Współpraca administracyjna w dziedzinie opodatkowania

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Dyrektywa 2011/16/UE dotyczy wszystkich podatków z wyjątkiem:

• podatku od wartości dodanej (VAT) oraz ceł;
• podatków akcyzowych objętych innymi przepisami UE;
• obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne;
• opłat z tytułu zaświadczeń i dokumentów wystawianych przez organy publiczne;
• opłat z tytułu użytkowania infrastruktury miejskiej.

Dyrektywa zmieniająca (UE) 2021/514 wyjaśnia, że podatek od wartości dodanej (VAT) oraz inne podatki pośrednie są objęte zakresem dyrektywy 2011/16/UE. W związku z tym informacje przekazywane pomiędzy państwami członkowskimi mogą być także wykorzystane na potrzeby oceny, zarządzania oraz egzekwowania podatku od wartości dodanej i innych podatków pośrednich.

Państwa członkowskie wyznaczają organ odpowiedzialny za nadzór nad wdrażaniem tej dyrektywy. Właściwy organ krajowy ustanawia centralne biuro łącznikowe, którego zadaniem jest:

• utrzymywanie kontaktu z Komisją Europejską i organami krajowymi;
• przetwarzanie wniosków o udzielenie informacji.

Wymiana informacji na wniosek

Wymogi procedury przewidują, że:

• organ, z którym nawiąże kontakt inny organ (organ składający wniosek) udostępni wszelkie informacje, które posiada lub które uzyska w trakcie;
• we wszystkich stosownych przypadkach zostaną wykorzystane znormalizowane i cyfrowe formularze przygotowane przez Komisję;
• organ składający wniosek określi:
  • przyczyny złożenia wniosku;
  • zakres wymaganych informacji;
• Organ, do którego kierowany jest wniosek:
  • potwierdzi otrzymanie wniosku w formie elektronicznej w ciągu 7 dni roboczych;
  • zgromadzi informacje uwzględnione we wniosku, nawet jeśli nie wymaga ich na własne potrzeby;
  • niezwłocznie przekaże wymagane informacje, nie później niż w ciągu 3 miesięcy, względnie w ciągu 2 miesięcy, jeśli jest w posiadaniu wymaganych informacji;
  • udzieli odpowiedzi w ciągu 1 miesiąca, jeśli wymaga dodatkowych informacji, nie posiada wymaganych danych lub odmawia ich przekazania ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, przepisy lub fakt, że wniosek dotyczy podatków z okresu przed styczniem 2011 roku.

Każdego roku organy poszczególnych państw członkowskich dokonują automatycznej wymiany informacji dotyczącej obywateli innych państw członkowskich zamieszkujących na ich terytoriach ze swoimi odpowiednikami w rzeczonych państwach. Dane te dotyczą następujących kategorii:

• dochód z wynagrodzeń za zatrudnienie;
• wynagrodzenia dyrektorów;
• dochód z polis ubezpieczeniowych na życie;
• świadczenia emerytalne i rentowe;
• własność nieruchomości i dochody z tego tytułu.
• tantiemy (wprowadzone w dyrektywie DAC7);
• dochód z dywidend (wprowadzony w dyrektywie DAC8).

Państwa członkowskie:

• zapewnią przekazywanie wraz z wymaganymi informacjami numeru identyfikacji podatkowej (NIP) osoby od dnia 1 stycznia 2024 roku;
• każdego roku przekażą Komisji Europejskiej informacje na temat przekazanych informacji – początkowo obowiązek ten dotyczy dwóch spośród wymienionych powyżej kategorii, lecz od 1 stycznia 2026 roku będzie dotyczył co najmniej pięciu z nich;
• wymagają, by organ krajowy przekazujący informacje zgodnie z dyrektywą DAC2 („instytucja finansowa przekazująca informacje”) wdrożył przepisy dotyczące szczegółowej sprawozdawczości w zakresie danych finansowych i osobowych, a także należytej staranności, określonych w załącznikach I oraz II, a także automatycznie przekazywały:
  • informacje na temat interpretacji indywidualnych prawa podatkowego i uprzednich porozumień cenowych w ramach dyrektywy DAC3;
  • sprawozdania grupy przedsiębiorstw wielonarodowych z podziałem na kraje, w tym dane dotyczące każdej jurysdykcji podatkowej, w której przedsiębiorstwo prowadzi działalność, oraz dane dotyczące zysku przed opodatkowaniem (załącznik III zawiera listę wymaganych szczegółów) w ramach dyrektywy DAC4;
  • podlegające zgłoszeniu uzgodnienia transgraniczne obejmujące więcej niż jedno państwo członkowskie lub państwo członkowskie i państwo spoza UE w ramach dyrektywy DAC6;
• wymagają, by platformy cyfrowe („operatorzy platform”) w rozumieniu dyrektywy DAC7 składały stosowne sprawozdania w danym państwie członkowskim i obejmują przepisami dotyczącymi sprawozdawczości oraz należytej staranności zawartymi w załączniku V sprzedawców i dostawców usług w zakresie:
  • wynajmu nieruchomości mieszkalnych i komercyjnych;
  • usług świadczonych osobiście;
  • sprzedaży towarów;
  • wynajmu środków transportu;
• przekazują corocznie Komisji statystyki dotyczące automatycznej wymiany informacji;
• przechowują dokumentację na temat informacji otrzymanych w ramach automatycznej wymiany przez okres co najmniej pięciu lat;
• monitorują i oceniają współpracę administracyjną i każdego roku przekazują swoje wnioski Komisji;
• ustalają kary w przypadku naruszenia przepisów.

Spontaniczna wymiana informacji

Organy krajowe niezwłocznie (nnie później niż po 1 miesiącu) przekazują informacje swoim odpowiednikom z innych państw członkowskich, jeśli uważają, że:

• w innym państwie członkowskim mogło dojść do straty podatkowej;
• podatnik otrzymuje ulgę podatkową w jednym państwie członkowskim, czego skutkiem jest zwiększenie należności podatkowych w innym państwie podatkowym;
• kontakty gospodarcze między dwiema osobami w różnych państwach członkowskich mogą doprowadzić do oszczędności podatkowych po stronie co najmniej jednej z tych osób;
• oszczędności podatkowe opierają się na sztucznych transferach dochodów w ramach ugrupowań gospodarczych;
• informacje otrzymane od innego organu mogą być istotne dla oceny wymiaru podatku w państwie członkowskim.

Dodatkowa współpraca administracyjna

Organy krajowe mogą:

• wymagać, by ich przedstawiciele uczestniczyli w dochodzeniach realizowanych w innych państwach członkowskich;
• zgodzić się na przeprowadzenie jednoczesnej kontroli w dwóch lub kilku państwach członkowskich w przypadku osób obserwowanych przez wiele organów;
• prosić o informacje zwrotne na temat dostarczonych informacji i przekazywać swoim partnerom coroczne informacje zwrotne na temat automatycznej wymiany informacji.

Informacje

• przekazywane między państwami członkowskimi są objęte tajemnicą służbową;
• mogą być wykorzystywane do następujących celów:
  • egzekwowania krajowych przepisów dotyczących podatku VAT, innych podatków pośrednich, ceł, przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
  • oceny innych podatków i ceł objętych porozumieniami o wzajemnej pomocy,
  • wspierania postępowań sądowych i administracyjnych, które mogą prowadzić do nałożenia kar;
• mogą być udostępniane państwom nienależącym do UE, jeżeli państwo członkowskie, które pierwotnie je dostarczyło, wyrazi na to zgodę;
• w przypadku otrzymania ich od państwa nienależącego do UE, mogą zostać przekazane innemu państwu członkowskiemu za jego zgodą, jeżeli zostaną uznane za przydatne.

Komisja zapewnia państwom członkowskim elektroniczne i zautomatyzowane metody weryfikacji poprawności numeru NIP danej osoby.

Dyrektywa ta uchyliła dyrektywę 77/799/EWG z dniem 1 stycznia 2013 roku.

Dyrektywa zmieniająca (UE) 2023/2226 rozszerza administracyjną współpracę podatkową na kryptoaktywa, wymagając, aby:

• dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów przestrzegali szczegółowych obowiązków w zakresie sprawozdawczości i należytej staranności określonych w załączniku VI;
• organy krajowe automatycznie udostępniały informacje otrzymane od usługodawców swoim odpowiednikom w UE w ciągu 9 miesięcy od końca roku kalendarzowego – pierwsza wymiana będzie miała miejsce po 1 stycznia 2026 roku,

Wymaga również, aby organy krajowe przekazywały następujące informacje dotyczące:

• każdej osoby, której dotyczą przepisy („osoby podlegającej zgłoszeniu”) – imię i nazwisko, adres, państwo członkowskie zamieszkania, NIP oraz data i miejsce urodzenia;
• każdego dostawcy usług związanych z kryptoaktywami – nazwa, adres, NIP oraz, jeśli jest dostępny, indywidualny numer identyfikacyjny podany podczas rejestracji;
• każdej transakcji związanej z kryptoaktywami – szczegóły, takie jak wpłacona kwota, zaangażowane jednostki i wartość rynkowa.

Nakłada także na Komisję wymóg:

• ujednolicenia skomputeryzowanego formularza używanego do wymiany informacji;
• ustalenia praktycznych i technicznych zasad rejestracji i identyfikacji operatorów świadczących usługi w zakresie kryptoaktywów;
• ustanowienia rejestru kryptoaktywów do dnia 31 grudnia 2025 roku;
• zapewnienia państwom członkowskim dostępu do bezpiecznego centralnego katalogu do dnia 31 grudnia 2026 roku.