Rozporządzenie w sprawie jednolitego obszaru płatności w euro

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

• Rachunki krajowe wykorzystywane do poleceń przelewu i poleceń zapłaty w każdym państwie członkowskim SEPA mają być także dostępne w całej Unii Europejskiej. To rozwiązanie jest znane pod nazwą zdolności odbiorczej.
• Te same zasady mają zastosowanie zarówno do operacji krajowych, jak i transgranicznych.
• Systemy płatnicze powinny charakteryzować się wzajemną interoperacyjnością.
• Rozporządzenie wymaga, by transakcje poleceń przelewu i poleceń zapłaty spełniały pewne warunki, w tym w zakresie:
  • wykorzystywania międzynarodowych numerów rachunków bankowych (IBAN), kodów identyfikacyjnych instytucji (BIC) i standardu komunikatów finansowych dla wszystkich płatności w euro;
  • przysługującego płatnikowi prawa do wydawania szczegółowych dyspozycji, na przykład dotyczących kwoty polecenia zapłaty i częstotliwości wykonywania takich operacji.
• Rozporządzenie zmieniające (UE) 2024/886 umożliwia użytkownikom usług płatniczych przelanie pieniędzy w ciągu 10 sekund o dowolnej porze dnia, w tym poza godzinami pracy, nie tylko w tym samym kraju, ale także między państwami członkowskimi UE.
  • Wymaga ona od dostawców usług płatniczych, którzy oferują swoim użytkownikom usługę płatniczą polegającą na wysyłaniu i otrzymywaniu tradycyjnych poleceń przelewu w euro, aby oferowali im również usługę płatniczą polegającą na wysyłaniu i otrzymywaniu natychmiastowych poleceń przelewu w euro.
  • Dostawcy usług płatniczych muszą zapewnić, że wszystkie rachunki płatnicze, które są dostępne dla tradycyjnych poleceń przelewu w euro, są również dostępne dla natychmiastowych poleceń przelewu w euro 24 godziny na dobę i w każdym dniu kalendarzowym.
  • Dostawcy usług płatniczych mający siedzibę w państwie członkowskim, w którym walutą nie jest euro, nie są zobowiązani do oferowania użytkownikom usługi płatniczej polegającej na wysyłaniu natychmiastowych poleceń przelewu w euro powyżej limitu, który nie jest niższy niż 25 000 euro na transakcję, przy czym poziom limitu jest ustalany przez właściwe organy na okres jednego roku i może być przedłużany na kolejne okresy jednego roku według uznania właściwych organów. Taki limit transakcji może być stosowany wyłącznie w odniesieniu do natychmiastowych poleceń przelewu w euro, które są wysyłane z rachunków płatniczych denominowanych w walucie krajowej tego państwa członkowskiego, w czasie, gdy dostawca usług płatniczych nie wysyła ani nie otrzymuje transakcji niebędących natychmiastowymi poleceniami przelewu w euro w odniesieniu do takich rachunków płatniczych.
  • Dostawcy usług płatniczych muszą dopilnować, aby opłaty pobierane przez nich od płatników i odbiorców w związku z wysyłaniem i otrzymywaniem natychmiastowych poleceń przelewu w euro nie przekraczały opłat pobieranych przez nich w związku z wysyłaniem i otrzymywaniem tradycyjnych poleceń przelewu w euro.
  • Dostawcy usług płatniczych będą zobowiązani do sprawdzenia, czy IBAN i nazwa beneficjenta są zgodne, aby ostrzec płatnika o możliwych błędach lub oszustwach przed realizacją transakcji. Wymóg ten dotyczy zarówno przelewów natychmiastowych, jak i zwykłych przelewów w euro.
• W rozporządzeniu (UE) nr 260/2012 określono następujące daty wejścia w życie poszczególnych przepisów:
  • od 1 lutego 2014 roku (który to termin został następnie przesunięty na sierpień 2014 roku) wszystkie polecenia przelewu i polecenia zapłaty w euro mają być wykonywane w ramach tego samego formatu w państwach członkowskich, których walutą krajową jest euro;
  • od 31 października 2016 roku wszystkie polecenia przelewu i polecenia zapłaty w euro mają być wykonywane w ramach tego samego formatu także w tych państwach członkowskich UE, które nie stosują euro;
  • od 1 lutego 2017 roku zniesione zostały wielostronne opłaty interchange¹ dla poleceń zapłaty;
  • od 1 lutego 2016 roku znosi się obowiązek stosowania kodów identyfikacyjnych instytucji (BIC).
• Terminy spełnienia przez dostawców usług płatniczych obowiązków określonych w rozporządzeniu zmieniającym (UE) 2024/886 są rozłożone w czasie, począwszy od 9 stycznia 2025 roku do 9 czerwca 2028 roku, w zależności od rodzaju obowiązku i państwa członkowskiego, w którym dostawca usług płatniczych ma siedzibę.
• Państwa członkowskie mają obowiązek:
  • wyznaczyć organ krajowy dysponujący niezbędnymi uprawnieniami pozwalającymi zapewnić pełne wdrożenie rozporządzenia;
  • ustanowić, do 1 lutego 2013 roku, przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń rozporządzenia;
  • ustanowić odpowiednie i skuteczne pozasądowe procedury wnoszenia skarg i procedury dochodzenia praw.
• Wprowadzono także następujące zasady dotyczące Komisji Europejskiej.
  • Otrzymała na okres pięciu lat liczony od 31 marca 2012 roku uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, przy czym to przekazanie uprawnień mogło zostać przedłużone.
  • Miała przedstawić sprawozdanie dotyczące stosowania rozporządzenia do 1 lutego 2017 roku.
  • Do 9 października 2028 roku Komisja ma przedstawić kolejne sprawozdanie na temat stosowania przepisów, w stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym oceniającym rozwój opłat za rachunki płatnicze oraz za krajowe i transgraniczne polecenia przelewu i natychmiastowe polecenia przelewu w euro oraz w walucie krajowej państw członkowskich, w których walutą nie jest euro, od 26 października 2022 roku. W sprawozdaniu tym zostanie również ocenione, czy metoda, którą dostawcy usług płatniczych są zobowiązani stosować w celu spełnienia obowiązujących obowiązków w zakresie kontroli sankcji, skutecznie zapobiega niepotrzebnemu utrudnianiu natychmiastowych przelewów bankowych.