Przystąpienie UE do konwencji stambulskiej

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Definicje pojęć stosowanych w konwencji

• Przemoc wobec kobiet rozumie się jako naruszenie praw człowieka i formę dyskryminacji kobiet i oznacza wszelkie akty przemocy ze względu na płeć, które powodują lub mogą prowadzić do fizycznej, seksualnej, psychologicznej lub ekonomicznej szkody lub cierpienia kobiet, w tym również groźby takich aktów, przymus lub arbitralne pozbawianie wolności, zarówno w życiu publicznym, jak i prywatnym.
• Przemoc domowa oznacza wszelkie akty przemocy fizycznej, seksualnej, psychologicznej lub ekonomicznej zdarzające się w rodzinie lub gospodarstwie domowym, lub między byłymi lub obecnymi małżonkami lub partnerami, niezależnie od tego, czy sprawca i ofiara dzielą miejsce zamieszkania, czy nie.
• Płeć społeczno-kulturowa oznacza społecznie skonstruowane role, zachowania, działania i atrybuty, które dane społeczeństwo uznaje za odpowiednie dla kobiet lub mężczyzn.
• Przemoc wobec kobiet ze względu na płeć oznacza przemoc skierowaną przeciwko kobiecie, ponieważ jest kobietą, lub która dotyka kobiety w nieproporcjonalnie większym stopniu.

Cele

Konwencja ma na celu:

• ochronę kobiet przed wszystkimi formami przemocy oraz zapobieganie, ściganie i eliminację przemocy wobec kobiet i przemocy domowej;
• pomoc w eliminacji dyskryminacji kobiet oraz wspieranie równości kobiet i mężczyzn, w tym poprzez usamodzielnienie kobiet;
• stworzenie ogólnych ram, polityki i działań na rzecz ochrony i wsparcia wszystkich ofiar;
• zacieśnianie współpracy międzynarodowej w tym obszarze;
• zapewnienie wsparcia i pomocy organizacjom i organom ścigania w skutecznej współpracy mającej na celu eliminację przemocy wobec kobiet i przemocy domowej;
• ustanowienie mechanizmu monitorowania w celu zapewnienia wdrożenia jej postanowień.

Podstawowe prawa, równość i niedyskryminacja

Sygnatariusze przyjmą regulacje prawne, by promować i chronić prawa wszystkich, zwłaszcza kobiet, do życia wolnego od przemocy w sferze publicznej i prywatnej, w tym przez:

• potępienie i zakazanie wszelkich form dyskryminacji kobiet;
• wpisanie do krajowych konstytucji zasady równości kobiet i mężczyzn;
• uchylanie przepisów i praktyk dyskryminacyjnych wobec kobiet.

Zapobieganie

Działania zapobiegawcze obejmują wykorzenianie uprzedzeń, zwyczajów, tradycji oraz innych praktyk opartych na idei niższości kobiet lub na stereotypowych rolach kobiet i mężczyzn, w tym poprzez:

• edukację,
• podnoszenie świadomości,
• szkolenie specjalistów,
• programy zapobiegawcze i programy leczenia,
• udział sektora prywatnego i mediów.

Ochrona i wsparcie

Strony konwencji muszą chronić ofiary przed kolejnymi aktami przemocy poprzez wypełnienie obowiązków dotyczących sprawozdawczości oraz zapewnienie ofiarom dostępu do:

• istotnych informacji,
• służb wsparcia o charakterze ogólnym i wyspecjalizowanym,
• pomocy w składaniu skarg indywidualnych i zbiorowych,
• schronisk,
• telefonów zaufania,
• wsparcia ofiar przemocy seksualnej,
• ochrony i wsparcia nieletnich świadków.

Środki prawne

Sygnatariusze muszą zapewnić ofiarom środki prawa przeciw sprawcy oraz przeciw władzom państwowym, które nie dopełniły obowiązku podjęcia niezbędnych działań zapobiegawczych lub ochronnych leżących w zakresie ich uprawnień, w tym środki dotyczące takich kwestii jak:

• postępowanie cywilne i zadośćuczynienie,
• odszkodowanie,
• opieka, prawo widzenia i bezpieczeństwo,
• cywilne konsekwencje przymusowych małżeństw,
• przemoc psychiczna i fizyczna,
• nękanie,
• przemoc seksualna, w tym gwałt,
• okaleczanie narządów płciowych kobiet,
• przymusowa aborcja i sterylizacja,
• molestowanie seksualne,
• „zbrodnie honorowe”,
• sankcje.

Postępowanie przygotowawcze, ściganie, postępowanie i środki ochronne

Zagadnienia te obejmują:

• szybką reakcję, zapobieganie i ochronę,
• ocenę ryzyka i zarządzanie ryzykiem,
• nakazy doraźne, zakaz zbliżania się i nakaz ochrony,
• pomoc prawną,
• przedłużenie okresu przedawnienia.

Migracja i azyl

Zagadnienia te obejmują:

• prawo pobytu,
• wnioski o azyl uwarunkowane płcią społeczno-kulturową,
• zasadę non-refoulement.