EUR-Lex Baza aktów prawnych Unii Europejskiej
Ten dokument pochodzi ze strony internetowej EUR-Lex
Dokument 62006CJ0277
Judgment of the Court (Third Chamber) of 9 October 2008.#Interboves GmbH v Hauptzollamt Hamburg-Jonas.#Reference for a preliminary ruling: Finanzgericht Hamburg - Germany.#Directive 91/628/EEC- Export refunds - Protection of animals during transport - Transport of bovine animals by sea between two geographical points of the Community - Vehicle loaded onto a vessel without unloading the animals - 12-hour rest period - Obligation.#Case C-277/06.
Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 października 2008 r.
Interboves GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Finanzgericht Hamburg - Niemcy.
Dyrektywa 91/628/EWG - Refundacje wywozowe - Ochrona zwierząt podczas transportu - Transport morski bydła pomiędzy dwoma punktami we Wspólnocie - Czas transportu - Pojazd załadowany na statek bez wyładunku zwierząt - 12-godzinny okres odpoczynku - Obowiązek.
Sprawa C-277/06.
Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 9 października 2008 r.
Interboves GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Finanzgericht Hamburg - Niemcy.
Dyrektywa 91/628/EWG - Refundacje wywozowe - Ochrona zwierząt podczas transportu - Transport morski bydła pomiędzy dwoma punktami we Wspólnocie - Czas transportu - Pojazd załadowany na statek bez wyładunku zwierząt - 12-godzinny okres odpoczynku - Obowiązek.
Sprawa C-277/06.
Zbiór Orzeczeń 2008 I-07433
Identyfikator ECLI: ECLI:EU:C:2008:548
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 9 października 2008 r. ( *1 )
„Dyrektywa 91/628/EWG — Refundacje wywozowe — Ochrona zwierząt podczas transportu — Transport morski bydła pomiędzy dwoma punktami we Wspólnocie — Pojazd załadowany na statek bez wyładunku zwierząt — Czas transportu — 12-godzinny okres odpoczynku — Obowiązek”
W sprawie C-277/06
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Hamburg (Niemcy) postanowieniem z dnia 2 czerwca 2006 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu , w postępowaniu:
Interboves GmbH
przeciwko
Hauptzollamt Hamburg-Jonas,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, A. Ó Caoimh, J.N. Cunha Rodrigues, J. Klučka (sprawozdawca) i P. Lindh, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Mengozzi,
sekretarz: J. Swedenborg, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 maja 2007 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
— |
w imieniu Interboves GmbH przez O. Wenzlaffa, Rechtsanwalt, |
— |
w imieniu Hauptzollamt Hamburg-Jonas przez S. Plenter, działającą w charakterze pełnomocnika, |
— |
w imieniu rządu belgijskiego przez A. Hubert, działającą w charakterze pełnomocnika, |
— |
w imieniu rządu greckiego przez V. Kontolaimosa i S. Papaioannou, działających w charakterze pełnomocników, |
— |
w imieniu rządu szwedzkiego przez A. Krusego i S. Johannesson, działających w charakterze pełnomocników, |
— |
w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez F. Erlbachera i J.C. Schieferera, działających w charakterze pełnomocników, |
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 13 marca 2008 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni pkt 48 ppkt 7 lit. a) i b) załącznika do dyrektywy Rady 91/628/EWG z dnia 19 listopada 1991 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i zmieniającej dyrektywy 90/425/EWG oraz 91/496/EWG (Dz.U. L 340, s. 17), zmienionej dyrektywą Rady 95/29/WE z dnia (Dz.U. L 148, s. 52) (zwanej dalej „dyrektywą 91/628”). |
2 |
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Interboves GmbH (zwaną dalej „Interboves”) a Hauptzollamt Hamburg-Jonas (głównym urzędem celnym, zwanym dalej „Hauptzollamt”) w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowych przez tego ostatniego po przeprowadzonym przez wspomnianą spółkę transporcie żywego bydła do byłej Jugosławii. |
Ramy prawne
3 |
Zgodnie ze swym art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywa 91/628 ma zastosowanie do transportu zwierząt gospodarskich z gatunku bydła. |
4 |
Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej dyrektywy obowiązują następujące definicje: „[…]
|
5 |
Punkt 26 lit. b) ppkt i)–iii) załącznika do wspomnianej dyrektywy stanowi: „[…]
|
6 |
Punkt 48 załącznika do dyrektywy 91/628, zatytułowany „Odstępy czasu między pojeniem i karmieniem, czas trwania podróży oraz okresu odpoczynku”, przewiduje: „[…]
[…].
[…]
|
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
7 |
Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że w dniu 12 czerwca 2002 r. Interboves zgłosiła w Hauptzollamt Friedrichshafen wywóz 33 sztuk żywego bydła do byłej Jugosławii i wniosła o przyznanie refundacji wywozowej z tego tytułu. |
8 |
Hauptzollamt odrzucił ten wiosek decyzją z dnia 23 lipca 2003 r. z tego powodu, że jego zdaniem spółka ta naruszyła pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628. Hauptzollamt stwierdził bowiem, iż z planu trasy wynika, że bydło było transportowane przez 23 godziny, mianowicie przez 14 godzin i 30 minut drogą morską na pokładzie promu typu ro-ro pomiędzy Bari (Włochy) i Igoumenitsą (Grecja) oraz 8 godzin i 30 minut drogą lądową do Evzoni, przejścia granicznego między Grecją i byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, bez jakiegokolwiek okresu odpoczynku. |
9 |
Interboves wniosła odwołanie od decyzji z dnia 23 lipca 2003 r., podnosząc, że czasu przeprawy morskiej nie należy wliczać do czasu transportu na podstawie pkt 48 ppkt 7 lit. a) załącznika do dyrektywy 91/628. |
10 |
Decyzją z dnia 21 czerwca 2005 r. Hauptzollamt oddalił to odwołanie, podkreślając, iż czas przeprawy morskiej należy uznać za przedłużenie transportu drogowego. Zgodnie z tym w celu ustalenia, czy łączny czas transportu był zgodny z pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628, należało zdaniem Hauptzollamt zsumować czas transportu morskiego oraz poprzedzający go i następujący po nim czas transportu drogowego, co w niniejszym przypadku daje 32 godziny i 45 minut. |
11 |
W dniu 21 lipca 2005 r. Interboves wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia , w której podniosła ponownie, iż jej działania były zgodne z przepisami dyrektywy 91/628. |
12 |
W tych warunkach Finanzgericht Hamburg postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
|
Uwagi wstępne
13 |
Sąd krajowy w swoim postanowieniu odnosi się do pkt 48 ppkt 4 lit. d) załącznika do dyrektywy 91/628, który ustanawia tak zwaną regułę „14+1+14”. Zgodnie z tym punktem po 14 godzinach transportu zwierzętom należy zapewnić okres odpoczynku trwający przynajmniej jedną godzinę, wystarczający w szczególności na pojenie i w razie konieczności karmienie. Po tym okresie odpoczynku transport może być kontynuowany przez dalsze 14 godzin. |
14 |
Ze sformułowania drugiego pytania prejudycjalnego wynika, że sąd krajowy interpretuje regułę określoną we wspomnianym pkt 48 ppkt 4 lit. d) jako zezwalającą na maksymalny czas trwania transportu w wymiarze 29 godzin. |
15 |
Jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 18 opinii, pkt 48 ppkt 4 lit. d) załącznika do dyrektywy 91/628 ustanawia maksymalny 28-godzinny okres transportu, przedzielony minimalnym godzinnym okresem odpoczynku po pierwszych 14 godzinach. |
16 |
Tak zwaną regułę „14+1+14”, wyrażoną we wspomnianym pkt 48 ppkt 4 lit. d), należy zatem rozumieć w ten sposób, że zezwala ona na maksymalny czas transportu wynoszący 28 godzin, przedzielony okresem odpoczynku wynoszącym minimum 1 godzinę. |
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
17 |
W pytaniu pierwszym i drugim, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia w pierwszej kolejności, czy transport promem typu ro-ro, łączącym w sposób stały i bezpośredni dwa punkty geograficzne Wspólnoty, o którym mowa w pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628, może być zakwalifikowany jako transport morski w rozumieniu pkt 48 ppkt 7 lit. a) tego załącznika. Na wypadek odpowiedzi twierdzącej sąd ten pyta następnie, czy okresy transportu drogowego poprzedzające transport promem typu ro-ro i następujące po nim są ze sobą powiązane. W końcu sąd pyta, czy po transporcie promem typu ro-ro, którego czas przekroczył 14 godzin, to jest maksymalny okres transportu przewidziany w pkt 48 ppkt 4 lit. d) załącznika do dyrektywy 91/628, poprzedzonym co najmniej jednogodzinnym okresem odpoczynku, zwierzętom należy zapewnić 12-godzinny odpoczynek na podstawie wspomnianego pkt 48 ppkt 7 lit. b), czy też transport drogowy można kontynuować bezpośrednio po wyładunku przez okres maksymalny 28 godzin, przedzielony okresem odpoczynku wynoszącym co najmniej 1 godzinę. |
18 |
Zdaniem sądu krajowego pkt 48 ppkt 7 lit. a) załącznika do dyrektywy 91/628 ustanawia zasadnicze wymogi znajdujące zastosowanie do transportu morskiego, włączając w to transport promem typu ro-ro. |
19 |
Wynikać ma z tego po pierwsze, że przepisy dotyczące czasu transportu i okresów odpoczynku nie znajdują zastosowania do transportu morskiego, jeżeli spełnione są wymogi określone w pkt 48 pkt 3 i 4 tego załącznika. Po drugie, okresy transportu drogowego poprzedzające transport morski i następujące po nim nie są ze sobą związane. Po trzecie, nowy okres maksymalny 28 godzin transportu zgodnie z pkt 48 ppkt 4 lit. d) załącznika do dyrektywy 91/628, przedzielony okresem odpoczynku wynoszącym co najmniej 1 godzinę, może rozpocząć się bezpośrednio po przybyciu promu typu ro-ro do portu przeznaczenia. |
20 |
Na początek należy przypomnieć, że pkt 48 załącznika do dyrektywy 91/628 z jednej strony ustanawia reguły dotyczące odstępów czasu między pojeniem i karmieniem oraz czas trwania przewozu i okresy odpoczynku zwierząt, w tym z gatunku bydła, wymienionych w art. 1 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy, podczas ich transportu z wyjątkiem transportu lotniczego. |
21 |
Z drugiej strony reguły dotyczące okresów przewozu i odpoczynków w przypadku transportu morskiego są ustanowione w pkt 48 ppkt 7 lit. a) i b) wspomnianego załącznika. W pierwszej z tych liter zawarte są przepisy ogólne stosowane do transportu morskiego, a w drugiej określone są warunki, w których należy zapewnić 12-godzinny okres odpoczynku w przypadku transportu promem typu ro-ro łączącym w sposób stały i bezpośredni dwa punkty geograficzne Wspólnoty (zob. podobnie wyrok z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie C-207/06 Schwaninger, Zb.Orz. s. I-5561, pkt 23, 24 i 30). |
22 |
Jeżeli chodzi w pierwszej kolejności o zakwalifikowanie transportu promem typu ro-ro łączącym w sposób stały i bezpośredni dwa punkty geograficzne Wspólnoty jako transportu morskiego, należy stwierdzić, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 28 opinii, że zarówno z treści pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628, jak i z pkt 26 tego załącznika wynika, iż mimo swojej specyfiki, jest on transportem morskim. |
23 |
Z jednej strony bowiem pkt 48 ppkt 7 lit. b) wspomnianego załącznika odnosi się wyraźnie do tego rodzaju transportu jako transportu morskiego; z drugiej strony z pkt 26 tego załącznika wynika, że prawodawca wspólnotowy, przyjmując przepisy szczególne dotyczące środków transportu zwierząt, włączył ten rodzaj statków do transportu morskiego. |
24 |
Ponieważ transport promem typu ro-ro jest transportem morskim, wynika z tego, że znajduje do niego zastosowanie pkt 48 ppkt 7 lit. a) i b) załącznika do dyrektywy 91/628. |
25 |
Jeżeli chodzi następnie o to, czy okresy transportu drogowego poprzedzające transport promem typu ro-ro i następujące po nim mają być ze sobą powiązane, należy najpierw zaznaczyć, że pkt 48 załącznika do dyrektywy 91/628 nie przewiduje w sposób wyraźny takiego rozwiązania. |
26 |
Niemniej z brzmienia pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628, jak również z celu tej dyrektywy wynika, że istnienie związku między tymi okresami transportu drogowego należy oceniać, uwzględniając ewentualne przekroczenie maksymalnego czasu transportu promem typu ro-ro wynoszącego 28 godzin zgodnie z pkt 48 ppkt 4 lit. d) tego załącznika. |
27 |
Należy przypomnieć w tym względzie, że pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628 stanowi, iż należy zapewnić zwierzętom 12-godzinny okres odpoczynku po ich wyładowaniu w porcie przeznaczenia lub jego najbliższym otoczeniu, chyba że czas trwania transportu morskiego pozwala na objęcie przewozu zasadami ogólnymi określonymi w tymże pkt 48 ppkt 2–4. |
28 |
Odesłanie do tych zasad ogólnych świadczy o tym, że zamiarem prawodawcy wspólnotowego było, aby reguła ustanawiająca maksymalny czas transportu w wymiarze 28 godzin, o którym mowa w pkt 48 ppkt 4 lit. d) załącznika do dyrektywy 91/628, została uwzględniona w przypadku transportu promem typu ro-ro, wyłączywszy jednakże okres odpoczynku wynoszący co najmniej 1 godzinę. |
29 |
Jak bowiem zauważył rzecznik generalny w pkt 33 opinii, wymóg zachowania tego okresu odpoczynku w transporcie morskim nie ma uzasadnienia. |
30 |
Z jednej strony zachowanie takiego okresu odpoczynku na pełnym morzu jest praktycznie niewykonalne, gdyż wymagałoby ono, by po 14 godzinach na morzu statek przybił do brzegu na co najmniej 1 godzinę, zanim wyruszy w morze na kolejne 14 godzin. |
31 |
Z drugiej strony należy stwierdzić, że w przeciwieństwie do transportu drogowego, który wymaga zatrzymania samochodu ciężarowego w celu nakarmienia, napojenia i oporządzenia zwierząt, specyfika transportu morskiego pozwala na przeprowadzenie tych czynności w trakcie transportu, zgodnie z pkt 26 załącznika do dyrektywy 91/628. |
32 |
Z pkt 48 ppkt 7 lit. b) wspomnianego załącznika wynika więc, że jeżeli maksymalny okres 28 godzin transportu promem typu ro-ro został przekroczony, należy bezwzględnie zapewnić zwierzętom 12 godzin odpoczynku, zanim będą mogły być ponownie transportowane przez nowy okres transportu wynoszący maksymalnie 28 godzin, przedzielony co najmniej godzinnym okresem odpoczynku, zgodnie z pkt 48 ppkt 4 lit. d) tego załącznika. |
33 |
W tych okolicznościach różne okresy transportu drogowego nie muszą być sumowane, gdyż automatyczną konsekwencją 12-godzinnego okresu odpoczynku jest zneutralizowanie okresów transportu, które miały miejsce przed tym odpoczynkiem. 12 godzin przewidziane w tym przepisie ma tę samą funkcję neutralizacji okresów transportu, które miały miejsce przed tym odpoczynkiem, jak okres 24 godzin wskazany w pkt 48 pkt 5 załącznika do dyrektywy 91/628, który stosuje się do transportu drogowego. |
34 |
Jeżeli natomiast czas transportu promem typu ro-ro pozwala na objęcie przewozu zasadami ogólnymi określonymi w pkt 2–4, w szczególności jeżeli nie przekracza on maksymalnego czasu transportu wynoszącego 28 godzin i w konsekwencji nie jest konieczny 12-godzinny okres odpoczynku, nowy okres transportu drogowego może rozpocząć się bezpośrednio po przybyciu statku do portu przeznaczenia. |
35 |
Niemniej przy takim założeniu w celu określenia czasu trwania tego nowego transportu drogowego należy uwzględnić czas transportu drogowego poprzedzający transport promem typu ro-ro, chyba że przed załadunkiem zwierząt na ten prom miał miejsce okres odpoczynku wynoszący 24 godziny. Jeżeli bowiem miało to miejsce, związek między okresami transportu drogowego nie jest uzasadniony, gdyż 24-godzinny odpoczynek powoduje neutralizację okresu transportu drogowego poprzedzającego okres transportu promem typu ro-ro. |
36 |
Zatem jeżeli czas transportu promem typu ro-ro jest krótszy niż 28 godzin, a czas poprzedzającego go transportu drogowego nie został zneutralizowany 24-godzinnym odpoczynkiem zgodnie z pkt 48 pkt 5 załącznika do dyrektywy 91/628, należy zsumować czasy transportów drogowych, które poprzedziły transport promem typu ro-ro i nastąpiły po nim. |
37 |
Jeżeli natomiast czas transportu promem typu ro-ro jest krótszy niż 28 godzin, a czas poprzedzającego go transportu drogowego został zneutralizowany 24-godzinnym odpoczynkiem, nowy okres transportu drogowego trwającego maksymalnie 28 godzin, przedzielonego okresem odpoczynku przez co najmniej 1 godzinę, może rozpocząć się bezpośrednio po wyładunku, bez uwzględniania czasu transportu drogowego poprzedzającego transport promem typu ro-ro. |
38 |
Jakakolwiek inna wykładnia pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628 prowadziłaby do przyznania, że po transporcie promem typu ro-ro przez mniej niż 28 godzin może rozpocząć się nowy okres maksymalny 28 godzin transportu drogowego, przedzielony okresem odpoczynku przez co najmniej 1 godzinę, bez uwzględnienia czasu transportu drogowego poprzedzającego transport promem typu ro-ro. To umożliwiłoby akumulację wielu transportów przeprowadzonych różnymi środkami transportu bez 12- lub 24-godzinnego odstępu czasu. |
39 |
Taka wykładnia wspomnianego pkt 48 ppkt 7 lit. b) prowadziłaby bezpośrednio do sprzeczności z zasadniczym celem dyrektywy 91/628, to jest ochroną zwierząt podczas transportu (zob. podobnie wyrok z dnia 17 stycznia 2008 r. w sprawach połączonych C-37/06 i C-58/06 Viamex Agrar Handel i ZVK, Zb.Orz. s. I-69, pkt 29), oraz z celem tej dyrektywy, który wynika w szczególności z jej motywu ósmego, zgodnie z którym ze względów związanych z opieką nad zwierzętami transport zwierząt, w tym zwierząt rzeźnych, na duże odległości należy ograniczyć w jak największym stopniu. |
40 |
Jeżeli chodzi w końcu o to, czy po transporcie promem typu ro-ro, którego czas przekroczył 14 godzin, zwierzętom należy zapewnić 12-godzinny odpoczynek na podstawie pkt 48 ppkt 7 lit. b) załącznika do dyrektywy 91/628, czy też można kontynuować transport drogowy bezpośrednio po wyładunku przez okres maksymalny 28 godzin, przedzielony okresem odpoczynku przez co najmniej godzinę, wystarczy zaznaczyć, podobnie jak wynika to z pkt 34 niniejszego wyroku, że jeżeli czas transportu promem typu ro-ro nie przekracza maksymalnego czasu transportu wynoszącego 28 godzin i w konsekwencji nie jest konieczny 12-godzinny okres odpoczynku, okres transportu drogowego może rozpocząć się bezpośrednio po przybyciu statku do portu przeznaczenia, a jego długość należy obliczyć zgodnie z metodą wskazaną w pkt 36 niniejszego wyroku. |
41 |
W świetle całości powyższych rozważań na pytanie pierwsze i drugie należy odpowiedzieć w ten sposób, że:
|
W przedmiocie kosztów
42 |
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. |
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje: |
|
|
|
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: niemiecki.