Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu z Albanią

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu składa się z 10 tytułów.

1. Zasady ogólne

   Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu opiera się na szeregu zasadniczych zasad. Albania zobowiązuje się:

   • szanować zasady demokracji i prawa człowieka, a także przestrzegać prawa międzynarodowego oraz zasad gospodarki rynkowej;
   • współpracować i wspierać walkę z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia, w tym poprzez:
     • podejmowanie kroków mających na celu, stosownie do przypadku, podpisanie, ratyfikację lub przystąpienie do wszystkich odpowiednich instrumentów międzynarodowych oraz ich pełną realizację;
     • ustanowienie skutecznego krajowego systemu kontroli wywozu, kontrolującego wywóz, jak również tranzyt towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym kontroli ostatecznego użycia technologii podwójnego zastosowania, i obejmującego skuteczne sankcje w przypadku naruszenia systemu kontroli wywozu;
   • walczyć z terroryzmem i realizować zobowiązania międzynarodowe w tej dziedzinie;
   • wspierać pokój i stabilność w skali międzynarodowej i regionalnej oraz rozwijać współpracę i dobrosąsiedzkie stosunki w regionie, w tym poprzez:
     • realizowanie przedsięwzięć stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania;
     • dopuszczanie stosownego zakresu wzajemnych ustępstw dotyczących przepływu osób, towarów, kapitału i usług.
2. Dialog polityczny

   Dialog polityczny między stronami ma być nadal rozwijany. Ma on na celu działanie w szczególności na rzecz:

   • pełnej integracji Albanii ze wspólnotą państw demokratycznych i stopniowego zbliżania się do UE;
   • coraz większej zbieżności stanowisk stron w kwestiach międzynarodowych;
   • współpracy regionalnej i rozwoju dobrosąsiedzkich stosunków;
   • wspólnych poglądów na temat bezpieczeństwa i stabilności w Europie, w tym w dziedzinach objętych wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa UE.
3. Współpraca regionalna

   Albania jest zobowiązana do:

   • aktywnego promowania współpracy regionalnej;
   • rozpoczęcia negocjacji z państwami, które już podpisały układ o stabilizacji i stowarzyszeniu z UE, aby zawrzeć dwustronne umowy dotyczące współpracy regionalnej;
   • prowadzenia współpracy regionalnej z państwami zaangażowanymi w proces stabilizacji i stowarzyszenia (SAP) w niektórych lub wszystkich dziedzinach współpracy objętych układem;
   • zawarcia, o ile to możliwe, umów o współpracy z państwami kandydującymi do przystąpienia do UE, które nie są zaangażowane w SAP.

   UE wspiera przedsięwzięcia o wymiarze regionalnym lub transgranicznym poprzez swoje programy pomocy technicznej.

4. Swobodny przepływ towarów
   • Obie strony zobowiązują się do stopniowego ustanawiania dwustronnej strefy wolnego handlu w okresie trwającym maksymalnie 10 lat.
   • W układzie o stabilizacji i stowarzyszeniu określono proces obniżania i znoszenia taryf celnych i kontyngentów taryfowych, którymi objęte są towary pochodzące z UE i Albanii.
5. Przepływ pracowników, prawo przedsiębiorczości, świadczenie usług i przepływ kapitału
   • Obywatele Albanii, którzy są legalnie zatrudnieni w danym państwie UE, są traktowani w sposób wolny od wszelkiej dyskryminacji w porównaniu z obywatelami tego państwa.
   • Określa się zasady koordynowania systemów ubezpieczeń społecznych dla obywateli Albanii, legalnie zatrudnionych na terytorium państwa UE, oraz dla członków ich rodzin legalnie przebywających na jego terytorium.
   • Przedsiębiorstwa (w tym spółki zależne i oddziały) mające siedzibę na terytorium jednej ze stron będą mogły rozpocząć działalność na terytorium drugiej strony na tych samych warunkach co przedsiębiorstwa mające siedzibę na terytorium tej drugiej strony.
   • Obie strony podejmują kroki w kierunku stopniowego zezwalania na świadczenie usług przez swoje przedsiębiorstwa lub przez swoich obywateli na terytorium drugiej strony.
   • Zezwala się na dokonywanie, w walucie w pełni wymienialnej, wszelkich płatności i transferów na rachunku bieżącym w ramach bilansu płatniczego między UE a Albanią.
6. Zbliżenie przepisów krajowych do przepisów UE
   • Albania zobowiązuje się zapewnić, że jej istniejące przepisy prawne i przyszłe ustawodawstwo będą stopniowo dostosowywane do dorobku prawnego UE, a ponadto że takie przepisy prawne i ustawodawstwo będą właściwie wdrażane i egzekwowane.
   • Obie strony stosują oparte na prawie unijnym zasady konkurencji w odniesieniu do działań, które mogą wpływać na handel między nimi.
7. Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo

   W układzie o stabilizacji i stowarzyszeniu zwrócono uwagę na zasady państwa prawa oraz wzmacnianie instytucji na wszystkich szczeblach. Współpraca jest ukierunkowana na szereg konkretnych obszarów, w tym:

   • niezawisłość sądownictwa i zwiększanie jego wydajności oraz zapewnianie szkoleń dla przedstawicieli zawodów prawniczych;
   • wizy, kontrole granic, kwestie azylowe i dotyczące migracji;
   • zapobieganie i kontrolę nielegalnej imigracji;
   • zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej, korupcji, terroryzmu i innej nielegalnej działalności.
8. Polityki współpracy

   UE i Albania ustanawiają bliską współpracę w wielu różnych obszarach polityki, tak aby przyczyniać się do rozwoju i potencjału wzrostu Albanii.

9. Współpraca finansowa
   • Aby pomóc w osiągnięciu celów układu, Albania może otrzymywać pomoc finansową od UE w formie dotacji i pożyczek, w tym pożyczek od Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
10. Nadzór

    Powołuje się Radę Stabilizacji i Stowarzyszenia, która nadzoruje stosowanie i wykonanie układu. W wykonywaniu obowiązków Radę wspiera Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia, który składa się, z jednej strony, z przedstawicieli Rady Unii Europejskiej i przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz, z drugiej strony, z przedstawicieli rządu Albanii.