o takich cechach z programów hodowli.

(42)

Pokazy, wystawy i konkursy mają wpływ na możliwości rynkowe i ceny psów i kotów. Okaleczanie i niektóre strategie hodowli, które skutkują wykształcaniem u psów i kotów przesadnych cech pokrojowych, mogą przynosić korzyści hodowcom, którzy biorą udział w pokazach, wystawach i konkursach. Organizowaniu takich pokazów, wystaw i konkursów oraz udziałowi w nich mogą przyświecać względy inne niż dobrostan zwierząt, takie jak normy estetyczne, a ich celem może być promowanie określonych ras i cech fizycznych. Aby zapewnić, że hodowcy przykładają w pierwszej kolejności wagę do dobrostanu psów i kotów, które hodują, oraz aby uniknąć wykształcania u tych zwierząt przesadnych cech pokrojowych oraz uniemożliwić hodowcom ich okaleczanie w celu osiągnięcia niezdrowych norm estetycznych, podmioty odpowiedzialne prowadzące zakłady hodowli i zakłady sprzedające oraz organizatorzy takich pokazów, wystaw i konkursów nie powinni wykorzystywać ani prezentować psów lub kotów o przesadnych cechach pokrojowych ani psów lub kotów, które okaleczono na potrzeby tych wydarzeń.

(43)

Z dowodów naukowych wynika, że krzyżowanie wsobne ma znaczący negatywny wpływ na dobrostan zwierząt. Krzyżowanie wsobne psów i kotów między rodzicami i potomstwem, rodzeństwem, rodzeństwem przyrodnim lub między dziadkami i wnukami powinno być zakazane, ponieważ zwiększa występowanie zaburzeń dziedzicznych i zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu układu odpornościowego, a oba te czynniki mają negatywny wpływ na dobrostan psów i kotów. Krzyżowanie wsobne może być jednak konieczne do zachowania lokalnych ras o ograniczonej puli genetycznej. W takich przypadkach właściwy organ powinien mieć zatem możliwość udzielenia na nie zezwolenia.

(44)

Nie należy zachęcać do hybrydyzacji z gatunkami dzikimi, ponieważ mieszańce nie są tak udomowione jak psy i koty. Biorąc pod uwagę znaczne trudności w zaspokojeniu szczególnych potrzeb behawioralnych takich mieszańców oraz ich dyskomfort lub cierpienie, należy zakazać hodowli prowadzącej do powstania takich mieszańców.

(45)

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zapewnił pomoc naukowo-techniczną w zakresie szeregu kwestii dotyczących pomieszczeń dla zwierząt, zdrowia i bolesnych zabiegów odnoszących się do psów i kotów utrzymywanych w zakładach hodowli. W niniejszym rozporządzeniu uwzględniono zalecenia EFSA dotyczące rodzaju pomieszczeń dla zwierząt i aktywności fizycznej, temperatury i oświetlenia w tych pomieszczeniach oraz zdrowia i bolesnych zabiegów chirurgicznych.

(46)

Dowody naukowe wyraźnie świadczą o znaczeniu, jakie dla dobrostanu psów i kotów ma karmienie, pojenie, pomieszczenia dla zwierząt, opieka zdrowotna, zaspokajanie potrzeb behawioralnych i zapobieganie bolesnym praktykom. Istotne jest zatem, aby szczegółowo uregulować te aspekty utrzymywania psów i kotów.

(47)

Dowody naukowe jasno wskazują, że psom i kotom należy zapewnić wystarczającą przestrzeń do wyrażania naturalnych zachowań oraz do normalnych interakcji społecznych. Nie jest to możliwe, gdy zwierzęta utrzymuje się w zamknięciu, a zwłaszcza jeżeli są one utrzymywane w pojemnikach. Utrzymywanie psów i kotów w pojemnikach powinno być zatem zakazane, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to konieczne do transportu zwierząt lub w celu tymczasowej krótkotrwałej izolacji poszczególnych psów i kotów, na czas ich udziału w pokazach, wystawach i konkursach, w przypadku szczeniąt lub kociąt o ograniczonej zdolności termoregulacji oraz szczeniąt lub kociąt razem z ich matkami, pod warunkiem zminimalizowania stresu, uniknięcia cierpienia ze względu na skrajne temperatury oraz zapewnienia zwierzęciu możliwości wstania, obracania się i położenia się w naturalnej pozycji.

(48)

Psom i kotom należy zapewnić wyznaczone miejsce odpoczynku z możliwością wycofania się na czas odpoczynku oraz miejsce dające poczucie bezpieczeństwa. Miejsce odpoczynku powinno być czyste i suche i powinno być na przykład pokryte miękkimi materiałami, takimi jak mata, koc lub inne odpowiednie materiały, aby zapewnić wygodę i dobre podparcie ciała. Miejsce odpoczynku powinno być wystarczająco duże, aby umożliwić im stanięcie, obrócenie się i położenie się w naturalnej pozycji. Wszystkie psy lub koty korzystające z tej samej przestrzeni powinny mieć możliwość odpoczynku w tym samym czasie.

(49)

Krycie, do którego dochodzi między samcami i samicami w wyniku naturalnych interakcji, zależy od kilku czynników, w tym cykli hormonalnych, zachowania i czasu. W związku z tym fizyczne ograniczenie ruchów psów lub kotów podczas krycia jest sprzeczne z ich naturalnym zachowaniem, przez co negatywnie wpływa na ich dobrostan. Podmioty odpowiedzialne nie powinny fizycznie krępować psów ani kotów podczas krycia. Zamiast tego podmioty odpowiedzialne powinny starać się znaleźć inne sposoby na udane krycie, takie jak optymalizacja czasu krycia.

(50)

Podmiot odpowiedzialny, działając na podstawie opinii lekarza weterynarii i uwzględniając szczególną sytuację psa lub kota, może zdecydować o kontrolowaniu reprodukcji za pomocą środków chirurgicznych lub niechirurgicznych. Aby uniknąć zadawania bólu, sterylizację chirurgiczną powinien przeprowadzać lekarz weterynarii lub, w przypadku kocurów, jeżeli państwo członkowskie na to zezwala, licencjonowany pielęgniarz weterynaryjny, z zastosowaniem anestezji i analgezji o długotrwałym działaniu.

(51)

Długotrwałe trzymanie zwierząt na uwięzi powinno być zakazane, ponieważ może budzić poważne obawy co do dobrostanu zwierząt. Może być ono związane z częstszym występowaniem zaburzeń układu ruchowego, niezdolnością do komfortowego leżenia lub odpoczynku oraz do normalnego zachowywania się.

(52)

Zapewnienie psom i kotom wystarczającej przestrzeni do wyrażania naturalnych zachowań ma ogromne znaczenie. Z tego samego powodu pojemniki powinny być wykorzystywane wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, takich jak konieczność umieszczenia agresywnego psa lub kota w krótkoterminowej izolacji lub transport psów i kotów do lekarza weterynarii. Aby ułatwić psom i kotom funkcjonowanie zgodnie z ich naturalnym rytmem okołodobowym, pomieszczenia, w których przebywają zwierzęta, powinny również zapewniać dostęp do światła naturalnego, chociaż w razie potrzeby można go uzupełnić sztucznym oświetleniem. Aby lepiej wspierać rozwój szczeniąt, od piątego tygodnia życia można je wyprowadzać na bezpieczny wybieg na wolnym powietrzu przez określony czas, z uwzględnieniem ich indywidualnych potrzeb i warunków pogodowych. Aby zaspokoić potrzebę ruchu, socjalizacji i wyrażania innych naturalnych zachowań, psy powyżej ósmego tygodnia życia powinny mieć dostęp do przestrzeni na wolnym powietrzu. Takie psy powinny mieć bezpieczny codzienny dostęp do przestrzeni na wolnym powietrzu lub powinny być wyprowadzane na spacer łącznie przez co najmniej godzinę dziennie.

(53)

Aby zapobiec pogorszeniu ich dobrostanu, a w szczególności powikłaniom ciążowym, samice psów i samice kotów nie powinny być rozmnażane przed osiągnięciem dojrzałości. Aby sukom i kotkom umożliwić powrót do zdrowia fizycznego po ciąży i laktacji, nie należy ich ponownie rozmnażać przed upływem wystarczającego czasu. Aby jednak zapobiec niektórym patologicznym stanom chorobowym u suk i kotek związanym z rozrodem, takim jak ropomacicze, w okresie dwóch lat powinny być dozwolone maksymalnie trzy ciąże, po których musi nastąpić odpowiedni okres rekonwalescencji nie krótszy niż rok w przypadku suk i kotek, które miały trzy mioty, w tym martwe mioty szczeniąt i kociąt, w okresie dwóch lat. Należy zaprzestać rozmnażania w przypadku starszych suk i kotek oraz u suk i kotek, które miały dwa cesarskie cięcia, ponieważ nie można wykluczyć, że kolejna ciąża będzie miała negatywny wpływ na ich dobrostan.

(54)

Zmiana praktyk dotyczących cyklu rozrodu stanowiąca wymóg określony w niniejszym rozporządzeniu może w niektórych przypadkach wpłynąć negatywnie na przychody hodowców psów i kotów ze względu na spadek liczby miotów rocznie. Należy zatem zapewnić hodowcom dodatkowy czas na dostosowanie ich modelu biznesowego.

(55)

Istotne jest, aby psy i koty nie stanowiły zagrożenia dla bezpieczeństwa człowieka. Aby zmniejszyć ryzyko agresji w stosunku do ludzi, psy i koty urodzone lub utrzymywane w zakładach należy poddawać odpowiedniej socjalizacji z osobnikami tego samego gatunku oraz z ludźmi i – jeżeli to możliwe – z innymi zwierzętami. Należy je utrzymywać w stymulującym środowisku, w którym nie występują zagrożenia, zapewniając urozmaicenie warunków bytowania, na przykład za pomocą zabawek, stwarzając im możliwości zabawy i wyrażania innych naturalnych zachowań. Oddzielenie psów i kotów od matek nie powinno odbywać się w zbyt młodym wieku, ponieważ może to powodować u tych zwierząt poważny stres wywołany oddzieleniem i związane z tym problemy behawioralne. Należy zatem zakazać oddzielania od matek, z wyjątkiem przypadków, w których separacja jest uzasadniona względami medycznymi.

(56)

Zabiegi zmierzające do zmiany wyglądu lub zapobiegania określonym zachowaniom psów i kotów, takie jak przycinanie uszu, obcinanie ogona, usuwanie pazurów i resekcja strun głosowych lub fałd głosowych, mają poważny negatywny wpływ na dobrostan tych zwierząt. Zabiegi te powodują ból i uniemożliwiają psom i kotom wyrażanie naturalnych zachowań. Z tego powodu takie procedury powinny być zakazane, chyba że są wykonywane przez lekarza weterynarii w przypadkach, gdy są one konieczne ze względów medycznych. Wykonywanie zabiegów profilaktycznych powinno być dozwolone, jeżeli lekarz weterynarii stwierdzi wskazanie medyczne uzasadniające taką interwencję.

(57)

Psy wykorzystywane przez wojsko, policję i służby celne odgrywają kluczową rolę dla bezpieczeństwa narodowego. Aby uwzględnić szczególne potrzeby wojska, policji i służb celnych oraz podmiotów odpowiedzialnych zajmujących się hodowlą i szkoleniem psów na potrzeby tych organów, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznawania zwolnień dotyczących obchodzenia się z psami w sposób zadający im ból i trzymania na uwięzi, ponieważ takie obchodzenie się i trzymanie na uwięzi może być konieczne podczas szkolenia takich psów. Pomimo tych zwolnień ważne jest, aby personel szkolący psy dla wojska lub policji i służb celnych w zakładach przechodził regularne szkolenia w zakresie odpowiednich umiejętności, tak aby stosował odpowiednie metody postępowania i szkolenia oraz minimalizował ból psów znajdujących się pod jego opieką.

(58)

Psy strzegące zwierząt gospodarskich są hodowane do pilnowania i ochrony zwierząt gospodarskich przed drapieżnikami w warunkach rolniczych lub pasterskich. Takie psy często spędzają długie okresy na wolnym powietrzu bez obecności człowieka. Ze względu na sposób ich wykorzystywania oraz decydujący wpływ tego sposobu na warunki życia regularne karmienie i kontrolowanie takich zwierząt stanowią niekiedy wyzwanie. Często trudno jest spełnić wymogi niniejszego rozporządzenia, które służą zaspokojeniu potrzeb zwierząt w zakresie pomieszczeń i socjalizacji. Ponadto psy, które są wykorzystywane do kierowania przemieszczaniem stada, są psami zaganiającymi i towarzyszą osobie odpowiedzialnej. Zwolnienia z niektórych wymogów niniejszego rozporządzenia dotyczące pomieszczeń i socjalizacji są konieczne w przypadku takich psów w okresie sezonowego wypasu takich stad.

(59)

Warunki panujące w zakładach hodowli są szczególnie istotne dla zapewnienia odpowiedniego hodowania, utrzymania i traktowania psów i kotów przed wprowadzeniem ich do obrotu, w szczególności ze względu na wpływ złych warunków dobrostanu na młode psy i koty. Ważne jest zatem, aby właściwe organy zatwierdziły zakłady hodowli psów i kotów, które mają znaczne zdolności produkcyjne, oraz aby przed zatwierdzeniem poddano je wstępnej kontroli na miejscu. Taka wstępna kontrola zakładów przeprowadzona przez urzędowego lekarza weterynarii lub w przypadku delegowania urzędowego przeprowadzenia kontroli – przez innego specjalistę oraz późniejsze zatwierdzenie tych zakładów stanowią skuteczny sposób na zapewnienie przestrzegania przez zakłady wymogów niniejszego rozporządzenia. Ponieważ jednak kontrole powinny koncentrować się na zakładach, które stwarzają większe ryzyko z perspektywy przestrzegania przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt, a także mając na uwadze ograniczoną dostępność urzędowych lekarzy weterynarii w państwach członkowskich, wymóg uprzedniej kontroli na miejscu i zatwierdzania wszystkich zakładów nie byłby proporcjonalny. Ważne jest również, aby wykaz tych zatwierdzonych zakładów był publicznie dostępny, tak aby umożliwić potencjalnym kupującym weryfikację statusu zakładów hodowli, a tym samym aby zwiększyć kontrolę publiczną nad takimi zakładami i zwiększyć świadomość społeczeństwa. Ponieważ zakłady hodowli potrzebują czasu na wdrożenie wymogów dotyczących pomieszczeń, a właściwe organy potrzebują czasu na przeprowadzenie kontroli na miejscu w istniejących zakładach hodowli, wymóg uzyskania zatwierdzenia przez zakłady hodowli powinien zacząć obowiązywać w tym samym dniu co wymogi dotyczące pomieszczeń.

(60)

Niektóre podmioty odpowiedzialne, które wprowadzają psy lub koty do obrotu, zachęcają potencjalnych klientów do zakupu za wszelką cenę, używając argumentów emocjonalnych, nie informując potencjalnego właściciela o konsekwencjach posiadania psa lub kota. Inne podmioty odpowiedzialne kładą nacisk na obowiązki związane z posiadaniem zwierzęcia domowego, co siłą rzeczy ma potencjalny skutek w postaci ograniczenia ich zdolności do wprowadzenia psów lub kotów do obrotu na unijnym rynku. Różnica między tymi dwoma podejściami daje najczęściej przewagę mniej rzetelnym podmiotom odpowiedzialnym, co prowadzi do zakłócenia konkurencji pomimo znaczenia, jakie dla dobrostanu zwierząt i porządku publicznego ma informowanie klientów o ich obowiązkach przy nabywaniu psa lub kota. Uzasadnione jest zatem wprowadzenie wymogu, aby wszystkie podmioty odpowiedzialne wprowadzające psy lub koty do obrotu na rynku unijnym informowały przyszłych właścicieli o spoczywających na nich obowiązkach związanych z posiadaniem zwierząt. Ponadto jeżeli podmiot odpowiedzialny wprowadza psa lub kota do obrotu, oferując go w internecie, powinno temu towarzyszyć odpowiednie ostrzeżenie, aby skutecznie przekazać informacje o odpowiedzialności spoczywającej na właścicielu zwierzęcia. Promowanie odpowiedzialnego posiadania zwierząt domowych ma istotne znaczenie dla dobrego funkcjonowania rynku i ochrony konsumentów oraz dla zapobiegania porzucaniu psów i kotów przez właścicieli, którzy przed nabyciem zwierzęcia nie byli świadomi odpowiedzialności spoczywającej na właścicielach zwierząt domowych. W związku z tym obowiązek umieszczania ostrzeżenia o odpowiedzialności spoczywającej na właścicielu zwierzęcia w ogłoszeniach internetowych dotyczących sprzedaży, darowizny lub jakiejkolwiek innej formy przeniesienia własności powinien mieć również zastosowanie do osób fizycznych lub prawnych innych niż podmioty odpowiedzialne. Obowiązek umieszczania ostrzeżenia o odpowiedzialności spoczywającej na właścicielu zwierzęcia ma zastosowanie do osób wprowadzających psy i koty do obrotu do celów niniejszego rozporządzenia. Nie ma on na celu ingerowania w wolność prasy i swobodę wypowiedzi ani w obowiązujące przepisy krajowe dotyczące odpowiedzialności redakcyjnej, które nie zostały zharmonizowane na poziomie Unii.

(61)

Nielegalny handel psami i kotami oraz oszukańcze praktyki związane z wprowadzaniem ich do obrotu na rynku unijnym są ułatwione ze względu na niemożność identyfikowania tych zwierząt. Ten brak możliwości identyfikowania wynika z niekompletnych wymogów w zakresie identyfikacji i braku wymogów w zakresie rejestracji takich zwierząt. Oszukańcze praktyki są ponadto ułatwione w przypadku gdy systemy identyfikacji i rejestracji psów i kotów nie są zharmonizowane lub są trudne w obsłudze, ponieważ infrastruktura techniczna nie jest interoperacyjna. Zarówno skoordynowany unijny plan kontroli sprzedaży psów i kotów przez internet z 2018 r., jak i przeprowadzone w latach 2022 i 2023 unijne działanie w zakresie egzekwowania prawa dotyczące nielegalnego handlu kotami i psami ujawniły powszechne nieuczciwe praktyki w zakresie wprowadzania psów i kotów do obrotu na rynku unijnym oraz związane z tym problemy dotyczące dobrostanu zwierząt. Niezbędna jest zatem harmonizacja norm dotyczących sposobów identyfikacji i rejestracji psów i kotów. Ustanowienie szerokiego obowiązku identyfikacji i rejestracji psów i kotów pozwala uniknąć luk w systemie identyfikowalności, które w przeciwnym razie mogłyby zostać wykorzystane przez oszustów. Osoby fizyczne lub prawne wprowadzające psy lub koty do obrotu na rynku unijnym powinny przedstawić dowód potwierdzający identyfikację i rejestrację zwierząt w jednej z baz danych ustanowionych w tym celu przez państwa członkowskie. Przy każdej następnej zmianie właściciela lub osoby odpowiedzialnej za danego psa lub kota należy wpisać zmianę w jednej z baz danych. Biorąc pod uwagę kluczową rolę psów wykorzystywanych przez wojsko, policję i służby celne dla potrzeb bezpieczeństwa narodowego, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznawania zwolnień z obowiązku rejestracji takich psów, aby uniemożliwić ich identyfikację jako zwierząt należących do tych służb.

(62)

Osoby fizyczne lub prawne wprowadzające psy lub koty do obrotu na rynku unijnym powinny przedstawić dowód potwierdzający identyfikację w drodze okazania dokumentu zawierającego kod transpondera wszczepionego psu lub kotu oraz dowodu potwierdzającego rejestrację tego zwierzęcia w oficjalnej bazie danych. W ten sposób kluczowe informacje o zwierzęciu zostaną przekazane nowemu właścicielowi i zostanie zapewniona identyfikowalność zwierzęcia.

(63)

Ponieważ większość psów i kotów oferuje się obecnie na sprzedaż lub przekazuje bezpłatnie za pośrednictwem ofert internetowych, Komisja powinna zapewnić opracowanie publicznie dostępnego i bezpłatnego systemu umożliwiającego nabywcom weryfikację autentyczności identyfikacji, rejestracji i własności oferowanego psa lub kota. W tym celu osoba fizyczna lub prawna oferująca w internecie psa lub kota powinna być zobowiązana do korzystania z systemu weryfikacji i umieszczania w ofercie tokena generowanego przez ten system. Środek ten ma na celu skuteczniejsze zwalczanie oszustw poprzez poprawę identyfikowalności pochodzenia psów i kotów wprowadzanych do obrotu na rynku unijnym, co pozwoli zwiększyć skuteczność kontroli przeprowadzanych przez właściwe organy i ostatecznie poprawić dobrostan tych zwierząt. Dostawcy platform internetowych powinni postępować z należytą starannością, gdy działają w roli pośredników we wprowadzaniu psów i kotów do obrotu na rynku unijnym. W związku z tym, nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 (8), platformy internetowe umożliwiające zamieszczanie ofert dotyczących psów i kotów w celu wprowadzenia ich do obrotu powinny mieć obowiązek zaprojektowania i zorganizowania swojego interfejsu internetowego w sposób umożliwiający osobom fizycznym lub prawnym zamieszczającym oferty dotyczące psów i kotów umieszczanie odpowiedniego tokena i informowanie nabywców o systemie weryfikacji. Nie powinno to oznaczać, że na platformy internetowe nakłada się obowiązek ogólnego monitorowania ogłoszeń zamieszczanych za pośrednictwem platformy albo ogólny obowiązek ustalania faktów w celu oceny prawdziwości identyfikacji i rejestracji przed publikacją oferty.

(64)

Ponieważ poziom świadomości opiekunów zwierząt w zakresie dobrostanu zwierząt ma bezpośredni wpływ na dobrostan psów i kotów znajdujących się pod ich opieką, państwa członkowskie powinny zapewnić dostępność wystarczających szkoleń zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym, aby umożliwić opiekunom zwierząt spełnienie wymogów szkoleniowych określonych w niniejszym rozporządzeniu.

(65)

Aby zapewnić identyfikowalność psów i kotów, należy je identyfikować indywidualnie niepowtarzalnym identyfikatorem w formie transpondera, a ich dane identyfikacyjne należy również zarejestrować w bazie danych. W związku z tym państwa członkowskie powinny być odpowiedzialne za ustanowienie i prowadzenie baz danych psów i kotów na swoim terytorium, aby zapewnić identyfikowalność tych zwierząt. Należy również zapewnić interoperacyjność tych baz danych. Ułatwi to wyszukiwanie informacji o psach i kotach w całej Unii oraz umożliwi właściwym organom przeprowadzanie kontroli urzędowych w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi dobrostanu zwierząt. Komisja powinna utworzyć indeksową bazę danych, aby ułatwić interoperacyjność tych krajowych baz danych.

(66)

Aby ocenić postępy w zakresie warunków dobrostanu psów i kotów utrzymywanych w zakładach oraz w zakresie identyfikowalności zwierząt, państwa członkowskie powinny gromadzić, zgłaszać i analizować kluczowe wskaźniki dotyczące polityki. Te kluczowe wskaźniki dotyczące polityki należy zharmonizować na podstawie niniejszego rozporządzenia, żeby zapewnić ich porównywalność na poziomie Unii oraz umożliwić monitorowanie na poziomie Unii postępów w osiąganiu celów polityki określonych w niniejszym rozporządzeniu.

(67)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (9) określa przepisy w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych. Do przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie w ramach odpowiednich procedur zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (10). Rola Komisji i państw członkowskich w przetwarzaniu danych osobowych w przypadkach objętych niniejszym rozporządzeniem powinna być jasno określona w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony danych.

(68)

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia imiona i nazwiska osób fizycznych oraz ich dane kontaktowe powinny pojawiać się w dokumentach przetwarzanych przez Komisję i państwa członkowskie przy wykonywaniu niniejszego rozporządzenia, a mianowicie w dokumentach dotyczących powiadamiania i zatwierdzania zakładów, rejestracji psów i kotów, weryfikacji rejestracji psów i kotów oraz przywozu psów i kotów. Przetwarzanie tych danych osobowych jest uzasadnione interesem publicznym w zakresie zapewnienia poszanowania wymogów dotyczących dobrostanu psów i kotów, z uwzględnieniem przeprowadzania kontroli urzędowych, oraz zapewnienie identyfikowalności, oraz w zakresie zapobiegania obchodzeniu tych wymogów dotyczących dobrostanu, a także w zakresie zwalczania nielegalnego handlu psami i kotami zarówno między państwami członkowskimi, jak i – w przypadku przywozu – z państwami trzecimi.

(69)

Okres przechowywania danych osobowych w rejestrze zakładów i wykazie zatwierdzonych zakładów hodowli powinien wynosić 10 lat od daty zaprzestania działalności przez zakład, ponieważ właściwe organy muszą mieć dostęp do historii działalności podmiotu odpowiedzialnego w odniesieniu do hodowli, utrzymywania i wprowadzania do obrotu psów i kotów na rynku unijnym oraz muszą dysponować wiedzą na temat przypadków nieprzestrzegania przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt w przeszłości w momencie otrzymania nowego powiadomienia o działalności lub wniosku o zatwierdzenie.

(70)

Okres przechowywania danych osobowych obecnych i poprzednich właścicieli psów lub kotów w krajowych bazach danych i w indeksowej bazie danych powinien wynosić pięć lat od odnotowania śmierci psa lub kota w tych bazach danych lub 25 lat od daty pierwszej rejestracji psa lub kota w tych bazach danych. Celem okresu przechowywania jest uwzględnienie oczekiwanej długości życia psów i kotów, zapewnienie wiarygodnego systemu identyfikowalności wszystkich psów i kotów będących przedmiotem handlu w Unii oraz dostarczenie informacji, w tym po śmierci danego psa lub kota, na potrzeby kontroli urzędowych dotyczących problemów związanych z dobrostanem zwierząt, takich jak rażąco wysoki wskaźnik śmiertelności, które wymagają analizy danych.

(71)

Okres przechowywania danych dotyczących właścicieli i upoważnionych osób wjeżdżających do Unii z psami lub kotami w ramach przemieszczania o charakterze niehandlowym, które zostały zgłoszone z wyprzedzeniem do unijnej bazy danych zwierząt domowych towarzyszących podróżnym, powinien wynosić pięć lat od uprzedniego powiadomienia przez właściciela, aby umożliwić właściwym organom przeprowadzenie analizy danych, identyfikację podejrzanych przemieszczeń i ustanowienie kontroli urzędowych opartych na analizie ryzyka w celu wykrycia potencjalnych oszustów.

(72)

Okres przechowywania danych w unijnym systemie weryfikacji dotyczącym osób fizycznych lub prawnych zamieszczających ofertę dotyczącą psa lub kota w celu wprowadzenia go do obrotu i korzystających z systemu weryfikacji do wygenerowania wymaganego tokena powinien wynosić 18 miesięcy od wygenerowania tokena, aby system mógł potwierdzić nabywcy korzystającemu z tego systemu autentyczność identyfikacji, rejestracji i własności psa lub kota prezentowanego w ofercie przez maksymalny przewidywany okres publikacji oferty w internecie.

(73)

Istnieje możliwość, że psy i koty przywożone do Unii były hodowane lub utrzymywane w państwach trzecich w warunkach szkodliwych dla ich dobrostanu. W opinii społecznej budzi to obawy natury moralnej oraz stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa, zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego w Unii. Obywatele Unii uważają, że wysoki poziom dobrostanu psów i kotów jest kwestią odpowiedzialności moralnej, co ilustrują wyniki badania Eurobarometru na temat dobrostanu zwierząt z 2023 r., jak również liczne pisma i petycje otrzymane przez Parlament Europejski w tej sprawie, liczne pytania poselskie i rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie ochrony rynku wewnętrznego UE i praw konsumentów przed negatywnymi skutkami nielegalnego handlu zwierzętami domowymi, a także unijny zakaz wprowadzania do obrotu oraz przywozu i wywozu skór z kotów i psów oraz produktów zawierających takie skóry. Ponadto problemy związane z życiem lub zdrowiem zwierząt stanowią część problemów związanych z dobrostanem zwierząt. Na przykład wyczerpanie, wyniszczenie i podatność na choroby zakaźne mogą wynikać ze zbyt intensywnego wykorzystywania samic psów lub kotów do celów hodowli, bez poszanowania potrzeb tych zwierząt dotyczących dobrostanu. Złe warunki dobrostanu mogą również prowadzić do zagrożeń dla zdrowia publicznego, między innymi do zwiększonej częstotliwości występowania odzwierzęcych czynników chorobotwórczych, takich jak dermatofitoza lub pasożyty wewnętrzne, oraz do pośrednio zwiększonego ryzyka rozwoju oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe ze względu na potrzebę stosowania dużej ilości środków przeciwdrobnoustrojowych w zakładach pochodzenia. Psy i koty hodowane w złych warunkach dobrostanu mogą też stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, ponieważ mogą rozwinąć agresywne zachowanie. W świetle tych obaw natury moralnej oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa, zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego, a także aby osiągnąć cele niniejszego rozporządzenia, ważne jest, aby podmioty odpowiedzialne przywożące psy i koty z państw trzecich przestrzegały takich samych lub równoważnych przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt jak przepisy określone w niniejszym rozporządzeniu oraz zapewniały takie same gwarancje w odniesieniu do identyfikowalności zwierząt. Z uwagi na fakt, że będzie to wymagało wprowadzenia zmian przez podmioty odpowiedzialne z państw trzecich zajmujące się wywozem psów i kotów do Unii, należy ustanowić okres przejściowy trwający tyle samo, co okres przejściowy przysługujący unijnym podmiotom odpowiedzialnym.

(74)

Aby zapewnić właściwe egzekwowanie przepisów dotyczących przywozu, Komisja powinna sporządzić wykaz państw trzecich, którym zezwolono na wprowadzanie psów i kotów do obrotu na rynku unijnym w oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę wiarygodności kontroli urzędowych w tych państwach trzecich w zakresie egzekwowania przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt na podstawie niniejszego rozporządzenia lub przepisów uznanych przez Unię za równoważne mających zastosowanie do zakładów na ich terytorium wywożących lub zamierzających wywozić psy i koty na rynek Unii. W odniesieniu do tych państw trzecich należy ponadto ustanowić wykaz zakładów, w których hoduje i utrzymuje się psy i koty i które mogą wywozić te zwierzęta do Unii, aby zapewnić identyfikowalność i ułatwić kontrole w unijnych punktach kontroli granicznej. Stosując podejście oparte na analizie ryzyka, Komisja powinna przeprowadzić kontrolę wiarygodności systemów kontroli urzędowych państw trzecich, zatwierdzonych na podstawie niniejszego rozporządzenia, jak również systemów państw trzecich, które ubiegają się o zatwierdzenie na podstawie niniejszego rozporządzenia. Zgodność z odpowiednimi przepisami niniejszego rozporządzenia lub przepisami uznanymi przez Unię za równoważne z tymi przepisami powinna być potwierdzona odpowiednim świadectwem zdrowia stosowanym do takiego wywozu. W tym celu Komisja powinna dążyć do zmiany odpowiedniego wzoru zaświadczenia urzędowego w celu uwzględnienia powiązanego poświadczenia dotyczącego dobrostanu zwierząt.

(75)

Aby zwiększyć ochronę konsumentów i zapewnić odpowiednią identyfikowalność psów i kotów przywożonych do Unii, w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić wymóg identyfikacji zwierząt przed ich wprowadzeniem do Unii oraz zobowiązać importerów do zapewnienia rejestracji zwierząt w jednej z baz danych państw członkowskich. Będzie to skutkować większym nadzorem nad przemieszczaniem tych zwierząt. Ponadto przeprowadzone w latach 2022 i 2023 skoordynowane unijne działanie dotyczące nielegalnego handlu kotami i psami pokazało, że jedna z powszechnych oszukańczych praktyk w handlu psami i kotami polega na przywozie do Unii psów i kotów w celach handlowych pod pozorem przemieszczenia o charakterze niehandlowym w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących zdrowia zwierząt, a mianowicie przemieszczenia psa lub kota towarzyszącego swojemu właścicielowi lub osobie upoważnionej przez właściciela, bez zamiaru przeniesienia własności. Aby zapewnić państwom członkowskim narzędzia do przeprowadzania kontroli opartych na analizie ryzyka i wymierzonych w tę oszukańczą praktykę, konieczne jest, aby wprowadzanie do Unii psów i kotów w celach niehandlowych, niezależnie od liczby zwierząt, było zgłaszane z wyprzedzeniem za pośrednictwem specjalnej unijnej bazy danych dotyczącej zwierząt domowych towarzyszących podróżnym. Ta baza danych powinna gromadzić zgłoszenia wprowadzenia do Unii wszystkich takich zwierząt, niezależnie od miejsca wprowadzenia, aby zapewnić państwom członkowskim niezbędny obraz sytuacji i ułatwić wykrywanie podejrzanych przemieszczeń. Z tego powodu właściwe jest, aby Komisja utworzyła i prowadziła tę bazę danych, tak aby państwa członkowskie miały dostęp do wszelkich dostępnych informacji niezbędnych do działań kontrolnych. Państwa członkowskie powinny wykorzystywać informacje zgromadzone w bazie danych oraz, w stosownych przypadkach, przeprowadzać ukierunkowane kontrole podejrzanych przemieszczeń, w tym, w razie potrzeby, kontrole na miejscu.

(76)

Aby skutecznie wdrożyć niniejsze rozporządzenie, zachęca się państwa członkowskie do prowadzenia kampanii informacyjnych na temat obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, w tym kampanii skierowanych do osób fizycznych lub prawnych będących właścicielami psów lub kotów oraz potencjalnych nabywców psów lub kotów. Kampanie te mogłyby dotyczyć obowiązku identyfikacji i rejestracji psów i kotów zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, wymogów w zakresie treści ofert sprzedaży lub przeniesienia własności psów lub kotów lub odpowiedzialności za nie, a także powodów wprowadzenia systemu weryfikacji autentyczności ogłoszeń internetowych, cech technicznych tego systemu i sposobu korzystania z niego. Kampanie mogłyby dotyczyć powodów zamieszczania ostrzeżenia o odpowiedzialności spoczywającej na właścicielu zwierzęcia i wyjaśniać ideę stojącą za tą odpowiedzialnością, w tym znaczenie nieporzucania psów lub kotów. Komisja powinna ułatwiać wymianę najlepszych praktyk dotyczących takich działań uświadamiających. W kilku państwach członkowskich wprowadzono programy ubezpłodnienia psów i kotów w celu ograniczenia niekontrolowanego rozrodu bezdomnych psów i kotów. Realizowane są tam kampanie informacyjne na temat takich programów. Nieskuteczne programy ubezpłodnienia mogą prowadzić do wzrostu liczby przypadków porzucania. Ponadto nieodpowiednie zarządzanie populacjami bezdomnych zwierząt może skutkować wprowadzaniem większej liczby psów i kotów do obrotu na rynku unijnym. Krajowe kampanie dotyczące programów ubezpłodnienia mogłyby zostać włączone do kampanii uświadamiającej na temat obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu w celu propagowania odpowiedzialności spoczywającej na właścicielu zwierzęcia oraz zmniejszenia presji na rynek psów i kotów.

(77)

W celu uwzględnienia postępu naukowo-technicznego, w szczególności opinii EFSA, oraz skutków społecznych, gospodarczych i środowiskowych tego postępu i rozwoju należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie wskaźników dotyczących zachowania i wyglądu fizycznego psów i kotów oraz określenie cech genotypów i przesadnych cech pokrojowych, które mają skutkować wykluczeniem psa lub kota z rozrodu, tak aby strategie hodowli nie powodowały szkodliwych skutków dla zdrowia lub dobrostanu psów i kotów. W kontekście pokazów, wystaw i konkursów, po uwzględnieniu zarówno opinii naukowej EFSA, jak i szczególnej sytuacji społecznej i gospodarczej sektora, te akty delegowane powinny odzwierciedlać stopniowe i zrównoważone podejście, aby zapewnić proporcjonalne i praktycznie wykonalne wdrożenie.

(78)

W celu określenia minimalnych kryteriów podlegających ocenie podczas wizyty dotyczącej dobrostanu zwierząt, a także biorąc pod uwagę postęp naukowo-techniczny oraz jego skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu uzupełnienia art. 10 niniejszego rozporządzenia i zmiany załączników do niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wymogów dotyczących hodowli, utrzymywania i identyfikacji psów i kotów, a także wskaźników służących monitorowaniu realizacji celów polityki określonych w niniejszym rozporządzeniu. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (11). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(79)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w następującym zakresie:

Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (12).

(80)

Postawy obywateli dotyczące dobrostanu psów i kotów różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. Niektóre państwa członkowskie przyjęły już zatem kompleksowy zbiór przepisów dotyczących dobrostanu tych zwierząt. Ponieważ w niniejszym rozporządzeniu ustanawia się wymogi minimalne, właściwe jest zatem, aby państwa członkowskie mogły utrzymać lub przyjąć bardziej rygorystyczne przepisy krajowe zapewniające szerszą ochronę psów i kotów niż przepisy określone w niniejszym rozporządzeniu, pod warunkiem że takie przepisy krajowe nie mają wpływu na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

(81)

Państwa członkowskie powinny powiadamiać Komisję o wszelkich przepisach krajowych, które są bardziej rygorystyczne niż przepisy określone w niniejszym rozporządzeniu. Komisja powinna informować o takich przepisach inne państwa członkowskie. W przypadku gdy przepisy krajowe wchodzą w zakres stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 (13), należy zgłosić je Komisji zgodnie z tą dyrektywą.

(82)

Istotne jest, aby prawo Unii podlegało regularnemu monitorowaniu i ocenie, tak aby w razie potrzeby mogło być aktualizowane w celu dalszej realizacji swoich celów. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu należy zobowiązać Komisję do monitorowania dobrostanu psów i kotów w Unii oraz przeprowadzania oceny, która będzie przedstawiana innym instytucjom Unii.

(83)

Aby zapewnić pełne stosowanie niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy w sprawie sankcji nakładanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia, obejmujące wszystkie obowiązki mające zastosowanie do podmiotów odpowiedzialnych, w tym zakaz porzucania psów i kotów, oraz zapewnić ich wykonywanie. Sankcje takie powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W szczególności w przypadku poważnych lub powtarzających się naruszeń państwa członkowskie powinny przewidzieć sankcje, które są finansowo odstraszające, z uwzględnieniem obrotów podmiotu odpowiedzialnego, i które obejmują możliwość zakazania podmiotowi odpowiedzialnemu prowadzenia działalności.

(84)

Biorąc pod uwagę koszty prowadzenia schroniska i korzyści publiczne wynikające z tej działalności, w przypadku gdy schroniska spełniają wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu w odniesieniu do dobrostanu niechcianych, porzuconych lub bezdomnych psów i kotów, zachęca się państwa członkowskie, aby rozważyły wprowadzenie środków w celu zapewnienia odpowiedniego finansowania schronisk i organizacji odpowiedzialnych za te zwierzęta zgodnie z prawem krajowym.

(85)

Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie minimalnych wymogów zapewniających prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu dobrostanu psów i kotów oraz identyfikowalności tych zwierząt, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na skutki działań możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(86)

Zgodnie z art. 57 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 18 listopada 2024 r.,