Niniejszy wspólny komunikat określa ogólne wytyczne dotyczące nowej polityki Unii Europejskiej w sprawie regionu Arktyki¹, które koncentrują się wokół trzech głównych obszarów:

zmiana klimatu i ochrona środowiska;
zrównoważony rozwój; oraz
współpraca międzynarodowa.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zmiana klimatu i ochrona środowiska

Zmiany klimatu w tym regionie postępują szybciej i obejmują szerszy zakres niż kiedykolwiek wcześniej. Ponieważ ocieplenie klimatu wciąż się utrzymuje, wolne od pokrywy lodowej lato w Arktyce może wystąpić nawet w ciągu najbliższych 20 do 40 lat.

Sam region Arktyki także przyczynia się do zmian klimatu, gdyż wraz z ocieplaniem się tego obszaru stopniowo uwalniany jest metan.

Aby pomóc ludności Arktyki w opracowaniu ambitnego programu przystosowania się do zmiany klimatu, UE jest gotowa współpracować z państwami arktycznymi, ich lokalną ludnością i ludami tubylczymi w celu:

określenia środków międzynarodowych mających na celu ograniczenie emisji sadzy² i metanu,
wspierania międzynarodowego dostępu do obiektów badawczych w regionie Arktyki (stacji badawczych, statków badawczych, obserwacji satelitarnych w ramach programu Copernicus),
stworzenia sieci chronionych obszarów morskich oraz opracowania międzynarodowego porozumienia zapobiegającego nieuregulowanym połowom na środkowym Oceanie Arktycznym.

Zrównoważony rozwój

Poprzez projekty w dziedzinie nauki, badań i innowacji UE może uczestniczyć w działaniach na rzecz wzmocnienia społeczno-ekonomicznej odporności³ Arktyki.

Jako że region Arktyki jest niedoinwestowany, strategia UE ma na celu:

przekierowanie instrumentów finansowania UE, tak aby wspierały rozwój innowacji i infrastruktury, co przełoży się na lepsze połączenia transportowe i rozwój przedsiębiorstw,
ponowne rozpatrzenie założeń programu Copernicus i koncentrację badań na bezpieczeństwie morskim poprzez nadzór i monitorowanie ruchu statków.

Współpraca międzynarodowa

UE będzie nadal uczestniczyć w międzynarodowych forach dotyczących Arktyki, takich jak Rada Arktyczna, Euro-arktyczna Rada Morza Barentsa czy wymiar północny. Ponadto będzie:

współpracować z innymi krajami, takimi jak Chiny, Indie i Japonia, w zakresie rozwoju nauki i badań,
prowadzić konsultacje z ludami tubylczymi Arktyki i społecznościami lokalnymi, aby zapewnić respektowanie ich praw i propagowanie ich opinii przy opracowywaniu strategii UE.

Finansowanie UE

UE wnosi jeden z największych wkładów w badania w regionie Arktyki: od 2002 r. przeznaczono na ten cel 200 mln EUR z budżetu UE.

Inwestycje w okresie 2014–2020 w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych wyniosą 1 mld EUR. Obejmują one strategiczne obszary, takie jak badania i innowacje, wsparcie dla małych przedsiębiorstw oraz produkcja czystej energii.

KONTEKST

W 2014 r. Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski zwróciły się do Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z wnioskiem o opracowanie spójniejszej metodologii dla działań UE i programów finansowania w Arktyce. Zintegrowana polityka UE w sprawie Arktyki jest najświeższym potwierdzeniem jej stałego wsparcia dla regionu Arktyki. Wynika ona z komunikatu w sprawie polityki z 2008 r. oraz aktualizacji i przeglądu działań z 2012 r.

Zobacz również:

„Przyjęcie nowej polityki UE w sprawie Arktyki” (komunikat prasowy) na stronie internetowej Komisji Europejskiej.

* KLUCZOWE POJĘCIA

Region Arktyki: obszar wokół bieguna północnego, na północ od koła podbiegunowego, obejmujący Ocean Arktyczny oraz terytorium ośmiu państw regionu arktycznego: Kanady, Danii (włącznie z Grenlandią i Wyspami Owczymi), Finlandii, Islandii, Norwegii, Federacji Rosyjskiej, Szwecji oraz Stanów Zjednoczonych.
Sadza: węgiel wytwarzany zarówno w sposób naturalny, jak i w wyniku działalności człowieka wskutek niepełnego spalania paliw kopalnych, biopaliw i biomasy. Powoduje on wysoki stopień ocieplenia atmosferycznego, a jego udział w ostatnim ociepleniu w Arktyce może wynosić ponad 30 %.
Odporność społeczno-ekonomiczna: zdolność danego kraju do przeciwdziałania w obliczu wstrząsów wynikających ze zmian klimatycznych.